T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 5. SINIF MÜZİK TARİHİ DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, geçmişte yaşanan olayların bugüne nasıl ulaştığını sorarak dersi başlatır. Etkileşimli tahtada bir fotoğraf ve bir resim gösterilerek öğrencilerin merakı uyandırılır (E1.1). Dersin amacı, müziğin tarihsel olayların aktarımındaki rolü hakkında merak edilen unsurları belirlemek ve soru sormak olarak paylaşılır (E3.8).

   MT.5.1.2
2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilere geçmişte yaşanan olaylar hakkında bilgi edinme yollarının neler olduğu sorulur. Verilen cevaplar tahtada gruplanarak yazılı, yazısız ve görsel kaynak listeleri oluşturulur. Öğrencilerden merak ettikleri unsurları söylemeleri istenir (MT.5.1.2.a, KB2.8).

   MT.5.1.2
3. Uygulama20 dk

   Akvaryum ve beyin fırtınası teknikleriyle yazısız kaynakların neler olduğu belirlenir; sınıf içi iletişimde saygılı davranılması desteklenir (D14.1). 'Çanakkale Türküsü' dinletilir; öğrencilerden türkünün konusuna dair düşüncelerini ve vatanseverlikle ilgili hangi duyguları uyandırdığını söylemeleri istenir (SAB9, D19.2). Öğrencilerden müziğin tarihsel olayların aktarımındaki rolüne ilişkin sorular yazmaları istenir (MT.5.1.2.b, SDB2.1).

   MT.5.1.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden Giriş-Çıkış Kartı'na merak ettikleri bir unsuru ve müziğin tarihsel olayları aktarmadaki rolüne dair bir soruyu yazmaları istenir. Kartlar toplanarak sonraki derslerde bilgi toplama çalışmasına temel yapılır (MT.5.1.2.a, MT.5.1.2.b, E2.2).

   MT.5.1.2

Sınıf defteri: MT.5.1.2 Müziğin tarihsel olayların aktarımındaki rolünü sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   İlköğretim Haftası'na değinilerek öğrencilerden okula ilk başladıkları günü anlatan bir şarkı ya da türkü bilip bilmediklerini düşünmeleri istenir. Önceki haftada müziğin tarihsel olayları aktarmadaki rolüne ilişkin merak edilen unsurların belirlendiği hatırlatılır. Bu derste bu konuda soru sorulacağı ve bilgi toplanacağı belirtilir (E1.1).

2. Keşfetme10 dk

   Etkileşimli tahtada tarihsel bir olayı anlatan bir türkü ya da marşın sözleri ve ilgili görsel gösterilir. Öğrenciler müziğin olayı nasıl aktardığını tespit eder. Öğretmen yönlendirmesiyle öğrencilerden müziğin tarihsel olayların aktarımındaki rolüyle ilgili sorular sormaları istenir (MT.5.1.2.b, OB4, SDB2.1).

   MT.5.1.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler soru sormaları yönünde teşvik edilir; sorular ve cevapları listelenir (MT.5.1.2.b, E3.8). Öğrencilerden müziğin aktarım aracı olma özelliğine örnek olabilecek türkü, marş ya da görselleri basılı ve dijital kaynaklardan araştırmaları istenir (MT.5.1.2.c, OB1, OB2, OB4, E2.2, E3.4). Öğrenciler araştırma sürecinde planlı, sorgulayıcı olmaları ve görevlerini eksiksiz yapmaları yönünde desteklenir (D3.2, D16.3).

   MT.5.1.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden bu derste sordukları soruları ve topladıkları bilgileri Giriş-Çıkış Kartına yazmaları istenir. Kartlar ve araştırma çalışması Kontrol Listesi ile değerlendirilir. Öğretmen birkaç kısa cevaplı soruyla toplanan bilgilerin hangi sorulara yanıt verdiğini yoklar.

   MT.5.1.2

Sınıf defteri: MT.5.1.2 Müziğin tarihsel olayların aktarımındaki rolünü sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bir tarihsel olayı anlatan bir resim ya da fotoğrafı gösterir. Bu olayın bir şarkı, marş veya türkü yoluyla nasıl hatırlanmış olabileceği sorulur. Öğrencilerin yanıtlarından hareketle günün sorusu belirlenir: Müziğin tarihsel olayları aktarmadaki rolüne ilişkin bilgiler nereden toplanır ve nasıl doğrulanır (E3.8)?

   MT.5.1.2
2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ders kitabı ve görsel kaynaklardan müziğin tarihsel olayların aktarımındaki rolüne dair bilgi toplamaları istenir (KB2.8, OB1) (MT.5.1.2.c). Elde edilen veriler etkileşimli tahtada listelenir. Listelenen veriler büyük grup tartışması yoluyla kaynaklarla karşılaştırılarak doğrulanır (E3.4) (MT.5.1.2.ç).

   MT.5.1.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler gruplar hâlinde toplanan bilgilerin doğruluğunu kaynakların güvenilirliği açısından değerlendirir (OB1) (MT.5.1.2.ç). Doğrulanan bilgiler, afiş, slogan, resim, şiir veya deneme gibi bir ürüne dönüştürülerek yazılı ve görsel materyallerle sorumluluk bilinciyle sunulur (SDB3.3, OB4). Sunumlar içerik doğruluğu, tarihsel bağ kurma ve ifade netliği ölçütlerine göre dereceli puanlama anahtarıyla izlenir.

   MT.5.1.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden, bilgi toplarken ve doğrularken kullandıkları kaynakları kısa cevaplı sorularla ifade etmeleri istenir. Gruplara ait sunumlar performans görevi olarak ele alınır ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğretmen, doğrulanan bilgilerin ortak listesini sınıfla gözden geçirir ve sonraki derste bu bilgilerin kullanılacağını belirtir (D16).

   MT.5.1.2

Sınıf defteri: MT.5.1.2 Müziğin tarihsel olayların aktarımındaki rolünü sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda belirlenen sorulara ve toplanan bilgilere dikkat çeker. Öğrencilerden müziğin tarihsel olayları aktarmadaki rolüne ilişkin bildiklerini bir cümleyle söylemeleri istenir (E1.1). Bu derste toplanan bilgilerin doğruluğunun değerlendirileceği ve bilgilere dayanarak çıkarım yapılacağı belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden topladıkları bilgileri kaynağı, tarihi ve tutarlılığı açısından incelemeleri istenir. Birden fazla kaynakla karşılaştırarak doğru ve yanlış bilgileri ayırmaları, güvenilir kaynağı belirlemeleri beklenir (OB1, E3.4). Süreçte müziğin vatan sevgisini ve ortak belleği aktarmadaki yeri üzerinde durulur (D19.1) (MT.5.1.2.ç).

   MT.5.1.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden doğruluğu değerlendirilen bilgilere dayanarak müziğin tarihsel olayları nasıl aktardığına ilişkin çıkarımlar yazmaları istenir. Gruplar çıkarımlarını gerekçeleriyle sınıfa sunar, diğer gruplar sorular sorar (SDB2.1, SDB2.2, KB2.8). Öğretmen gözlem formuyla katılım ve yaratıcılığı, kontrol listesiyle çıkarımların doğruluk ve kapsamını izler (MT.5.1.2.d).

   MT.5.1.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden giriş-çıkış kartına, müziğin tarihsel olayların aktarımındaki rolüne ilişkin bir çıkarım ile bilginin doğruluğunu nasıl kontrol ettiklerini yazmaları istenir. Kartlar toplanır, birkaç örnek sınıfta okunur. Öğretmen kartları dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesiyle değerlendirir.

   MT.5.1.2

Sınıf defteri: MT.5.1.2 Müziğin tarihsel olayların aktarımındaki rolünü sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, önceki haftada müziğin tarihsel olayları nasıl aktardığına değinerek öğrencilere sevdikleri bir eserin ne zaman ve neden yazılmış olabileceğini sorar. Birkaç öğrencinin yanıtı alınır. Bu derste müzik tarihini öğrenmenin neden önemli olabileceğinin merak edilen yönleriyle birlikte sorgulanacağı belirtilir (E1.1).

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerin tarih kavramıyla ilgili bilgilerini ölçmeye yönelik sorular sorulur: 'Tarih nedir, neden öğrenilir?' Öğrencilerin merak ettikleri unsurlar belirlenir (MT.5.1.1.a). Bilgi yanlışları saptanırsa öğrencilerden güvenilir genel ağ adreslerinden bilgi alarak bu yanlışları gidermeleri istenir (OB1, OB2, E3.4).

   MT.5.1.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilere 'Çaldığınız veya söylediğiniz bir eserin geçmişi hakkında bilgi edinmek, o eseri daha iyi anlamanıza yardım edebilir mi?' ve 'Tarihî bilgi bir eserin duygusunu anlamanıza katkı sağlar mı?' soruları yöneltilir (E1.1). Öğrencilerden müzik tarihini öğrenmenin öneminin neler olabileceğine dair merak ettikleri unsurları netleştirmeleri istenir (MT.5.1.1.a). Ardından bu unsurlardan yola çıkarak ikişerli gruplar kendi sorularını yazar ve sınıfla paylaşır (MT.5.1.1.b) (SDB2.1, SDB2.2, E3.8).

   MT.5.1.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden giriş-çıkış kartına, müzik tarihini öğrenmenin önemi hakkında merak ettikleri bir unsuru ve bu konuda sormak istedikleri bir soruyu yazmaları istenir. Kartlar toplanır; öğretmen kontrol listesiyle sorularının konuyla ilgisini değerlendirir. Seçilen sorular sonraki derste bilgi toplama çalışmasına temel olarak tahtada not edilir.

   MT.5.1.1

Sınıf defteri: MT.5.1.1 Müzik tarihini öğrenmenin önemini sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Birleşmiş Milletler Günü'ne (24 Ekim) değinilerek farklı ülkelerin müziklerinin ortak bir kültür mirası oluşturduğu vurgulanır. Öğretmen etkileşimli tahtada eski bir çalgı görseli gösterir ve öğrencilerden bu çalgının hangi dönemden kalmış olabileceğini tahmin etmeleri ister. Bu hafta müzik tarihini öğrenmenin önemi hakkında soru sorulacağı ve bilgi toplanacağı duyurulur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrenciler çiftler hâlinde, müziğin kuşaktan kuşağa aktarımı ve bellekte yaşatılması konusunda merak ettiklerini konuşur; birbirlerini etkin dinler, farklı düşünenlere saygı gösterir (SDB2.1, SDB2.2, D14.1). Her çiftten müzik tarihini öğrenmenin önemiyle ilgili en az iki soru yazması ve soruları sınıf soru panosuna asması istenir (SDB3.1, E3.8, MT.5.1.1.b).

   MT.5.1.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden soru panosundan bir soru seçerek yanıtını ders kitabı, yazılı kaynaklar ve güvenilir genel ağ adreslerindeki dijital içeriklerde araştırmaları istenir (OB1, OB2, E3.4). Görsel ve çalgı resimleri incelenerek bulunan bilgiler, kaynak adıyla birlikte bilgi kartına yazılır (OB4). Gruplar kartlarını panodaki sorunun yanına yerleştirir (MT.5.1.1.c).

   MT.5.1.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden Giriş-Çıkış Kartına, bugün topladıkları bir bilgiyi ve kaynağını yazmaları istenir. Öğretmen birkaç kartı sesli okutarak aktarım ve bellek kavramlarının müzik tarihindeki yerini hatırlatır. Kartlar toplanarak bilgi toplama becerisine ilişkin dönüt vermek için incelenir (MT.5.1.1.c).

   MT.5.1.1

Sınıf defteri: MT.5.1.1 Müzik tarihini öğrenmenin önemini sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Cumhuriyet Bayramı'nın kutlandığı bu haftada öğretmen, müziğin toplumsal kutlamalardaki yerine değinir (D19). Etkileşimli tahtada müzik tarihine ilişkin görseller gösterilir ve öğrencilerden bu görsellerden hangi bilgilere ulaşılabileceğini düşünmeleri istenir (OB4). Bugün müzik tarihi hakkında bilgi toplanacağı ve bu bilgilerin doğruluğunun değerlendirileceği açıklanır.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ders kitabı ve etkileşimli tahtadan müzik tarihini öğrenmenin önemine ilişkin bilgi toplamaları ve buldukları bilgileri kısa notlarla kaydetmeleri istenir (OB1, OB2, MT.5.1.1.c). Toplanan bilgilerin doğru ve güvenilir olup olmadığı büyük grup tartışmasıyla değerlendirilir; müziğin tarihsel akışının süreklilik gösterdiği belirlenir (KB2.8, MT.5.1.1.ç).

   MT.5.1.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler, topladıkları bilgileri kaynaklarıyla karşılaştırarak doğruluğunu sınar; gerekirse notlarını düzeltir (E3.4, KB2.7, MT.5.1.1.ç). Öğretmen, müziğin insanların hayatında duygularını ifade etme, toplumsal bağ kurma ve kültürel kimliği güçlendirme aracı olarak tarih boyunca önemli bir yer tuttuğunu vurgular (OB9, D19.2). Öğrencilerin bilgilere ilişkin önermeleri büyük grup tartışması yoluyla değerlendirilir (SDB2.1, MT.5.1.1.ç).

   MT.5.1.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden giriş-çıkış kartlarına, doğruluğunu sınadıkları bir bilgiyi ve bu bilginin güvenilirliğini nasıl belirlediklerini yazmaları istenir. Öğretmen birkaç kartı okuyarak bilgi toplama ve doğrulama sürecini özetler. Kısa cevaplı sorularla ('Müziğin tarihsel akışı neden süreklilik gösterir?') kazanım yoklanır (D16).

   MT.5.1.1

Sınıf defteri: MT.5.1.1 Müzik tarihini öğrenmenin önemini sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, önceki derste müzik tarihini öğrenmenin önemi üzerine konuşulanları kısaca hatırlatır ve tahtada "aktarım" ile "bellek" kavramlarını gösterir. Öğrencilere bir şarkının ya da bilginin kuşaktan kuşağa nasıl taşındığı sorulur. Dersin amacının, müzik tarihini öğrenmenin müzik eğitimine katkılarını bulmak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilere örnek bir eser dinletilir; öğrencilerden eser hakkındaki düşüncelerini yazmaları istenir. Öğretmenin gösterdiği güvenilir yazılı ve dijital kaynaklardan eserin bestecisi hakkında bilgi edinilir (OB1, OB2, OB4). Öğrenciler düşüncelerini yeniden yazar ve öncekilerle karşılaştırır (KB2.7). Ardından 3-4 kişilik gruplarda "Müzik tarihini öğrenmek neden önemlidir?" sorusu tartışılır.

   MT.5.1.3
3. Uygulama20 dk

   Gruplar konuyla ilgili farklı sorular belirler ve öğretmenin sağladığı kaynakları inceleyerek yanıtlarını araştırır. Geçmişte müziğin nasıl yapıldığı ve besteci ile icracıların kendilerinden öncekilerden neler öğrendiği değerlendirilir (D19.2). Çıkarımlar grupta tartışılır; grup sözcüsü müzik tarihini öğrenmenin müzik eğitimine katkılarını sınıfa açıklar. Gruplar bulgularını kavram haritası ya da poster hâline getirir.

   MT.5.1.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden müzik tarihini öğrenmenin müzik eğitimine bir katkısını Giriş-Çıkış Kartına yazmaları istenir. Kartlardan birkaçı sesli okunur. Öğretmen Kontrol Listesi ile grupların kavram haritası ya da posterlerinde katkıların yer alıp almadığını işaretler.

   MT.5.1.3

Sınıf defteri: MT.5.1.3 Müzik tarihini öğrenmenin müzik eğitimine katkılarını açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, önceki haftada müzik tarihini öğrenmenin yararlarının konuşulduğunu hatırlatır. Etkileşimli tahtada mağara resimleri ve ilk çağ çalgı görselleri gösterilir (OB4). Öğrencilerden görsellerde ne gördüklerini ve insanların bu çalgılarla ne yapmış olabileceğini tahmin etmeleri istenir (E1.1). Bu derste ilk uygarlıklarda insanların neden müzik yaptığının araştırılacağı belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden müziğin olmadığı bir dünya hayal etmeleri ve bu dünyanın nasıl olabileceğini tasvir etmeleri istenir. Öğrenciler önce bir dakika sessizce düşünür, ardından eşleriyle paylaşır. Birkaç öğrencinin tasviri sınıfla paylaşılır; bayramlar, törenler ve günlük yaşamda neyin eksik kalacağı sorulur (E1.1, E3.3, SBAB3.1, SBAB4.2).

   MT.5.2.1
3. Uygulama20 dk

   Öğretmen, insanların var olduğu ilk dönemlerden itibaren müziğin de var olduğunu belirtir. Tüm öğrencilerin bu çıkarımı kendi cümleleriyle söylemesi sağlanır. İnsanların önce rüzgâr, su gibi doğal sesleri ve hayvan seslerini taklit ederek müzik yapmaya başladığı anlatılır. Öğrencilerden müzik yapma ihtiyacının nedenlerini beyin fırtınasıyla söylemeleri istenir; nedenler tahtaya yazılır (SDB2.2, D14).

   MT.5.2.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden tahtadaki nedenleri tören, topluluk, gelenek ve taklit başlıkları altında gruplamaları istenir. Her öğrenci, ilk uygarlıklarda müzik yapma ihtiyacının bir nedenini Çalışma Kâğıdı'na yazar. Öğretmen, Kontrol Listesi ile öğrencilerin nedenleri açıklama düzeyini gözlemler ve ortak çıkarımı özetler (SDB2.1).

   MT.5.2.1

Sınıf defteri: MT.5.2.1 İlk uygarlıklarda müzik yapma ihtiyacının nedenlerini açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Dünya Engelliler Günü'ne değinilerek her insanın müzikle ilişki kurabildiği vurgulanır. Etkileşimli tahtada ilk uygarlıklara ait müzik yapılan bir sahneyi gösteren görsel yansıtılır. Öğrencilerden görseldeki insanların neden müzik yapmış olabileceğini tahmin etmeleri istenir (E1.1).

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada ilk uygarlıklara ait fotoğraf ve resimler göstererek 'İnsanlar bu sahnede neden müzik yapıyor olabilir?' sorusunu yöneltir. Yönlendirici sorularla öğrencilerin müziğin duyguları ifade etme ve iletişim kurma aracı, dinî ritüel ve törenlerde doğaüstü güçleri etkileme aracı, eğlence ve şölenlerde toplumsal birlikteliği güçlendirme aracı olduğunu belirlemeleri sağlanır. Belirlenen kullanım alanları tahtaya yazılır.

   MT.5.2.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler gruplar hâlinde belirledikleri kullanım alanlarını listeler; liste bülten panosuna ya da bilgi görseline (infografik) dönüştürülür (OB4). Çalışmada farklı uygarlıklardan örnekler karşılaştırılarak müziğin benzer ve farklı kullanım alanları belirlenir. Her öğrenciden müziğin farklı uygarlıklarda benzer ve farklı alanlarda kullanıldığını ve insan yaşamının değişmez bir parçası olduğunu ifade etmesi istenir (SDB2.1).

   MT.5.2.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Bülten panosu ya da bilgi görselleri sınıfta sergilenir; öğrenciler panoyu inceleyerek müzik yapma ihtiyacının nedenlerini kontrol listesiyle denetler. Öğretmen, öğrencilerin nedenleri açıklama düzeyini gözlem formuyla değerlendirir. Öğrencilerden ilk uygarlıklarda müzik yapma ihtiyacının en önemli nedenini tek cümleyle söylemeleri istenir.

   MT.5.2.1

Sınıf defteri: MT.5.2.1 İlk uygarlıklarda müzik yapma ihtiyacının nedenlerini açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada ilk uygarlıklarda tören ve topluluk içinde müzik yapıldığını gösteren görseller sunar ve 'İnsanlar neden müzik yapmıştır?' diye sorar (E1.1, OB4). Öğrencilerden birkaç tahmin söylemeleri istenir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden görsel kaynaklardaki tören, taklit ve topluluk müziği örneklerini eşleriyle inceleyip müzik yapma ihtiyacının olası nedenlerini konuşmaları istenir (OB1, SDB2.1). Nedenler etkileşimli tahtada ortak listelenir. Öğretmen öğrencilerin etkinliklere katılım ve yaratıcılık düzeylerini Gözlem Formu ile izler (E3.3).

   MT.5.2.1
3. Uygulama20 dk

   Performans görevi olarak öğrencilerden ilk uygarlıklarda müziğin gündelik yaşamdaki yerini anlatan bir resim, afiş ya da dijital içerik hazırlamaları istenir (OB2, KB1). Çalışmada müzik yapma nedeninin ve çalgı gruplarından (aerofon, idiofon, kordofon, membranofon) en az birinin gösterilmesi beklenir. Öğretmen çalışmaları tarihsel doğruluk, görsel organizasyon ve müziksel bağlam açısından izler ve dönüt verir (SBAB3.1).

   MT.5.2.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Hazırlanan çalışmalar Bülten Panosu'nda sergilenir. Öğrencilerden Akran Değerlendirme Formu ile bir arkadaşlarının çalışmasını incelemeleri ve müzik yapma ihtiyacının nedenlerini tek cümleyle belirtmeleri istenir. Öğretmen Performans Görevlerini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir (D3).

   MT.5.2.1

Sınıf defteri: MT.5.2.1 İlk uygarlıklarda müzik yapma ihtiyacının nedenlerini açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen önceki haftada konuşulan müzik yapma ihtiyacını hatırlatarak ilk uygarlıklarda insanların müziği yalnızca eğlenmek için mi kullandığını sorar. Öğrencilerden görüşlerini kısaca paylaşmaları istenir (E1.1). Bu hafta müziğin ilk uygarlıklardaki işlevlerinin belirleneceği duyurulur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden ilk uygarlıklarda müziğin işlevlerine yönelik eğitici videoları ve bilgilendirici metinleri araştırmaları ve beğendiklerini öğretmenle paylaşmaları istenir (E3.2, E3.4, OB1, OB2, OB4).

   MT.5.2.2
3. Uygulama20 dk

   Öğretmen kontrolünde seçilen videolar izlenir, yazılar okunur; öğrencilerin planlı, sorgulayıcı olması ve görevlerini eksiksiz yapması desteklenir (D3.2, D16.3). Ardından büyük grup tartışması yapılır; öğrenciler müziğin dinî ritüellerin parçası olduğunu, savaşta askerleri motive ettiğini, toplumsal bağları güçlendirdiğini, ortak işlerde ritmi ve uyumu sağladığını, kültürel mirasın aktarımında işlev gördüğünü belirler (SBAB3.1, SBAB4.2).

   MT.5.2.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrenciler belirledikleri işlevleri çalışma kâğıdına yazar ve her işlev için araştırmalarından bir örnek ekler. Öğretmen kontrol listesiyle çalışma kâğıtlarını inceler; seçilen işlevler bülten panosunda ya da bilgi görselinde bir araya getirilir (OB4, D16).

   MT.5.2.2

Sınıf defteri: MT.5.2.2 İlk uygarlıklarda müziğin işlevlerini belirleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada ilk uygarlıklara ait bir müzik sahnesi görseli gösterir ve öğrencilerden görselde ne yapıldığını bir cümleyle söylemelerini ister. Önceki hafta öğrenilen müziğin işlevlerinden biri hatırlatılır. Bu derste ilk uygarlıklarda müziğin işlevlerine ilişkin bulguların listelenerek bilgi görseline dönüştürüleceği duyurulur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki ve görsel kaynaklardaki fotoğraf ve resimleri inceleyerek ilk uygarlıklarda müziğin hangi durumlarda (tören, topluluk etkinliği, taklit, gelenek vb.) kullanıldığına ilişkin bulgularını listelemeleri istenir. Bulgular listelenerek bilgi görseli taslağı oluşturulur (OB1, OB4).

   MT.5.2.2
3. Uygulama20 dk

   Gruplar, bulgu listelerini işlevlerine göre düzenleyerek bilgi görselini tamamlar; görselde aerofon, idiofon, kordofon, membranofon gibi çalgı gruplarından örneklere de yer verilir (SDB2.2). Gruplar görsellerini sunar ve işlevler üzerinde tartışılır; öğrencilerin birbirlerini saygıyla dinlemeleri yönünde desteklenir (D14.1). Öğretmen katkıları anekdot kaydıyla, katılımı gözlem formuyla izler.

   MT.5.2.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Tamamlanan bilgi görselleri (infografik metin) sınıf panosunda sergilenir. Öğretmen kontrol listesiyle görsellerde işlevlerin ve örneklerin yer alıp almadığını denetler. Öğrenciler Akran Değerlendirme Formu ile bir başka grubun görselini değerlendirir. İlk uygarlıklarda müziğin işlevleri birkaç cümleyle özetlenir.

   MT.5.2.2

Sınıf defteri: MT.5.2.2 İlk uygarlıklarda müziğin işlevlerini belirleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada ilk uygarlıklara ait bir çalgı görseli gösterir (OB4) ve öğrencilere bu çalgının nasıl ses çıkarmış olabileceğini sorar. Bu derste ilk uygarlıklarda kullanılan çalgıların tanınacağı duyurulur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilere giriş kartları dağıtılır. Öğrencilerden ilk uygarlıklarda çalgıların neden kullanıldığına ilişkin düşüncelerini giriş kartlarına yazmaları istenir. Birkaç kart sınıfa okunur ve ortak düşünceler tahtada toplanır.

   MT.5.2.3
3. Uygulama20 dk

   Dijital araçlarla rüzgâr, kuş ve su seslerinden kısa örnekler dinletilir; bu seslerin insanları çalgı yapmaya neden teşvik etmiş olabileceği sorulur (OB2, SBAB3.1, SBAB4.2, E1.1, E3.3). Ardından çalgıların müziğe katkıları beyin fırtınasıyla belirlenir: insan sesinin sınırlarını aşan tonlar ve frekanslar üretmesi, ritim ve düzen kazandırması, ezgilerin ifade gücünü artırması. Öğrencilerden eşleştirme kartlarıyla çalgıları aerofon, idiofon, kordofon ve membranofon gruplarına yerleştirmeleri istenir.

   MT.5.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden öğrendikleri bir çalgıyı ve ilk uygarlıklarda neden kullanıldığını Çalışma Kâğıdı'na yazmaları istenir. Öğretmen Kontrol Listesi ile öğrencilerin çalgıyı ve çalgı grubunu tanıma düzeyini işaretler; birkaç öğrencinin yanıtı sınıfla paylaşılır.

   MT.5.2.3

Sınıf defteri: MT.5.2.3 İlk uygarlıklarda kullanılan çalgıları tanıyabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Etkileşimli tahtada ilk uygarlıklara ait bir çalgı görseli gösterilir. Öğrencilerden bu çalgının nasıl ses çıkarmış olabileceğini tahmin etmeleri istenir (E1.1). Dersin amacının ilk uygarlıklarda kullanılan çalgıları tanımak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrenciler ikili gruplara ayrılır; ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki çalgı görselleri incelenir (OB4). Her çalgının ses çıkarma biçimi aerofon, idiofon, kordofon ve membranofon başlıkları altında gözlenir; bulgular listelenir (E3.4). Listeler sınıfla kısaca paylaşılır (SDB2.1).

   MT.5.2.3
3. Uygulama20 dk

   Gruplara eşleştirme kartları dağıtılır; çalgı görselleri adlarıyla ve çalgı türleriyle eşleştirilir (SDB2.2). Ardından çalışma kâğıdındaki kısa cevaplı sorular yanıtlanır; öğretmen gözlem formuyla süreci izleyip dönüt verir. Çıkış kartları dağıtılarak öğrencilerden 'İnsanlar müziği neden çalgıyla yapmaya yönelmiştir?' sorusunu kendi cümleleriyle yanıtlamaları istenir; tüm öğrenciler bu yönde desteklenir (D16).

   MT.5.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden birkaç çıkış kartı cevabını sesli okumaları istenir. Çalgı türleri (aerofon, idiofon, kordofon, membranofon) birlikte özetlenir. Çalışma kâğıdı ve gözlem formu öğrenme kanıtı olarak kullanılır; öğrencilerden kontrol listesiyle hangi çalgıları tanıyabildiklerini işaretlemeleri istenir.

   MT.5.2.3

Sınıf defteri: MT.5.2.3 İlk uygarlıklarda kullanılan çalgıları tanıyabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada önceki haftada incelenen ilk uygarlık çalgılarından bir görsel gösterir ve öğrencilerden bu çalgının adını ve nasıl ses çıkardığını hatırlamalarını ister. Öğrencilere bu çalgıların insanlar tarafından hangi amaçlarla kullanılmış olabileceği sorulur ve dersin konusu belirtilir (E1.1).

2. Keşfetme10 dk

   Etkileşimli tahtada dijital araçlar kullanılarak ilk uygarlıklarda kullanılan çalgıların sesleri dinletilir. Yazılı ve görsel kaynaklardan seçilen çalgı görselleri öğrencilere sunulur (OB1, OB4). Öğrencilerden bu çalgıların hangi malzemelerden yapılmış olabileceğine dair tahminde bulunmaları istenir (SBAB3.1, SBAB4.2, E1.1).

   MT.5.2.4
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden ilk çalgıların taş, kemik, ağaç ve hayvan derileri gibi doğal malzemelerle yapıldığını kendi cümleleriyle ifade etmeleri istenir. Çalgıların tarihsel süreçte neden değişikliğe uğradığı sorulur; öğrenciler arkadaşlarını saygılı ve etkin biçimde dinleyerek düşüncelerini paylaşır (SDB2.1). Davul, lir, flüt gibi çalgılar hakkında güvenilir genel ağ adreslerinden araştırma yapılır ve bulgular sınıfla paylaşılır (OB2).

   MT.5.2.4
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden ilk uygarlıklarda kullanılan bir çalgının günümüze kadar geçirdiği değişimi gösteren bilgi görselini performans görevi olarak hazırlamaları istenir (D16.3). Hazırlanan bilgi görselleri sınıfta paylaşılır ve Bülten Panosunda sergilenir (SDB2.1, E3.3). Çalışmalar tarihsel doğruluk, görsel organizasyon ve müziksel bağlam açısından dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesiyle değerlendirilir.

   MT.5.2.4

Sınıf defteri: MT.5.2.4 İlk uygarlıklarda çalgıların kullanım alanlarını belirleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada ilk uygarlıklara ait çalgı görselleri gösterir (OB4). Öğrencilerden görsellerdeki çalgıların nasıl çalınmış olabileceğine dair tahminlerini söylemeleri istenir (E1.1). Dersin amacı, ilk uygarlıklarda çalgı kullanma ihtiyacının nedenlerini açıklamak olarak belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Akvaryum tekniği uygulanır: gönüllü beş altı öğrenci sınıfın ortasındaki iç çemberde ilk uygarlıklarda çalgıların hangi alanlarda kullanıldığını tartışır; diğer öğrenciler dış çemberde dinleyerek not alır. Tartışılan kullanım alanları etkileşimli tahtada listelenir ve roller değiştirilerek dış çemberdeki öğrencilerin eklemeleri alınır (SDB2.1).

   MT.5.2.5
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılır; her gruba savaş, dinî tören ya da toplumsal etkinlik gibi bir çalgı kullanım alanı verilir. Etkileşimli tahtada sürükle bırak oyunlarıyla her grup kendi alanına ait çalgıları belirler (SDB2.2, OB1, OB2). Gruplardan bu alanda çalgı kullanma ihtiyacının nedenini kısaca açıklamaları istenir.

   MT.5.2.5
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdında kendi gruplarının kullanım alanını, bu alana ait çalgıları ve çalgı kullanma ihtiyacının nedenini yazmaları istenir. Öğretmen kontrol listesiyle her grubun çalgı ile kullanım alanı eşleştirmesini kontrol eder. Birkaç grup yazdığı nedeni sınıfa okur.

   MT.5.2.5

Sınıf defteri: MT.5.2.5 İlk uygarlıklarda çalgı kullanma ihtiyacının nedenlerini açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada ilk uygarlıklara ait bir çalgı görseli gösterir ve öğrencilerden bu çalgının ne işe yaradığını tahmin etmeleri istenir (E1.1, OB4). Dersin amacının, ilk uygarlıklarda çalgı kullanma ihtiyacının nedenlerini açıklamak olduğu duyurulur. Gruplara bilgi görseli veya dijital içerik hazırlama görevi verilir.

2. Keşfetme10 dk

   Gruplara kullanım alanları ve belirledikleri çalgılar hakkında araştırma yapmaları için ders kitabı, görsel kaynaklar ve dijital içerik verilir. Öğrenciler bilgi görseli veya dijital içerik hazırlamak üzere görev paylaşımı yapar ve çalgının kullanım nedenini belirleyerek notlarını çıkarır (OB1, OB2, SDB2.2).

   MT.5.2.5
3. Uygulama20 dk

   Gruplar hazırladıkları bilgi görsellerini veya dijital içerikleri sırayla sınıfa sunar. Sunumda çalgının hangi kullanım alanında ve hangi ihtiyaçla kullanıldığı açıklanır; diğer öğrenciler dinleyerek sunuma ilişkin soru sorar (SDB2.1, D14). Öğretmen sunumları Gözlem Formu ile izler ve gerektiğinde dönüt verir (E3.4, KB1).

   MT.5.2.5
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden, sunulan çalışmalardan yola çıkarak ilk uygarlıklarda çalgı kullanma ihtiyacının nedenlerini bir cümleyle yazmaları istenir. Öğretmen hazırlanan Bilgi Görselleri (İnfografik Metin) Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Çalışmalar bülten panosunda sergilenir (D16).

   MT.5.2.5

Sınıf defteri: MT.5.2.5 İlk uygarlıklarda çalgı kullanma ihtiyacının nedenlerini açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada ilk uygarlıklara ait bir çalgı görseli gösterir. Öğrencilerden bu çalgının neden yapılmış olabileceğini ve kimlerin çaldığını tahmin etmeleri istenir (E1.1). Dersin amacının, ilk uygarlıklarda çalgı kullanma ihtiyacının nedenlerini açıklamak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır. Gruplardan etkileşimli tahtadaki ve ders kitabındaki görselleri inceleyerek (OB4) çalgıların tören, topluluk ve taklit gibi hangi durumlarda kullanılmış olabileceğini yazmaları istenir. Öğretmen gruplardaki katılım ve iş birliğini Gözlem Formu ile izler (SDB2.2). Gruplar birbirlerinin çalışmalarını Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirir.

   MT.5.2.5
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler ilk uygarlıklarda çalgıların kullanım alanlarıyla ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular. Önce her öğrenci Çalışma Kâğıdına bir çalgı için kullanım alanını ve çalgı kullanma ihtiyacının nedenini yazar; sonra gruplar yazılanları birleştirerek Bilgi Görseli (İnfografik Metin) hazırlar (MT.5.2.5, SBAB3.1). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir.

   MT.5.2.5
4. Sonuçlandırma5 dk

   Gruplar hazırladıkları bilgi görsellerini Bülten Panosuna asar. Öğretmen ilk uygarlıklarda çalgı kullanma ihtiyacının nedenlerini öğrencilerle birlikte özetler. Öğrencilerden çalışmalarını Kontrol Listesi ile gözden geçirmeleri istenir. Öğretmen Dereceli Puanlama Anahtarı ile öğrenme düzeyini belirler.

   MT.5.2.5

Sınıf defteri: MT.5.2.5 İlk uygarlıklarda çalgı kullanma ihtiyacının nedenlerini açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen önceki haftada çalışılan ilk uygarlıklarda çalgıların kullanım alanlarını bir soruyla hatırlatır. Ardından 'Bu müzikler günümüze nasıl ulaşmıştır?' sorusunu etkileşimli tahtaya yansıtır. Dersin amacının müzik yazısı ihtiyacının nedenlerini açıklamak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen yazılı ilk müzik eserlerinden örnekler dinletir; öğrencilerden bu eserlerin yaşlarını tahmin etmeleri istenir (SAB9). Akvaryum yöntemiyle gönüllü öğrenciler iç çemberde oturarak bu eserleri dinlemeyi olanaklı kılan unsurlar hakkındaki düşüncelerini paylaşır; diğer öğrenciler dış çemberden izler. Öğretmen düşünceleri tahtaya yazar.

   MT.5.3.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerin bu eserleri dinlemelerinin yazı sayesinde mümkün olduğunu belirlemeleri beklenir (KB2.10). Öğretmen ilk uygarlıklarda yazının ortaya çıkışını kısaca anlatır; ebced, neuma ve tablatura örneklerini tahtada gösterir. Büyük grup tartışmasıyla müzik yazısı ihtiyacının nedenleri belirlenip listelenir. Her öğrencinin, dinî ritüel ve törenlerdeki müziğin doğru çalınması, aktarılması, korunması ve yaygınlaştırılması için müzik yazısının gerekli olduğunu ifade etmesi sağlanır.

   MT.5.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden ebced, neuma, sembol ve tablatura kavramlarını açıklamalarıyla eşleştirmeleri istenir. Öğretmen tartışmadaki katkıları anekdot kaydıyla, çıkarımların doğruluğunu ve kapsamını Kontrol Listesiyle değerlendirir. Tartışmada oluşturulan müzik yazısı ihtiyacı nedenleri listesi Bülten Panosuna asılır.

   MT.5.3.1

Sınıf defteri: MT.5.3.1 Müzik yazısı ihtiyacının nedenlerini açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Etkileşimli tahtada ebced, neuma ve tablatura örneklerini gösteren görsel kaynaklar sunulur (OB4). Öğrencilerden bu işaretlerin ne anlatıyor olabileceğini tahmin etmeleri istenir. Öğretmen, bu derste ilk müzik yazıları hakkında kaynak belirlenip bilgi toplanacağını, bilgilerin doğrulanıp kaydedileceğini duyurur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilere ilk müzik yazıları hakkında bilgiye ulaşmak için yararlanabilecekleri dijital, basılı ve görsel araçlar ile güvenilir genel ağ adresleri tanıtılır; öğrencilerden kullanacakları kaynakları belirlemeleri istenir (MT.5.3.2.a). Öğrenciler gruplara ayrılır, belirledikleri kaynaklardan ilk müzik yazılarına ilişkin bilgileri bulur ve sınıfla paylaşır (SDB2.1, SDB2.2, OB1, OB2) (MT.5.3.2.b).

   MT.5.3.2
3. Uygulama20 dk

   Gruplardan topladıkları bilgileri en az iki farklı kaynakla karşılaştırarak doğrulamaları, doğrulanamayan bilgileri ayıklamaları istenir (E3.4) (MT.5.3.2.c). Doğrulanan bilgiler grup kayıt kâğıdına kaydedilir; öğrencilerin planlı davranmaları ve konuya bilimsel bakış açısıyla yaklaşmaları beklenir (D3.2, E2.2). Öğretmen gözlem formuyla katılım ve iş birliğini izler; gruplar akran değerlendirme formuyla diğer grupların kayıtlarını değerlendirir (MT.5.3.2.ç).

   MT.5.3.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Gruplar doğruladıkları ve kaydettikleri bilgileri bülten panosuna asar. Her grup, kaydettiği bilgilerden birini kaynağıyla birlikte sınıfa okur (MT.5.3.2.ç). Öğretmen, kontrol listesiyle kaynak belirleme, doğrulama ve kayıt basamaklarının yerine getirilip getirilmediğini değerlendirir; öğrencilerden bu basamaklardan hangisinin kendileri için en zor olduğunu söylemeleri istenir.

   MT.5.3.2

Sınıf defteri: MT.5.3.2 İlk müzik yazıları hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme