1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Kuvvet ve Hareket Dolu
- Ders
- Fizik
- Sınıf
- 11. Sınıf
- Tema / Ünite
- Kuvvet ve Hareket
- Konu
- Serbest Düşme
- Süre
- 4 ders saati (160 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Bu ünitede öğrencilerin serbest düşmeye yönelik matematiksel hesaplamaları yapmaları, matematiksel modelleri ve grafiksel dönüşümleri iki boyutta sabit ivmeli harekete yönelik problem durumlarına çözüm getirmek için kullanabilmeleri, Newton'ın Hareket Yasalarını açıklamaları, bir cisme etki eden kuvvetleri serbest cisim diyagramında göstermeleri, statik ve kinetik sürtünme kuvvetinin bağlı olduğu değişkenleri gözlemleyerek sürtünme kuvvetinin matematiksel modelini oluşturmaları, limit hızı tanımlamaları ve limit hıza ait değişkenleri belirlemeleri, çembersel hareketin temel kavramları arasındaki ilişkileri açıklamaları amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
serbest düşmeserbest cisim diyagramıProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma
Diğer Derslerle İlişki MEB
Astronomi ve Uzay Bilimleri, Beden Eğitimi, Görsel Sanatlar, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Açık Uçlu Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Yapılandırılmış Grid
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
- Bilgi Görseli (İnfografik Metin)
Öğrenme çıktıları; poster, kısa rapor, çıkış kartı, çalışma yaprağı, açık uçlu maddelerden oluşan test, yapılandırılmış grid, bilgi görseli, kısa film veya animasyon kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerden serbest düşme hareketi yapan cisimlerin ivme ve hız değişimlerini gösteren bir poster hazırlaması istenebilir. Bu poster dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir. Matematiksel model kullanılarak yapılan hesaplama, grafik çizimi, grafikten değer bulma ve grafik verilerini yorumlayabilmeleri amacı ile öğrencilere sınıfta kısa rapor yazdırılabilir. Rapor, analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Newton'ın Hareket Yasalarına örnek verebilmesi için çıkış kartı verilebilir. Newton'ın Hareket Yasalarını serbest cisim diyagramını kullanarak yorumlayabilmeleri için bir çalışma yaprağı verilebilir. Statik ve kinetik sürtünme kuvvetlerine yönelik karşılaştırabilme yapmaları için yapılandırılmış grid verilebilir. Sürtünme kuvvetinin hesaplanmasına yönelik farklı soru türlerinden oluşan bir test verilebilir. Çıkış kartı, çalışma yaprağı, test ve yapılandırılmış grid puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Limit hızı etkileyen faktörler hakkında bilgi görseli hazırlanması ve düzgün çembersel hareket ile vektörler hakkında kavramları göstermek için kısa bir film çekilmesi ya da animasyon hazırlanması performans görevleri olarak verilebilir. Performans görevleri dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Matematiksel hesaplamaları yapmaları için açık uçlu test verilebilir. Açık uçlu test dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Değerlendirmelerde öz değerlendirme, akran değerlendirme veya grup değerlendirmesi yapılarak çeşitlilik sağlanabilir. Performans görevi ile yazılı yoklamalar sonuç değerlendirmede kullanılabilir.
Performans görevi: Performans görevi ile yazılı yoklamalar sonuç değerlendirmede kullanılabilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin hız, ivme ve ağırlık kavramlarını bildikleri, ilgili hesaplamaları yapabildikleri, periyot ve frekans kavramlarını bildikleri kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Hız, ivme, ağırlık, periyot ve frekans kavramına yönelik soru cevap etkinliği yapılarak bu kavramlar hatırlatılabilir.
Köprü Kurma MEB
Hareketli araçlar içindeki yolcuların hız değişimi sırasında yaşadıkları, aynı kuvvet etkisinde kalan farklı kütleli cisimlerin hızlanması ya da yavaşlamasındaki farklılıklara yönelik gözlemler ve futbolda topa vurma sonucunda ayağa etki eden kuvvet gibi yaşantılar üzerinden örnekler verilerek bu örnekler serbest düşme ve Newton'ın Hareket Yasaları ile ilişkilendirilebilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş15 dk
Öğretmen, aynı yükseklikten bırakılan düz bir kâğıt ile buruşturulmuş kâğıt topunu göstererek hangisinin önce yere ulaşacağını sorar. Öğrencilerden tahminlerini gerekçeleriyle söylemeleri istenir (KB2.16). Hava direncinin ihmal edildiği ortamda serbest düşmenin ve serbest cisim diyagramının bu haftanın odağı olduğu, ivme ile hız değişimi arasındaki ilişkinin bulunacağı açıklanır.
- Keşfetme25 dkEtkinlik 1
Öğretmen video, animasyon ya da simülasyondan birini kullanarak hava direncinin ihmal edildiği ortamda serbest düşen farklı kütleli cisimlerin görsellerini hazır veri setiyle ilişkilendirerek sunar. Öğrencilerden görsellerdeki cisimlerin hareketini gözlemlemeleri ve konum ile hız verilerini tabloya not etmeleri istenir (OB4). Gözlemler, cisme etki eden kuvvetin serbest cisim diyagramında gösterilmesiyle paylaşılır (FİZ.11.1.1.a).
FİZ.11.1.1 - 25 dkEtkinlik 2
Sınıf tartışmasında kütleleri farklı serbest düşen cisimlerin hareketlerinin nasıl karşılaştırılacağı sorulur (KB2.7). Öğrencilerden eşit zaman aralıklarında hızın nasıl değiştiğini veri setinden yorumlayarak serbest düşen cisimlerin ivmesine ilişkin açıklama getirmeleri istenir (KB2.14). Açıklamalar tahtada iddia olarak listelenir (FİZ.11.1.1.a).
FİZ.11.1.1 - Uygulama20 dkEtkinlik 1
Öğrenciler tartışma sırasında kendi iddialarını ve destekleyicilerini açıklar (D3.1, SDB2.1). Varsa akranlarının karşıt iddialarına yönelik çürütücüleri belirtilir (E3.10). Yer çekimi ivmesi ile hız değişimi arasındaki ilişkiye yönelik fikir birliğiyle çıkarımda bulunulur (D3.3, SDB2.2) (FİZ.11.1.1.a).
FİZ.11.1.1 - 20 dkEtkinlik 2
Öğrencilerden bulgularından yararlanarak serbest düşme hareketi yapan cisimlerin ivmeleriyle ilgili bir genelleme yazmaları istenir. Yer çekimi ivmesinin sabit kabul edildiği belirtilir ve genellemeler bu kabule göre sınanır. Gruplar genellemelerini birbirleriyle karşılaştırır (FİZ.11.1.1.b).
FİZ.11.1.1 - 30 dkEtkinlik 3
Gruplar hâlinde serbest düşme hareketini, ivmeye ilişkin genellemeyi ve hız değişimi ilişkisini gösteren bir poster hazırlanır. Posterde serbest cisim diyagramı, veri tablosu ve görsel yer alır (OB9, E3.3). Görev paylaşımı grup içinde yapılır (SDB2.2) (FİZ.11.1.1.b).
FİZ.11.1.1 - Sonuçlandırma25 dk
Gruplar posterlerini kısaca sunar; dinleyen öğrenciler sunumları Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirir (D14, SDB2.1). Öğretmen posterleri Dereceli Puanlama Anahtarı ile, grup çalışmasını Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirir. Öğrencilerden serbest düşen cisimlerin ivmesine ilişkin genellemelerini Açık Uçlu Sorulara yazılı olarak özetlemeleri istenir (KB2.3) (FİZ.11.1.1.b).
FİZ.11.1.1
Sınıf defteri: FİZ.11.1.1 Serbest düşme hareketi yapan cisimlerin ivmesine yönelik tümevarımsal…; değerlendirme
Derse Giriş YZ 15 dk
Öğretmen, aynı yükseklikten bırakılan düz bir kâğıt ile buruşturulmuş kâğıt topunu göstererek hangisinin önce yere ulaşacağını sorar. Öğrencilerden tahminlerini gerekçeleriyle söylemeleri istenir (KB2.16). Hava direncinin ihmal edildiği ortamda serbest düşmenin ve serbest cisim diyagramının bu haftanın odağı olduğu, ivme ile hız değişimi arasındaki ilişkinin bulunacağı açıklanır.
Keşfetme YZ 25 dk
Öğretmen video, animasyon ya da simülasyondan birini kullanarak hava direncinin ihmal edildiği ortamda serbest düşen farklı kütleli cisimlerin görsellerini hazır veri setiyle ilişkilendirerek sunar. Öğrencilerden görsellerdeki cisimlerin hareketini gözlemlemeleri ve konum ile hız verilerini tabloya not etmeleri istenir (OB4). Gözlemler, cisme etki eden kuvvetin serbest cisim diyagramında gösterilmesiyle paylaşılır (FİZ.11.1.1.a).
Keşfetme YZ 25 dk
Sınıf tartışmasında kütleleri farklı serbest düşen cisimlerin hareketlerinin nasıl karşılaştırılacağı sorulur (KB2.7). Öğrencilerden eşit zaman aralıklarında hızın nasıl değiştiğini veri setinden yorumlayarak serbest düşen cisimlerin ivmesine ilişkin açıklama getirmeleri istenir (KB2.14). Açıklamalar tahtada iddia olarak listelenir (FİZ.11.1.1.a).
Uygulama YZ 20 dk
Öğrenciler tartışma sırasında kendi iddialarını ve destekleyicilerini açıklar (D3.1, SDB2.1). Varsa akranlarının karşıt iddialarına yönelik çürütücüleri belirtilir (E3.10). Yer çekimi ivmesi ile hız değişimi arasındaki ilişkiye yönelik fikir birliğiyle çıkarımda bulunulur (D3.3, SDB2.2) (FİZ.11.1.1.a).
Uygulama YZ 20 dk
Öğrencilerden bulgularından yararlanarak serbest düşme hareketi yapan cisimlerin ivmeleriyle ilgili bir genelleme yazmaları istenir. Yer çekimi ivmesinin sabit kabul edildiği belirtilir ve genellemeler bu kabule göre sınanır. Gruplar genellemelerini birbirleriyle karşılaştırır (FİZ.11.1.1.b).
Uygulama YZ 30 dk
Gruplar hâlinde serbest düşme hareketini, ivmeye ilişkin genellemeyi ve hız değişimi ilişkisini gösteren bir poster hazırlanır. Posterde serbest cisim diyagramı, veri tablosu ve görsel yer alır (OB9, E3.3). Görev paylaşımı grup içinde yapılır (SDB2.2) (FİZ.11.1.1.b).
Sonuçlandırma YZ 25 dk
Gruplar posterlerini kısaca sunar; dinleyen öğrenciler sunumları Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirir (D14, SDB2.1). Öğretmen posterleri Dereceli Puanlama Anahtarı ile, grup çalışmasını Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirir. Öğrencilerden serbest düşen cisimlerin ivmesine ilişkin genellemelerini Açık Uçlu Sorulara yazılı olarak özetlemeleri istenir (KB2.3) (FİZ.11.1.1.b).
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Poster / afiş
- Dijital içerik
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Fizik Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Fizik
- Sınıf
- 11. Sınıf
- Ünite / Tema
- Kuvvet ve Hareket
- Konu
- Serbest Düşme
- Önerilen Süre
- 4 ders saati (160 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Poster / afiş
- Dijital içerik
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Fizik Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Açık Uçlu Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Yapılandırılmış Grid
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
- Bilgi Görseli (İnfografik Metin)