T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 10. SINIF MANTIK DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, öğrencilere 'Günlük hayatta bir düşünceye mantıklı demek için neye bakarız?' sorusunu yöneltir. Öğrencilerin yanıtları etkileşimli tahtaya yazılır ve mantık, tümce, önerme gibi ön bilgiler yoklanır. Öğretmen, bu haftada mantığın bir bilim olarak ele alınacağını ve düşünürlerin tanımlarından yararlanılacağını açıklar; öğrencilerin merakı bu yönde uyandırılır (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere Aristoteles, Farabi, Bernard Russell, Necati Öner ve Teo Gürünberg'in mantık tanımları ders kitabı ve etkileşimli tahta aracılığıyla verilir (OB1). Öğrencilerden tanımlardaki ortak anahtar sözcükleri işaretlemeleri ve tanımları kendi cümleleriyle özetlemeleri istenir (KB2.3). Özetler eşleriyle karşılaştırılır ve farklılıklar tartışılır (MAN.1.1.a).

   MAN.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bireysel olarak çalışma kâğıdındaki örnek ifadeleri tümce, önerme ve yargı yönünden sınıflandırmaları istenir (KB2.5). Ardından formel mantık ile informel mantık arasındaki fark belirlenir ve gerekçeleriyle yazılır. Öğretmen süreci gözlemleyip bireysel dönüt verir (MAN.1.1.a).

   MAN.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde, düşünürlerin tanımlarından ve formel, formelleştirme, mantık sistemleri kavramlarından yararlanılarak mantığı formel bir bilim dalı olarak tanımlayan ortak bir cümle yapılandırılır (KB2.13). Gruplar tanımlarını sınıfa sunar ve birbirlerinin tanımlarını saygıyla değerlendirir (SDB2.2, D14). Öğretmen dönüt verir (MAN.1.1.a).

   MAN.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden mantığı formel bir bilim dalı olarak tanımladıkları kısa bir performans görevi metni yazmaları istenir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak tanımlarının güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini belirler. Ardından eşlerin metinleri akran değerlendirme formuyla değerlendirilir; öğretmen, çalışma kâğıtlarını ve metinleri inceleyerek dönüt verir (MAN.1.1.a).

   MAN.1.1

Sınıf defteri: MAN.1.1 Mantığı formel bir bilim olarak sorgula- yabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada 'Bütün kuşlar uçar. Penguen bir kuştur. O hâlde penguen uçar.' çıkarımını gösterir. Öğrencilerden bu çıkarımın neden sorunlu olduğunu düşünmeleri ve kısa yanıtlar vermeleri istenir (E3.10). Ardından bu derste mantığın formel bir bilim dalı olarak nasıl tanımlandığının incelenmesi gerektiği belirtilir (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Mantık çalışmalarına katkı sağlamış Aristoteles, Farabi, Bernard Russell, Necati Öner ve Teo Gürünberg'in mantık tanımları etkileşimli tahtada ve ders kitabında öğrencilere verilir (OB1). Öğrenciler tanımları okuyarak ortak ve farklı yönlerini çalışma kâğıdındaki tabloya yazar. Öğretmen, formel kavramı üzerine yönlendirici sorular sorar (MAN.1.1.a).

   MAN.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel çalışarak düşünürlerin tanımlarından yararlanıp mantığı formel bir bilim dalı olarak kendi cümleleriyle tanımlar. Tanımda formel, formelleştirme ve önerme kavramlarına yer verilmesi istenir. Öğretmen sınıfı dolaşarak süreci gözlemler ve dönüt verir (MAN.1.1.a) (KB2.3).

   MAN.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplar hâlinde bireysel tanımlarını karşılaştırır ve grubun ortak tanımını oluşturur. Formel mantık ile informel mantık arasındaki fark gruplarda örneklerle tartışılır (KB2.7). Her grup ortak tanımını sınıfa sunar; öğretmen süreci gözlemleyerek dönüt verir (MAN.1.1.a) (SDB2.2).

   MAN.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden bu derste çalışılan tanımlardan yararlanarak mantığı formel bir bilim olarak tanımlayan bir cümleyi çalışma kâğıdına yazmaları istenir. Performans Görevi olarak hazırlanan grup tanımları sunulur. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ve Akran Değerlendirme Formu ile kendi ve arkadaşlarının katkısını değerlendirir (SDB2.1).

   MAN.1.1

Sınıf defteri: MAN.1.1 Mantığı formel bir bilim olarak sorgula- yabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Hayvanları Koruma Günü'ne (4 Ekim) kısaca değinerek canlılara duyarlı davranmanın sorumluluk gerektirdiğini hatırlatır (D5). Ardından tahtaya 'Mantıklı olmak ne demektir?' sorusu yazılır. Öğrencilerden birer cümleyle görüş bildirmeleri istenir; görüşler birbirine saygı gösterilerek dinlenir (E3.5). Öğretmen, bu hafta mantığın tanımlarının ve tarihsel gelişiminin incelenerek mantığın formel bir bilim olarak sorgulanacağını duyurur.

2. Keşfetme25 dk

   Aristoteles, Farabi, Bernard Russell, Necati Öner ve Teo Grünberg'in mantık tanımları etkileşimli tahtada ve ders kitabında öğrencilere verilir (OB1). Öğrencilerden her tanımdaki anahtar sözcükleri işaretlemeleri ve tanımları ortak noktalarına göre karşılaştırmaları istenir (KB2.7). Sınıfla birlikte 'formel' sözcüğünün bu tanımlardaki anlamı tartışılarak mantık formel bir bilim dalı olarak tanımlanır (MAN.1.1.a).

   MAN.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde her düşünürün tanımı, yaşadığı dönemle birlikte çalışma kâğıdındaki zaman şeridine yerleştirilir (KB2.13). Gruplar, tanımlardaki değişimi ve süreklilik gösteren yönleri kısaca özetler (KB2.3). Öğretmen grupları gözlemleyerek dönüt verir (MAN.1.1.a).

   MAN.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler bireysel olarak mantıklı olmanın koşulları ve mantık hakkında en az iki soru yazar (E3.8). Gruplarda sorular okunur, ortak üç soru seçilir ve sınıfa sunulur (SDB2.1). Öğretmen soruların niteliği üzerine dönüt verir, öğrenciler akranlarının sorularını saygıyla dinler (D14) (MAN.1.1.b).

   MAN.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki zaman şeridi ve yazdıkları sorular üzerinden mantığı formel bir bilim olarak tek cümleyle tanımlamaları istenir. Öğretmen, gruplarca seçilen soruları tahtada toplayarak mantıklı olmanın koşullarını özetler (MAN.1.1.b). Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur, gruplar akran değerlendirme formuyla birbirlerinin katkısını değerlendirir (SDB2.2). Performans görevi kapsamında bir sonraki derse yeni bir mantık sorusu hazırlanır.

   MAN.1.1

Sınıf defteri: MAN.1.1 Mantığı formel bir bilim olarak sorgula- yabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste çalışılan mantığın tarihsel evrelerini birkaç soruyla yoklar. Etkileşimli tahtada 'Mantıklı olmak ne demektir?' sorusu yazılır; öğrencilerden bir cümleyle yanıt vermeleri istenir. Bu haftanın amacının mantıklı olmanın koşulları ve mantık hakkında sorular sormak olduğu duyurulur (E3.8).

   MAN.1.1
2. Keşfetme25 dk

   Aristoteles, Farabi, Bernard Russell, Necati Öner ve Teo Grünberg'in mantık tanımları ders kitabından ve etkileşimli tahtadan öğrencilere sunulur (OB1). Öğrenciler tanımları okuyarak ortak ve farklı yönleri işaretler. Tanımlara ilişkin merak ettikleri en az iki soru yazar; sorular sınıfta toplanır (MAN.1.1.b).

   MAN.1.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar, toplanan sorulardan birini seçerek mantığın tarihsel gelişiminin temel evreleri çerçevesinde yanıt arar. Tanımlardaki değişimler incelenir; mantıklı olmanın koşulları üzerine gerekçeli sonuçlar çıkarılır (KB2.8). Öğretmen grupları gözlemler ve dönüt verir (MAN.1.1.b).

   MAN.1.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler bireysel olarak, mantık hakkında sormak istedikleri yeni bir soruyu ve bu soruyu yanıtlamak için hangi evreye başvuracaklarını çalışma kâğıdına yazar. Sorular grup içinde paylaşılır ve açık fikirlilikle değerlendirilir (E3.5, MAN.1.1.b).

   MAN.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler, mantıklı olmanın koşulları ve mantık hakkındaki sorularını içeren performans görevini tamamlar. Çalışma kâğıdı akranlarla değiştirilerek akran değerlendirme formuyla incelenir. Son olarak öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak sorgulama becerilerini yansıtmaları istenir.

   MAN.1.1

Sınıf defteri: MAN.1.1 Mantığı formel bir bilim olarak sorgula- yabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen tahtaya 'Bu mantıklı mı?' sorusuyla iki kısa günlük örnek yazar. Öğrencilerden birine neden mantıklı dendiğini, diğerine neden denmediğini tartışmaları istenir (E3.8). Dersin amacının, mantıklı olmanın koşulları ve mantık hakkında sorular sormak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Aristoteles, Farabi, Bernard Russell, Necati Öner ve Teo Grünberg'in mantık tanımları öğrencilere verilir (OB1). Öğrencilerden tanımları okuyarak ortak ve farklı yönlerini belirlemeleri istenir. Her öğrenci tanımlardan yola çıkarak mantıklı olmanın koşulları ve mantık hakkında en az iki soru yazar (KB2.8) (MAN.1.1.b).

   MAN.1.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler ikili gruplar hâlinde yazdıkları soruları paylaşır; mantıklı olmanın koşullarına ilişkin soruları seçip çalışma kâğıdında gruplandırır (SDB2.2, KB2.13). Öğretmen süreci gözlemler, soruların açık ve sorgulayıcı olması için dönüt verir (MAN.1.1.b).

   MAN.1.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Bireysel çalışma olarak öğrencilerden mantık hakkında bir soru seçip yanıtını gerekçeleriyle birkaç cümleyle yazmaları istenir. Yazılanlar gönüllü öğrencilerce sınıfta okunur; sınıf soruların mantığa uygunluğunu saygı çerçevesinde değerlendirir (SDB2.1) (MAN.1.1.b).

   MAN.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden mantıklı olmanın koşulları ve mantık hakkında sordukları soruları gözden geçirerek en iyi iki soruyu seçmeleri istenir. Performans görevi, çalışma kâğıdı, öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarıyla değerlendirilir. Öğretmen sorulan sorulardan hareketle dersi toparlar (MAN.1.1.b).

   MAN.1.1

Sınıf defteri: MAN.1.1 Mantığı formel bir bilim olarak sorgula- yabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen tahtaya 'insan', 'Ankara' ve 'adalet' sözcüklerini yazar; öğrencilerden bu sözcüklerin zihinlerinde neyi çağrıştırdığını söylemeleri istenir (E1.1). Önceki haftada çalışılan kavramsal çerçeve kısaca hatırlatılır. Birleşmiş Milletler Günü (24 Ekim) bağlamında 'barış' sözcüğünün farklı kişilerde farklı anlamlar uyandırabileceği örnek gösterilir. Kavram ile terim arasında fark olup olmadığı sorulur ve dersin amacının terimin anlamını çözümlemek olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada kavramın ve terimin anlamlarını ifade eden yazılı metinler ile görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) gösterilir. Öğrencilerden ikişerli gruplar hâlinde materyalleri inceleyerek kavram ile terim arasındaki ilişkinin ne olduğuna dair görüşlerini yazmaları istenir (E1.1). Görüşler sınıfta tartışılır (KB2.18) ve terimin anlamı ortak olarak çözümlenir (MAN.2.1.a).

   MAN.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden kavram haritası şablonu üzerinde, kavramların ne anlama geldiğini, somut veya soyut olmasının neye göre belirlendiğini ve neyi/kimi işaret ettiğini gösteren bir zihin haritası yapmaları istenir (E1.3, E3.7). Öğretmen sınıfı dolaşarak çalışmaları izler ve dönüt verir. Haritalarda kavram ile terim arasındaki ilişki de gösterilir (MAN.2.1.a).

   MAN.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilere atasözü, deyim ve örnek ifadelerden oluşan bir çalışma kâğıdı dağıtılır. Bireysel olarak her ifadedeki terimi belirlemeleri ve bu terimin ifadede neyi anlattığını yazmaları istenir (KB2.4). Birkaç çözümleme sınıfta paylaşılır ve terimin anlamı ifadenin bağlamıyla birlikte tartışılır (MAN.2.1.a).

   MAN.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin hazırladığı zihin haritaları Kontrol Listesi ile değerlendirilir: kavramın anlamı, somut/soyut ayrımının dayanağı ve işaret ettiği varlık haritada yer almış mı bakılır. Öğrencilerden terimin anlamını kendi cümleleriyle bir cümlede özetlemeleri istenir (KB2.3). Sonraki haftada terim çeşitlerinin sınıflandırılacağı duyurulur.

   MAN.2.1

Sınıf defteri: MAN.2.1 Aristotelesçi mantıkta terimlere ilişkin özellikleri özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada canlılar ve müzik aletleri gibi farklı varlık gruplarını gösteren görseller sunar ve 'Bu varlıkları hangi ölçütlere göre gruplandırırız?' sorusunu yöneltir (E1.1). Önceki haftalarda anlamı çözümlenen terim hatırlatılır. Bu derste terim çeşitlerinin sınıflandırılacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki terim çeşitleri öğretmen rehberliğinde gözden geçirilir. Öğrencilerden her terim çeşidine günlük yaşamlarından ve kültürlerinden kendi örneklerini vermeleri ve örnekleri çeşitlerine göre sınıflandırmaları istenir (OB5, KB2.5). Öğretmen kavram yanılgılarını ve öğrenme eksikliklerini belirleyerek dönüt verir (MAN.2.1.b).

   MAN.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere içlem, kaplam, beş tümel ve Porphyrios (Porfiryus) ağacına ilişkin tanım ve açıklamaların yer aldığı bir bilgi görseli verilir. Büyük grup tartışma tekniğiyle varlıkların sınıflandırılmasında nelere dikkat edildiği tartışılır (E1.1, KB2.18). Öğrenciler görüşlerini görseldeki örneklerle destekler (MAN.2.1.b).

   MAN.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden diğer derslerde öğrendikleri bir sınıflandırma örneğini (canlılar, müzik aletleri, sanat dalları vb.) taslak çizim yaparak ifade etmeleri istenir (OB4). Taslaktaki ögeler terim çeşitlerine göre ayrılarak çalışma kâğıdına yazılır (KB2.5) (MAN.2.1.b).

   MAN.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler taslaklarını eşleriyle paylaşır; öğretmen terim çeşitlerinin sınıflandırılmasına ilişkin ortak noktaları tahtada toparlar. Çalışma Kâğıdı ve Kontrol Listesi ile öğrencilerin terim çeşitlerini doğru sınıflandırıp sınıflandırmadığı değerlendirilir (MAN.2.1.b).

   MAN.2.1

Sınıf defteri: MAN.2.1 Aristotelesçi mantıkta terimlere ilişkin özellikleri özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada işlenen kavram ve terim konusunu kısaca hatırlatır ve etkileşimli tahtaya yansıttığı 'Her cümle doğru ya da yanlış olarak değerlendirilebilir mi?' sorusunu sorar. Öğrencilerden cümle örnekleri vermeleri istenir. Öğretmen, doğru ya da yanlış olarak değerlendirilebilen cümlelerin önerme olduğunu belirtir ve bu derste önermelerin nitelik ve niceliğinin belirleneceğini duyurur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, basit, basit olmayan, olumlu, olumsuz, tümel, tekil ve tikel önermeler içeren bir karikatürü, hikâyeyi, fıkrayı ya da animasyonu etkileşimli tahtadan sunar (E1.1, OB4). Öğrencilerden metindeki önermeleri bulmaları, her birinin basit olup olmadığını, niteliğini (olumlu/olumsuz) ve niceliğini (tümel/tekil/tikel) gerekçesiyle söylemeleri ve önermeleri türlerine göre sınıflamaları istenir (KB2.5). Sınıflamalar tahtada karşılaştırılır (MAN.2.2.a).

   MAN.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, önerme türlerinin tanımlarını ve özelliklerini içeren bilgi notunu dağıtır ve etkileşimli tahtada birlikte okunmasını sağlar. Öğrencilerden her önerme türü için günlük hayattan birer örnek vermeleri ve örneklerini sınıfa okumaları istenir. Örneklerin türü sınıfla birlikte doğrulanır (MAN.2.2.a).

   MAN.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Önerme türlerinin örneklerinin yer aldığı, sürdürülebilir ve sürdürülebilir olmayan enerji kaynaklarıyla ilgili yapılandırılmış metin öğrencilere verilir (OB8). Öğrencilerden metindeki önermelerin yapısını, niteliğini ve niceliğini çalışma kâğıdına bireysel olarak yazmaları istenir (SDB1.2). Ardından yanıtlar eşlerle karşılaştırılır, farklı çıkanlar gerekçelendirilir ve öğretmen dönüt verir (MAN.2.2.a).

   MAN.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki önermelerden üçünü seçerek yapı, nitelik ve nicelik bakımından çözümlemeleri istenir. Öğretmen yanıtları kontrol listesiyle gözden geçirir; yanlış çözümlemeler sınıfla düzeltilir. Öğrencilerden bir önermenin niteliğini ve niceliğini belirlerken izledikleri adımları sözlü olarak özetlemeleri istenir (KB2.3, MAN.2.2.a).

   MAN.2.2

Sınıf defteri: MAN.2.2 Önermeleri çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtaya 'Bütün canlıların yaşam hakkı vardır.' ve 'Bazı hayvanlar tehlike altındadır.' cümlelerini yansıtır ve bunların önerme olup olmadığını sorar (E1.1). Önceki derste öğrenilen önerme, terim ve kavram bilgisi hatırlatılır. Bugün önermelerin nitelik ve niceliğinin belirlenmesi ile Aristoteles karesindeki ilişkilerin incelenmesi çalışılacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden önerme türlerine insan hakları, hayvan hakları ve doğal afetler gibi toplumsal konularda bilinç kazandıracak örnekler vermeleri istenir. Bu örnekler üzerinden estetik biçime sahip bir afiş çalışması yapılır (E3.3, OB9). Afişteki her önermenin niteliği (olumlu/olumsuz) ve niceliği (tümel/tikel) belirlenerek afişe yazılır (MAN.2.2.a).

   MAN.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar, afişlerindeki önermeleri Aristoteles karesine yerleştirir. Karşı olum ve Aristoteles karesi aracılığıyla basit önermelerin parçaları arasındaki ilişkiler belirlenir ve çalışma kâğıdına yazılır (MAN.2.2.b). Öğretmen, grupların çözümlemelerini kontrol listesiyle izler (KB2.4).

   MAN.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Tasarlanan afişler sınıfta veya okul ortamında paylaşılır (OB2). Paylaşım sırasında afişteki önermeler arasındaki ilişkiler Aristoteles karesiyle açıklanır (MAN.2.2.b). Doğaya ve hayvanlara iyi davranmanın çevreyi daha yaşanabilir hâle getireceğinin fark edilmesi sağlanır (D20.3). Ülke kaynaklarını sürdürülebilir kullanmanın gerekliliği ve davranışların çevre temizliği üzerindeki etkisi tartışılır (D18.3, D19.4).

   MAN.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Zihin haritasında önermenin nitelik, nicelik ve Aristoteles karesindeki ilişkileri özetlenir (MAN.2.2.b). Öğrencilerden çalışma kâğıdını tamamlamaları ve afiş performans görevi için grup değerlendirme formunu doldurmaları istenir. Öğretmen, dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesiyle dönüt verir; öğrenciler kendi çalışmalarını gözden geçirir (SDB1.2).

   MAN.2.2

Sınıf defteri: MAN.2.2 Önermeleri çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda işlenen önermelerin nitelik ve niceliğini etkileşimli tahtada A, E, I, O örnekleriyle kısaca hatırlatır. Öğrencilerden 'Bütün kuşlar uçar' önermesi yanlışsa 'Bazı kuşlar uçmaz' önermesinin durumunu tahmin etmeleri istenir. Tahminler tahtaya yazılır; dersin amacının karşı olum karesi aracılığıyla basit önermelerin parçaları arasındaki ilişkileri belirlemek olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır; her gruba karşı olum karesiyle birlikte karşıtlık, altıklık ve çelişiklik kurallarının yer aldığı bilgi notu verilir. Gruplar notu inceleyerek A, E, I, O önermelerinin kare üzerindeki yerini ve üç ilişkinin kurallarını gösteren bir afiş hazırlar (MAN.2.2.b). Afişler kontrol listesiyle değerlendirilmek üzere sınıf panosuna asılır.

   MAN.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere çalışma kâğıdında A, E, I, O biçiminde yazılmış basit önermeler verilir. Öğrencilerden her önerme çiftinin karşıt, altık ya da çelişik olduğunu belirlemeleri ve biri doğru ya da yanlış olduğunda diğerinin değerini kurala dayanarak bulmaları istenir (MAN.2.2.b). Alıştırma bireysel yürütülür; öğrenciler ilerleyişlerini ve doğruluklarını kendileri izler (SDB1.2).

   MAN.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler konuşma halkası oluşturur. Her öğrenci sırayla bir önerme seçer, bu önermenin çelişiği, karşıtı ve altığı hakkında kurala dayalı yorum yapar; diğer öğrenciler yorumu onaylar ya da gerekçeyle itiraz eder (KB2.14). Yorumlarda karşı olum karesi kullanılır (MAN.2.2.b).

   MAN.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen çalışma kâğıtlarını toplar; afişler kontrol listesiyle değerlendirilerek karşıtlık, altıklık ve çelişiklik kuralları etkileşimli tahtada birlikte özetlenir. Öğrencilerden karşı olum karesini kullanarak ilişkileri belirlerken en çok hangi kuralı kullandıklarını bir cümleyle yazmaları istenir (MAN.2.2.b).

   MAN.2.2

Sınıf defteri: MAN.2.2 Önermeleri çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Ders, İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası ile ilişkili “Bütün insanlar eşit haklara sahiptir. Ali bir insandır. Öyleyse …” cümle dizisinin tahtaya yazılmasıyla başlatılır. Öğrencilerden dizinin son cümlesini tamamlamaları ve sonuca nasıl ulaştıklarını açıklamaları istenir. Derste çıkarımın nasıl kurulduğunun çözümleneceği belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere sanat, bilim, felsefe, tarih ve coğrafya gibi alanlardan çıkarım örnekleri yazılı veya görsel olarak verilir (E1.1, OB4). Öğrencilerden örneklerde çıkarımı işaret eden bağlaçları bulup işaretlemeleri istenir. Yalnız öncül önermeleri verilen örneklerde sonuç önermelerinin oluşturulması ve öncüllerle sonucun ayrılması sağlanarak çıkarımın yapısı çözümlenir (MAN.2.3.a).

   MAN.2.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen doğrudan çıkarımın tanımı ve çeşitleri hakkında bilgi notu dağıtır; Aristoteles karesi hatırlatılarak karşıtlık, altıklık ve çelişki ilişkilerindeki önermelerin doğrudan çıkarıma örnek olduğu vurgulanır. Öğrencilerden karedeki ilişkilerden hareketle verilen önermelerin öncül ve sonuç önermelerini belirleyen alıştırmayı yapmaları istenir (SDB1.2). Kavram yanılgıları ve öğrenme eksiklikleri hakkında dönüt verilir (MAN.2.3.a).

   MAN.2.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Karşı olum karesi kurallarının uygulandığı alıştırmada verilen önermelerin karşı olumları yazılır (SDB1.2). Düz döndürme ve ters döndürme kuralları için bilgi notu verilir; spor, sanat, siyaset gibi alanlardan örnek önermeler dağıtılarak öğrencilerden bu önermeleri eşdeğerlerine dönüştürmeleri ve her dönüşümde öncül ile sonucu göstermeleri istenir (KB2.19, MAN.2.3.a).

   MAN.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki üç çıkarım örneğinde öncül önermeleri, sonuç önermesini ve çıkarımı işaret eden sözcükleri belirlemeleri istenir (MAN.2.3.a). Çalışma kâğıdı kontrol listesiyle değerlendirilir; öğrenciler çıkarımın yapısını zihin haritasında özetler, eksik kalan noktalar için dönüt verilir.

   MAN.2.3

Sınıf defteri: MAN.2.3 Çıkarım çeşitlerini özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Etkileşimli tahtada “Bütün insanlar ölümlüdür; Sokrates insandır; öyleyse Sokrates ölümlüdür.” çıkarımı gösterilir. Öğrencilerden bunun nasıl bir çıkarım olduğunu tahmin etmeleri istenir (E1.1). Öğretmen bu derste çıkarım çeşitleri arasında dolaylı çıkarımın (kıyas) sınıflandırılacağını duyurur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere dolaylı çıkarımın (kıyas) yapısı, genel özellikleri ve kuralları ile basit kıyası açıklayan bilgi notu ve açık uçlu soruların yer aldığı çalışma kâğıdı verilir (E1.3). Öğrencilerden bilgi notunu okuyarak soruları yanıtlamaları ve çıkarım çeşitleri arasında kıyasın yerini belirlemeleri istenir (MAN.2.3.b). Gerektiğinde çevrim içi kaynaklardan yararlanılır (OB2).

   MAN.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar çalışma kâğıdındaki farklı örnekleri sistemli biçimde ve iş birliği içinde inceler. Basit kıyaslar belirlenir; küçük, büyük, orta terimleri ile öncül ve sonuçları gösterilerek kıyaslar sınıflandırılır (E3.7, MAN.2.3.b). Gruplar sonuçlarını sunar, soru-cevap yoluyla sınıflandırmalar karşılaştırılır (MAN.2.3.b).

   MAN.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden yakın çevrelerinden hareketle günlük hayattan basit kıyas örnekleri içeren kısa bir film, tiyatro metni ya da diyalog hazırlamaları istenir (E3.3, OB2). Öğrenciler üstlerine düşen görevleri kurallara uygun biçimde yerine getirir (D6.1). Çalışmalar sınıfta paylaşılır; dinleyenler örneklerin hangi çıkarım çeşidine girdiğini yorumlar (SDB1.2, KB2.14, MAN.2.3.b).

   MAN.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çıkarım çeşitlerini ve kıyasın bu çeşitler içindeki yerini gösteren bir zihin haritası oluşturmaları istenir. Öğretmen performans görevlerini dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesiyle, grup çalışmalarını grup değerlendirme formuyla değerlendirir. Çıkarım çeşitlerinin sınıflandırması sınıfça özetlenir (MAN.2.3.b).

   MAN.2.3

Sınıf defteri: MAN.2.3 Çıkarım çeşitlerini özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada biri kurallara uygun, diğeri bir kural ihlali içeren iki kıyas örneği gösterir. Öğrencilerden hangisinin neden geçerli ya da geçersiz olabileceğini tahmin etmeleri istenir (E1.1). Bu hafta çıkarımların geçerlilikleri açısından yorumlanacağı ve bunun için bir performans görevi yürütüleceği duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Performans görevi olarak öğrencilere ders kitabından ve günlük yaşamdan kıyas örnekleri seçip bunları kıyas kurallarına göre hazırlama görevi verilir (E1.4, E2.2). Öğrenciler seçtikleri kıyasların öncüllerini ve sonucunu belirler, çalışma kâğıdına geçerli olup olmadığına ilişkin ilk yorumlarını yazar (KB2.4, KB2.14; MAN.2.3.c).

   MAN.2.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler hazırladıkları kıyasları kıyas kurallarına göre sınar, çıkarımların geçerlilik durumunu yorumlar ve gerekçelendirir (KB2.19, KB2.14; MAN.2.3.c). Örnek seçiminde aile bireylerinin ve başkalarının görüntülerini izinsiz paylaşma, kişisel yaşam alanlarına izinsiz girme gibi özel hayatın gizliliğini ihlal edecek davranışlardan kaçınılır (D8.4, D2.1).

   MAN.2.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler performans çalışmalarını sınıfa sunar; çalışmalar kıyas kurallarının doğru kullanımı, örneklerin doğru seçimi, içeriğin konuyla tutarlılığı ve etkileyiciliği kriterlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir (E3.10, OB7; MAN.2.3.c). Öğrencilerin görev bilinciyle hareket ederek ödev ve sorumluluklarını yerine getirmesi beklenir (D3.3, D16.3).

   MAN.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Sunumların ardından çıkarımın geçerlilik ölçütleri zihin haritasında özetlenir. Öğretmen performans görevlerini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir; öğrenciler Grup Değerlendirme Formu ve Kontrol Listesi ile kendi çalışmalarını gözden geçirir. Çalışma kâğıdına birer geçerli ve geçersiz çıkarım örneği yazılır (SDB1.2).

   MAN.2.3

Sınıf defteri: MAN.2.3 Çıkarım çeşitlerini özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Yılbaşı kartlarında ve mesajlarında kullanılan sembollerin (çam ağacı, kardan adam, 2027 rakamı) neyi anlattığı sorulur. Önceki haftada çalışılan Aristotelesçi mantıkta çıkarım kısaca hatırlatılır. Öğrencilerden günlük hayatta sembollerin ne işe yaradığını düşünmeleri istenir (E1.1). Derste sembolik mantığın ayırt edici özellikleri ve önemi ele alınacaktır.

2. Keşfetme25 dk

   Günlük dilden çok anlamlılık ve belirsizlik içeren örnek cümleler (ör. 'Ahmet'in kardeşini onun evinde gördü.', 'Yaşlı kadın ve erkekler geldi.') etkileşimli tahtada gösterilir. Öğrencilerden bu çok anlamlılıkları ve belirsizlikleri ortadan kaldırmak için neler yapılabileceğine dair fikir üretmeleri ve kendi örneklerini vermeleri istenir (E1.1). Çalışma boyunca öğrencilerin birbirlerini etkin biçimde dinlemesi ve etkinliğe aktif katılması sağlanır (SDB2.1, D3.3). Fikirlerden tek anlamlı ifade için gerekli özellikler belirlenip tahtada toplanır (MAN.3.1.a).

   MAN.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere Aristotelesçi mantığın temel özelliklerinin neler olduğu sorulur; ardından bilgi notu verilir ve işlevselliği büyük grup tartışmasıyla ele alınır (KB2.18). Tartışmada Aristotelesçi mantığın eksik kaldığı hususlar üzerinden sembolik mantığa neden ihtiyaç duyulduğuna dikkat çekilir; öğrenciler öz eleştiri yaparak davranışlarını düzenler (D9.1). İki mantığın temel özellikleri çalışma kâğıdına yazılır (MAN.3.1.a).

   MAN.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Şifreleme, işaret dili, kodlama, rakam, formül, duygu ifadesi görseli, trafik levhası ve Braille alfabesi gibi sembolleştirilmiş görsel ve yazılı materyaller incelenir; öğrencilerden bu sembollerin hayattaki önemine ilişkin çıkarımda bulunmaları istenir (E1.1, OB4). Bu çıkarımlardan yararlanılarak Aristotelesçi mantık ile sembolik mantığın benzer özellikleri çalışma kâğıdında listelenir (MAN.3.1.b).

   MAN.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin listelediği benzer özellikler sınıfta karşılaştırılarak ortak bir liste oluşturulur (MAN.3.1.b). Eşleştirme soruları ile iki mantığın temel özellikleri ve benzer özellikleri yoklanır; çalışma kâğıtları toplanır. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak hangi özellikleri belirlemekte güçlük çektiklerini işaretlemeleri istenir (SDB1.3).

   MAN.3.1

Sınıf defteri: MAN.3.1 Aristotelesçi mantık ile sembolik mantığı temel özellikleri açısından…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtaya günlük hayattan bir çıkarım örneği yazar; öğrencilerden bu çıkarımın sözel ve sembolik biçimde ifade edilmesinin ne fark yarattığını düşünmeleri istenir. Önceki derslerde belirlenen sembolik mantık özellikleri kısaca anımsatılır. Dersin amacının Aristotelesçi mantık ile sembolik mantığın benzer ve farklı özelliklerini listelemek olduğu duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere basit bir matematik problemi verilir; problemi rakam ve işlem sembolleri kullanmadan çözmeleri, yaşadıkları zorlukları ifade etmeleri ve sembolleştirmeye neden ihtiyaç duyulduğunu örneklerle paylaşmaları istenir (SDB1.3). Sembolik mantığın ortaya çıkışını hazırlayan koşullara ve temel özelliklerine ilişkin bilgi notu verilir; öğrencilerden koşullar ile temel unsurlar (sembolik dil, günlük hayata uygulanma, medeniyet kurucu özellik) arasında bağ kurmaları ve Aristotelesçi mantıkla ortak yönleri listelemeleri istenir. (MAN.3.1.b)

   MAN.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen kavram yanılgıları ve öğrenme eksiklikleri hakkında dönüt verir. Öğrenciler gruplara ayrılarak yeteneklerine uygun biçimde görev paylaşımı yapar (D1.3). Gruplardan T tablosu tekniğiyle Aristotelesçi mantık ile sembolik mantığın benzer özelliklerini iş birlikli olarak tabloya yazmaları istenir. (MAN.3.1.b)

   MAN.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan aynı T tablosunun karşı sütununa iki mantığın farklı özelliklerini yazmaları istenir. Gruplar isterse eğitsel oyunla, örneğin özellik kartlarını ilgili mantıkla eşleştirerek, farklılıkları sınar. Grup çalışmasında uyumlu olunur (D10.3). Süreç sonunda grup değerlendirme formu uygulanır. (MAN.3.1.c)

   MAN.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Grupların T tabloları sınıfta paylaşılır ve farklı özellikler etkileşimli tahtada ortak bir listede birleştirilir. Tablolar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden benzer ve farklı özellikleri ne ölçüde ayırt edebildiklerini öz değerlendirme formuyla işaretlemeleri istenir. (MAN.3.1.c)

   MAN.3.1

Sınıf defteri: MAN.3.1 Aristotelesçi mantık ile sembolik mantığı temel özellikleri açısından…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtaya 'Hava soğuk ve yağmur yağıyor.' ile 'Hava soğuk ama yağmur yağmıyor.' cümlelerini yazar. Öğrencilerden iki cümlenin anlamca farkını, bağlaçların cümleye kattığı anlam açısından söylemeleri istenir (E1.1). Dersin mantık dilindeki eklemleri ve sembolleri tanımaya yönelik olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden Türkçe dersinde öğrendikleri bağlaçları örnekleyerek listelemeleri istenir. Soru-cevap yoluyla bağlaçlar işlevlerine göre (beraberlik, seçim, karşılaştırma, şart) sınıflanır. Öğrenciler bağlaçları günlük hayattan örneklerle açıklar ve cümleye kattıkları anlamı belirtir (OB1, MAN.3.2.a).

   MAN.3.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen kavram yanılgıları ve öğrenme eksikleri hakkında dönüt verir ve önerme eklemleri ile işlevlerini içeren bilgi notunu dağıtır. Öğrencilerden eklemlerin bağlaçlarla ilişkisini değerlendirmeleri ve eklemlerin önermelere kazandırdığı işlevleri açıklamaları istenir (KB2.10). Eklemlerin günlük dildeki eş anlamlı kullanımlarına örnekler verilir; öğrenciler kendi örneklerini oluşturup sınıfta paylaşır ve alıştırma etkinliği yapar (SDB1.2, MAN.3.2.a).

   MAN.3.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilere önerme sembollerini, eklemlerin işlevlerini, paranteze alma ve sembolleştirme kurallarını içeren bilgi notu verilir. Notta ana eklemin ve bileşenlerin mantıktaki rolü ile günlük dildeki önermelerin standart biçimde mantık diline dönüştürülmesi vurgulanır. Öğrencilerden birkaç günlük cümlede ana eklemi ve bileşenleri belirlemeleri istenir (MAN.3.2.a).

   MAN.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden eklem, bağlaç ve sembol eşleştirme sorularını çalışma kâğıdında yanıtlamaları ve bir günlük cümleyi sembolleştirerek T-tablosunda ana eklemi ile bileşenlerini göstermeleri istenir. Performans görevi dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir; öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur. Öğretmen doğruluk değeri tablosunun temel unsurlarını toparlar (MAN.3.2.a).

   MAN.3.2

Sınıf defteri: MAN.3.2 Doğruluk değeri tablosunu çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtaya 'Hava yağmurluysa ve yolda trafik varsa servise binerim.' cümlesini yazar; öğrencilerden cümledeki eklemleri bulmaları istenir. Önceki derslerde doğruluk değeri tablosunun temel unsurlarının belirlendiği hatırlatılır. Bu derste günlük dildeki önermelerin sembolik dile çevrilmesi ve önermelerin doğruluk değerlerinin doğruluk değeri tablosuyla belirlenmesi çalışılacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, standart biçime çevirmede günlük dildeki eklemlerin mantık dilindeki karşılıklarıyla (ve: ∧, veya: ∨, ise: →, ancak ve ancak: ↔, değil: ¬) yer değiştirildiğini, cümle yapısının düzenlendiğini ve noktalama işaretlerine dikkat edilerek önermelerin paranteze alındığını örneklerle vurgular. Öğrenciler iş birliği içinde günlük dildeki örnekleri sembolik dile, sembolik olanları günlük dile çevirir. Çeviriler eğitici oyunla kontrol edilir (E2.5). (MAN.3.2.b)

   MAN.3.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, doğruluk değeri tablosunun yapısı ve kurallarının örneklerle açıklandığı bilgi notunu etkileşimli tahtada gösterir. Öğrenciler iş birliği içinde bilgi notundakilere benzer kendi örneklerini oluşturur ve bunların doğruluk değerlerini yönlendirici sorularla (ör. 'p doğru, q yanlışsa p ∧ q kaç olur?') yorumlar. (MAN.3.2.b)

   MAN.3.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler çalışma kâğıdındaki önermelerin doğruluk değerlerini tablo kurarak belirler (SDB1.2). Öğretmen sınıfta dolaşarak kavram yanılgıları ve öğrenme eksiklikleri hakkında dönüt verir. Gruplar grup değerlendirme formunu doldurur; istenirse akran değerlendirme formu kullanılır. (MAN.3.2.b)

   MAN.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki iki bileşik önermenin doğruluk değerini T-tablosuyla belirlemeleri ve eşleştirme sorularında önermeleri sembolik karşılıklarıyla eşleştirmeleri istenir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur; çalışmalar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Tablonun nasıl kurulduğu ve eklemlerin doğruluk değerini nasıl belirlediği sözlü olarak özetlenir.

   MAN.3.2

Sınıf defteri: MAN.3.2 Doğruluk değeri tablosunu çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada, biri tutarlı diğeri tutarsız iki kısa cümle çifti yansıtır. Öğrencilerden cümlelerin neden tutarlı ya da tutarsız sayıldığını kısaca söylemeleri istenir. Ardından tutarlılık, geçerlilik ve eşdeğerlik kavramları tahtaya yazılır; bu derste önermelerin bu özelliklerinin doğruluk değeri tablosu ile denetleneceği belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere tutarlı ve tutarsız durumlar içeren atasözü, deyim, şiir, özlü söz ve yapılandırılmış cümlelerden oluşan yazılı ve görsel materyaller verilir; tutarlılık ve tutarsızlığı belirlerken esas aldıkları ölçütleri açıkça ifade etmeleri istenir (E1.1, E3.5, OB4; MAN.3.3.a). Bilgi notundaki tutarlılık denetleme kuralları incelenir, öğrencilerden kendi örneklerini oluşturup doğruluk değeri tablosuyla denetlemeleri ve alıştırma yapmaları istenir; kavram yanılgılarına dönüt verilir (SDB1.2; MAN.3.3.b).

   MAN.3.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Diyet listesi, ilaç prospektüsü ya da teknik bir aletin kullanım kılavuzu üzerinden geçerlilik ve eşdeğerlik örnekleri incelenir; öğrencilerden kendi örneklerini oluşturmaları ve bunların önemini büyük grup tartışmasında ele almaları istenir (KB2.18, SDB1.2). Çalışma kâğıdındaki açık uçlu sorularla bileşik bir önermenin hangi yorumlamalarda geçerli ya da eşdeğer sayılacağı belirtilir (E1.3; MAN.3.3.b).

   MAN.3.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Çeşitli sembolik önermelerin tutarlılığı, geçerliliği ve eşdeğerliği doğruluk değeri tablosuyla denetlenir. Doğru ve hatalı hazırlanmış tablolar öğrencilere verilir; kural hatalarını tespit edip düzeltmeleri istenir (E3.2, E3.7). Düzeltmelerin gerekçeli görüşleri hazırlanır, değerlendirilir ve sınıfta paylaşılır; kavram yanılgılarına dönüt verilir (SDB3.3, KB3.3; MAN.3.3.c).

   MAN.3.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki eşleştirme sorularını ve bir önermenin tutarlılık, geçerlilik ve eşdeğerlik durumunu gösteren T-tablosunu tamamlamaları istenir. Önermeler hakkında verdikleri yargılar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurmaları istenir; hatalı tablo düzeltme çalışması performans görevi olarak ele alınır ve yargıların gerekçeleri özetlenir (MAN.3.3.c).

   MAN.3.3

Sınıf defteri: MAN.3.3 Önermelerin tutarlılığını, geçerliliğini ve eşdeğerliğini doğruluk…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtaya 'p → q, p, o hâlde q' çıkarımını yazar. Öğrencilerden bu çıkarımın geçerli olup olmadığını nasıl anlayabileceklerini tahmin etmeleri istenir (E1.1). Tahminler tahtada toplanır; çıkarımın geçerliliğinin doğruluk değeri tablosuyla denetlenebileceği söylenerek dersin amacı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere çıkarım örneklerinin, denetleme kurallarının ve açık uçlu soruların yer aldığı çalışma kâğıdı verilir (E1.3). Öğrencilerden örnek çıkarımları önerme sembolleriyle yazıp doğruluk değeri tablosuna dönüştürmeleri istenir (MAN.3.4.a). Ardından tablo, çıkarım kuralları uygulanarak doldurulur ve çıkarımın geçerliliği denetlenir (MAN.3.4.b).

   MAN.3.4
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere doğruluk değeri tablosunda geçerliliği doğru ve hatalı gösterilmiş çıkarım örnekleri verilir. Öğrencilerden tablolardaki denetlemelerin doğruluğunu incelemeleri, kural hatalarını tespit edip düzeltmeleri istenir (E3.2, E3.7). Her düzeltmede hangi kuralın uygulandığı tabloda işaretlenir (MAN.3.4.b).

   MAN.3.4
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden yaptıkları düzeltmelerin neden gerekli olduğuna dair gerekçeli görüş oluşturmaları ve çıkarımın geçerli olup olmadığına karar vermeleri istenir (SDB3.3, MAN.3.4.c). Görüşler sınıfta paylaşılır ve ölçütlere göre değerlendirilir (KB3.3). Öğretmen, kavram yanılgıları ve öğrenme eksiklikleri hakkında dönüt verir.

   MAN.3.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki çıkarımları T-tablosunda 'geçerli' ve 'geçersiz' sütunlarına, doğruluk değeri tablosundaki bulgularına dayanarak yerleştirmeleri istenir (MAN.3.4.c). Öğretmen yerleştirmeleri dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak çıkarımları denetlemedeki güçlü ve geliştirilecek yönlerini belirler (SDB1.3).

   MAN.3.4

Sınıf defteri: MAN.3.4 Çıkarımların geçerliliğini doğruluk değeri tablosu ile denetleyebilme; değerlendirme