MEB'in 18 Mayıs 2026 tarihinde yayımladığı öğretim programı güncellemesine göre güncellendi. Programı gör

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF KİMYA DERSİ DERS PLANI

Öğretmen Adı

Ders Öğretmeni

Müdür Adı

Okul Müdürü

Hafta 8 / 37

2026-2027 günlük plan ana yapı tablosu — 37 hafta
Hafta	Tarih	Saat	Tema / ÜniteÜnite / Tema	Konu	Öğrenme Çıktısı KodlarıKazanım Kodları	Öğrenme KanıtlarıÖlçme-Değerlendirme	Bölüm / Durum
#	14-18 Eylül	2	Etkileşim	Kimya Hayattır: Günlük Hayatta Kimya, Kimyanın Alt Disiplinleri, Kimya Alanında Kariyer Olanakları	KİM.9.1.1	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Etkileşim Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Etkileşim Konu Kimya Hayattır: Günlük Hayatta Kimya, Kimyanın Alt Disiplinleri, Kimya Alanında Kariyer Olanakları Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 14-18 Eylül Hafta 1. Hafta Belirli Gün ve Haftalar 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.1.1 Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme a) Evde kullanılan kimyasal ürünlerin niteliklerini gözlemleyebileceği ortamlar oluşturarak kimyasal ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları ortaya çıkarır. b) Kimyasal ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları kimya bilimiyle ilişkilendirmek üzere topladığı veri ya da verileri kaydeder. c) Topladığı veri ya da verileri yorumlayarak kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin değerlendirme yapar. Tema Özeti MEB Bu tema, Kimya Hayattır ve Atomdan Periyodik Tabloya olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Bu temada öğrencilerin kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin çıkarım yapmaları, kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözmeleri, atomun yapısı hakkında bilimsel çıkarımda bulunmaları, elektron dizilimi ile ilgili tahminlerde bulunmaları, periyodik tabloda yer bulma ile ilgili akıl yürütmeleri ve elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilmeleri amaçlanmaktadır. Anahtar Kavramlar MEB kimya bilimikimyasal madde Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.2 Problem Çözme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.2 SorumlulukE3.4 Gerçeği AramaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB3.1 Sorunları Çözme DeğerlerD19 VatanseverlikD3 ÇalışkanlıkD13 Sağlıklı YaşamD15 SevgiD16 Sorumluluk Okuryazarlık BecerileriOB6 Vatandaşlık OkuryazarlığıOB7 Veri OkuryazarlığıOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB5 Kültür Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.7. Karşılaştırma KarşılaştırmaKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB4. Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında sınıf içi tartışma, çalışma yaprağı, performans görevi, kavram karikatürü, boşluk doldurma, zaman şeridi, yapılandırılmış grid ve etkinlik kâğıdı kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde kimyasal maddelerin özelliklerine ve günlük hayattaki kullanım alanlarının belirlenmesine yönelik haber yazısı yazmaları veya kamu spotu hazırlamaları istenebilir. Performans görevi “gözlem ortamı oluşturma, kimyasal maddelerin ya da ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları ortaya çıkarma, bu nitelikleri kimya bilimi ile ilişkilendirme ve niteliklerin günlük hayata katkısını değerlendirme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Performans görevi: Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında sınıf içi tartışma, çalışma yaprağı, performans görevi, kavram karikatürü, boşluk doldurma, zaman şeridi, yapılandırılmış grid ve etkinlik kâğıdı kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde kimyasal maddelerin özelliklerine ve günlük hayattaki kullanım alanlarının belirlenmesine yönelik haber yazısı yazmaları veya kamu spotu hazırlamaları istenebilir. Temel Kabuller MEB Öğrencilerin madde ile ilgili konuların günlük hayattaki olaylar ile ilişkisini ve laboratuvarda kullanılan temel güvenlik uyarı işaretlerini bildikleri kabul edilmektedir. Öğrencilerin modern atom teorisi dışındaki atom teorilerini, atom numarası, kütle numarası, proton, elektron, nötron ve çekirdek kavramları ile kinetik enerji ve potansiyel enerji kavramlarını bildikleri kabul edilmektedir. Atomların katman elektron dağılımı ile periyodik tabloda yer bulma, metal, ametal, yarı metal ve soy gazların periyodik tablodaki konumları ve özellikleri, iyon kavramı, elektrik yükleri arasındaki itme ve çekme kuvvetleri ile ilgili bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir. Ön Değerlendirme Süreci MEB Öğrencilerden günlük hayatta karşılaştıkları ve kimya bilgisinin faydalı olduğu durumları örneklendirmeleri istenebilir. Evlerinde kullandıkları kimyasal maddelerin özellikleri ve bunların kullanımı sırasında dikkat edilmesi gerekenler ile ilgili grup tartışması yaptırılabilir. Öğrencilerden bir atom modeli çizmeleri ve atom altı parçacıklarını göstermeleri istenebilir. Öğrencilerden atom numarası 20’ye kadar olan elementlerin katman elektron dağılımını kullanarak periyodik tabloda yer bulmaları; metal, ametal, yarı metal ve soy gazların konumlarını periyodik tabloda göstermeleri istenebilir. Element sembolü ile birlikte verilen sayısal verileri kullanarak kütle numarasını; proton, nötron, elektron sayısını ve iyon yükünü belirlemeleri sağlanabilir. Köprü Kurma MEB Kimya biliminin günlük hayata katkıları hakkında öğrencilerin düşüncelerini paylaşmalarını teşvik etmek amacıyla toplumdaki bireylerin kimya bilgisine sahip olmasının sağlık ve çevre üzerindeki etkileri üzerine bir tartışma ortamı oluşturulabilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, sınıfa getirilen temizlik malzemesi, mutfak gereci ve hazır gıda ambalajlarını göstererek "Bunlarda kimya nerede?" diye sorar. Öğrencilerden ilk düşüncelerini paylaşmaları istenir (E1.1). Dersin amacı ve çalışma kâğıdının kullanımı açıklanır. Keşfetme25 dk Öğretmen, İstanbul Kimya Teknoloji Merkezi (KTM) gibi çalışmaları örnek vererek kimyanın günlük hayata ve Türkiye ekonomisine katkısını vurgular (D19.3, D19.4, OB6). Öğrencilerden temizlik, mutfak, öz bakım ve hazır gıda ürünlerinin niteliklerini gözlemlemeleri ve yapıldıkları materyalin kimyasal özellikleri ile kullanım biçimi arasındaki ilişkiyi incelemeleri istenir. Niteliklerdeki farklar sınıf içinde tartışılır (KİM.9.1.1.a). KİM.9.1.1 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Öğrenciler, ürünlerin kimya bilimi ile ilişkisini ve insan sağlığına etkisini belirlemek üzere veri toplar ve çalışma yaprağına kaydeder (OB7; KİM.9.1.1.b). Doğru ve güvenilir bilgiyi ayırt etmeleri, güvenilir bilgiye ulaşma yollarını belirlemeleri sağlanır (D3.3). Öğrenciler veri toplama sürecini geliştirmek için neler yapabileceklerini değerlendirir (SDB1.2). KİM.9.1.1 15 dk Etkinlik 2 Toplanan veriler sağlık ve ekoloji açısından yorumlanır; kimyanın günlük hayata katkısı değerlendirilir (OB1; KİM.9.1.1.c). Öğrencilerden bilgileri eleştirel bakışla değerlendirmeleri ve kimyasal maddelerin zararlı etkilerine karşı önlem almanın sağlık açısından önemini belirtmeleri istenir (D13.4). Kimya biliminin tanımı yapılır; alt disiplinleri ele alınan örneklerle ilişkilendirilerek tanıtılır (OB1). KİM.9.1.1 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden kimyasal maddelerin özelliklerini ve kullanım alanlarını belirleme, haber yazısı yazma ya da kamu spotu hazırlama görevlerinden birini seçip taslağını oluşturmaları istenir (D16.2, E1.4; KİM.9.1.1.c). Öğretmen, Aziz Sancar ve Oktay Sinanoğlu'nun çalışmalarını kariyer örneği olarak anar. Çalışma yaprakları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir ve portfolyoya eklenir. KİM.9.1.1 Sınıf defteri: KİM.9.1.1 Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, sınıfa getirilen temizlik malzemesi, mutfak gereci ve hazır gıda ambalajlarını göstererek "Bunlarda kimya nerede?" diye sorar. Öğrencilerden ilk düşüncelerini paylaşmaları istenir (E1.1). Dersin amacı ve çalışma kâğıdının kullanımı açıklanır. Keşfetme YZ 25 dk Öğretmen, İstanbul Kimya Teknoloji Merkezi (KTM) gibi çalışmaları örnek vererek kimyanın günlük hayata ve Türkiye ekonomisine katkısını vurgular (D19.3, D19.4, OB6). Öğrencilerden temizlik, mutfak, öz bakım ve hazır gıda ürünlerinin niteliklerini gözlemlemeleri ve yapıldıkları materyalin kimyasal özellikleri ile kullanım biçimi arasındaki ilişkiyi incelemeleri istenir. Niteliklerdeki farklar sınıf içinde tartışılır (KİM.9.1.1.a). KİM.9.1.1 Uygulama YZ 20 dk Öğrenciler, ürünlerin kimya bilimi ile ilişkisini ve insan sağlığına etkisini belirlemek üzere veri toplar ve çalışma yaprağına kaydeder (OB7; KİM.9.1.1.b). Doğru ve güvenilir bilgiyi ayırt etmeleri, güvenilir bilgiye ulaşma yollarını belirlemeleri sağlanır (D3.3). Öğrenciler veri toplama sürecini geliştirmek için neler yapabileceklerini değerlendirir (SDB1.2). KİM.9.1.1 Uygulama YZ 15 dk Toplanan veriler sağlık ve ekoloji açısından yorumlanır; kimyanın günlük hayata katkısı değerlendirilir (OB1; KİM.9.1.1.c). Öğrencilerden bilgileri eleştirel bakışla değerlendirmeleri ve kimyasal maddelerin zararlı etkilerine karşı önlem almanın sağlık açısından önemini belirtmeleri istenir (D13.4). Kimya biliminin tanımı yapılır; alt disiplinleri ele alınan örneklerle ilişkilendirilerek tanıtılır (OB1). KİM.9.1.1 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden kimyasal maddelerin özelliklerini ve kullanım alanlarını belirleme, haber yazısı yazma ya da kamu spotu hazırlama görevlerinden birini seçip taslağını oluşturmaları istenir (D16.2, E1.4; KİM.9.1.1.c). Öğretmen, Aziz Sancar ve Oktay Sinanoğlu'nun çalışmalarını kariyer örneği olarak anar. Çalışma yaprakları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir ve portfolyoya eklenir. KİM.9.1.1 Farklılaştırma MEB ZÖğrenciler; evde kullanılan temizlik malzemelerinin, ilaçların ve diğer kimyasal maddelerin güvenli kullanımına dikkat çekmek ve çevre dostu temizlik ürünlerinin üretimini desteklemek amacıyla bir bilinçlendirme kampanyası planlayabilir. Bu bağlamda broşürler, posterler, kamu spotu veya sosyal medya içerikleri hazırlayarak halkı kimyasal ürünlerin güvenli kullanımı konusunda bilgilendirebilirler DGünlük hayatta kimyasal maddelerin yanlış kullanımı sonucu oluşan problemleri çözebilme becerisinin süreç bileşenleri gerçekleştirilirken öğrenciler için bileşenlerin takibini kolaylaştıracak dönütlerin sayısı artırılabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Etkileşim Konu Kimya Hayattır: Günlük Hayatta Kimya, Kimyanın Alt Disiplinleri, Kimya Alanında Kariyer Olanakları Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 14-18 Eylül Hafta 1. Hafta Belirli Gün ve Haftalar 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.1.1 Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme a) Evde kullanılan kimyasal ürünlerin niteliklerini gözlemleyebileceği ortamlar oluşturarak kimyasal ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları ortaya çıkarır. b) Kimyasal ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları kimya bilimiyle ilişkilendirmek üzere topladığı veri ya da verileri kaydeder. c) Topladığı veri ya da verileri yorumlayarak kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin değerlendirme yapar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	21-25 Eylül	2	Etkileşim	Kimyasal Maddelerin Kullanımı ve Güvenlik	KİM.9.1.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
2. Hafta — 21-25 Eylül — Tema: Etkileşim Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Etkileşim Konu Kimyasal Maddelerin Kullanımı ve Güvenlik Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 21-25 Eylül Hafta 2. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İlköğretim Haftası (Eylül ayının 3. haftası) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.1.2 Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme a) Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri yapılandırır. b) Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımına yönelik yapılandırdığı problemleri özetler. c) Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımına yönelik yapılandırdığı problemlerin çözümünü gözleme/mevcut bilgiye/veriye dayalı tahmin eder. ç) Kimyasal maddelerin kullanımına yönelik yapılandırdığı problemler hakkında kimyasal maddelerin kullanımı ve güvenlik konusu temelinde akıl yürütür. d) Kimyasal maddelerin kullanımına yönelik yapılandırdığı problemlerin çözümüne ilişkin değerlendirmede bulunur. Tema Özeti YZ Öğrenciler kimyasal maddelerin hatalı kullanım olaylarını tartışır, piktogram karikatürlerini inceleyerek veriye dayalı çözümler önerir. Anahtar Kavramlar MEB kimya bilimikimyasal madde Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.2 Problem Çözme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.2 SorumlulukE3.4 Gerçeği AramaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB3.3 Sorumlu Karar VermeSDB2.2 İş Birliği DeğerlerD19 VatanseverlikD13 Sağlıklı YaşamD14 SaygıD5 DuyarlılıkD12 SabırD18 Temizlik Okuryazarlık BecerileriOB6 Vatandaşlık OkuryazarlığıOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.7. Karşılaştırma KarşılaştırmaKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB4. Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında sınıf içi tartışma, çalışma yaprağı, performans görevi, kavram karikatürü, boşluk doldurma, zaman şeridi, yapılandırılmış grid ve etkinlik kâğıdı kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde kimyasal maddelerin özelliklerine ve günlük hayattaki kullanım alanlarının belirlenmesine yönelik haber yazısı yazmaları veya kamu spotu hazırlamaları istenebilir. Performans görevi “gözlem ortamı oluşturma, kimyasal maddelerin ya da ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları ortaya çıkarma, bu nitelikleri kimya bilimi ile ilişkilendirme ve niteliklerin günlük hayata katkısını değerlendirme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.1.1) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden günlük hayattan kimyanın kullanıldığı iki örnek vermeleri ve bu örneklerin kimyanın hangi alt disiplini ile ilgili olduğunu tahmin etmeleri istenir. Birkaç öğrenciden kimya alanında bir kariyer olanağını söylemesi istenir. Köprü Kurma YZ Kimyanın günlük hayattaki yeri ve alt disiplinleri, kimyasal maddelerle her ortamda karşılaşıldığını göstermiştir. Bu hafta bu maddelerin hatalı kullanımından doğabilecek problemler ve güvenlik önlemleri ele alınır. Böylece kimya alanında çalışanların sorumlulukları güvenlik açısından da anlam kazanır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, Türk savaş gemilerini kimyasal, biyolojik, radyoaktif ve nükleer tehditlere karşı 7/24 koruyan KBRN Tespit ve Teşhis Sistemi Projesi'ni etkileşimli tahtada örnek vererek kimyasal maddelerin kullanımının önemine dikkat çeker ve vatanseverlik değerine vurgu yapar (OB6, D19.1, D19.4). Öğrencilere laboratuvarda kimyasal maddelerle çalışırken karşılaşılabilecek tehlikeleri önlemek için nelere dikkat edilmesi gerektiği sorulur ve yanıtlar tahtaya yazılır. Keşfetme25 dk Günlük hayatta kimyasal maddelerin hatalı kullanımı sonucu oluşan, ev, okul ve laboratuvar gibi farklı ortamlardaki kazalara ilişkin gerçek ya da kurgu örnek olaylar etkileşimli tahtada verilir. Kimyasal maddelerin zararlı etkileri sağlıklı yaşam çerçevesinde tartışılır (D13.4). Öğrencilerden örnek olaylardaki olası problemleri belirlemeleri ve yapılandırmaları istenir (KB3.2) (KİM.9.1.2.a). KİM.9.1.2 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Belirlenen problemlerin oluşma nedenleri, öğrencilerin fikirlerini birbirlerine saygılı davranarak ifade etmesi ve olayları çok yönlü değerlendirmesiyle tartışılır (SDB2.3, D14.1). Problemler karşılaştırılıp genelleyerek özetlenir (E2.2, OB7) (KİM.9.1.2.b). Probleme neden olan kimyasal maddeler ve olası tepkimeler belirlenir; bu verilere dayanarak kazaların önlenmesine yönelik tahminler ve öneriler sunulur (OB7) (KİM.9.1.2.c). KİM.9.1.2 15 dk Etkinlik 2 Öğrencilerden günlük hayatta kimyasal maddeleri hatalı kullanma davranışlarını, olası sonuçlarını ve alınabilecek önlemleri belirlemeleri istenir (SDB1.3, SDB3.3). Kazaların önlenmesine yönelik çözüm odaklı düşünülerek problemler hakkında Kimyasal Maddelerin Kullanımı ve Güvenlik konusu temelinde akıl yürütülür (KİM.9.1.2.ç). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kimyasal madde yönetimi ve güvenliği düzenlemelerine dikkat çekilerek çevre temizliğine ve sürdürülebilirliğe duyarlılık geliştirilir (D5.2, OB6, D18.3). KİM.9.1.2 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden laboratuvar çalışma kuralları ve piktogramlar temelinde kimyasal maddelerin yanlış kullanımından kaynaklanan problemlerin çözümünü değerlendirmeleri istenir; çözümler gruplarda olumlu bakış açısıyla tartışılır (E3.10, SDB2.2, SDB3.3, OB7, D12.1) (KİM.9.1.2.d). Kavram karikatürlerinde laboratuvar güvenlik kurallarına uyulmayan durumlar belirlenir, çalışma kâğıdında piktogram adları yazılır ve çıktılar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. KİM.9.1.2 Sınıf defteri: KİM.9.1.2 Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, Türk savaş gemilerini kimyasal, biyolojik, radyoaktif ve nükleer tehditlere karşı 7/24 koruyan KBRN Tespit ve Teşhis Sistemi Projesi'ni etkileşimli tahtada örnek vererek kimyasal maddelerin kullanımının önemine dikkat çeker ve vatanseverlik değerine vurgu yapar (OB6, D19.1, D19.4). Öğrencilere laboratuvarda kimyasal maddelerle çalışırken karşılaşılabilecek tehlikeleri önlemek için nelere dikkat edilmesi gerektiği sorulur ve yanıtlar tahtaya yazılır. Keşfetme YZ 25 dk Günlük hayatta kimyasal maddelerin hatalı kullanımı sonucu oluşan, ev, okul ve laboratuvar gibi farklı ortamlardaki kazalara ilişkin gerçek ya da kurgu örnek olaylar etkileşimli tahtada verilir. Kimyasal maddelerin zararlı etkileri sağlıklı yaşam çerçevesinde tartışılır (D13.4). Öğrencilerden örnek olaylardaki olası problemleri belirlemeleri ve yapılandırmaları istenir (KB3.2) (KİM.9.1.2.a). KİM.9.1.2 Uygulama YZ 20 dk Belirlenen problemlerin oluşma nedenleri, öğrencilerin fikirlerini birbirlerine saygılı davranarak ifade etmesi ve olayları çok yönlü değerlendirmesiyle tartışılır (SDB2.3, D14.1). Problemler karşılaştırılıp genelleyerek özetlenir (E2.2, OB7) (KİM.9.1.2.b). Probleme neden olan kimyasal maddeler ve olası tepkimeler belirlenir; bu verilere dayanarak kazaların önlenmesine yönelik tahminler ve öneriler sunulur (OB7) (KİM.9.1.2.c). KİM.9.1.2 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden günlük hayatta kimyasal maddeleri hatalı kullanma davranışlarını, olası sonuçlarını ve alınabilecek önlemleri belirlemeleri istenir (SDB1.3, SDB3.3). Kazaların önlenmesine yönelik çözüm odaklı düşünülerek problemler hakkında Kimyasal Maddelerin Kullanımı ve Güvenlik konusu temelinde akıl yürütülür (KİM.9.1.2.ç). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kimyasal madde yönetimi ve güvenliği düzenlemelerine dikkat çekilerek çevre temizliğine ve sürdürülebilirliğe duyarlılık geliştirilir (D5.2, OB6, D18.3). KİM.9.1.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden laboratuvar çalışma kuralları ve piktogramlar temelinde kimyasal maddelerin yanlış kullanımından kaynaklanan problemlerin çözümünü değerlendirmeleri istenir; çözümler gruplarda olumlu bakış açısıyla tartışılır (E3.10, SDB2.2, SDB3.3, OB7, D12.1) (KİM.9.1.2.d). Kavram karikatürlerinde laboratuvar güvenlik kurallarına uyulmayan durumlar belirlenir, çalışma kâğıdında piktogram adları yazılır ve çıktılar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. KİM.9.1.2 Farklılaştırma MEB ZAyrıca evde çevre dostu temizlik ürünlerinin nasıl üretileceğini gösteren rehberler oluşturabilirler DProblem çözme becerisi yerine kavramsal becerilerden tümevarımsal akıl yürütme becerisi tercih edilebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Etkileşim Konu Kimyasal Maddelerin Kullanımı ve Güvenlik Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 21-25 Eylül Hafta 2. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İlköğretim Haftası (Eylül ayının 3. haftası) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.1.2 Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme a) Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri yapılandırır. b) Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımına yönelik yapılandırdığı problemleri özetler. c) Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımına yönelik yapılandırdığı problemlerin çözümünü gözleme/mevcut bilgiye/veriye dayalı tahmin eder. ç) Kimyasal maddelerin kullanımına yönelik yapılandırdığı problemler hakkında kimyasal maddelerin kullanımı ve güvenlik konusu temelinde akıl yürütür. d) Kimyasal maddelerin kullanımına yönelik yapılandırdığı problemlerin çözümüne ilişkin değerlendirmede bulunur. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	28 Eylül - 2 Ekim	2	Etkileşim	Atomdan Periyodik Tabloya: Atom Teorileri (Bohr Atom Teorisi, Modern Atom Teorisi) ve Atomun Yapısı	KİM.9.1.3	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
3. Hafta — 28 Eylül - 2 Ekim — Tema: Etkileşim Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Etkileşim Konu Atomdan Periyodik Tabloya: Atom Teorileri (Bohr Atom Teorisi, Modern Atom Teorisi) ve Atomun Yapısı Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 28 Eylül - 2 Ekim Hafta 3. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Hayvanları Koruma Günü (4 Ekim) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme a) Atom teorilerinin gelişim sürecinde atomun yapısına ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyar. b) Elektron, proton ve nötronun yükü, kütlesi ve keşif tarihlerine ilişkin hazır veri seti kullanır. c) Atom ve atom altı parçacıklar ile ilgili bilimsel verileri inceleyerek bilimsel bilginin değişebilirliğini değerlendirir. Tema Özeti YZ Öğrenciler atom teorilerini kronolojik sıralayıp varsayımlarını listeler, Heisenberg ve orbital kavramlarıyla bilimsel bilginin değişimini tartışır. Anahtar Kavramlar MEB atom yarıçapıorbital Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.2 Problem Çözme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.2 SorumlulukE3.4 Gerçeği AramaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD19 VatanseverlikD3 Çalışkanlık Okuryazarlık BecerileriOB6 Vatandaşlık OkuryazarlığıOB7 Veri OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel Okuryazarlık Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.7. Karşılaştırma KarşılaştırmaKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB4. Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında sınıf içi tartışma, çalışma yaprağı, performans görevi, kavram karikatürü, boşluk doldurma, zaman şeridi, yapılandırılmış grid ve etkinlik kâğıdı kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde kimyasal maddelerin özelliklerine ve günlük hayattaki kullanım alanlarının belirlenmesine yönelik haber yazısı yazmaları veya kamu spotu hazırlamaları istenebilir. Performans görevi “gözlem ortamı oluşturma, kimyasal maddelerin ya da ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları ortaya çıkarma, bu nitelikleri kimya bilimi ile ilişkilendirme ve niteliklerin günlük hayata katkısını değerlendirme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.1.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden kimyasal maddelerin kullanımında dikkat edilmesi gereken güvenlik uyarı işaretlerini ve laboratuvar güvenlik kurallarını söylemeleri istenir. Birkaç öğrenciden bir kimyasalın etiketindeki uyarıyı yorumlaması ve alınacak önlemi belirtmesi beklenir. Köprü Kurma YZ Öğretmen, önceki haftada kimyasal maddelerin güvenli kullanımı konusunda öğrenilenlerin maddelerin yapısını anlamak için temel oluşturduğunu belirtir. Bu hafta maddeyi oluşturan atomun yapısına ilişkin teorilerin nasıl geliştiği incelenir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, atomun yapısına ilişkin önceki modellerin hangi varsayımlara dayandığını soru-cevap yoluyla yoklar. Öğrencilerden hatırladıkları atom teorilerini ve bilim insanlarını söylemeleri istenir. Bu derste teorilerin kronolojik sırasının çıkarılacağı ve atomun yapısına ilişkin niteliklerin nasıl değiştiğinin incelenerek yeni bir modele neden gerek duyulduğunun tartışılacağı belirtilir. Keşfetme25 dk TENMAK tarafından yürütülen, hızlandırıcı teknolojilerinin kullanıldığı atom ve atom altı düzeydeki projelerden örnekler sunulur; öğrencilerden ülkenin kalkınmasına katkı sağlayan millî projeleri tanımaları istenir (OB6, D19.1, D19.4). Ardından öğrendikleri atom teorileri kronolojik sıraya dizilir ve her teorinin varsayımları soru-cevap tekniğiyle listelenir (KİM.9.1.3.a). KİM.9.1.3 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Öğretmen, teorilerin atomun yapısına ilişkin nitelikleri nasıl farklı açıkladığını ortaya çıkaran sorular sorar; öğrenciler karşılaştırma tablosu doldurur. Önceki modellerin açıklayamadığı durumlar belirlenerek yeni bir atom modelinin gerekliliğine dikkat çekilir (E1.1, OB7). Modern atom teorisine geçilir; Heisenberg belirsizlik ilkesi ve orbital kavramı vurgulanır (KİM.9.1.3.a). KİM.9.1.3 15 dk Etkinlik 2 Elektron, proton ve nötronun keşif süreçleri animasyon ve video ile sunulur (OB2). Öğrencilerden bu parçacıkların yükü, kütlesi ve keşif tarihlerini içeren hazır veri setini tabloda incelemeleri ve parçacıkları karşılaştırmaları istenir (OB7) (KİM.9.1.3.b). KİM.9.1.3 Sonuçlandırma10 dk Öğrenciler, atom teorilerinin varsayımlarını ve atom altı parçacıkların özelliklerini toparlayan çalışma kâğıdını bireysel olarak tamamlar. Teorilerin atomun yapısına ilişkin niteliklerde hangi farkları ortaya koyduğu açık uçlu bir soruyla yazılı olarak yanıtlanır. Çalışma kâğıtları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir ve portfolyoya eklenir (KİM.9.1.3.b). KİM.9.1.3 Sınıf defteri: KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, atomun yapısına ilişkin önceki modellerin hangi varsayımlara dayandığını soru-cevap yoluyla yoklar. Öğrencilerden hatırladıkları atom teorilerini ve bilim insanlarını söylemeleri istenir. Bu derste teorilerin kronolojik sırasının çıkarılacağı ve atomun yapısına ilişkin niteliklerin nasıl değiştiğinin incelenerek yeni bir modele neden gerek duyulduğunun tartışılacağı belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk TENMAK tarafından yürütülen, hızlandırıcı teknolojilerinin kullanıldığı atom ve atom altı düzeydeki projelerden örnekler sunulur; öğrencilerden ülkenin kalkınmasına katkı sağlayan millî projeleri tanımaları istenir (OB6, D19.1, D19.4). Ardından öğrendikleri atom teorileri kronolojik sıraya dizilir ve her teorinin varsayımları soru-cevap tekniğiyle listelenir (KİM.9.1.3.a). KİM.9.1.3 Uygulama YZ 20 dk Öğretmen, teorilerin atomun yapısına ilişkin nitelikleri nasıl farklı açıkladığını ortaya çıkaran sorular sorar; öğrenciler karşılaştırma tablosu doldurur. Önceki modellerin açıklayamadığı durumlar belirlenerek yeni bir atom modelinin gerekliliğine dikkat çekilir (E1.1, OB7). Modern atom teorisine geçilir; Heisenberg belirsizlik ilkesi ve orbital kavramı vurgulanır (KİM.9.1.3.a). KİM.9.1.3 Uygulama YZ 15 dk Elektron, proton ve nötronun keşif süreçleri animasyon ve video ile sunulur (OB2). Öğrencilerden bu parçacıkların yükü, kütlesi ve keşif tarihlerini içeren hazır veri setini tabloda incelemeleri ve parçacıkları karşılaştırmaları istenir (OB7) (KİM.9.1.3.b). KİM.9.1.3 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrenciler, atom teorilerinin varsayımlarını ve atom altı parçacıkların özelliklerini toparlayan çalışma kâğıdını bireysel olarak tamamlar. Teorilerin atomun yapısına ilişkin niteliklerde hangi farkları ortaya koyduğu açık uçlu bir soruyla yazılı olarak yanıtlanır. Çalışma kâğıtları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir ve portfolyoya eklenir (KİM.9.1.3.b). KİM.9.1.3 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilerden günlük hayatta kullandıkları gıda ürünlerinde bulunan gıda boyalarını, antioksidanları veya koruyucuları tespit etmeleri amacıyla kimyasal analizler gerçekleştirmeleri istenebilir DÖğrencilerin bilgiyi yeniden düzenleme, önceki bilgilerle birleştirme ve işleme süreçlerini kolaylaştırmak amacıyla atom teorileri ile ilgili görsel materyaller kullanılıp konunun daha iyi anlaşılması ve hatırlanması sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Dijital içerik Model / maket malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Etkileşim Konu Atomdan Periyodik Tabloya: Atom Teorileri (Bohr Atom Teorisi, Modern Atom Teorisi) ve Atomun Yapısı Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 28 Eylül - 2 Ekim Hafta 3. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Hayvanları Koruma Günü (4 Ekim) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme a) Atom teorilerinin gelişim sürecinde atomun yapısına ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyar. b) Elektron, proton ve nötronun yükü, kütlesi ve keşif tarihlerine ilişkin hazır veri seti kullanır. c) Atom ve atom altı parçacıklar ile ilgili bilimsel verileri inceleyerek bilimsel bilginin değişebilirliğini değerlendirir. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Dijital içerik Model / maket malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	5-9 Ekim	2	Etkileşim	Atom Teorileri (Bohr Atom Teorisi, Modern Atom Teorisi) ve Atomun Yapısı	KİM.9.1.3	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
4. Hafta — 5-9 Ekim — Tema: Etkileşim Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Etkileşim Konu Atom Teorileri (Bohr Atom Teorisi, Modern Atom Teorisi) ve Atomun Yapısı Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 5-9 Ekim Hafta 4. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme a) Atom teorilerinin gelişim sürecinde atomun yapısına ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyar. b) Elektron, proton ve nötronun yükü, kütlesi ve keşif tarihlerine ilişkin hazır veri seti kullanır. c) Atom ve atom altı parçacıklar ile ilgili bilimsel verileri inceleyerek bilimsel bilginin değişebilirliğini değerlendirir. Tema Özeti YZ Öğrenciler parçacıkların keşif verilerini analiz eder, Dalton'dan Bohr'a modelleri zaman şeridinde dizip bilginin değişimini tartışır. Anahtar Kavramlar MEB atom yarıçapı Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.2 Problem Çözme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.2 SorumlulukE3.4 Gerçeği AramaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD19 VatanseverlikD3 Çalışkanlık Okuryazarlık BecerileriOB6 Vatandaşlık OkuryazarlığıOB7 Veri OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel Okuryazarlık Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.7. Karşılaştırma KarşılaştırmaKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB4. Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında sınıf içi tartışma, çalışma yaprağı, performans görevi, kavram karikatürü, boşluk doldurma, zaman şeridi, yapılandırılmış grid ve etkinlik kâğıdı kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde kimyasal maddelerin özelliklerine ve günlük hayattaki kullanım alanlarının belirlenmesine yönelik haber yazısı yazmaları veya kamu spotu hazırlamaları istenebilir. Performans görevi “gözlem ortamı oluşturma, kimyasal maddelerin ya da ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları ortaya çıkarma, bu nitelikleri kimya bilimi ile ilişkilendirme ve niteliklerin günlük hayata katkısını değerlendirme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.1.3) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Dalton, Thomson ve Rutherford modellerinden birini seçip atomun yapısına ilişkin temel görüşünü söylemeleri istenir. Ardından seçilen modelin hangi gözleme dayandığı sorulur. Yanıtlar etkileşimli tahtada ortak bir listede toplanır. Köprü Kurma YZ Önceki derste atom teorilerindeki varsayımların farkları ortaya konmuştu. Bu hafta atom altı parçacıklara ilişkin veriler incelenerek bu farkların neden ortaya çıktığı ve bilimsel bilginin değişebilirliği değerlendirilir (KB2.7). Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, bir önceki derste atom teorilerinde atomun yapısına ilişkin niteliklerin nasıl farklılaştığının incelendiğini hatırlatır. Öğrencilerden Dalton'dan Bohr'a atom modelinin neden değiştiğine ilişkin düşüncelerini söylemeleri istenir (E1.1). Dersin amacının atom altı parçacıklara ilişkin verileri inceleyip bilimsel bilginin değişebilirliğini değerlendirmek olduğu belirtilir (KB2.10). Keşfetme25 dk Öğrencilere proton, nötron ve elektronun keşif tarihi, yükü ve kütlesini içeren hazır veri seti verilir. Öğrencilerden verileri inceleyip atom altı parçacıkların keşfi ile atom teorilerini ilişkilendirmeleri istenir (OB7) (KİM.9.1.3.b). Tarihsel süreçte atomun en küçük tanecikleri hakkında ortaya konulan görüşler, bilginin değişebilirliğiyle ilişkilendirilerek değerlendirilir (OB4, E3.10). KİM.9.1.3 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Dalton, Thomson ve Rutherford atom modellerini içeren elektronik içerik sunulur ve atomun temel tanecikleri açıklanır. Öğrencilerden atom altı parçacıkların keşfine ilişkin değişen bilgileri listelemeleri istenir (E3.7) (KİM.9.1.3.b). KİM.9.1.3 20 dk Etkinlik 2 Öğretmen Bohr atom teorisini ve eksikliklerini anlatır, modern atom teorisiyle ilişkilendirir. Öğrenciler farklı atom teorilerini bir zaman şeridi üzerinde gösterir ve bilimsel verilerin teoriyi nasıl değiştirdiğini yorumlar (KB2.9) (KİM.9.1.3.c). Bu çalışmayla öğrencilerin çeşitli fikir, argüman ve yeni bilgilere açık olması sağlanır (D3.3). KİM.9.1.3 Sonuçlandırma10 dk Öğrenciler zaman şeritlerini sunar; öğretmen, atom altı parçacıklara ilişkin verilerin atom teorilerini nasıl değiştirdiğini dereceli puanlama anahtarı ve açık uçlu sorularla değerlendirir. Öğrencilerden bilimsel bilginin neden değişebilir olduğunu veriye dayanarak çalışma kâğıdında yazmaları istenir; ürünler portfolyoya eklenir (KİM.9.1.3.c) (SDB1.3). KİM.9.1.3 Sınıf defteri: KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, bir önceki derste atom teorilerinde atomun yapısına ilişkin niteliklerin nasıl farklılaştığının incelendiğini hatırlatır. Öğrencilerden Dalton'dan Bohr'a atom modelinin neden değiştiğine ilişkin düşüncelerini söylemeleri istenir (E1.1). Dersin amacının atom altı parçacıklara ilişkin verileri inceleyip bilimsel bilginin değişebilirliğini değerlendirmek olduğu belirtilir (KB2.10). Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilere proton, nötron ve elektronun keşif tarihi, yükü ve kütlesini içeren hazır veri seti verilir. Öğrencilerden verileri inceleyip atom altı parçacıkların keşfi ile atom teorilerini ilişkilendirmeleri istenir (OB7) (KİM.9.1.3.b). Tarihsel süreçte atomun en küçük tanecikleri hakkında ortaya konulan görüşler, bilginin değişebilirliğiyle ilişkilendirilerek değerlendirilir (OB4, E3.10). KİM.9.1.3 Uygulama YZ 15 dk Dalton, Thomson ve Rutherford atom modellerini içeren elektronik içerik sunulur ve atomun temel tanecikleri açıklanır. Öğrencilerden atom altı parçacıkların keşfine ilişkin değişen bilgileri listelemeleri istenir (E3.7) (KİM.9.1.3.b). KİM.9.1.3 Uygulama YZ 20 dk Öğretmen Bohr atom teorisini ve eksikliklerini anlatır, modern atom teorisiyle ilişkilendirir. Öğrenciler farklı atom teorilerini bir zaman şeridi üzerinde gösterir ve bilimsel verilerin teoriyi nasıl değiştirdiğini yorumlar (KB2.9) (KİM.9.1.3.c). Bu çalışmayla öğrencilerin çeşitli fikir, argüman ve yeni bilgilere açık olması sağlanır (D3.3). KİM.9.1.3 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrenciler zaman şeritlerini sunar; öğretmen, atom altı parçacıklara ilişkin verilerin atom teorilerini nasıl değiştirdiğini dereceli puanlama anahtarı ve açık uçlu sorularla değerlendirir. Öğrencilerden bilimsel bilginin neden değişebilir olduğunu veriye dayanarak çalışma kâğıdında yazmaları istenir; ürünler portfolyoya eklenir (KİM.9.1.3.c) (SDB1.3). KİM.9.1.3 Farklılaştırma MEB ZÖğrenciler; bu analizlerin her birini adım adım açıkladıkları, kullandıkları yöntemleri ve cihazları ayrıntılı olarak belirttikleri, analiz sonuçlarını detaylıca yorumladıkları bir rapor hazırlamaları için yönlendirilebilir DGördükleri şekilleri algılama ve hatırlama güçlüğü çeken öğrenciler için bilgi kartları kullanılabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Etkileşim Konu Atom Teorileri (Bohr Atom Teorisi, Modern Atom Teorisi) ve Atomun Yapısı Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 5-9 Ekim Hafta 4. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme a) Atom teorilerinin gelişim sürecinde atomun yapısına ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyar. b) Elektron, proton ve nötronun yükü, kütlesi ve keşif tarihlerine ilişkin hazır veri seti kullanır. c) Atom ve atom altı parçacıklar ile ilgili bilimsel verileri inceleyerek bilimsel bilginin değişebilirliğini değerlendirir. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	12-16 Ekim	2	Etkileşim	Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi	KİM.9.1.4	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
5. Hafta — 12-16 Ekim — Tema: Etkileşim Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Etkileşim Konu Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 12-16 Ekim Hafta 5. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme a) Verilere dayalı olarak atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin önermeler oluşturur. b) Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin veriye dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır. c) Orbitallere ait bağıl enerji diyagramlarından elde ettiği verileri inceleyerek geçersiz çıkarımları ayıklar. ç) Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin geçerli tahminleri temelinde yargıya varır. Tema Özeti YZ Öğrenciler orbital türlerine dayanarak bağıl enerjilere dair önermeler kurar, veriye dayalı olanları ayıklar ve enerji diyagramlarıyla değerlendirir. Anahtar Kavramlar MEB atom yarıçapıorbital Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.2 Problem ÇözmeKB2.10 Çıkarım Yapma EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.2 SorumlulukE3.4 Gerçeği AramaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB2.1 İletişimSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) DeğerlerD10 MütevazılıkD14 Saygı Okuryazarlık BecerileriOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.7. Karşılaştırma KarşılaştırmaKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB4. Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında sınıf içi tartışma, çalışma yaprağı, performans görevi, kavram karikatürü, boşluk doldurma, zaman şeridi, yapılandırılmış grid ve etkinlik kâğıdı kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde kimyasal maddelerin özelliklerine ve günlük hayattaki kullanım alanlarının belirlenmesine yönelik haber yazısı yazmaları veya kamu spotu hazırlamaları istenebilir. Performans görevi “gözlem ortamı oluşturma, kimyasal maddelerin ya da ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları ortaya çıkarma, bu nitelikleri kimya bilimi ile ilişkilendirme ve niteliklerin günlük hayata katkısını değerlendirme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.1.3) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilere Bohr Atom Teorisi ile Modern Atom Teorisi arasındaki temel farkın ne olduğu ve atomun yapısını oluşturan taneciklerin hangileri olduğu sorulur. Öğrenciler yanıtlarını eşleriyle karşılaştırır; eksik kalan noktalar sınıfça tamamlanır. Köprü Kurma YZ Önceki haftada elektronun çekirdek çevresinde bulunma olasılığına dayalı modern atom modeli çalışılmıştır. Bu bilgiden hareketle bu hafta orbitallerin bağıl enerjilerine ilişkin veriye dayalı önermeler oluşturulacağı belirtilir (KB2.4). Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Önceki haftada işlenen Bohr ve Modern Atom Teorisi etkileşimli tahtada kısaca hatırlatılır. Öğretmen, elektronun bulunma olasılığının yüksek olduğu bölgelerin orbital olarak adlandırıldığını belirtir ve bir atomdaki bütün orbitallerin enerjisinin aynı olup olmadığını sorar. Öğrencilerin ilk tahminleri tahtaya yazılır; dersin amacının bu tahminleri veriye dayandırmak olduğu açıklanır (E1.1). Keşfetme25 dk Öğrencilere ders kitabı kullanılarak orbital türleri bilgisi verilir. Etkinlik kâğıdında karışık olarak verilen atom orbitallerinin bağıl enerjileriyle ilgili önermeler oluşturmaları için öğrenciler yönlendirilir. Her önermenin hangi veriye dayandığını yazmaları istenir (KB2.10). (KİM.9.1.4.a) KİM.9.1.4 Uygulama35 dk Önerme oluştururken konuyla ilgili hangi ön bilgilerini kullandıklarını belirlemeleri öğrencilerden istenir (SDB1.1). Öğrenciler önermelerini eşleriyle paylaşır; veriye dayalı olan ve olmayan önermeleri ayırarak karşılaştırır. Aynı duruma farklı bakış açılarıyla yaklaşılabileceği fark ettirilir ve arkadaşlarının görüşleri saygıyla dinlenir (SDB2.1, D10.3, D14.1). (KİM.9.1.4.b) KİM.9.1.4 Sonuçlandırma10 dk Sınıfça veriye dayalı önermeler etkileşimli tahtada listelenir ve veriye dayalı olmayanlardan farkı özetlenir. Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki önermeleri veriye dayalı ya da veriye dayalı değil olarak işaretleyip gerekçesini yazmaları istenir. Çalışma kâğıdı ve açık uçlu soru yanıtları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir; veriye dayalı önermelerin neden güvenilir olduğu tartışılır (E3.4). KİM.9.1.4 Sınıf defteri: KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Önceki haftada işlenen Bohr ve Modern Atom Teorisi etkileşimli tahtada kısaca hatırlatılır. Öğretmen, elektronun bulunma olasılığının yüksek olduğu bölgelerin orbital olarak adlandırıldığını belirtir ve bir atomdaki bütün orbitallerin enerjisinin aynı olup olmadığını sorar. Öğrencilerin ilk tahminleri tahtaya yazılır; dersin amacının bu tahminleri veriye dayandırmak olduğu açıklanır (E1.1). Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilere ders kitabı kullanılarak orbital türleri bilgisi verilir. Etkinlik kâğıdında karışık olarak verilen atom orbitallerinin bağıl enerjileriyle ilgili önermeler oluşturmaları için öğrenciler yönlendirilir. Her önermenin hangi veriye dayandığını yazmaları istenir (KB2.10). (KİM.9.1.4.a) KİM.9.1.4 Uygulama YZ 35 dk Önerme oluştururken konuyla ilgili hangi ön bilgilerini kullandıklarını belirlemeleri öğrencilerden istenir (SDB1.1). Öğrenciler önermelerini eşleriyle paylaşır; veriye dayalı olan ve olmayan önermeleri ayırarak karşılaştırır. Aynı duruma farklı bakış açılarıyla yaklaşılabileceği fark ettirilir ve arkadaşlarının görüşleri saygıyla dinlenir (SDB2.1, D10.3, D14.1). (KİM.9.1.4.b) KİM.9.1.4 Sonuçlandırma YZ 10 dk Sınıfça veriye dayalı önermeler etkileşimli tahtada listelenir ve veriye dayalı olmayanlardan farkı özetlenir. Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki önermeleri veriye dayalı ya da veriye dayalı değil olarak işaretleyip gerekçesini yazmaları istenir. Çalışma kâğıdı ve açık uçlu soru yanıtları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir; veriye dayalı önermelerin neden güvenilir olduğu tartışılır (E3.4). KİM.9.1.4 Farklılaştırma MEB ZÖğrenciler, bulgularını arkadaşları ve yakın çevreleri ile paylaşmaları için teşvik edilebilir DAtom teorileri, atom orbitalleri, periyodik özellikler konularında karşılaştırma becerisi işletilebilir. Bu becerinin kazandırılması sürecinde benzerlik ve farklılıkları belirlemeye yönelik sorular sorulabilir, öğrencilerin bilgileri daha kolay öğrenmesi ve genellemesi sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Etkileşim Konu Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 12-16 Ekim Hafta 5. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme a) Verilere dayalı olarak atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin önermeler oluşturur. b) Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin veriye dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır. c) Orbitallere ait bağıl enerji diyagramlarından elde ettiği verileri inceleyerek geçersiz çıkarımları ayıklar. ç) Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin geçerli tahminleri temelinde yargıya varır. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	19-23 Ekim	2	Etkileşim	Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi	KİM.9.1.4	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
6. Hafta — 19-23 Ekim — Tema: Etkileşim Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Etkileşim Konu Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 19-23 Ekim Hafta 6. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Birleşmiş Milletler Günü (24 Ekim) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme a) Verilere dayalı olarak atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin önermeler oluşturur. b) Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin veriye dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır. c) Orbitallere ait bağıl enerji diyagramlarından elde ettiği verileri inceleyerek geçersiz çıkarımları ayıklar. ç) Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin geçerli tahminleri temelinde yargıya varır. Tema Özeti YZ Öğrenciler orbital türlerinin bağıl enerji diyagramlarındaki verileri inceler, geçersiz çıkarımları ayıklar ve orbitalleri enerjilerine göre sıralar. Anahtar Kavramlar MEB atom yarıçapıorbital Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.2 Problem ÇözmeKB2.10 Çıkarım Yapma EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.2 SorumlulukE3.4 Gerçeği AramaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB2.1 İletişimSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) DeğerlerD10 MütevazılıkD14 Saygı Okuryazarlık BecerileriOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.7. Karşılaştırma KarşılaştırmaKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB4. Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında sınıf içi tartışma, çalışma yaprağı, performans görevi, kavram karikatürü, boşluk doldurma, zaman şeridi, yapılandırılmış grid ve etkinlik kâğıdı kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde kimyasal maddelerin özelliklerine ve günlük hayattaki kullanım alanlarının belirlenmesine yönelik haber yazısı yazmaları veya kamu spotu hazırlamaları istenebilir. Performans görevi “gözlem ortamı oluşturma, kimyasal maddelerin ya da ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları ortaya çıkarma, bu nitelikleri kimya bilimi ile ilişkilendirme ve niteliklerin günlük hayata katkısını değerlendirme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.1.4) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden bir orbital enerji diyagramına bakarak 1s, 2s ve 2p orbitallerini enerjilerine göre sıralamaları istenir. Ardından 'Diyagramdan hangi önerme veriye dayanır, hangisi dayanmaz?' sorusu yöneltilir. Köprü Kurma YZ Önceki derste orbitallerin bağıl enerjilerine ilişkin veriye dayalı önermeler oluşturulmuştu. Bu hafta aynı veriler incelenerek geçersiz çıkarımlar ayıklanır ve geçerli tahminlerden bir yargıya varılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada orbitallerin bağıl enerjilerini gösteren bir diyagram sunar. Öğrencilerden önceki derste oluşturdukları önermelerden birini söylemeleri istenir. Diyagramdan her çıkarımın geçerli olmayabileceği belirtilir ve dersin amacının geçersiz çıkarımları ayıklayıp yargıya varmak olduğu paylaşılır. Keşfetme25 dk Öğrencilere orbitallere ait bağıl enerji diyagramı verilir ve diyagramdan çıkarılan, içinde geçersiz olanların da bulunduğu birkaç çıkarım sunulur. Öğrencilerden diyagramdaki verileri inceleyerek geçersiz çıkarımları gerekçesiyle ayıklamaları istenir (KB2.10, E3.10). Etkinlik kâğıtları, geçersiz çıkarımları ayıklama ölçütünü içeren dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir (KİM.9.1.4.c). KİM.9.1.4 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilerden çalışma yaprağında karmaşık bir liste hâlinde verilen orbital türlerini bağıl enerjilerine göre sıralamaları istenir. Sıralama yapılırken diyagramdaki veriler ölçüt olarak kullanılır (OB7). Eşler sıralamalarını karşılaştırır ve farklılıkların nedenini tartışır (SDB2.1, D14) (KİM.9.1.4.c). KİM.9.1.4 20 dk Etkinlik 2 Öğrencilerden sıralamalarından yola çıkarak atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin geçerli tahminlerini yazmaları ve bu tahminlere dayanarak bir yargıya varmaları istenir (KİM.9.1.4.ç). Etkinlik kâğıtlarında öğrenme süreçlerini ve kendilerinde geliştirebilecekleri yönleri belirlemeleri istenir (SDB1.2, SDB1.1). KİM.9.1.4 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden çalışma yaprağındaki yargılarını ve gerekçelerini açık uçlu bir soruyla özetlemeleri istenir (KİM.9.1.4.ç). Etkinlik kâğıtları; önerme oluşturma, veriye dayalı olup olmadığını ayrıştırma, geçersiz çıkarımları ayıklama ve yargıya varma ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Kâğıtlar portfolyoya eklenir. KİM.9.1.4 Sınıf defteri: KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada orbitallerin bağıl enerjilerini gösteren bir diyagram sunar. Öğrencilerden önceki derste oluşturdukları önermelerden birini söylemeleri istenir. Diyagramdan her çıkarımın geçerli olmayabileceği belirtilir ve dersin amacının geçersiz çıkarımları ayıklayıp yargıya varmak olduğu paylaşılır. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilere orbitallere ait bağıl enerji diyagramı verilir ve diyagramdan çıkarılan, içinde geçersiz olanların da bulunduğu birkaç çıkarım sunulur. Öğrencilerden diyagramdaki verileri inceleyerek geçersiz çıkarımları gerekçesiyle ayıklamaları istenir (KB2.10, E3.10). Etkinlik kâğıtları, geçersiz çıkarımları ayıklama ölçütünü içeren dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir (KİM.9.1.4.c). KİM.9.1.4 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden çalışma yaprağında karmaşık bir liste hâlinde verilen orbital türlerini bağıl enerjilerine göre sıralamaları istenir. Sıralama yapılırken diyagramdaki veriler ölçüt olarak kullanılır (OB7). Eşler sıralamalarını karşılaştırır ve farklılıkların nedenini tartışır (SDB2.1, D14) (KİM.9.1.4.c). KİM.9.1.4 Uygulama YZ 20 dk Öğrencilerden sıralamalarından yola çıkarak atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin geçerli tahminlerini yazmaları ve bu tahminlere dayanarak bir yargıya varmaları istenir (KİM.9.1.4.ç). Etkinlik kâğıtlarında öğrenme süreçlerini ve kendilerinde geliştirebilecekleri yönleri belirlemeleri istenir (SDB1.2, SDB1.1). KİM.9.1.4 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden çalışma yaprağındaki yargılarını ve gerekçelerini açık uçlu bir soruyla özetlemeleri istenir (KİM.9.1.4.ç). Etkinlik kâğıtları; önerme oluşturma, veriye dayalı olup olmadığını ayrıştırma, geçersiz çıkarımları ayıklama ve yargıya varma ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Kâğıtlar portfolyoya eklenir. KİM.9.1.4 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilerden gıda güvenliği ile ilgili önerilerde bulunmaları istenebilir DÖğrencilerin cevaplarına olumlu dönütler verilerek öz güvenlerinin artması sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Etkileşim Konu Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 19-23 Ekim Hafta 6. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Birleşmiş Milletler Günü (24 Ekim) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme a) Verilere dayalı olarak atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin önermeler oluşturur. b) Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin veriye dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır. c) Orbitallere ait bağıl enerji diyagramlarından elde ettiği verileri inceleyerek geçersiz çıkarımları ayıklar. ç) Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin geçerli tahminleri temelinde yargıya varır. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	26-30 Ekim	2	Etkileşim	Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi	KİM.9.1.5	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
7. Hafta — 26-30 Ekim — Tema: Etkileşim Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Etkileşim Konu Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 26-30 Ekim Hafta 7. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Cumhuriyet Bayramı (29 Ekim), Kızılay Haftası (29 Ekim-4 Kasım) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.1.5 Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme a) Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin örüntü bulur. b) Bilimsel ilkelere ulaşmak için örüntülerden genellemeler yapar. Tema Özeti YZ Öğrenciler atomların elektron dizilimlerini Aufbau, Pauli ve Hund kurallarıyla yazar, orbital yerleşim örüntülerini bulup genelleme yapar. Anahtar Kavramlar MEB atom yarıçapıAufbau ilkesiHund kuralıküresel simetriorbitalPauli dışlama ilkesivalans elektron Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.2 Problem ÇözmeKB2.9 Genelleme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.2 SorumlulukE3.4 Gerçeği AramaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişim DeğerlerD3 ÇalışkanlıkD5 DuyarlılıkD10 MütevazılıkD12 SabırD13 Sağlıklı YaşamD14 SaygıD15 SevgiD16 SorumlulukD18 TemizlikD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.7. Karşılaştırma KarşılaştırmaKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB4. Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında sınıf içi tartışma, çalışma yaprağı, performans görevi, kavram karikatürü, boşluk doldurma, zaman şeridi, yapılandırılmış grid ve etkinlik kâğıdı kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde kimyasal maddelerin özelliklerine ve günlük hayattaki kullanım alanlarının belirlenmesine yönelik haber yazısı yazmaları veya kamu spotu hazırlamaları istenebilir. Performans görevi “gözlem ortamı oluşturma, kimyasal maddelerin ya da ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları ortaya çıkarma, bu nitelikleri kimya bilimi ile ilişkilendirme ve niteliklerin günlük hayata katkısını değerlendirme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.1.4) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden önceki derste çalışılan orbital kavramını kendi cümleleriyle tanımlamaları ve bir atomun elektron dizilimini örnek olarak yazmaları istenir. Eşler yanıtlarını karşılaştırır; farklı çıkan noktalar sınıfta kısaca tartışılır. Köprü Kurma YZ Önceki derste öğrenilen orbital ve elektron dizilimi bilgileri, bu hafta elektronların orbitallere yerleşimindeki örüntülerin bulunmasının temelini oluşturur. Öğrencilerin yazdığı dizilimler, Aufbau ilkesi, Pauli dışlama ilkesi ve Hund kuralına genellemeyle ulaşılacak veriler olarak kullanılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, renklerin algılanmasından elektronik cihazlara, ilaç geliştirmeden yenilenebilir enerji teknolojilerine kadar günlük hayattan örnekleri etkileşimli tahtada gösterir ve bu olayların atom orbitalleri ile elektron diziliminden nasıl etkilendiğini sorar. Öğrencilerden önceki derste çalıştıkları bir atomun elektron dizilimini hatırlayıp söylemeleri istenir. Bu derste elektronların orbitallere yerleşimindeki örüntülerin bulunacağı ve bilimsel ilkelere ulaşılacağı belirtilir. Keşfetme25 dk Elektronların atom orbitallerine yerleşimi ile atomun kararlılığı arasındaki ilişki sınıfta tartışılır (SDB2.1). Etkileşimli tahtada farklı atomlara ait elektron dizilimleri orbital şemalarıyla birlikte örnek olarak verilir. Öğrencilerden bu dizilimleri karşılaştırarak orbitallerin dolma sırasındaki ve elektronların orbitallere dağılışındaki örüntüleri bulmaları istenir (KİM.9.1.5.a). KİM.9.1.5 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Elektron dizilim ilkelerine ilişkin sorular sorularak elementlerin elektron dizilimlerindeki örüntüyü öğrencilerin belirlemeleri sağlanır. Öğrencilerden örüntülerden genellemeler yaparak Aufbau ilkesine, Pauli dışlama ilkesine ve Hund kuralına ulaşmaları istenir (OB7) (KİM.9.1.5.b). Ulaşılan ilkeler ders kitabındaki ifadelerle karşılaştırılır. KİM.9.1.5 15 dk Etkinlik 2 Valans elektron kavramı açıklanır ve örnek atomlarda valans elektron sayıları belirlenir. Öğrencilerden küresel simetri özelliği gösteren atomların elektron dizilimlerini inceleyerek bu özellik ile atomların kararlılığı arasında ilişki kurmaları istenir (KB2.9) (KİM.9.1.5.b). KİM.9.1.5 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden çalışma yaprağında verilen iki farklı atomun elektron dizilimini Aufbau ilkesi, Pauli dışlama ilkesi ve Hund kuralına göre yazmaları istenir. Çalışma yaprağı Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Ardından açık uçlu 'Elektronların orbitallere yerleşiminde hangi örüntüler gözlendi ve bunlardan hangi ilkelere ulaşıldı?' sorusu yanıtlanır (KİM.9.1.5.b). KİM.9.1.5 Sınıf defteri: KİM.9.1.5 Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, renklerin algılanmasından elektronik cihazlara, ilaç geliştirmeden yenilenebilir enerji teknolojilerine kadar günlük hayattan örnekleri etkileşimli tahtada gösterir ve bu olayların atom orbitalleri ile elektron diziliminden nasıl etkilendiğini sorar. Öğrencilerden önceki derste çalıştıkları bir atomun elektron dizilimini hatırlayıp söylemeleri istenir. Bu derste elektronların orbitallere yerleşimindeki örüntülerin bulunacağı ve bilimsel ilkelere ulaşılacağı belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Elektronların atom orbitallerine yerleşimi ile atomun kararlılığı arasındaki ilişki sınıfta tartışılır (SDB2.1). Etkileşimli tahtada farklı atomlara ait elektron dizilimleri orbital şemalarıyla birlikte örnek olarak verilir. Öğrencilerden bu dizilimleri karşılaştırarak orbitallerin dolma sırasındaki ve elektronların orbitallere dağılışındaki örüntüleri bulmaları istenir (KİM.9.1.5.a). KİM.9.1.5 Uygulama YZ 20 dk Elektron dizilim ilkelerine ilişkin sorular sorularak elementlerin elektron dizilimlerindeki örüntüyü öğrencilerin belirlemeleri sağlanır. Öğrencilerden örüntülerden genellemeler yaparak Aufbau ilkesine, Pauli dışlama ilkesine ve Hund kuralına ulaşmaları istenir (OB7) (KİM.9.1.5.b). Ulaşılan ilkeler ders kitabındaki ifadelerle karşılaştırılır. KİM.9.1.5 Uygulama YZ 15 dk Valans elektron kavramı açıklanır ve örnek atomlarda valans elektron sayıları belirlenir. Öğrencilerden küresel simetri özelliği gösteren atomların elektron dizilimlerini inceleyerek bu özellik ile atomların kararlılığı arasında ilişki kurmaları istenir (KB2.9) (KİM.9.1.5.b). KİM.9.1.5 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden çalışma yaprağında verilen iki farklı atomun elektron dizilimini Aufbau ilkesi, Pauli dışlama ilkesi ve Hund kuralına göre yazmaları istenir. Çalışma yaprağı Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Ardından açık uçlu 'Elektronların orbitallere yerleşiminde hangi örüntüler gözlendi ve bunlardan hangi ilkelere ulaşıldı?' sorusu yanıtlanır (KİM.9.1.5.b). KİM.9.1.5 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilere kimyasal ürünlerin yanlış kullanımına ilişkin çevresel etki analizi yaptırılabilir DGünlük hayatta kimyasal maddelerin yanlış kullanımı sonucu oluşan problemleri çözebilme becerisinin süreç bileşenleri gerçekleştirilirken öğrenciler için bileşenlerin takibini kolaylaştıracak dönütlerin sayısı artırılabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Etkileşim Konu Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 26-30 Ekim Hafta 7. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Cumhuriyet Bayramı (29 Ekim), Kızılay Haftası (29 Ekim-4 Kasım) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.1.5 Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme a) Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin örüntü bulur. b) Bilimsel ilkelere ulaşmak için örüntülerden genellemeler yapar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	2-6 Kasım	2	Etkileşim	Periyodik Tabloda Yer Bulma	KİM.9.1.6	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
8. Hafta — 2-6 Kasım — Tema: Etkileşim Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Etkileşim Konu Periyodik Tabloda Yer Bulma Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 2-6 Kasım Hafta 8. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kızılay Haftası (29 Ekim-4 Kasım), Lösemili Çocuklar Haftası (2-8 Kasım), Organ Bağışı ve Nakli Haftası (3-9 Kasım) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.1.6 Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme a) Atomların elektron dizilimiyle periyodik tablodaki yeri arasında bulduğu örüntüyü yeni örnekler üzerinde dener. b) Atomların periyodik tablodaki yerini belirlemede kullanılan kurallara ilişkin genelleme yapar. Tema Özeti YZ Öğrenciler elektron dizilimi ile periyodik tablodaki yer arasındaki örüntüleri bulur, genellemeleri A ve B grubu yeni örneklerde dener. Anahtar Kavramlar MEB atom yarıçapı Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.2 Problem Çözme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.2 SorumlulukE3.4 Gerçeği AramaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) DeğerlerD3 ÇalışkanlıkD5 DuyarlılıkD10 MütevazılıkD12 SabırD13 Sağlıklı YaşamD14 SaygıD15 SevgiD16 SorumlulukD18 TemizlikD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.7. Karşılaştırma KarşılaştırmaKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB4. Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında sınıf içi tartışma, çalışma yaprağı, performans görevi, kavram karikatürü, boşluk doldurma, zaman şeridi, yapılandırılmış grid ve etkinlik kâğıdı kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde kimyasal maddelerin özelliklerine ve günlük hayattaki kullanım alanlarının belirlenmesine yönelik haber yazısı yazmaları veya kamu spotu hazırlamaları istenebilir. Performans görevi “gözlem ortamı oluşturma, kimyasal maddelerin ya da ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları ortaya çıkarma, bu nitelikleri kimya bilimi ile ilişkilendirme ve niteliklerin günlük hayata katkısını değerlendirme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.1.5) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden 1s, 2s ve 2p orbitallerinin enerji sıralamasını söylemeleri istenir. Ardından 7N atomunun elektron dizilimini yazmaları ve bir orbitale en fazla kaç elektron yerleşebileceğini belirtmeleri istenir. Köprü Kurma YZ Önceki derste yazılan elektron dizilimleri, bu hafta elementlerin periyodik tablodaki yerini bulmak için kullanılır. Son katmandaki elektron sayısı ve orbital türü ile periyot ve grup arasındaki ilişki örüntü olarak aranır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, periyodik tabloyu etkileşimli tahtada göstererek bir apartmandaki dairenin bina, kat ve kapı numarasıyla bulunması gibi elementlerin de tablodaki adreslerinin bulunabileceğini söyler. Geçen hafta çalışılan elektron dizilimlerinin bu adresle ilişkisinin bu derste araştırılacağı duyurulur. Keşfetme25 dk Periyodik tablodaki grupların harf ve sayı kullanılarak (1A, 2B gibi) ya da IUPAC sistemine göre numaralanarak (1. grup, 18. grup gibi) adlandırılabileceği bilgisi verilir. Katman elektron dağılımının ilk 36 element için uygulanabilirliğine dair sorular sorulur. Öğrencilerden elektron dizilimi ve periyodik tablodaki yeri verilen elementlerin yer aldığı etkinlik kâğıdındaki örnekleri incelemeleri istenir (KİM.9.1.6.a). KİM.9.1.6 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilerden örnekleri inceleyerek atomların elektron dizilimi ile periyodik tablodaki yerleri arasındaki ilişkiyi açıklamaları istenir. Bu açıklamalar doğrultusunda periyodik tabloda yer bulma kurallarına ilişkin örüntü bulunur (E3.4, OB1). Bulunan örüntü A ve B grubu elementlerini içeren yeni örnekler üzerinde denenir (KİM.9.1.6.a). KİM.9.1.6 20 dk Etkinlik 2 Öğrenciler, elementlerin periyodik tablodaki yerlerini belirleyen kurallara ilişkin genelleme yapmaya yönlendirilir. Bilimsel kurallar verilir ve öğrencilerden genellemelerini bu kurallarla karşılaştırmaları istenir (OB1) (KİM.9.1.6.b). Elektron dizilimleri ilgili blokla ilişkilendirilir; d ve f blokları ile 1A, 2A, 3A, 7A ve 8A gruplarının özel adları ve genel özellikleri tablo üzerinde verilir (KİM.9.1.6.b). KİM.9.1.6 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden yapılandırılmış grid üzerinde verilen atomların periyot, grup ve blok bilgilerini belirlemeleri istenir (KİM.9.1.6.b). Etkinlik kâğıtları, örüntü oluşturabilme, örüntüleri yeni örnekler üzerinde deneyebilme, örüntüleri genelleyebilme ve genellemeleri verilen kurallarla karşılaştırabilme ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarıyla öğretmen veya öğrenci tarafından değerlendirilir (SDB1.2). KİM.9.1.6 Sınıf defteri: KİM.9.1.6 Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, periyodik tabloyu etkileşimli tahtada göstererek bir apartmandaki dairenin bina, kat ve kapı numarasıyla bulunması gibi elementlerin de tablodaki adreslerinin bulunabileceğini söyler. Geçen hafta çalışılan elektron dizilimlerinin bu adresle ilişkisinin bu derste araştırılacağı duyurulur. Keşfetme YZ 25 dk Periyodik tablodaki grupların harf ve sayı kullanılarak (1A, 2B gibi) ya da IUPAC sistemine göre numaralanarak (1. grup, 18. grup gibi) adlandırılabileceği bilgisi verilir. Katman elektron dağılımının ilk 36 element için uygulanabilirliğine dair sorular sorulur. Öğrencilerden elektron dizilimi ve periyodik tablodaki yeri verilen elementlerin yer aldığı etkinlik kâğıdındaki örnekleri incelemeleri istenir (KİM.9.1.6.a). KİM.9.1.6 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden örnekleri inceleyerek atomların elektron dizilimi ile periyodik tablodaki yerleri arasındaki ilişkiyi açıklamaları istenir. Bu açıklamalar doğrultusunda periyodik tabloda yer bulma kurallarına ilişkin örüntü bulunur (E3.4, OB1). Bulunan örüntü A ve B grubu elementlerini içeren yeni örnekler üzerinde denenir (KİM.9.1.6.a). KİM.9.1.6 Uygulama YZ 20 dk Öğrenciler, elementlerin periyodik tablodaki yerlerini belirleyen kurallara ilişkin genelleme yapmaya yönlendirilir. Bilimsel kurallar verilir ve öğrencilerden genellemelerini bu kurallarla karşılaştırmaları istenir (OB1) (KİM.9.1.6.b). Elektron dizilimleri ilgili blokla ilişkilendirilir; d ve f blokları ile 1A, 2A, 3A, 7A ve 8A gruplarının özel adları ve genel özellikleri tablo üzerinde verilir (KİM.9.1.6.b). KİM.9.1.6 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden yapılandırılmış grid üzerinde verilen atomların periyot, grup ve blok bilgilerini belirlemeleri istenir (KİM.9.1.6.b). Etkinlik kâğıtları, örüntü oluşturabilme, örüntüleri yeni örnekler üzerinde deneyebilme, örüntüleri genelleyebilme ve genellemeleri verilen kurallarla karşılaştırabilme ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarıyla öğretmen veya öğrenci tarafından değerlendirilir (SDB1.2). KİM.9.1.6 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilerden analizlerinden elde ettikleri verilerden hareketle kimyasal ürünlerin hatalı kullanımı sonucu oluşacak çevresel etkileri en aza indirgemek için çözüm önerileri sunmaları istenebilir DProblem çözme becerisi yerine kavramsal becerilerden tümevarımsal akıl yürütme becerisi tercih edilebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Etkileşim Konu Periyodik Tabloda Yer Bulma Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 2-6 Kasım Hafta 8. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kızılay Haftası (29 Ekim-4 Kasım), Lösemili Çocuklar Haftası (2-8 Kasım), Organ Bağışı ve Nakli Haftası (3-9 Kasım) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.1.6 Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme a) Atomların elektron dizilimiyle periyodik tablodaki yeri arasında bulduğu örüntüyü yeni örnekler üzerinde dener. b) Atomların periyodik tablodaki yerini belirlemede kullanılan kurallara ilişkin genelleme yapar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	9-13 Kasım	2	Etkileşim	Periyodik Özellikler (Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik)	KİM.9.1.7	Yazılı Sınav, Dereceli Puanlama Anahtarı	Dolu Sınav
9. Hafta — 9-13 Kasım — Tema: Etkileşim Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Etkileşim Konu Periyodik Özellikler (Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik) Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 9-13 Kasım Hafta 9. Hafta Tür Sınav Belirli Gün ve Haftalar Atatürk Haftası (10-16 Kasım), Organ Bağışı ve Nakli Haftası (3-9 Kasım), Afet Eğitimi Hazırlık Günü (12 Kasım), Dünya Diyabet Günü (14 Kasım) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.1.7 İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme a) Atomların elektron dizilimiyle iyonların elektron dizilimi arasında örüntü bulur. b) İyon oluşumuna ilişkin genelleme yapar. Tema Özeti DPO Etkileşim ünitesinin 9. haftası. Anahtar Kavramlar MEB atom yarıçapıizoelektronikorbitalvalans elektron Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.2 Problem ÇözmeKB2.7 Karşılaştırma EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.2 SorumlulukE3.4 Gerçeği AramaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişim DeğerlerD3 ÇalışkanlıkD5 DuyarlılıkD10 MütevazılıkD12 SabırD13 Sağlıklı YaşamD14 SaygıD15 SevgiD16 SorumlulukD18 TemizlikD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB7 Veri OkuryazarlığıOB1 Bilgi Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.7. Karşılaştırma KarşılaştırmaKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB4. Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Yazılı Sınav Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında sınıf içi tartışma, çalışma yaprağı, performans görevi, kavram karikatürü, boşluk doldurma, zaman şeridi, yapılandırılmış grid ve etkinlik kâğıdı kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde kimyasal maddelerin özelliklerine ve günlük hayattaki kullanım alanlarının belirlenmesine yönelik haber yazısı yazmaları veya kamu spotu hazırlamaları istenebilir. Performans görevi “gözlem ortamı oluşturma, kimyasal maddelerin ya da ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları ortaya çıkarma, bu nitelikleri kimya bilimi ile ilişkilendirme ve niteliklerin günlük hayata katkısını değerlendirme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Yazılı Sınav — 1. Dönem 1. Ortak Yazılı Sınav; kapsam: ETKİLEŞİM: KİM.9.1.1, KİM.9.1.2, KİM.9.1.3, KİM.9.1.4, KİM.9.1.5. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.1.6) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci DPO Önceki haftanın çıktıları (KİM.9.1.6) kısa sorularla yoklanır. Köprü Kurma DPO Periyodik Tabloda Yer Bulma ile Periyodik Özellikler (Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik) arasında ilişki kurulur; atom yarıçapı hatırlatılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları MEB Derse Giriş10 dk Önceki haftanın çıktıları (KİM.9.1.6) kısa sorularla yoklanır; periyodik Özellikler (Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik) konusuna dikkat çekilir. Atatürk Haftası (10-16 Kasım) ile bağ kurularak derse giriş yapılır. Keşfetme25 dk Öğrencilere katyon ve anyon oluşumunda son katmandaki elektronların etkililiği ile ilgili sorular sorulabilir. Elementlere (ilk 20 element) ait atomların elektron dizilimi kullanılarak valans elektronlarına göre oluşturulan katyon ve anyonların elektron dizilimleri hazır veri seti ile sunulur (OB7). KİM.9.1.7 Uygulama35 dk Hazır veri seti kullanılarak katyon ve anyon oluşumuna ilişkin sorularla öğrencilerin örüntü bulması sağlanır. Öğrenciler, belirlenen örüntülerden yola çıkarak katyon ve anyon oluşumuna ilişkin genelleme yapmaları için yönlendirilir (OB1). İzoelektronik taneciklere ilişkin örnekler verilerek öğrencilerin izoelektronik kavramını tanımlamaları sağlanır (KB2.7, SDB2.1, OB1). Öğrencilerden çalışma yaprağında verilen atomların elektron dizilimlerini yazarak iyon oluşum sürecinde elektronların hangi orbitallerden verileceği veya hangi orbitallere alınacağını belirlemeleri istenebilir. KİM.9.1.7 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerin "İyon oluşumuna ilişkin genelleme yapar" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir. KİM.9.1.7 Sınıf defteri: KİM.9.1.7 İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme; değerlendirme Derse Giriş 10 dk Önceki haftanın çıktıları (KİM.9.1.6) kısa sorularla yoklanır; periyodik Özellikler (Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik) konusuna dikkat çekilir. Atatürk Haftası (10-16 Kasım) ile bağ kurularak derse giriş yapılır. Keşfetme 25 dk Öğrencilere katyon ve anyon oluşumunda son katmandaki elektronların etkililiği ile ilgili sorular sorulabilir. Elementlere (ilk 20 element) ait atomların elektron dizilimi kullanılarak valans elektronlarına göre oluşturulan katyon ve anyonların elektron dizilimleri hazır veri seti ile sunulur (OB7). KİM.9.1.7 Uygulama 35 dk Hazır veri seti kullanılarak katyon ve anyon oluşumuna ilişkin sorularla öğrencilerin örüntü bulması sağlanır. Öğrenciler, belirlenen örüntülerden yola çıkarak katyon ve anyon oluşumuna ilişkin genelleme yapmaları için yönlendirilir (OB1). İzoelektronik taneciklere ilişkin örnekler verilerek öğrencilerin izoelektronik kavramını tanımlamaları sağlanır (KB2.7, SDB2.1, OB1). Öğrencilerden çalışma yaprağında verilen atomların elektron dizilimlerini yazarak iyon oluşum sürecinde elektronların hangi orbitallerden verileceği veya hangi orbitallere alınacağını belirlemeleri istenebilir. KİM.9.1.7 Sonuçlandırma 10 dk Öğrencilerin "İyon oluşumuna ilişkin genelleme yapar" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir. KİM.9.1.7 Farklılaştırma MEB ZÖğrenme çıktısında işletilen bilimsel çıkarım becerisine ek olarak yeni örnekler üst düzey becerilerden olan karar verme becerisi temelinde de ele alınabilir. Bu beceri temelinde öğrencilerin kimya bilmenin sağlık, çevre, ekonomi ve kimyasal kirlilik açısından katkılarının neler olduğuna; hangi mesleğe daha fazla katkı sağladığına karar vermeleri ve bu katkılardan birine yönelik kısa, bilgilendirici bir konuşma hazırlayarak arkadaşlarına sunmaları sağlanabilir DÖğrencilerin bilgiyi yeniden düzenleme, önceki bilgilerle birleştirme ve işleme süreçlerini kolaylaştırmak amacıyla atom teorileri ile ilgili görsel materyaller kullanılıp konunun daha iyi anlaşılması ve hatırlanması sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Etkileşim Konu Periyodik Özellikler (Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik) Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 9-13 Kasım Hafta 9. Hafta Tür Sınav Belirli Gün ve Haftalar Atatürk Haftası (10-16 Kasım), Organ Bağışı ve Nakli Haftası (3-9 Kasım), Afet Eğitimi Hazırlık Günü (12 Kasım), Dünya Diyabet Günü (14 Kasım) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.1.7 İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme a) Atomların elektron dizilimiyle iyonların elektron dizilimi arasında örüntü bulur. b) İyon oluşumuna ilişkin genelleme yapar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Yazılı Sınav Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
16-20 KasımAkademik Takvim 1. Dönem Ara Tatil
#	23-27 Kasım	2	Etkileşim	Periyodik Özellikler (Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik)	KİM.9.1.8	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
10. Hafta — 23-27 Kasım — Tema: Etkileşim Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Etkileşim Konu Periyodik Özellikler (Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik) Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 23-27 Kasım Hafta 10. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Öğretmenler Günü (24 Kasım), Ağız ve Diş Sağlığı Haftası (22-27 Kasım) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.1.8 Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme a) Elementlerin periyodik özelliklerini etkileyen etmenleri belirler. b) Elementlerin periyodik özelliklerini etkileyen etmenler ile periyodik tablodaki değişimler arasındaki ilişkiyi belirler. Tema Özeti YZ A grubu elementlerinde atom yarıçapının periyot ve grup boyunca değişimi verilerle çözümlenir; öğrenciler tanecikleri konumlarına göre sıralar. Anahtar Kavramlar MEB atom yarıçapıiyonlaşma enerjisiizoelektronikküresel simetri Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.2 Problem Çözme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.2 SorumlulukE3.4 Gerçeği AramaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD3 ÇalışkanlıkD5 DuyarlılıkD10 MütevazılıkD12 SabırD13 Sağlıklı YaşamD14 SaygıD15 SevgiD16 SorumlulukD18 TemizlikD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.7. Karşılaştırma KarşılaştırmaKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB4. Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.1.7) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden periyodik tablodan seçilen bir elementin elektron dizilimini yazarak periyodunu ve grubunu belirlemeleri istenir. Ardından atom yarıçapı ve iyonlaşma enerjisi kavramlarını bildikleri kadarıyla kendi cümleleriyle ifade etmeleri sorulur. Köprü Kurma YZ Atomun yapısı, elektron dizilimi ve periyodik tablodaki yerleşim bilgileri bu hafta periyodik özellikleri etkileyen etmenleri belirlemede kullanılır. Matematikteki sıralama ve veri okuma becerisi, fizikteki çekirdek ile elektron arasındaki çekim bilgisiyle birleştirilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, tahtaya iki farklı atomun yarıçaplarını gösteren görsel yansıtır ve 'Atomun yarıçapı bir cetvelle ölçülebilir mi?' sorusunu sorar (E1.1). Öğrencilerden düşüncelerini eşleriyle paylaşmaları istenir. Öğretmen, dersin amacını açıklar: periyodik özelliklerin hangi etmenlere bağlı olarak değiştiği veriler üzerinden belirlenecektir. Keşfetme25 dk Atom yarıçapı kavramı tanımlanır. Öğrencilerden A grubu elementlerinin 2. veya 3. periyottaki ve aynı gruptaki atom yarıçapı verilerini inceleyerek yarıçapın değişim eğilimini belirlemeleri istenir (OB7). Eğilime neden olan etmenler olarak enerji seviyesi sayısı ile proton ve elektron sayısındaki değişim gruplar hâlinde tartışılır ve tahtadaki ortak listeye yazılır (KİM.9.1.8.a). KİM.9.1.8 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Öğrencilerden çalışma yaprağında atom numaraları verilen farklı atomların yarıçaplarını etkileyen etmenleri belirleyerek sıralamaları istenir; geometrik cisimlerdeki yarıçapın sabit bir uzaklık olduğu, atom yarıçapının ise çeşitli faktörlere bağlı olarak değiştiği ve net ölçülemediği vurgulanır (OB7). İzoelektronik taneciklerin yarıçap farkları çekirdek yükü ve elektron-elektron itme etkileşimiyle ilişkilendirilir (KİM.9.1.8.a). KİM.9.1.8 15 dk Etkinlik 2 İyonlaşma enerjisi kavramı tanımlanır. Öğrencilerden A grubu elementlerinin 1. iyonlaşma enerjisi, atom numarası ve atom yarıçapı verilerini kullanarak 2. veya 3. periyot ile aynı grupta iyonlaşma enerjisini etkileyen etmenleri belirlemeleri istenir (OB7). Aynı periyottaki düzensizliğe yol açan etmen olarak küresel simetri üzerinde durulur (KİM.9.1.8.a). KİM.9.1.8 Sonuçlandırma10 dk Öğrenciler, çalışma kâğıdındaki açık uçlu sorularla atom yarıçapını ve iyonlaşma enerjisini etkileyen etmenleri kendi cümleleriyle yazar. Öğretmen, birkaç yanıtı sınıfla paylaşarak eksik kalan etmenleri tamamlar. Öğrencilerden kendilerini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirmeleri istenir (SDB1.3). KİM.9.1.8 Sınıf defteri: KİM.9.1.8 Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, tahtaya iki farklı atomun yarıçaplarını gösteren görsel yansıtır ve 'Atomun yarıçapı bir cetvelle ölçülebilir mi?' sorusunu sorar (E1.1). Öğrencilerden düşüncelerini eşleriyle paylaşmaları istenir. Öğretmen, dersin amacını açıklar: periyodik özelliklerin hangi etmenlere bağlı olarak değiştiği veriler üzerinden belirlenecektir. Keşfetme YZ 25 dk Atom yarıçapı kavramı tanımlanır. Öğrencilerden A grubu elementlerinin 2. veya 3. periyottaki ve aynı gruptaki atom yarıçapı verilerini inceleyerek yarıçapın değişim eğilimini belirlemeleri istenir (OB7). Eğilime neden olan etmenler olarak enerji seviyesi sayısı ile proton ve elektron sayısındaki değişim gruplar hâlinde tartışılır ve tahtadaki ortak listeye yazılır (KİM.9.1.8.a). KİM.9.1.8 Uygulama YZ 20 dk Öğrencilerden çalışma yaprağında atom numaraları verilen farklı atomların yarıçaplarını etkileyen etmenleri belirleyerek sıralamaları istenir; geometrik cisimlerdeki yarıçapın sabit bir uzaklık olduğu, atom yarıçapının ise çeşitli faktörlere bağlı olarak değiştiği ve net ölçülemediği vurgulanır (OB7). İzoelektronik taneciklerin yarıçap farkları çekirdek yükü ve elektron-elektron itme etkileşimiyle ilişkilendirilir (KİM.9.1.8.a). KİM.9.1.8 Uygulama YZ 15 dk İyonlaşma enerjisi kavramı tanımlanır. Öğrencilerden A grubu elementlerinin 1. iyonlaşma enerjisi, atom numarası ve atom yarıçapı verilerini kullanarak 2. veya 3. periyot ile aynı grupta iyonlaşma enerjisini etkileyen etmenleri belirlemeleri istenir (OB7). Aynı periyottaki düzensizliğe yol açan etmen olarak küresel simetri üzerinde durulur (KİM.9.1.8.a). KİM.9.1.8 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrenciler, çalışma kâğıdındaki açık uçlu sorularla atom yarıçapını ve iyonlaşma enerjisini etkileyen etmenleri kendi cümleleriyle yazar. Öğretmen, birkaç yanıtı sınıfla paylaşarak eksik kalan etmenleri tamamlar. Öğrencilerden kendilerini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirmeleri istenir (SDB1.3). KİM.9.1.8 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilerden deşarj sularının temizlenmesine yönelik tasarımlar ortaya koymaları istenebilir. Bu amaçla öğrencilere STEM basamaklarını uygulayabilecekleri bir etkinlik yaptırılabilir DGördükleri şekilleri algılama ve hatırlama güçlüğü çeken öğrenciler için bilgi kartları kullanılabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Etkileşim Konu Periyodik Özellikler (Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik) Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 23-27 Kasım Hafta 10. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Öğretmenler Günü (24 Kasım), Ağız ve Diş Sağlığı Haftası (22-27 Kasım) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.1.8 Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme a) Elementlerin periyodik özelliklerini etkileyen etmenleri belirler. b) Elementlerin periyodik özelliklerini etkileyen etmenler ile periyodik tablodaki değişimler arasındaki ilişkiyi belirler. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	30 Kasım - 4 Aralık	2	Etkileşim	Periyodik Özellikler (Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik)	KİM.9.1.8	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
11. Hafta — 30 Kasım - 4 Aralık — Tema: Etkileşim Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Etkileşim Konu Periyodik Özellikler (Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik) Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 30 Kasım - 4 Aralık Hafta 11. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Dünya Engelliler Günü (3 Aralık) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.1.8 Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme a) Elementlerin periyodik özelliklerini etkileyen etmenleri belirler. b) Elementlerin periyodik özelliklerini etkileyen etmenler ile periyodik tablodaki değişimler arasındaki ilişkiyi belirler. Tema Özeti YZ Öğrenciler ardışık iyonlaşma verilerinden valans elektron sayısını bulur, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatifliği tablodaki konumla ilişkilendirir. Anahtar Kavramlar MEB atom yarıçapıelektronegatiflikiyonlaşma enerjisiPauli dışlama ilkesivalans elektron Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.2 Problem Çözme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.2 SorumlulukE3.4 Gerçeği AramaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD3 ÇalışkanlıkD5 DuyarlılıkD10 MütevazılıkD12 SabırD13 Sağlıklı YaşamD14 SaygıD15 SevgiD16 SorumlulukD18 TemizlikD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.7. Karşılaştırma KarşılaştırmaKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB4. Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Performans görevi: Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında sınıf içi tartışma, çalışma yaprağı, performans görevi, kavram karikatürü, boşluk doldurma, zaman şeridi, yapılandırılmış grid ve etkinlik kâğıdı kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde kimyasal maddelerin özelliklerine ve günlük hayattaki kullanım alanlarının belirlenmesine yönelik haber yazısı yazmaları veya kamu spotu hazırlamaları istenebilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.1.8) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilere atom yarıçapını ve iyonlaşma enerjisini etkileyen etmenlerin neler olduğu sorulur. Öğrencilerden çekirdek yükü ve katman sayısının etkisini örnek iki elementle açıklamaları istenir. Yanıtlar eşlerle karşılaştırılır. Köprü Kurma YZ Önceki derslerde elektron dizilimi, valans elektron ve elementlerin tablodaki yeri çalışıldı. Bu hafta bu bilgiler, etmenlerle periyodik özelliklerdeki değişimler arasındaki ilişkiyi kurmak için kullanılır. Matematikteki sıralama ve eğilim yorumlama deneyimi de veri incelemesine destek olur. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, tahtada periyodik tablonun ilk 20 elementini gösterir ve geçen hafta belirlenen etmenleri (çekirdek yükü, katman sayısı, valans elektron) hatırlatır. Öğrencilerden bu etmenlerin atom yarıçapını nasıl değiştirdiğini söylemeleri istenir. Bu hafta etmenlerle tablodaki değişimler arasındaki ilişkinin iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik üzerinden kurulacağı belirtilir. Keşfetme25 dk Öğrencilere A grubu elementlerinin ardışık iyonlaşma enerjileri verilir; ani sıçramanın hangi elektrondan sonra olduğu belirlenerek kararlı iyon oluşumu ile valans elektron sayısı ilişkilendirilir. Çalışma yaprağındaki atom numaralı elementlerin iyonlaşma enerjileri tablodaki konumlarıyla ilişkilendirilerek sıralanır (KB2.4). Elektronegatifliğin göreceli bir kavram olduğu belirtilir (KİM.9.1.8.b). KİM.9.1.8 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Elektronegatifliğin polarlık ve apolarlığın anlaşılmasında önemli olduğu vurgulanır. İlk 20 elementin Pauling ölçeğindeki değerleri verilir; öğrencilerden periyot ve gruplardaki değişim eğilimini bulmaları, nedenlerini belirlemeleri ve bu değişimi atom yarıçapı ile ilişkilendirmeleri istenir (OB7) (KİM.9.1.8.b). KİM.9.1.8 15 dk Etkinlik 2 Öğrenciler ikili çalışarak çalışma yaprağında atom numaraları verilen elementlerin elektronegatiflik değerlerini periyodik tablodaki konumlarına göre analiz eder ve sıralar. Sıralamalarını etmenlerle gerekçelendirir; eşlerinin sıralamasını inceler (SDB2.2, KB2.4) (KİM.9.1.8.b). KİM.9.1.8 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden açık uçlu bir soruyla atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatifliğin periyot ve grupta nasıl değiştiğini etmenlerle ilişkilendirerek birkaç cümleyle açıklamaları istenir. Çalışma kâğıdı ve yanıtlar portfolyoya konur; dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir (KİM.9.1.8.b). KİM.9.1.8 Sınıf defteri: KİM.9.1.8 Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, tahtada periyodik tablonun ilk 20 elementini gösterir ve geçen hafta belirlenen etmenleri (çekirdek yükü, katman sayısı, valans elektron) hatırlatır. Öğrencilerden bu etmenlerin atom yarıçapını nasıl değiştirdiğini söylemeleri istenir. Bu hafta etmenlerle tablodaki değişimler arasındaki ilişkinin iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik üzerinden kurulacağı belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilere A grubu elementlerinin ardışık iyonlaşma enerjileri verilir; ani sıçramanın hangi elektrondan sonra olduğu belirlenerek kararlı iyon oluşumu ile valans elektron sayısı ilişkilendirilir. Çalışma yaprağındaki atom numaralı elementlerin iyonlaşma enerjileri tablodaki konumlarıyla ilişkilendirilerek sıralanır (KB2.4). Elektronegatifliğin göreceli bir kavram olduğu belirtilir (KİM.9.1.8.b). KİM.9.1.8 Uygulama YZ 20 dk Elektronegatifliğin polarlık ve apolarlığın anlaşılmasında önemli olduğu vurgulanır. İlk 20 elementin Pauling ölçeğindeki değerleri verilir; öğrencilerden periyot ve gruplardaki değişim eğilimini bulmaları, nedenlerini belirlemeleri ve bu değişimi atom yarıçapı ile ilişkilendirmeleri istenir (OB7) (KİM.9.1.8.b). KİM.9.1.8 Uygulama YZ 15 dk Öğrenciler ikili çalışarak çalışma yaprağında atom numaraları verilen elementlerin elektronegatiflik değerlerini periyodik tablodaki konumlarına göre analiz eder ve sıralar. Sıralamalarını etmenlerle gerekçelendirir; eşlerinin sıralamasını inceler (SDB2.2, KB2.4) (KİM.9.1.8.b). KİM.9.1.8 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden açık uçlu bir soruyla atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatifliğin periyot ve grupta nasıl değiştiğini etmenlerle ilişkilendirerek birkaç cümleyle açıklamaları istenir. Çalışma kâğıdı ve yanıtlar portfolyoya konur; dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir (KİM.9.1.8.b). KİM.9.1.8 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilerden çevrelerinde evsel, tarımsal ya da endüstriyel atıkların etkisiyle kirlenen suları belirlemeleri istenebilir DAtom teorileri, atom orbitalleri, periyodik özellikler konularında karşılaştırma becerisi işletilebilir. Bu becerinin kazandırılması sürecinde benzerlik ve farklılıkları belirlemeye yönelik sorular sorulabilir, öğrencilerin bilgileri daha kolay öğrenmesi ve genellemesi sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Etkileşim Konu Periyodik Özellikler (Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik) Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 30 Kasım - 4 Aralık Hafta 11. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Dünya Engelliler Günü (3 Aralık) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.1.8 Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme a) Elementlerin periyodik özelliklerini etkileyen etmenleri belirler. b) Elementlerin periyodik özelliklerini etkileyen etmenler ile periyodik tablodaki değişimler arasındaki ilişkiyi belirler. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	7-11 Aralık	2	Çeşitlilik	Etkileşimler: Metalik Bağ	KİM.9.2.1	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
12. Hafta — 7-11 Aralık — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Etkileşimler: Metalik Bağ Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 7-11 Aralık Hafta 12. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası (10 Aralık gününü içine alan hafta), Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası (12-18 Aralık) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.1 Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme a) Pozitif yüklü metal iyonları ile negatif yüklü elektron denizi arasında örüntü oluşturur. b) Metalik bağın oluşumuna ilişkin genelleme yapar. Tema Özeti MEB Bu tema, Etkileşimler ve Etkileşimden Maddeye olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Bu temada öğrencilerin metalik bağın oluşumuna yönelik akıl yürütmeleri, iyonik ve kovalent bağ oluşum sürecine ilişkin gözleme dayalı tahminde bulunmaları, moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin çıkarım yapmaları, molekülleri polar ya da apolar olarak sınıflandırmaları, bileşiklerin adlandırma kurallarına ilişkin akıl yürütmeleri, moleküller arası etkileşimleri sınıflandırmaları, etkileşimlerin katıların özellikleri üzerine etkisine ilişkin çıkarım yapmaları, sıvıların özellikleri ve bu özellikleri etkileyen faktörlere ilişkin kanıt kullanmaları, hipotez oluşturmaları, bilimsel gözlem yapmaları, çıkarımda bulunmaları ve bilimsel sorgulama yapmaları amaçlanmaktadır. Anahtar Kavramlar MEB hidrojen bağıiyonik bağiyonik katımetalik bağmetalik katı Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl YürütmeKB2.9 Genelleme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişim DeğerlerD3 ÇalışkanlıkD4 DostlukD14 Saygı Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB4 Görsel Okuryazarlık Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Performans görevi: Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Temel Kabuller MEB Öğrencilerin maddenin tanecikli modelini ve taneciklerin elektrik yükleri arasında itme ve çekme kuvvetleri ile bir arada durduğunu; bazı bileşiklerin yaygın adlarını, katı ve sıvıların temel özelliklerini, kavramsal olarak kaynama ve buharlaşma olaylarını bildikleri kabul edilmektedir. Ön Değerlendirme Süreci MEB Öğrencilere metallerin fiziksel özelliklerine ve bileşiklerin oluşumuna ilişkin sorular sorulabilir. Öğrencilerden fen bilimleri dersinde öğrendikleri bazı yaygın bileşiklerin adları ile formüllerini eşleştirmeleri istenebilir. Öğrenciler, maddenin katı ve sıvı hâlini alt mikro seviyede modelleyerek katı ve sıvıların özelliklerini listelemeleri için yönlendirilebilir. Köprü Kurma MEB Günlük hayatta sıkça karşılaşılan metal içerikli malzemelerin, tuz gibi kristal katıların, su gibi kovalent bağlı moleküler maddelerin yapısal özellikleri ile ilgili tartışma ortamı oluşturulabilir. Yağmurluk gibi bazı giysi ve eşyalar ıslanmaz iken bazı malzemelerin neden ıslandığı, su damlalarının bir yaprağın üzerinde neden bir küre oluşturduğu, böceklerin su üzerinde batmadan nasıl durabildiği, balın kavanozdan neden yavaş aktığı, bitkilerin köklerinden yapraklarına kadar nasıl su taşıdığı gibi sorular sorulabilir. Böylece günlük hayattan endüstriyel uygulamalara kadar birçok alanda uygulama alanı bulan sıvı davranışlarının önemli sonuçlarının tanecikler arası etkileşim kuvvetleri ile ilişkili olduğuna dikkat çekilebilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, önceki haftada işlenen iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik kavramlarını hatırlatarak metallerin valans elektronlarını kolay verdiğini etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilere “Metal bir tel neden bükülünce kırılmadan şekil değiştirir ve elektriği iletir?” sorusu yöneltilir; yanıtlar tahtaya yazılır. Derste bağların oluşumu modellenerek metalik bağın nasıl oluştuğunun araştırılacağı belirtilir. Keşfetme25 dk Öğrencilerden model / maket malzemesi ya da çizimle iki hidrojen atomu arasındaki itme ve çekme kuvvetlerini elektrostatik çekim kuvvetleriyle ilişkilendirerek gösteren bireysel bir model oluşturmaları istenir (OB1). Modeller ders kitabındaki bilimsel gösterimle karşılaştırılır ve eksikler düzeltilir (D3.3). Atomlar birbirine yaklaşırken itme ve çekme kuvvetlerinin nasıl değiştiği açıklanır (KİM.9.2.1.a). KİM.9.2.1 Uygulama20 dk Etkinlik 1 İki atom arasında bağ oluşabilmesi için net kuvvetin büyüklüğünün sıfır olması gerektiği ifade edilir. Valans elektron sayısı farklı metallerin metalik bağ gösterimleri verilir; öğrencilerden atomlar arası elektrostatik etkileşimleri değerlendirmeleri istenir. Öğretmen, atomları bir arada tutan etkileşimin hangi tanecikler arasında olduğunu fark ettirecek sondaj soruları sorar; öğrenciler görüşlerini saygıyla ve farklı bakış açılarıyla tartışır (SDB2.1, D4.2, D14.1, E1.4, E3.2, E3.10) (KİM.9.2.1.a). KİM.9.2.1 15 dk Etkinlik 2 Öğrenciler, pozitif iyonlar ile serbest valans elektronları arasındaki örüntüden metalik bağın oluşumuna ilişkin genellemeye ulaştırılır ve metalik bağın tanımı birlikte yapılır. Serbest valans elektron sayısı ve pozitif iyon yükü ile metalik bağın kuvveti arasındaki ilişki vurgulanır (KB2.9). Kavram karikatüründe metalik bağ oluşumuna ilişkin yanılgı içeren karakter belirlenir ve yanılgı düzeltilir (OB4) (KİM.9.2.1.b). KİM.9.2.1 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden metalik bağın oluşumuna ilişkin genellemelerini, serbest valans elektron sayısı ve pozitif iyon yükünün bağ kuvvetine etkisini de içerecek biçimde Açık Uçlu Sorular üzerinden yazmaları istenir. Yanıtlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurur. Öğretmen ortak genellemeyi etkileşimli tahtada özetler (KİM.9.2.1.b). KİM.9.2.1 Sınıf defteri: KİM.9.2.1 Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, önceki haftada işlenen iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik kavramlarını hatırlatarak metallerin valans elektronlarını kolay verdiğini etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilere “Metal bir tel neden bükülünce kırılmadan şekil değiştirir ve elektriği iletir?” sorusu yöneltilir; yanıtlar tahtaya yazılır. Derste bağların oluşumu modellenerek metalik bağın nasıl oluştuğunun araştırılacağı belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilerden model / maket malzemesi ya da çizimle iki hidrojen atomu arasındaki itme ve çekme kuvvetlerini elektrostatik çekim kuvvetleriyle ilişkilendirerek gösteren bireysel bir model oluşturmaları istenir (OB1). Modeller ders kitabındaki bilimsel gösterimle karşılaştırılır ve eksikler düzeltilir (D3.3). Atomlar birbirine yaklaşırken itme ve çekme kuvvetlerinin nasıl değiştiği açıklanır (KİM.9.2.1.a). KİM.9.2.1 Uygulama YZ 20 dk İki atom arasında bağ oluşabilmesi için net kuvvetin büyüklüğünün sıfır olması gerektiği ifade edilir. Valans elektron sayısı farklı metallerin metalik bağ gösterimleri verilir; öğrencilerden atomlar arası elektrostatik etkileşimleri değerlendirmeleri istenir. Öğretmen, atomları bir arada tutan etkileşimin hangi tanecikler arasında olduğunu fark ettirecek sondaj soruları sorar; öğrenciler görüşlerini saygıyla ve farklı bakış açılarıyla tartışır (SDB2.1, D4.2, D14.1, E1.4, E3.2, E3.10) (KİM.9.2.1.a). KİM.9.2.1 Uygulama YZ 15 dk Öğrenciler, pozitif iyonlar ile serbest valans elektronları arasındaki örüntüden metalik bağın oluşumuna ilişkin genellemeye ulaştırılır ve metalik bağın tanımı birlikte yapılır. Serbest valans elektron sayısı ve pozitif iyon yükü ile metalik bağın kuvveti arasındaki ilişki vurgulanır (KB2.9). Kavram karikatüründe metalik bağ oluşumuna ilişkin yanılgı içeren karakter belirlenir ve yanılgı düzeltilir (OB4) (KİM.9.2.1.b). KİM.9.2.1 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden metalik bağın oluşumuna ilişkin genellemelerini, serbest valans elektron sayısı ve pozitif iyon yükünün bağ kuvvetine etkisini de içerecek biçimde Açık Uçlu Sorular üzerinden yazmaları istenir. Yanıtlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurur. Öğretmen ortak genellemeyi etkileşimli tahtada özetler (KİM.9.2.1.b). KİM.9.2.1 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilere süperhidrofilik ve süperhidrofobik malzemelerin günlük hayattaki uygulamalarını araştırmaları için bir görev verilebilir DÖğrenciler, etkileşimlerin katı ve sıvı maddelere kazandırdığı özellikleri belirlerken farklı beceriler kullanabilir. Bu becerilerin sadeleştirilmesi için düşük seviyedeki beceri göstergeleri kullanılabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Model / maket malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Etkileşimler: Metalik Bağ Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 7-11 Aralık Hafta 12. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası (10 Aralık gününü içine alan hafta), Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası (12-18 Aralık) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.1 Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme a) Pozitif yüklü metal iyonları ile negatif yüklü elektron denizi arasında örüntü oluşturur. b) Metalik bağın oluşumuna ilişkin genelleme yapar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Model / maket malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	14-18 Aralık	2	Çeşitlilik	İyonik Bağ	KİM.9.2.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
13. Hafta — 14-18 Aralık — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu İyonik Bağ Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 14-18 Aralık Hafta 13. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası (12-18 Aralık) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.2 İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme a) Metal ve ametallerden oluşan katyonlar ve anyonlar arasındaki elektrostatik etkileşim sürecine ilişkin gözlem temelinde önermeler oluşturur. b) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim sürecine ilişkin gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır. c) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim sürecine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır. ç) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim süreci ile ilgili gözlemlenmemiş durumlara ilişkin tahminde bulunur. d) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşimle ilgili tahminlerinin geçerliliğini sorgular. Tema Özeti YZ Öğrenciler metal-ametal tepkime videosunu izleyip katyon ve anyon oluşumunu gözlemler, iyonik tuz oluşumuna dair tahminlerini gözlemle temellendirir. Anahtar Kavramlar MEB iyonik bağiyonik katımetalik bağmetalik katı Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) DeğerlerD14 SaygıD3 Çalışkanlık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.1) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden metalik bağın nasıl oluştuğunu ve metalik katıların özelliklerinden birini birer cümleyle açıklamaları istenir. Birkaç öğrencinin yanıtı etkileşimli tahtada ortak bir listeye eklenir. Eksik ya da yanlış ifadeler sınıfça düzeltilir. Köprü Kurma YZ Metalik bağda metal atomları arasındaki etkileşim ve metalik katıların özellikleri anımsatılır. Bu derste metal ve ametallerden oluşan katyonlar ile anyonlar arasındaki elektrostatik etkileşimin gözlemlerle incelenerek iyonik bağa ulaşılacağı belirtilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen sofra tuzu gibi günlük yaşamdan örneklerle sınıfı konuya yönlendirir ve bu maddelerin metal ve ametal elementlerinden oluştuğunu hatırlatır. Öğrencilere metal ve ametal atomları arasında bir tepkime gerçekleştiğinde neler gözlenebileceği sorulur. Dersin amacı, gözlemlerden hareketle iyonik bağın oluşumuna ilişkin önermeler geliştirmek olarak belirtilir. Keşfetme25 dk Öğrencilere metal ve ametal elementleri arasında gerçekleşen tepkime sürecini gösteren deney videosu izletilir. Öğrencilerden gözlemlerinden hareketle atomlardan katyon ve anyon oluşum sürecini sorgulamaları (OB2, OB4) ve iyonların elektrostatik etkileşimlerine ilişkin önermeleri etkinlik kâğıdında listelemeleri istenir. Önermeler iletişim becerileri kullanılarak sınıfla paylaşılır (SDB2.1, D14.1) (KİM.9.2.2.a). KİM.9.2.2 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilere önermelerinin tepkime sürecindeki hangi gözleme dayandığı sorulur. Gözleme dayalı olan ve olmayan önermeler karşılaştırılarak etkinlik kâğıdında iki sütunda gruplanır (OB7) (KİM.9.2.2.b). Gerekirse açıklamaları derinleştirmek için iyonlaşma enerjisi gibi kavramlarla ilişkilendirmeye yönelik sorular yöneltilir (SDB1.1, D3.3). KİM.9.2.2 20 dk Etkinlik 2 Öğrenciler, farklı iyonik tuzların bileşenleri arasında gerçekleşen tepkime süreçlerini gösteren ikinci deney videosunu izleyerek gözlem yapar. Gözlemler ilk videoda izlenen örnekle karşılaştırılır. Öğrenciler ön bilgileri ve gözlem verileri ışığında açıklama yapıp çıkarımda bulunarak sonuçlarını etkinlik kâğıdına temellendirir (KB2.10) (KİM.9.2.2.c). KİM.9.2.2 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden gözlem verilerinden çıkardıkları sonucu Çalışma Kâğıdı üzerinde iki cümleyle yazmaları istenir. Yazılı yanıtlar Açık Uçlu Sorular ile yoklanır ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunda gözleme dayalı önerme oluşturma becerilerini işaretler (SDB1.2). KİM.9.2.2 Sınıf defteri: KİM.9.2.2 İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen sofra tuzu gibi günlük yaşamdan örneklerle sınıfı konuya yönlendirir ve bu maddelerin metal ve ametal elementlerinden oluştuğunu hatırlatır. Öğrencilere metal ve ametal atomları arasında bir tepkime gerçekleştiğinde neler gözlenebileceği sorulur. Dersin amacı, gözlemlerden hareketle iyonik bağın oluşumuna ilişkin önermeler geliştirmek olarak belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilere metal ve ametal elementleri arasında gerçekleşen tepkime sürecini gösteren deney videosu izletilir. Öğrencilerden gözlemlerinden hareketle atomlardan katyon ve anyon oluşum sürecini sorgulamaları (OB2, OB4) ve iyonların elektrostatik etkileşimlerine ilişkin önermeleri etkinlik kâğıdında listelemeleri istenir. Önermeler iletişim becerileri kullanılarak sınıfla paylaşılır (SDB2.1, D14.1) (KİM.9.2.2.a). KİM.9.2.2 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilere önermelerinin tepkime sürecindeki hangi gözleme dayandığı sorulur. Gözleme dayalı olan ve olmayan önermeler karşılaştırılarak etkinlik kâğıdında iki sütunda gruplanır (OB7) (KİM.9.2.2.b). Gerekirse açıklamaları derinleştirmek için iyonlaşma enerjisi gibi kavramlarla ilişkilendirmeye yönelik sorular yöneltilir (SDB1.1, D3.3). KİM.9.2.2 Uygulama YZ 20 dk Öğrenciler, farklı iyonik tuzların bileşenleri arasında gerçekleşen tepkime süreçlerini gösteren ikinci deney videosunu izleyerek gözlem yapar. Gözlemler ilk videoda izlenen örnekle karşılaştırılır. Öğrenciler ön bilgileri ve gözlem verileri ışığında açıklama yapıp çıkarımda bulunarak sonuçlarını etkinlik kâğıdına temellendirir (KB2.10) (KİM.9.2.2.c). KİM.9.2.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden gözlem verilerinden çıkardıkları sonucu Çalışma Kâğıdı üzerinde iki cümleyle yazmaları istenir. Yazılı yanıtlar Açık Uçlu Sorular ile yoklanır ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunda gözleme dayalı önerme oluşturma becerilerini işaretler (SDB1.2). KİM.9.2.2 Farklılaştırma MEB ZAyrıca öğrencilerin bu malzemelerin karakterizasyonunda temas açısı değerinin önemini ve örnek uygulamaları incelemeleri için uzmanlardan destek almaları sağlanabilir DÖrneğin öğrenci, bilimsel gözlem yapıyorsa birden fazla gözlem aracı kullanmak yerine tek bir gözlem aracı kullanarak gözlemini gerçekleştirebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Dijital içerik Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu İyonik Bağ Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 14-18 Aralık Hafta 13. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası (12-18 Aralık) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.2 İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme a) Metal ve ametallerden oluşan katyonlar ve anyonlar arasındaki elektrostatik etkileşim sürecine ilişkin gözlem temelinde önermeler oluşturur. b) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim sürecine ilişkin gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır. c) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim sürecine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır. ç) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim süreci ile ilgili gözlemlenmemiş durumlara ilişkin tahminde bulunur. d) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşimle ilgili tahminlerinin geçerliliğini sorgular. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Dijital içerik Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	21-25 Aralık	2	Çeşitlilik	İyonik Bağ	KİM.9.2.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
14. Hafta — 21-25 Aralık — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu İyonik Bağ Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 21-25 Aralık Hafta 14. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.2 İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme a) Metal ve ametallerden oluşan katyonlar ve anyonlar arasındaki elektrostatik etkileşim sürecine ilişkin gözlem temelinde önermeler oluşturur. b) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim sürecine ilişkin gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır. c) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim sürecine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır. ç) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim süreci ile ilgili gözlemlenmemiş durumlara ilişkin tahminde bulunur. d) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşimle ilgili tahminlerinin geçerliliğini sorgular. Tema Özeti YZ Öğrenciler iyonik bağ iddialarını bilimsel açıklamalarla karşılaştırır, tanecik düzeyinde metin yazar ve bileşik formülleri tahmin eder. Anahtar Kavramlar MEB iyonik bağiyonik katı Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) DeğerlerD14 SaygıD3 Çalışkanlık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden iyonik bağın oluşumuna ilişkin gözleme dayalı bir önerme ile gözleme dayalı olmayan bir önerme söylemeleri istenir. Öğrenciler iki önermeyi birbirinden hangi ölçütle ayırdıklarını açıklar. Köprü Kurma YZ Önceki derslerde oluşturulan önermeler ve yapılan karşılaştırmalar, bu derste gözlem verilerinden sonuç çıkarmak ve yeni tahminler yapmak için dayanak olur. Katyon ve anyonlar arasındaki elektrostatik etkileşim, Fizik dersindeki yük ve çekim kuvveti bilgisiyle ilişkilendirilir. Tahminlerin sorgulanması, bilimsel düşünme becerisinin gelişmesine katkı sağlar. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Önceki derslerde oluşturulan iyonik bağ önermeleri etkileşimli tahtada gösterilir. Öğrencilerden bu önermelerden birini seçerek gözleme dayalı olup olmadığını söylemeleri istenir. Bu derste gözlem verilerinden sonuç çıkarılacağı, gözlenmemiş durumlar için tahminde bulunulacağı ve tahminlerin geçerliliğinin sorgulanacağı belirtilir. KİM.9.2.2 Keşfetme25 dk Öğrencilerden gözlemlerinden elde ettikleri kanıtlara dayanarak katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşimi ve iyonik bağ oluşumunu tanecik seviyesinde açıkladıkları kısa bir metin yazmaları istenir. Metinde her sonucun hangi gözleme dayandığı belirtilir (KB2.10). Metinler çiftler hâlinde okunur ve sonuçların kanıtlarla ilişkisi gözden geçirilir (KİM.9.2.2.c). KİM.9.2.2 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Öğrencilere tek atomlu katyon ve anyonlar ile çok atomlu iyonların (NH₄⁺, CO₃²⁻, NO₃⁻, PO₄³⁻, HCO₃⁻, CH₃COO⁻, SO₄²⁻, OH⁻) formül ve adlarını içeren tablo verilir. Öğrencilerden tablodan seçtikleri katyon ve anyonlarla derste gözlenmemiş iyonik bileşiklerin formüllerini tahmin etmeleri ve oluşum sürecine ilişkin bir yansıtma notu yazmaları istenir (KİM.9.2.2.ç). KİM.9.2.2 15 dk Etkinlik 2 Sınıf içi tartışmada öğrenciler farklı bileşiklerdeki iyonik bağ oluşumuna ilişkin tahminlerini paylaşır; arkadaşlarının tahminlerini saygıyla dinleyerek değerlendirir (SDB2.1, D14). Tahminler bilimsel açıklamalarla karşılaştırılır ve geçerlilikleri gözlem verileri ışığında sorgulanır (OB2, OB7) (KİM.9.2.2.d). KİM.9.2.2 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden bu derste çalıştıkları bileşiklerden birini seçerek iyonik bağ oluşumuna ilişkin bir tahminin geçerliliğini gözlem verileriyle açıklamaları istenir. Etkinlik kâğıtları 'önerme oluşturabilme, gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri belirleyebilme, açıklama yapabilme' ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur (SDB1.2). KİM.9.2.2 Sınıf defteri: KİM.9.2.2 İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Önceki derslerde oluşturulan iyonik bağ önermeleri etkileşimli tahtada gösterilir. Öğrencilerden bu önermelerden birini seçerek gözleme dayalı olup olmadığını söylemeleri istenir. Bu derste gözlem verilerinden sonuç çıkarılacağı, gözlenmemiş durumlar için tahminde bulunulacağı ve tahminlerin geçerliliğinin sorgulanacağı belirtilir. KİM.9.2.2 Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilerden gözlemlerinden elde ettikleri kanıtlara dayanarak katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşimi ve iyonik bağ oluşumunu tanecik seviyesinde açıkladıkları kısa bir metin yazmaları istenir. Metinde her sonucun hangi gözleme dayandığı belirtilir (KB2.10). Metinler çiftler hâlinde okunur ve sonuçların kanıtlarla ilişkisi gözden geçirilir (KİM.9.2.2.c). KİM.9.2.2 Uygulama YZ 20 dk Öğrencilere tek atomlu katyon ve anyonlar ile çok atomlu iyonların (NH₄⁺, CO₃²⁻, NO₃⁻, PO₄³⁻, HCO₃⁻, CH₃COO⁻, SO₄²⁻, OH⁻) formül ve adlarını içeren tablo verilir. Öğrencilerden tablodan seçtikleri katyon ve anyonlarla derste gözlenmemiş iyonik bileşiklerin formüllerini tahmin etmeleri ve oluşum sürecine ilişkin bir yansıtma notu yazmaları istenir (KİM.9.2.2.ç). KİM.9.2.2 Uygulama YZ 15 dk Sınıf içi tartışmada öğrenciler farklı bileşiklerdeki iyonik bağ oluşumuna ilişkin tahminlerini paylaşır; arkadaşlarının tahminlerini saygıyla dinleyerek değerlendirir (SDB2.1, D14). Tahminler bilimsel açıklamalarla karşılaştırılır ve geçerlilikleri gözlem verileri ışığında sorgulanır (OB2, OB7) (KİM.9.2.2.d). KİM.9.2.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden bu derste çalıştıkları bileşiklerden birini seçerek iyonik bağ oluşumuna ilişkin bir tahminin geçerliliğini gözlem verileriyle açıklamaları istenir. Etkinlik kâğıtları 'önerme oluşturabilme, gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri belirleyebilme, açıklama yapabilme' ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur (SDB1.2). KİM.9.2.2 Farklılaştırma MEB ZÖğrenciler, süperhidrofilik ve süperhidrofobik malzemelerin farklı uygulamalardaki önemi hakkında bilgi veren bilgi görselleri hazırlayabilir DBuna alternatif olarak öğrencinin kendisinin tasarladığı bir ortamı gözlemlemesi yerine öğretmenin tasarladığı bir ortamı gözlemlemesi sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu İyonik Bağ Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 21-25 Aralık Hafta 14. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.2 İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme a) Metal ve ametallerden oluşan katyonlar ve anyonlar arasındaki elektrostatik etkileşim sürecine ilişkin gözlem temelinde önermeler oluşturur. b) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim sürecine ilişkin gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır. c) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim sürecine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır. ç) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim süreci ile ilgili gözlemlenmemiş durumlara ilişkin tahminde bulunur. d) Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşimle ilgili tahminlerinin geçerliliğini sorgular. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	28 Aralık - 1 Ocak	2	Çeşitlilik	Kovalent Bağ	KİM.9.2.3	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
15. Hafta — 28 Aralık - 1 Ocak — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Kovalent Bağ Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 28 Aralık - 1 Ocak Hafta 15. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Yılbaşı Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.3 Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme a) Bağ yapan ametal atomlarının çekirdekleri ve ortak kullanılan elektronlar arasındaki elektrostatik etkileşim sürecine ilişkin gözlem temelinde önermeler oluşturur. b) Gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır. c) Ametal atomları arasındaki etkileşim sürecine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır. ç) Ametal atomları arasındaki etkileşimler ile ilgili gözlemlenmemiş durumlara ilişkin tahminde bulunur. d) Tahminlerinin geçerliliğini sorgular. Tema Özeti YZ Öğrenciler gözleme dayalı önermeleri ayırıp yargıya varır, gözlenemeyen çekim kuvvetlerini özgün model çizimleriyle tahmin eder. Anahtar Kavramlar MEB kovalent bağmetalik bağmetalik katı Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma) DeğerlerD6 DürüstlükD3 ÇalışkanlıkD7 Estetik Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB1 Bilgi Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden iyonik bağın nasıl oluştuğunu, metal ve ametal atomları arasındaki elektron aktarımı üzerinden iki cümleyle yazmaları istenir. Yanıtlar eşlerle paylaşılır; öğretmen ortak noktaları tahtada derleyerek eksik kalan ifadeleri düzeltir. Köprü Kurma YZ İyonik bağda elektronların bir atomdan diğerine aktarıldığı hatırlatılır. Bu hafta ise iki ametal atomun birbirine yaklaşırken elektronlarının nasıl davrandığı gözlemlenerek kovalent bağ incelenir ve iki bağ türü arasındaki fark sorgulanır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen iyonik bağda elektronların aktarıldığını kısaca hatırlatır ve etkileşimli tahtada yan yana duran iki ametal atomun görselini sunar. Öğrencilerden bu atomlar arasında bağ oluşup oluşamayacağına ilişkin ilk tahminlerini söylemeleri ve nedenini açıklamaları istenir (E1.1). Tahminler tahtaya yazılarak ders boyunca sınanacak sorular olarak bırakılır. Keşfetme25 dk Etkileşimli tahtada iki ametal atomun birbirine yaklaşmasını gösteren animasyon izletilir; öğrencilerden atomlardaki elektronların davranışında meydana gelen değişimi gözlemlemeleri istenir (OB2, OB4). Gözlem sonrasında öğrencilerden kovalent bağın oluşum sürecine ilişkin önermeler oluşturmaları, önermelerini etkinlik kâğıdına yazmaları ve açık fikirlilikle paylaşmaları istenir (SDB2.1, D6.2) (KİM.9.2.3.a). KİM.9.2.3 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilerin oluşturduğu önermeler çiftler hâlinde karşılaştırılarak gözleme dayalı olan ve olmayan önermeler belirlenir (KİM.9.2.3.b). Öğrencilerden gözlemlerinden edindikleri verilere dayanarak kovalent bağın nasıl oluştuğuna ilişkin bir yargıya varmaları istenir (E3.10, D3.3) (KİM.9.2.3.c). KİM.9.2.3 20 dk Etkinlik 2 Öğrencilerden farklı ametal atomların birbirine yeterince yaklaşması sırasında gözlemleyemedikleri etkileşimleri, özellikle çekim kuvvetlerini, tahmin etmeleri ve tahminlerini model çizerek göstermeleri istenir (OB4). Çizime başlamadan önce yapılacaklar, önceki bilgiler, bunların nasıl kullanılacağı ve süreçten beklenen öğrenme bir plan formuyla belirlenebilir (E2.2, SDB1.1). Özgün modellerin estetik değerine vurgu yapılır (D7.2) (KİM.9.2.3.ç). KİM.9.2.3 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden çizdikleri modellerdeki tahminlerin geçerliliğini gözlem verileri ve ders kitabındaki dijital içerikle karşılaştırarak sorgulamaları, gerekirse modellerini düzeltmeleri istenir (KİM.9.2.3.d). Modeller Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak sürecin planlarına ne ölçüde uyduğunu yansıtmaları istenir (SDB1.3). KİM.9.2.3 Sınıf defteri: KİM.9.2.3 Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen iyonik bağda elektronların aktarıldığını kısaca hatırlatır ve etkileşimli tahtada yan yana duran iki ametal atomun görselini sunar. Öğrencilerden bu atomlar arasında bağ oluşup oluşamayacağına ilişkin ilk tahminlerini söylemeleri ve nedenini açıklamaları istenir (E1.1). Tahminler tahtaya yazılarak ders boyunca sınanacak sorular olarak bırakılır. Keşfetme YZ 25 dk Etkileşimli tahtada iki ametal atomun birbirine yaklaşmasını gösteren animasyon izletilir; öğrencilerden atomlardaki elektronların davranışında meydana gelen değişimi gözlemlemeleri istenir (OB2, OB4). Gözlem sonrasında öğrencilerden kovalent bağın oluşum sürecine ilişkin önermeler oluşturmaları, önermelerini etkinlik kâğıdına yazmaları ve açık fikirlilikle paylaşmaları istenir (SDB2.1, D6.2) (KİM.9.2.3.a). KİM.9.2.3 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerin oluşturduğu önermeler çiftler hâlinde karşılaştırılarak gözleme dayalı olan ve olmayan önermeler belirlenir (KİM.9.2.3.b). Öğrencilerden gözlemlerinden edindikleri verilere dayanarak kovalent bağın nasıl oluştuğuna ilişkin bir yargıya varmaları istenir (E3.10, D3.3) (KİM.9.2.3.c). KİM.9.2.3 Uygulama YZ 20 dk Öğrencilerden farklı ametal atomların birbirine yeterince yaklaşması sırasında gözlemleyemedikleri etkileşimleri, özellikle çekim kuvvetlerini, tahmin etmeleri ve tahminlerini model çizerek göstermeleri istenir (OB4). Çizime başlamadan önce yapılacaklar, önceki bilgiler, bunların nasıl kullanılacağı ve süreçten beklenen öğrenme bir plan formuyla belirlenebilir (E2.2, SDB1.1). Özgün modellerin estetik değerine vurgu yapılır (D7.2) (KİM.9.2.3.ç). KİM.9.2.3 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden çizdikleri modellerdeki tahminlerin geçerliliğini gözlem verileri ve ders kitabındaki dijital içerikle karşılaştırarak sorgulamaları, gerekirse modellerini düzeltmeleri istenir (KİM.9.2.3.d). Modeller Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak sürecin planlarına ne ölçüde uyduğunu yansıtmaları istenir (SDB1.3). KİM.9.2.3 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilere farklı malzemelerin yüzey temas açılarını ölçmeleri için bir görev verilebilir DÖğrencilerin hipotez oluşturma ve bilimsel sorgulama becerilerini kullanmasını sağlamak amacıyla araştırma sorularının öğrenciler tarafından belirlenmesi yerine problem durumları ya da sorular öğretmen rehberliğinde sunulabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Dijital içerik Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Kovalent Bağ Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 28 Aralık - 1 Ocak Hafta 15. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Yılbaşı BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.3 Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme a) Bağ yapan ametal atomlarının çekirdekleri ve ortak kullanılan elektronlar arasındaki elektrostatik etkileşim sürecine ilişkin gözlem temelinde önermeler oluşturur. b) Gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır. c) Ametal atomları arasındaki etkileşim sürecine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır. ç) Ametal atomları arasındaki etkileşimler ile ilgili gözlemlenmemiş durumlara ilişkin tahminde bulunur. d) Tahminlerinin geçerliliğini sorgular. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Dijital içerik Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	4-8 Ocak	2	Çeşitlilik	Kovalent Bağ	KİM.9.2.3	Yazılı Sınav, Dereceli Puanlama Anahtarı	Dolu Sınav
16. Hafta — 4-8 Ocak — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Kovalent Bağ Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 4-8 Ocak Hafta 16. Hafta Tür Sınav Belirli Gün ve Haftalar Veremle Savaş Eğitimi Haftası (Ocak ayının ilk haftası) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.3 Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme a) Bağ yapan ametal atomlarının çekirdekleri ve ortak kullanılan elektronlar arasındaki elektrostatik etkileşim sürecine ilişkin gözlem temelinde önermeler oluşturur. b) Gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır. c) Ametal atomları arasındaki etkileşim sürecine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır. ç) Ametal atomları arasındaki etkileşimler ile ilgili gözlemlenmemiş durumlara ilişkin tahminde bulunur. d) Tahminlerinin geçerliliğini sorgular. Tema Özeti DPO Çeşitlilik ünitesinin 5. haftası. Anahtar Kavramlar MEB kovalent bağ Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma) DeğerlerD6 DürüstlükD3 ÇalışkanlıkD7 Estetik Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB1 Bilgi Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Yazılı Sınav Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Yazılı Sınav — 1. Dönem 2. Ortak Yazılı Sınav; kapsam: ETKİLEŞİM: KİM.9.1.3, KİM.9.1.4, KİM.9.1.5, KİM.9.1.6, KİM.9.1.7, KİM.9.1.8; ÇEŞİTLİLİK: KİM.9.2.1, KİM.9.2.2, KİM.9.2.3. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.3) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci DPO Önceki haftanın çıktıları (KİM.9.2.3) kısa sorularla yoklanır. Köprü Kurma DPO Kovalent Bağ ile Kovalent Bağ arasında ilişki kurulur; kovalent bağ hatırlatılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları MEB Derse Giriş10 dk Önceki haftanın çıktıları (KİM.9.2.3) kısa sorularla yoklanır; kovalent Bağ konusuna dikkat çekilir. Veremle Savaş Eğitimi Haftası (Ocak ayının ilk haftası) ile bağ kurularak derse giriş yapılır. Keşfetme25 dk Öğrencilerden çizimlerini süreç aşamalı görsel materyaller ile karşılaştırarak tahminlerinin geçerliğini sorgulamaları beklenir (E3.10). Öğrenciler, gözlem sonunda etkinlik kâğıdında kovalent bağın oluşum sürecine ilişkin önermeler oluşturmaları için yönlendirilir. KİM.9.2.3 Uygulama35 dk Öğrencilerden önermelerini gözleme dayalı olan ve olmayan önermeler şeklinde sınıflandırmaları istenir. Öğrencilere gözlemlerinden elde ettikleri kanıtlara dayanarak kovalent bağ oluşumunu tanecik seviyesinde açıkladıkları bir metin yazdırılabilir. Ayrıca farklı bileşiklerdeki kovalent bağın oluşum sürecine ilişkin bir çizim yaptırılabilir, öğrencilerden çizimlerini süreç aşamalı görsel materyaller ile karşılaştırmaları istenebilir. Etkinlik kâğıtları “önerme oluşturabilme, doğru sınıflandırabilme, açıklama yapabilme ve bilimsel olarak kabul gören çizime ulaşabilme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile öğretmen tarafından değerlendirilebilir veya öğrenciden öz değerlendirme yapması istenebilir (SDB1.2, SDB1.3, OB1). KİM.9.2.3 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerin "Tahminlerinin geçerliliğini sorgular" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir. KİM.9.2.3 Sınıf defteri: KİM.9.2.3 Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme; değerlendirme Derse Giriş 10 dk Önceki haftanın çıktıları (KİM.9.2.3) kısa sorularla yoklanır; kovalent Bağ konusuna dikkat çekilir. Veremle Savaş Eğitimi Haftası (Ocak ayının ilk haftası) ile bağ kurularak derse giriş yapılır. Keşfetme 25 dk Öğrencilerden çizimlerini süreç aşamalı görsel materyaller ile karşılaştırarak tahminlerinin geçerliğini sorgulamaları beklenir (E3.10). Öğrenciler, gözlem sonunda etkinlik kâğıdında kovalent bağın oluşum sürecine ilişkin önermeler oluşturmaları için yönlendirilir. KİM.9.2.3 Uygulama 35 dk Öğrencilerden önermelerini gözleme dayalı olan ve olmayan önermeler şeklinde sınıflandırmaları istenir. Öğrencilere gözlemlerinden elde ettikleri kanıtlara dayanarak kovalent bağ oluşumunu tanecik seviyesinde açıkladıkları bir metin yazdırılabilir. Ayrıca farklı bileşiklerdeki kovalent bağın oluşum sürecine ilişkin bir çizim yaptırılabilir, öğrencilerden çizimlerini süreç aşamalı görsel materyaller ile karşılaştırmaları istenebilir. Etkinlik kâğıtları “önerme oluşturabilme, doğru sınıflandırabilme, açıklama yapabilme ve bilimsel olarak kabul gören çizime ulaşabilme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile öğretmen tarafından değerlendirilebilir veya öğrenciden öz değerlendirme yapması istenebilir (SDB1.2, SDB1.3, OB1). KİM.9.2.3 Sonuçlandırma 10 dk Öğrencilerin "Tahminlerinin geçerliliğini sorgular" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir. KİM.9.2.3 Farklılaştırma MEB ZÖğrenciler, gonyometre cihazını veya ImageJ akıllı telefon uygulamalarını kullanarak temas açılarını ölçebilir ve bu verileri analiz edebilir DSıvıların buhar basıncı, viskozitesi ve yüzey gerilimine ilişkin deneylerin tasarımı öğrencilerin önerileri alındıktan sonra öğretmen tarafından gerçekleştirilebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Kovalent Bağ Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 4-8 Ocak Hafta 16. Hafta Tür Sınav Belirli Gün ve Haftalar Veremle Savaş Eğitimi Haftası (Ocak ayının ilk haftası) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.3 Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme a) Bağ yapan ametal atomlarının çekirdekleri ve ortak kullanılan elektronlar arasındaki elektrostatik etkileşim sürecine ilişkin gözlem temelinde önermeler oluşturur. b) Gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır. c) Ametal atomları arasındaki etkileşim sürecine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır. ç) Ametal atomları arasındaki etkileşimler ile ilgili gözlemlenmemiş durumlara ilişkin tahminde bulunur. d) Tahminlerinin geçerliliğini sorgular. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Yazılı Sınav Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	11-15 Ocak	2	Çeşitlilik	Lewis Nokta Yapısı	KİM.9.2.4	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
17. Hafta — 11-15 Ocak — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Lewis Nokta Yapısı Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 11-15 Ocak Hafta 17. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Enerji Tasarrufu Haftası (Ocak ayının ikinci haftası) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.4 Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin çıkarımda bulunabilme a) Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin varsayımda bulunur. b) Lewis nokta yapısını kullanarak moleküllerin yapısına ilişkin örüntüler oluşturur. c) Oluşturduğu örüntüleri kullanarak farklı moleküllerin yapılarını karşılaştırır. ç) Lewis nokta yapısının oluşturulmasına ilişkin önermeler sunar. d) Önermelerini farklı moleküllerin Lewis nokta yapılarını kullanarak değerlendirir. Tema Özeti YZ Öğrenciler valans elektronlarının yerleşimini etkileşimli tahtada örnek molekül yapılarıyla inceler, oktet ve dublet kuralına göre karşılaştırır. Anahtar Kavramlar MEB moleküler katı Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişim DeğerlerD14 Saygı Okuryazarlık BecerileriOB4 Görsel OkuryazarlıkOB1 Bilgi Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.3) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden kovalent bağın hangi atomlar arasında nasıl oluştuğunu ve H₂O molekülünde kaç ortak elektron çifti bulunduğunu açıklamaları istenir. Ardından tekli, ikili ve üçlü kovalent bağa birer örnek vermeleri istenir. Köprü Kurma YZ Kovalent bağda ortaklanan elektron çiftleri, bu hafta Lewis nokta yapılarında nokta ve çizgilerle gösterilir. Bağ oluşumuna ilişkin önceki bilgiler, moleküllerin yapısına ilişkin varsayım ve örüntülere dönüştürülür. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, önceki haftada işlenen kovalent bağda ortaklanan elektronları etkileşimli tahtadaki H₂O ve CO₂ gösterimleri üzerinden hatırlatır. Öğrencilere atomların son katmandaki elektronlarını bir sembolle nasıl gösterebilecekleri sorulur. Yanıtlar alınır; derste moleküllerin Lewis nokta yapılarına ilişkin varsayımlarda bulunulacağı ve örüntüler aranacağı belirtilir. Keşfetme25 dk Öğretmen, valans elektronlarının element sembolünün etrafına nasıl yerleştirildiğini etkileşimli tahtada gösterir ve çeşitli moleküler element ile bileşiklerin Lewis nokta yapılarını verir. Öğrenciler yapıları inceleyerek moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin varsayımlarını yazar (KİM.9.2.4.a). Yapılardaki benzerlik ve farklılıklardan yola çıkarak (E3.7) bağ yapan ve ortaklanmamış elektron çiftlerine ilişkin örüntüler belirler (KİM.9.2.4.b). KİM.9.2.4 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Oktet ve dublet kuralı verilerek farklı örneklerin Lewis nokta yapıları karşılaştırılır; merkez atomunda ortaklanmamış elektron çifti içeren moleküllerin Lewis nokta yapıları uzay-dolgu modelleriyle birlikte gösterilir (OB4). Elektron itmesinin molekül yapısını nasıl etkilediği saygı çerçevesinde tartışılır ve moleküllerin yapıları karşılaştırılır (SDB2.1, D14.1, KİM.9.2.4.c). Öğrenciler Lewis nokta yapısının oluşturulmasına ilişkin önermelerini sunar (KİM.9.2.4.ç). KİM.9.2.4 15 dk Etkinlik 2 Öğrenciler çalışma yaprağında verilen farklı element ve bileşikler için Lewis nokta yapılarını çizer. Çizdikleri yapılara bakarak sundukları önermelerin geçerli olup olmadığını değerlendirir, gerekirse önermelerini düzeltir (OB1). Çalışmalar eşli olarak kontrol edilir (KİM.9.2.4.d). KİM.9.2.4 Sonuçlandırma10 dk Öğrenciler, Lewis nokta yapısının oluşturulmasına ilişkin önermelerini farklı moleküllerin yapılarıyla sınadıkları çalışma yaprağını gözden geçirir ve önermelerinin son hâlini yazar. Birkaç öğrenci önermesini sunar; öğretmen Dereceli Puanlama Anahtarı ile geri bildirim verir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunda hangi yapıyı çizmekte güçlük çektiklerini işaretler. KİM.9.2.4 Sınıf defteri: KİM.9.2.4 Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin çıkarımda bulunabilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, önceki haftada işlenen kovalent bağda ortaklanan elektronları etkileşimli tahtadaki H₂O ve CO₂ gösterimleri üzerinden hatırlatır. Öğrencilere atomların son katmandaki elektronlarını bir sembolle nasıl gösterebilecekleri sorulur. Yanıtlar alınır; derste moleküllerin Lewis nokta yapılarına ilişkin varsayımlarda bulunulacağı ve örüntüler aranacağı belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Öğretmen, valans elektronlarının element sembolünün etrafına nasıl yerleştirildiğini etkileşimli tahtada gösterir ve çeşitli moleküler element ile bileşiklerin Lewis nokta yapılarını verir. Öğrenciler yapıları inceleyerek moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin varsayımlarını yazar (KİM.9.2.4.a). Yapılardaki benzerlik ve farklılıklardan yola çıkarak (E3.7) bağ yapan ve ortaklanmamış elektron çiftlerine ilişkin örüntüler belirler (KİM.9.2.4.b). KİM.9.2.4 Uygulama YZ 20 dk Oktet ve dublet kuralı verilerek farklı örneklerin Lewis nokta yapıları karşılaştırılır; merkez atomunda ortaklanmamış elektron çifti içeren moleküllerin Lewis nokta yapıları uzay-dolgu modelleriyle birlikte gösterilir (OB4). Elektron itmesinin molekül yapısını nasıl etkilediği saygı çerçevesinde tartışılır ve moleküllerin yapıları karşılaştırılır (SDB2.1, D14.1, KİM.9.2.4.c). Öğrenciler Lewis nokta yapısının oluşturulmasına ilişkin önermelerini sunar (KİM.9.2.4.ç). KİM.9.2.4 Uygulama YZ 15 dk Öğrenciler çalışma yaprağında verilen farklı element ve bileşikler için Lewis nokta yapılarını çizer. Çizdikleri yapılara bakarak sundukları önermelerin geçerli olup olmadığını değerlendirir, gerekirse önermelerini düzeltir (OB1). Çalışmalar eşli olarak kontrol edilir (KİM.9.2.4.d). KİM.9.2.4 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrenciler, Lewis nokta yapısının oluşturulmasına ilişkin önermelerini farklı moleküllerin yapılarıyla sınadıkları çalışma yaprağını gözden geçirir ve önermelerinin son hâlini yazar. Birkaç öğrenci önermesini sunar; öğretmen Dereceli Puanlama Anahtarı ile geri bildirim verir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunda hangi yapıyı çizmekte güçlük çektiklerini işaretler. KİM.9.2.4 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilerden farklı malzemelerin hidrofilik, hidrofobik veya süperhidrofobik özelliklerine göre sınıflandırıldığı bir rapor hazırlayarak sunmaları istenebilir Dİçerik bağlamında da sadeleştirmeler yapılabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Lewis Nokta Yapısı Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 11-15 Ocak Hafta 17. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Enerji Tasarrufu Haftası (Ocak ayının ikinci haftası) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.4 Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin çıkarımda bulunabilme a) Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin varsayımda bulunur. b) Lewis nokta yapısını kullanarak moleküllerin yapısına ilişkin örüntüler oluşturur. c) Oluşturduğu örüntüleri kullanarak farklı moleküllerin yapılarını karşılaştırır. ç) Lewis nokta yapısının oluşturulmasına ilişkin önermeler sunar. d) Önermelerini farklı moleküllerin Lewis nokta yapılarını kullanarak değerlendirir. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	18-22 Ocak	2	Çeşitlilik	Etkileşimler: Metalik Bağ, İyonik Bağ, Kovalent Bağ, Lewis Nokta Yapısı, Molekül Polarlığı ve Apolarlığı, Bileşiklerin Adlandırılması	KİM.9.2.4	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Boş Okul Temelli Planlama
18. Hafta — 18-22 Ocak — Tema: Çeşitlilik Boş Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Etkileşimler: Metalik Bağ, İyonik Bağ, Kovalent Bağ, Lewis Nokta Yapısı, Molekül Polarlığı ve Apolarlığı, Bileşiklerin Adlandırılması Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 18-22 Ocak Hafta 18. Hafta Tür Okul Temelli Planlama Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.4 Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin çıkarımda bulunabilme a) Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin varsayımda bulunur. b) Lewis nokta yapısını kullanarak moleküllerin yapısına ilişkin örüntüler oluşturur. c) Oluşturduğu örüntüleri kullanarak farklı moleküllerin yapılarını karşılaştırır. ç) Lewis nokta yapısının oluşturulmasına ilişkin önermeler sunar. d) Önermelerini farklı moleküllerin Lewis nokta yapılarını kullanarak değerlendirir. Tema Özeti DPO Çeşitlilik ünitesinin 7. haftası. Anahtar Kavramlar MEB moleküler katı Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal Farkındalık DeğerlerD3 ÇalışkanlıkD4 DostlukD6 DürüstlükD7 EstetikD8 MahremiyetD11 ÖzgürlükD14 SaygıD16 SorumlulukD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.4) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci DPO Önceki haftanın çıktıları (KİM.9.2.4) kısa sorularla yoklanır. Köprü Kurma DPO Lewis Nokta Yapısı ile Etkileşimler: Metalik Bağ, İyonik Bağ, Kovalent Bağ, Lewis Nokta Yapısı, Molekül Polarlığı ve Apolarlığı, Bileşiklerin Adlandırılması arasında ilişki kurulur; moleküler katı hatırlatılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları DPO Derse Giriş10 dk Önceki haftanın çıktıları (KİM.9.2.4) kısa sorularla yoklanır; etkileşimler: Metalik Bağ, İyonik Bağ, Kovalent Bağ, Lewis Nokta Yapısı, Molekül Polarlığı ve Apolarlığı, Bileşiklerin Adlandırılması konusuna dikkat çekilir. Keşfetme25 dk Önceki haftada işlenen KİM.9.2.4 çıktıları örnek durumlar üzerinden yeniden ele alınır; anlaşılmayan noktalar belirlenir. KİM.9.2.4 Uygulama35 dk Pekiştirme etkinlikleri: KİM.9.2.4 kapsamında alıştırma, çalışma kâğıdı ve grup çalışması yapılır; eksikler telafi edilir. KİM.9.2.4 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerin "Önermelerini farklı moleküllerin Lewis nokta yapılarını kullanarak değerlendirir" düzeyine ulaşması gözlenir; dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. KİM.9.2.4 Sınıf defteri: KİM.9.2.4 Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin çıkarımda bulunabilme; değerlendirme Derse Giriş 10 dk Önceki haftanın çıktıları (KİM.9.2.4) kısa sorularla yoklanır; etkileşimler: Metalik Bağ, İyonik Bağ, Kovalent Bağ, Lewis Nokta Yapısı, Molekül Polarlığı ve Apolarlığı, Bileşiklerin Adlandırılması konusuna dikkat çekilir. Keşfetme 25 dk Önceki haftada işlenen KİM.9.2.4 çıktıları örnek durumlar üzerinden yeniden ele alınır; anlaşılmayan noktalar belirlenir. KİM.9.2.4 Uygulama 35 dk Pekiştirme etkinlikleri: KİM.9.2.4 kapsamında alıştırma, çalışma kâğıdı ve grup çalışması yapılır; eksikler telafi edilir. KİM.9.2.4 Sonuçlandırma 10 dk Öğrencilerin "Önermelerini farklı moleküllerin Lewis nokta yapılarını kullanarak değerlendirir" düzeyine ulaşması gözlenir; dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. KİM.9.2.4 Farklılaştırma MEB Z*Öğrencilere süperhidrofobik malzemelerin tasarımında doğadaki hangi varlıklardan ilham alındığını araştırmaları için bir görev verilebilir DÖğrenciler, etkileşimlerin katı ve sıvı maddelere kazandırdığı özellikleri belirlerken farklı beceriler kullanabilir. Bu becerilerin sadeleştirilmesi için düşük seviyedeki beceri göstergeleri kullanılabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Okul Temelli Planlama DPO Okul temelli planlama haftası: zümre kararıyla eksik kalan çıktılar tamamlanır, pekiştirme ve telafi etkinlikleri planlanır. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Etkileşimler: Metalik Bağ, İyonik Bağ, Kovalent Bağ, Lewis Nokta Yapısı, Molekül Polarlığı ve Apolarlığı, Bileşiklerin Adlandırılması Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 18-22 Ocak Hafta 18. Hafta Tür Okul Temelli Planlama BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.4 Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin çıkarımda bulunabilme a) Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin varsayımda bulunur. b) Lewis nokta yapısını kullanarak moleküllerin yapısına ilişkin örüntüler oluşturur. c) Oluşturduğu örüntüleri kullanarak farklı moleküllerin yapılarını karşılaştırır. ç) Lewis nokta yapısının oluşturulmasına ilişkin önermeler sunar. d) Önermelerini farklı moleküllerin Lewis nokta yapılarını kullanarak değerlendirir. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
25-29 OcakAkademik Takvim Yarıyıl Tatili
1-5 ŞubatAkademik Takvim Yarıyıl Tatili
#	8-12 Şubat	2	Çeşitlilik	Molekül Polarlığı ve Apolarlığı	KİM.9.2.5	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
19. Hafta — 8-12 Şubat — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Molekül Polarlığı ve Apolarlığı Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 8-12 Şubat Hafta 19. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.5 Molekülleri polar ya da apolar olarak sınıflandırabilme a) Moleküllerin polarlığını belirlemek için ölçütler (elektronegatiflik farkı ve merkez atomdaki ortaklanmamış elektron çifti) oluşturur. b) Elektronegatiflik farkının ve elektron çifti itmesinin etkisiyle oluşan molekül yapılarını ayrıştırır. c) Molekülleri dipol momentine göre gruplandırır. ç) Molekülleri polar ya da apolar olarak adlandırır. Tema Özeti YZ Öğrenciler Lewis yapısı ve elektronegatiflik verilerinden polarlık ölçütleri oluşturur, molekülleri dipol momentine göre gruplandırır. Anahtar Kavramlar MEB apolar kovalentapolar moleküldipoldipol momentkovalent bağmoleküler katıpolar kovalentpolar molekül Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişim DeğerlerD3 ÇalışkanlıkD4 DostlukD6 DürüstlükD7 EstetikD8 MahremiyetD11 ÖzgürlükD14 SaygıD16 SorumlulukD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.4) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden iyonik, kovalent ve metalik bağı birer örnekle ayırt etmeleri, NH₃ gibi bir molekülün Lewis nokta yapısını çizmeleri ve bir bileşiğin adını yazmaları istenir. Yanıtlar eşli olarak karşılaştırılır; eksik kalan noktalar sınıfça tamamlanır. Köprü Kurma YZ Önceki haftada çizilen Lewis nokta yapıları ve kovalent bağdaki elektron paylaşımı hatırlatılır. Bağın polarlığından molekülün bütününün polarlığına geçilir; elektronegatiflik farkı ve ortaklanmamış elektron çiftlerinin molekül yapısını nasıl etkilediği bu hafta incelenecek sorusu olarak belirtilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Kovalent bağ ve Lewis nokta yapıları kısaca anımsatılır. Etkileşimli tahtada H₂O ve CO₂ moleküllerinin Lewis nokta yapıları yan yana gösterilir; ikisinde de polar kovalent bağ bulunmasına karşın yalnızca birinin polar molekül olmasının nedeni sorulur (E1.1). Öğrencilerin tahminleri alınır ve bu hafta moleküllerin polar ya da apolar olarak sınıflandırılacağı belirtilir. Keşfetme25 dk Kovalent bağlı element ve bileşiklerin adları, formülleri, Lewis nokta yapıları, uzay-dolgu gösterimleri ve elementlerin elektronegatiflik değerlerini içeren tablo etkileşimli tahtada ve ders kitabında verilir. Öğrencilerden tabloyu inceleyerek ilgili molekülleri polar ya da apolar olarak sınıflandırabilmek için ölçütler oluşturmaları istenir (KB2.16). Gruplarca oluşturulan ölçütler sınıfla paylaşılır ve tartışılır (KİM.9.2.5.a). KİM.9.2.5 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Öğrencilerin, uzay-dolgu modelleri verilen CO₂, H₂O, NH₃ ve CH₄ gibi molekülleri merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti bulunma durumuna ve elektronegatiflik farkına göre ayrıştırmaları sağlanır (OB7). Elektron çiftlerinin itmesiyle oluşan molekül yapıları karşılaştırılır (KİM.9.2.5.b). Bağ dipollerinin yönleri çizilerek moleküller dipol momentine göre gruplandırılır (KİM.9.2.5.c). KİM.9.2.5 15 dk Etkinlik 2 Gruplar hâlinde her molekül polar ya da apolar olarak adlandırılır. Öğrencilerden her molekülün polar ya da apolar olup olmadığına ilişkin gerekçelerini sınıfa açıklamaları istenir (E1.5, SDB2.1). Öğretmen yönlendirici sorularla gerekçelerdeki eksikleri tamamlatır (KİM.9.2.5.ç). KİM.9.2.5 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden Çalışma Kâğıdı'nda verilen farklı element ve bileşikleri polar yapılı ya da apolar yapılı olarak sınıflandırmaları ve sınıflandırmalarını gerekçeleriyle yazmaları istenir. Çalışma Kâğıdı, Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak ölçütlerini ne ölçüde doğru kullandıklarını belirtir (KİM.9.2.5.ç). KİM.9.2.5 Sınıf defteri: KİM.9.2.5 Molekülleri polar ya da apolar olarak sınıflandırabilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Kovalent bağ ve Lewis nokta yapıları kısaca anımsatılır. Etkileşimli tahtada H₂O ve CO₂ moleküllerinin Lewis nokta yapıları yan yana gösterilir; ikisinde de polar kovalent bağ bulunmasına karşın yalnızca birinin polar molekül olmasının nedeni sorulur (E1.1). Öğrencilerin tahminleri alınır ve bu hafta moleküllerin polar ya da apolar olarak sınıflandırılacağı belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Kovalent bağlı element ve bileşiklerin adları, formülleri, Lewis nokta yapıları, uzay-dolgu gösterimleri ve elementlerin elektronegatiflik değerlerini içeren tablo etkileşimli tahtada ve ders kitabında verilir. Öğrencilerden tabloyu inceleyerek ilgili molekülleri polar ya da apolar olarak sınıflandırabilmek için ölçütler oluşturmaları istenir (KB2.16). Gruplarca oluşturulan ölçütler sınıfla paylaşılır ve tartışılır (KİM.9.2.5.a). KİM.9.2.5 Uygulama YZ 20 dk Öğrencilerin, uzay-dolgu modelleri verilen CO₂, H₂O, NH₃ ve CH₄ gibi molekülleri merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti bulunma durumuna ve elektronegatiflik farkına göre ayrıştırmaları sağlanır (OB7). Elektron çiftlerinin itmesiyle oluşan molekül yapıları karşılaştırılır (KİM.9.2.5.b). Bağ dipollerinin yönleri çizilerek moleküller dipol momentine göre gruplandırılır (KİM.9.2.5.c). KİM.9.2.5 Uygulama YZ 15 dk Gruplar hâlinde her molekül polar ya da apolar olarak adlandırılır. Öğrencilerden her molekülün polar ya da apolar olup olmadığına ilişkin gerekçelerini sınıfa açıklamaları istenir (E1.5, SDB2.1). Öğretmen yönlendirici sorularla gerekçelerdeki eksikleri tamamlatır (KİM.9.2.5.ç). KİM.9.2.5 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden Çalışma Kâğıdı'nda verilen farklı element ve bileşikleri polar yapılı ya da apolar yapılı olarak sınıflandırmaları ve sınıflandırmalarını gerekçeleriyle yazmaları istenir. Çalışma Kâğıdı, Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak ölçütlerini ne ölçüde doğru kullandıklarını belirtir (KİM.9.2.5.ç). KİM.9.2.5 Farklılaştırma MEB ZÖğrenciler, doğadaki örnekleri inceleyerek süperhidrofobik malzemelerin tasarımında kullanılan biyomimikri yöntemleri belirleyebilir DÖrneğin öğrenci, bilimsel gözlem yapıyorsa birden fazla gözlem aracı kullanmak yerine tek bir gözlem aracı kullanarak gözlemini gerçekleştirebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Molekül Polarlığı ve Apolarlığı Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 8-12 Şubat Hafta 19. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.5 Molekülleri polar ya da apolar olarak sınıflandırabilme a) Moleküllerin polarlığını belirlemek için ölçütler (elektronegatiflik farkı ve merkez atomdaki ortaklanmamış elektron çifti) oluşturur. b) Elektronegatiflik farkının ve elektron çifti itmesinin etkisiyle oluşan molekül yapılarını ayrıştırır. c) Molekülleri dipol momentine göre gruplandırır. ç) Molekülleri polar ya da apolar olarak adlandırır. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	15-19 Şubat	2	Çeşitlilik	Bileşiklerin Adlandırılması	KİM.9.2.6	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
20. Hafta — 15-19 Şubat — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Bileşiklerin Adlandırılması Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 15-19 Şubat Hafta 20. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.6 Bileşikleri adlandırma kurallarına ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme a) İyonik ve kovalent bağlı bileşikleri oluşturan atom veya iyonları belirler. b) İyonik ve kovalent bağlı bileşikleri oluşturan atomların veya iyonların adları ile bileşiklerin adları arasında ilişki kurar. c) İyonik ve kovalent bağlı bileşiklerin adlandırma kurallarına ilişkin genelleme yapar. Tema Özeti YZ Tek katyonlu iyonik bileşiklerin formül ve adlarından iyonlar belirlenir; öğrenciler örneklerden adlandırma kuralını çıkarır. Anahtar Kavramlar MEB iyonik bağiyonik katıkovalent bağmetalik bağmetalik katı Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal Farkındalık DeğerlerD3 Çalışkanlık Okuryazarlık BecerileriOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.5) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Etkileşimli tahtada H₂O ve CO₂ molekülleri gösterilir. Öğrencilerden bu moleküllerin geometrisini ve bağ polarlığını dikkate alarak hangisinin polar, hangisinin apolar olduğunu gerekçesiyle bir cümleyle yazmaları istenir. Yanıtlar eşleriyle karşılaştırılarak ortak sonuç sınıfla paylaşılır. Köprü Kurma YZ Önceki hafta molekül polarlığı incelenirken atomlar arasındaki bağın türü ve bağı oluşturan atomların özellikleri üzerinde durulmuştur. Bu bilgiler, bileşiği oluşturan atom veya iyonları belirlemek için zemin oluşturur. Bu hafta aynı bileşiklerin adları ile bileşenleri arasındaki ilişkiden adlandırma kuralları çıkarılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada NaCl, MgO, CO₂ ve H₂O formüllerini ve adlarını gösterir. Öğrencilerden formüllerle adlar arasında nasıl bir ilişki olabileceğine dair tahminlerini söylemeleri istenir (E1.1). Bu derste bileşik adlarını belirleyen kuralların birlikte oluşturulacağı duyurulur ve öğrencilerden kural çıkarırken verilere dayanarak akıl yürütmeleri beklenir (KB2.16). Keşfetme25 dk Tek bir tür katyonu olan metallerin oluşturduğu NaCl, CaCl₂, MgS, K₂O ve Al₂O₃ bileşiklerinin sistematik adları ve formülleri tahtada verilir. Öğrencilerden her bileşiği oluşturan katyon ve anyonları belirlemeleri istenir (KİM.9.2.6.a). Gruplar hâlinde iyonların adları ile bileşik adı arasındaki ilişki tabloda gösterilir ve kural cümleleri taslak olarak yazılır (SDB2.2) (KİM.9.2.6.b). KİM.9.2.6 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Taslak kurallar, tek katyonlu metallerin oluşturduğu iyonik bileşiklerin adlandırma kuralı olarak genellenir ve eleştirel bakış açısıyla değerlendirilir (D3.3, E3.10) (KİM.9.2.6.c). Cr, Mn, Cu, Pb, Sn, Fe ve Co gibi metallerin CuCl–CuCl₂ ve FeO–Fe₂O₃ türü bileşiklerinin formülleri ve adları verilir; sabit ve değişken değerlikli metallerin adlandırılması arasındaki fark öğrenciler tarafından belirlenir (OB7) (KİM.9.2.6.c). KİM.9.2.6 20 dk Etkinlik 2 Öğrencilere CO, CO₂, N₂O₅ ve PCl₃ gibi kovalent bağlı bileşiklerin sistematik adları, formülleri ve atom sayılarını belirten Latince ön ekler verilir; bileşikleri oluşturan atomların belirlenmesi istenir (KİM.9.2.6.a). Ametal atomların adları ile bileşik adları arasında ilişki kurulur. Birinci ve ikinci ametalin adlandırılması arasındaki fark tabloda belirlenir (OB7) (KİM.9.2.6.b). KİM.9.2.6 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden iyonik ve kovalent bağlı bileşiklerin adlandırma kurallarını kendi cümleleriyle genellemeleri istenir (KİM.9.2.6.c). Gruplar, bileşik adları ile formüllerini eşleştirdikleri tarsia yapbozu tamamlar; çözümler etkileşimli tahtada kontrol edilir. Tarsia yapboz öğrenme kanıtı olarak değerlendirilir ve öğrenciler hatalı eşleşmelerinin nedenini yazılı olarak belirtir (SDB1.3). KİM.9.2.6 Sınıf defteri: KİM.9.2.6 Bileşikleri adlandırma kurallarına ilişkin tümdengelimsel akıl…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada NaCl, MgO, CO₂ ve H₂O formüllerini ve adlarını gösterir. Öğrencilerden formüllerle adlar arasında nasıl bir ilişki olabileceğine dair tahminlerini söylemeleri istenir (E1.1). Bu derste bileşik adlarını belirleyen kuralların birlikte oluşturulacağı duyurulur ve öğrencilerden kural çıkarırken verilere dayanarak akıl yürütmeleri beklenir (KB2.16). Keşfetme YZ 25 dk Tek bir tür katyonu olan metallerin oluşturduğu NaCl, CaCl₂, MgS, K₂O ve Al₂O₃ bileşiklerinin sistematik adları ve formülleri tahtada verilir. Öğrencilerden her bileşiği oluşturan katyon ve anyonları belirlemeleri istenir (KİM.9.2.6.a). Gruplar hâlinde iyonların adları ile bileşik adı arasındaki ilişki tabloda gösterilir ve kural cümleleri taslak olarak yazılır (SDB2.2) (KİM.9.2.6.b). KİM.9.2.6 Uygulama YZ 15 dk Taslak kurallar, tek katyonlu metallerin oluşturduğu iyonik bileşiklerin adlandırma kuralı olarak genellenir ve eleştirel bakış açısıyla değerlendirilir (D3.3, E3.10) (KİM.9.2.6.c). Cr, Mn, Cu, Pb, Sn, Fe ve Co gibi metallerin CuCl–CuCl₂ ve FeO–Fe₂O₃ türü bileşiklerinin formülleri ve adları verilir; sabit ve değişken değerlikli metallerin adlandırılması arasındaki fark öğrenciler tarafından belirlenir (OB7) (KİM.9.2.6.c). KİM.9.2.6 Uygulama YZ 20 dk Öğrencilere CO, CO₂, N₂O₅ ve PCl₃ gibi kovalent bağlı bileşiklerin sistematik adları, formülleri ve atom sayılarını belirten Latince ön ekler verilir; bileşikleri oluşturan atomların belirlenmesi istenir (KİM.9.2.6.a). Ametal atomların adları ile bileşik adları arasında ilişki kurulur. Birinci ve ikinci ametalin adlandırılması arasındaki fark tabloda belirlenir (OB7) (KİM.9.2.6.b). KİM.9.2.6 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden iyonik ve kovalent bağlı bileşiklerin adlandırma kurallarını kendi cümleleriyle genellemeleri istenir (KİM.9.2.6.c). Gruplar, bileşik adları ile formüllerini eşleştirdikleri tarsia yapbozu tamamlar; çözümler etkileşimli tahtada kontrol edilir. Tarsia yapboz öğrenme kanıtı olarak değerlendirilir ve öğrenciler hatalı eşleşmelerinin nedenini yazılı olarak belirtir (SDB1.3). KİM.9.2.6 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilerden süperhidrofobik malzemelerin biyomimikri kaynakları ve tasarım ilkeleri hakkında bir rapor hazırlamaları istenebilir DBuna alternatif olarak öğrencinin kendisinin tasarladığı bir ortamı gözlemlemesi yerine öğretmenin tasarladığı bir ortamı gözlemlemesi sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Bileşiklerin Adlandırılması Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 15-19 Şubat Hafta 20. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.6 Bileşikleri adlandırma kurallarına ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme a) İyonik ve kovalent bağlı bileşikleri oluşturan atom veya iyonları belirler. b) İyonik ve kovalent bağlı bileşikleri oluşturan atomların veya iyonların adları ile bileşiklerin adları arasında ilişki kurar. c) İyonik ve kovalent bağlı bileşiklerin adlandırma kurallarına ilişkin genelleme yapar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	22-26 Şubat	2	Çeşitlilik	Etkileşimden Maddeye: Moleküller Arası Etkileşimler	KİM.9.2.7	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
21. Hafta — 22-26 Şubat — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Etkileşimden Maddeye: Moleküller Arası Etkileşimler Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 22-26 Şubat Hafta 21. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.7 Moleküller arası etkileşimleri sınıflandırabilme a) Moleküller arası etkileşimlerin sınıflandırılmasına ilişkin ölçütler (atom, iyon, polar molekül ve apolar molekül) belirler. b) Belirlediği ölçütler doğrultusunda aynı ya da farklı kimyasal türler arasında oluşan moleküller arası etkileşimleri ayrıştırır. c) Moleküller arası etkileşimleri gruplandırır. ç) Oluşturduğu grupları adlandırıp bilimsel karşılığıyla kıyaslar. Tema Özeti YZ Öğrenciler moleküller, iyonlar ve soy gaz atomları arasındaki etkileşimleri ölçütlerle dipol-dipol ve London kuvveti gibi gruplara ayırır. Anahtar Kavramlar MEB dipoldipol-dipol etkileşimidipol momentindüklenmiş dipoliyonik bağiyonik katıLondon kuvvetimoleküler katıyüzey gerilimi Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişim DeğerlerD8 MahremiyetD11 ÖzgürlükD14 SaygıD3 ÇalışkanlıkD16 Sorumluluk Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.6) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden NaCl, CaCl₂ ve CO₂ bileşiklerinin adlarını yazmaları istenir. Ardından iyonik ve kovalent bileşiklerin adlandırılmasındaki farkı bir cümleyle açıklamaları beklenir. Köprü Kurma YZ Bileşikleri adlandırırken iyonik ve kovalent yapıları ayırt etmiştik. Bu hafta bileşiklerin ve atomların yapısındaki iyon, atom, polar ve apolar molekül ayrımı, taneciklerin birbiriyle etkileşimini ayrıştırmak için ölçüt olarak kullanılacaktır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada bilgisayar ekranına yapışan toz parçacıklarının ve dik bir yüzeyde yürüyen gecko kertenkelesinin görsellerini sunar. Öğrencilerden bu olayların nedenine ilişkin ilk tahminlerini söylemeleri istenir. Bileşiklerin adlandırılmasında incelenen iyonik ve kovalent yapılardan hareketle taneciklerin birbirini nasıl etkileyebileceği sorulur ve bu hafta etkileşimlerin ölçütlerinin belirleneceği belirtilir. Keşfetme25 dk Öğretmen geckonun dik ve düz yüzeyde nasıl yürüdüğünü, toz parçacıklarının neden ekrana yapıştığını sorarak tanecikler arası etkileşim kuvvetlerine yönelik merak uyandırır (E1.1). Ardından moleküller arasında, moleküller ile iyonlar arasında ve soy gaz atomları arasında da etkileşim olup olmayacağını sorar. Öğrencilerden düşüncelerini etki altında kalmadan ifade etmeleri, birbirlerinin fikrine saygı göstermeleri ve etkili iletişim kurmaları istenir (SDB2.1, D8.1, D11.2, D14.1). Öğrencilerin önerdikleri ölçütler tahtaya yazılır. (KİM.9.2.7.a) KİM.9.2.7 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilere H₂O ile H₂O, Na⁺ ile H₂O, Ar ile Ar, HCl ile Cl₂ gibi çeşitli kimyasal tür çiftleri verilir. Öğrencilerden bu çiftlerin etkileşimlerini inceleyerek etkileşimin türüne ilişkin ölçütleri (atom, iyon, polar molekül, apolar molekül) belirlemeleri istenir (OB1). (KİM.9.2.7.a) KİM.9.2.7 20 dk Etkinlik 2 Öğrencilerden belirledikleri ölçütleri kullanarak incelenen etkileşimleri molekül-molekül, iyon-molekül ya da atom-atom etkileşimleri olarak ayrıştırmaları istenir. Her ayrıştırma için kullandıkları ölçüt gerekçelendirilir. Gruplar sonuçlarını karşılaştırır ve farklı ayrıştırmaların nedenlerini tartışır. (KİM.9.2.7.b) KİM.9.2.7 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden yapılandırılmış gridde verilen yeni kimyasal tür çiftlerinin etkileşimlerini belirledikleri ölçütlere göre ayrıştırmaları istenir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunda ölçütlerini ve ayrıştırmalarını gözden geçirir. Grid çalışmaları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir ve portfolyoya eklenir. KİM.9.2.7 Sınıf defteri: KİM.9.2.7 Moleküller arası etkileşimleri sınıflandırabilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada bilgisayar ekranına yapışan toz parçacıklarının ve dik bir yüzeyde yürüyen gecko kertenkelesinin görsellerini sunar. Öğrencilerden bu olayların nedenine ilişkin ilk tahminlerini söylemeleri istenir. Bileşiklerin adlandırılmasında incelenen iyonik ve kovalent yapılardan hareketle taneciklerin birbirini nasıl etkileyebileceği sorulur ve bu hafta etkileşimlerin ölçütlerinin belirleneceği belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Öğretmen geckonun dik ve düz yüzeyde nasıl yürüdüğünü, toz parçacıklarının neden ekrana yapıştığını sorarak tanecikler arası etkileşim kuvvetlerine yönelik merak uyandırır (E1.1). Ardından moleküller arasında, moleküller ile iyonlar arasında ve soy gaz atomları arasında da etkileşim olup olmayacağını sorar. Öğrencilerden düşüncelerini etki altında kalmadan ifade etmeleri, birbirlerinin fikrine saygı göstermeleri ve etkili iletişim kurmaları istenir (SDB2.1, D8.1, D11.2, D14.1). Öğrencilerin önerdikleri ölçütler tahtaya yazılır. (KİM.9.2.7.a) KİM.9.2.7 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilere H₂O ile H₂O, Na⁺ ile H₂O, Ar ile Ar, HCl ile Cl₂ gibi çeşitli kimyasal tür çiftleri verilir. Öğrencilerden bu çiftlerin etkileşimlerini inceleyerek etkileşimin türüne ilişkin ölçütleri (atom, iyon, polar molekül, apolar molekül) belirlemeleri istenir (OB1). (KİM.9.2.7.a) KİM.9.2.7 Uygulama YZ 20 dk Öğrencilerden belirledikleri ölçütleri kullanarak incelenen etkileşimleri molekül-molekül, iyon-molekül ya da atom-atom etkileşimleri olarak ayrıştırmaları istenir. Her ayrıştırma için kullandıkları ölçüt gerekçelendirilir. Gruplar sonuçlarını karşılaştırır ve farklı ayrıştırmaların nedenlerini tartışır. (KİM.9.2.7.b) KİM.9.2.7 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden yapılandırılmış gridde verilen yeni kimyasal tür çiftlerinin etkileşimlerini belirledikleri ölçütlere göre ayrıştırmaları istenir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunda ölçütlerini ve ayrıştırmalarını gözden geçirir. Grid çalışmaları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir ve portfolyoya eklenir. KİM.9.2.7 Farklılaştırma MEB Z*Öğrenciler, Newton tipi olan ve olmayan akışkanların viskozite özelliklerini belirlemek için laboratuvar deneyleri yapabilir. Bu akışkanların viskozitesini etkileyen faktörleri açıklayan teorik hesaplamalar yapmaları da öğrencilerden istenebilir DÖğrencilerin hipotez oluşturma ve bilimsel sorgulama becerilerini kullanmasını sağlamak amacıyla araştırma sorularının öğrenciler tarafından belirlenmesi yerine problem durumları ya da sorular öğretmen rehberliğinde sunulabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Etkileşimden Maddeye: Moleküller Arası Etkileşimler Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 22-26 Şubat Hafta 21. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.7 Moleküller arası etkileşimleri sınıflandırabilme a) Moleküller arası etkileşimlerin sınıflandırılmasına ilişkin ölçütler (atom, iyon, polar molekül ve apolar molekül) belirler. b) Belirlediği ölçütler doğrultusunda aynı ya da farklı kimyasal türler arasında oluşan moleküller arası etkileşimleri ayrıştırır. c) Moleküller arası etkileşimleri gruplandırır. ç) Oluşturduğu grupları adlandırıp bilimsel karşılığıyla kıyaslar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	1-5 Mart	2	Çeşitlilik	Etkileşimden Maddeye: Moleküller Arası Etkileşimler	KİM.9.2.7	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
22. Hafta — 1-5 Mart — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Etkileşimden Maddeye: Moleküller Arası Etkileşimler Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 1-5 Mart Hafta 22. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İstiklâl Marşı'nın Kabulü ve Mehmet Akif Ersoy'u Anma Günü (12 Mart), Yeşilay Haftası (1 Mart gününü içine alan hafta), Girişimcilik Haftası (Mart ayının ilk haftası) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.7 Moleküller arası etkileşimleri sınıflandırabilme a) Moleküller arası etkileşimlerin sınıflandırılmasına ilişkin ölçütler (atom, iyon, polar molekül ve apolar molekül) belirler. b) Belirlediği ölçütler doğrultusunda aynı ya da farklı kimyasal türler arasında oluşan moleküller arası etkileşimleri ayrıştırır. c) Moleküller arası etkileşimleri gruplandırır. ç) Oluşturduğu grupları adlandırıp bilimsel karşılığıyla kıyaslar. Tema Özeti YZ Öğrenciler kanıt kartlarındaki verilerden dipol-dipol etkileşimi için ölçüt belirler, moleküllerin hidrojen bağı yapıp yapmadığına göre gruplar. Anahtar Kavramlar MEB dipoldipol-dipol etkileşimidipol momenthidrojen bağımoleküler katıpolar kovalentpolar molekül Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişim DeğerlerD8 MahremiyetD11 ÖzgürlükD14 SaygıD3 ÇalışkanlıkD16 Sorumluluk Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.7) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilere HCl–HCl ve CH₄–CH₄ gibi iki kimyasal tür çifti verilir. Öğrencilerden atom, iyon, polar molekül ve apolar molekül ölçütlerine göre bu türler arasında oluşabilecek etkileşimi ayırt etmeleri ve gerekçelerini söylemeleri istenir. Yanıtlar sınıfta karşılaştırılır. Köprü Kurma YZ Önceki derslerde belirlenen ölçütler ve ayrıştırılan etkileşimler, bu derste yapılacak gruplandırmanın temelini oluşturur. Biyolojideki DNA yapısı ve doğadaki biyomimikri örnekleri, hidrojen bağının canlılardaki önemini gösterir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada su, hidrojen florür ve metan molekül modellerini gösterir. Öğrencilere bu moleküllerin kendi türleriyle nasıl etkileşebileceği sorulur ve önceki derslerde belirlenen ölçütler hatırlatılır (E1.1). Bu derste etkileşimlerin gruplandırılıp bilimsel karşılığıyla kıyaslanacağı belirtilir. Keşfetme25 dk Tanecikler arası etkileşimlerle ilişkilendirilebilecek biyomimikri uygulamalarına yönelik araştırma ödevi verilir ve öğrencilerin sorumluluk bilinci kazanmaları desteklenir (D16.3). Gruplara polar bileşiklerde moleküller arası etkileşimlerin gösterildiği kanıt kartları dağıtılır. Gruplar, daha önce belirledikleri ölçütlere dayanarak kartlardaki etkileşimleri ortak özelliklerine göre gruplandırır ve gerekçelerini yazar (KB2.10). Gruplandırmalar sınıfla paylaşılır (KİM.9.2.7.c). KİM.9.2.7 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilerden verilen molekül listesinde yapısında F-H, O-H ve N-H bağlarından en az bir tane bulunduran molekülleri belirlemeleri ve bunları hidrojen bağı oluşturabilen moleküller olarak gruplandırmaları istenir. Gruplar her molekülün yapısını inceleyerek tabloya yerleştirir (KB2.16). Grup dışında kalan polar moleküller ayrıca işaretlenir (KİM.9.2.7.c). KİM.9.2.7 20 dk Etkinlik 2 Öğrenciler, oluşturdukları grupları adlandırır ve ders kitabındaki bilimsel tanımlarla kıyaslar; farklılıklar tartışılır (SDB2.1). DNA'nın ikili sarmal yapısındaki zincirleri bir arada tutan hidrojen bağlarının genetik kodun korunmasındaki rolünü konu alan okuma parçası okunur. Ardından yapılandırılmış gridde verilen madde çiftleri arasındaki etkileşimler belirlenir (KİM.9.2.7.ç). KİM.9.2.7 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden yapılandırılmış gridteki yanıtlarını eşleriyle karşılaştırarak kontrol etmeleri ve gruplandırmalarını bilimsel karşılıklarıyla kıyaslayan iki cümle yazmaları istenir. Öğretmen etkileşimli tahtada örnekleri gözden geçirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formuyla gruplandırmalarını değerlendirir (E1.4). KİM.9.2.7 Sınıf defteri: KİM.9.2.7 Moleküller arası etkileşimleri sınıflandırabilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada su, hidrojen florür ve metan molekül modellerini gösterir. Öğrencilere bu moleküllerin kendi türleriyle nasıl etkileşebileceği sorulur ve önceki derslerde belirlenen ölçütler hatırlatılır (E1.1). Bu derste etkileşimlerin gruplandırılıp bilimsel karşılığıyla kıyaslanacağı belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Tanecikler arası etkileşimlerle ilişkilendirilebilecek biyomimikri uygulamalarına yönelik araştırma ödevi verilir ve öğrencilerin sorumluluk bilinci kazanmaları desteklenir (D16.3). Gruplara polar bileşiklerde moleküller arası etkileşimlerin gösterildiği kanıt kartları dağıtılır. Gruplar, daha önce belirledikleri ölçütlere dayanarak kartlardaki etkileşimleri ortak özelliklerine göre gruplandırır ve gerekçelerini yazar (KB2.10). Gruplandırmalar sınıfla paylaşılır (KİM.9.2.7.c). KİM.9.2.7 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden verilen molekül listesinde yapısında F-H, O-H ve N-H bağlarından en az bir tane bulunduran molekülleri belirlemeleri ve bunları hidrojen bağı oluşturabilen moleküller olarak gruplandırmaları istenir. Gruplar her molekülün yapısını inceleyerek tabloya yerleştirir (KB2.16). Grup dışında kalan polar moleküller ayrıca işaretlenir (KİM.9.2.7.c). KİM.9.2.7 Uygulama YZ 20 dk Öğrenciler, oluşturdukları grupları adlandırır ve ders kitabındaki bilimsel tanımlarla kıyaslar; farklılıklar tartışılır (SDB2.1). DNA'nın ikili sarmal yapısındaki zincirleri bir arada tutan hidrojen bağlarının genetik kodun korunmasındaki rolünü konu alan okuma parçası okunur. Ardından yapılandırılmış gridde verilen madde çiftleri arasındaki etkileşimler belirlenir (KİM.9.2.7.ç). KİM.9.2.7 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden yapılandırılmış gridteki yanıtlarını eşleriyle karşılaştırarak kontrol etmeleri ve gruplandırmalarını bilimsel karşılıklarıyla kıyaslayan iki cümle yazmaları istenir. Öğretmen etkileşimli tahtada örnekleri gözden geçirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formuyla gruplandırmalarını değerlendirir (E1.4). KİM.9.2.7 Farklılaştırma MEB ZÖğrenciler, yaptıkları deneylerden elde ettikleri verileri analiz ederek Newton tipi olan ve olmayan akışkanların viskozite davranışları arasındaki farkları belirleyebilir. Ayrıca bu farkların pratik uygulamalara nasıl yansıdığını, endüstriyel ve biyomedikal uygulamalardaki yenilikçi çözümlerini ve avantajlarını değerlendirebilir DSıvıların buhar basıncı, viskozitesi ve yüzey gerilimine ilişkin deneylerin tasarımı öğrencilerin önerileri alındıktan sonra öğretmen tarafından gerçekleştirilebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Oyun kartları / eşleştirme kartları Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Etkileşimden Maddeye: Moleküller Arası Etkileşimler Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 1-5 Mart Hafta 22. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İstiklâl Marşı'nın Kabulü ve Mehmet Akif Ersoy'u Anma Günü (12 Mart), Yeşilay Haftası (1 Mart gününü içine alan hafta), Girişimcilik Haftası (Mart ayının ilk haftası) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.7 Moleküller arası etkileşimleri sınıflandırabilme a) Moleküller arası etkileşimlerin sınıflandırılmasına ilişkin ölçütler (atom, iyon, polar molekül ve apolar molekül) belirler. b) Belirlediği ölçütler doğrultusunda aynı ya da farklı kimyasal türler arasında oluşan moleküller arası etkileşimleri ayrıştırır. c) Moleküller arası etkileşimleri gruplandırır. ç) Oluşturduğu grupları adlandırıp bilimsel karşılığıyla kıyaslar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Oyun kartları / eşleştirme kartları Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
8-12 MartAkademik Takvim 2. Dönem Ara Tatil
#	15-19 Mart	2	Çeşitlilik	Katılar ve Özellikleri (Amorf ve Kristal Katılar)	KİM.9.2.8	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
23. Hafta — 15-19 Mart — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Katılar ve Özellikleri (Amorf ve Kristal Katılar) Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 15-19 Mart Hafta 23. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Türk Dünyası ve Toplulukları Haftası (16-22 Mart), Çanakkale Zaferi ve Şehitleri Anma Günü (18 Mart), Tüketiciyi Koruma Haftası (15-21 Mart), Yaşlılara Saygı Haftası (18-24 Mart), Şehitler Günü (18 Mart), Orman Haftası (21-26 Mart) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.8 Etkileşimlerin katıların özellikleri üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme a) Aynı ya da farklı etkileşimlere sahip katılara ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyar. b) Etkileşimlerle katılar arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere gözlem verilerini veya hazır veri setini kullanır. c) Çıkarımlarını bilim insanlarının çıkarımları ile karşılaştırır. Tema Özeti YZ Öğrenciler kristal katılardaki etkileşim türlerinin sertlik, erime noktası ve iletkenliğe etkisini gözlem verilerinden çıkarım yaparak tartışır. Anahtar Kavramlar MEB amorf katıkristal katı Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma) DeğerlerD14 SaygıD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.7) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden moleküller arası etkileşim türlerini (London kuvvetleri, dipol-dipol, hidrojen bağı) birer örnekle sıralamaları istenir. Suyun ve metanın kaynama noktaları karşılaştırılarak farkın etkileşim türüyle ilişkisi sözlü olarak açıklattırılır. Köprü Kurma YZ Önceki haftada moleküller arası etkileşimlerin maddelerin fiziksel hâlini ve kaynama noktası gibi özelliklerini belirlediği çalışılmıştır. Bu hafta aynı etkileşimlerin katıların sertlik, erime noktası ve iletkenlik gibi niteliklerini nasıl etkilediği incelenir. Böylece amorf ve kristal katılar etkileşim türü üzerinden açıklanır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğrencilerden sofra tuzu ile camın görünümleri arasındaki farkı bir cümleyle belirtmeleri istenir. Önceki haftada çalışılan moleküller arası etkileşimler kısaca anımsatılır ve bu etkileşimlerin katıların özelliklerini nasıl belirleyebileceği sorulur (E1.1). Dersin amacı, etkileşimlerin katıların özellikleri üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çıkarım yapmak olarak paylaşılır (KB2.10). Keşfetme25 dk Sofra tuzu, çelik kaşık, bilgisayar ekranı, kurşun kalem ucu, elmas, kar taneleri ve cam görselleri etkileşimli tahtada gösterilir; öğrencilerden bu katıların görünümlerinin ve özelliklerinin neden farklı olduğunu tartışmaları istenir. Öğrenciler, kristal katılardaki etkileşim türünün sertlik, erime noktası ve iletkenlik gibi niteliklere etkisini inceler, niteliklerdeki farkı saygı çerçevesinde sınıf içinde ortaya koyar (SDB2.1, D14.1). Katıların nitelik farkları belirlenir (KİM.9.2.8.a). KİM.9.2.8 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Öğrencilere gözlem verilerinin (görsel, video) ve hazır veri setinin yer aldığı etkinlik kâğıdı verilir. Öğrencilerden verileri incelemeleri, hangi kristal katının ne tür niteliklere sahip olduğuna ilişkin genellemeler yapmaları ve farklı katı türlerinin genel özelliklerini açıklamaları istenir (OB7, KİM.9.2.8.b). KİM.9.2.8 15 dk Etkinlik 2 Öğrencilerden çıkarımlarını bilim insanlarının çıkarımlarıyla karşılaştırmaları ve farklılıkları gerekçelendirmeleri istenir (KİM.9.2.8.c). Türkiye'nin ilk endüstriyel boyutta kristal silisyum ingot külçesi üretim projesinden ve güneş enerjisi teknolojilerinde çığır açma potansiyelinden kısaca bahsedilir; yerli ve millî projelerin kalkınmadaki önemi fark ettirilir (D19.4). Projeyi değerli kılanın külçenin kristal özellikleri olduğu vurgulanır. KİM.9.2.8 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden etkinlik kâğıtlarını "nitelikleri belirleme, genellemeye ulaşma ve bilimsel kabul edilebilirlik ile karşılaştırma" ölçütlerine göre dereceli puanlama anahtarıyla öz değerlendirmeleri istenir (SDB1.2, SDB1.3). Öğretmen, amorf ve kristal katıların niteliklerini etkileşim türüyle ilişkilendiren genel sonucu özetler; etkinlik kâğıtları toplanarak öğrenme kanıtı olarak değerlendirilir (KİM.9.2.8.c). KİM.9.2.8 Sınıf defteri: KİM.9.2.8 Etkileşimlerin katıların özellikleri üzerindeki etkilerine ilişkin…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğrencilerden sofra tuzu ile camın görünümleri arasındaki farkı bir cümleyle belirtmeleri istenir. Önceki haftada çalışılan moleküller arası etkileşimler kısaca anımsatılır ve bu etkileşimlerin katıların özelliklerini nasıl belirleyebileceği sorulur (E1.1). Dersin amacı, etkileşimlerin katıların özellikleri üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çıkarım yapmak olarak paylaşılır (KB2.10). Keşfetme YZ 25 dk Sofra tuzu, çelik kaşık, bilgisayar ekranı, kurşun kalem ucu, elmas, kar taneleri ve cam görselleri etkileşimli tahtada gösterilir; öğrencilerden bu katıların görünümlerinin ve özelliklerinin neden farklı olduğunu tartışmaları istenir. Öğrenciler, kristal katılardaki etkileşim türünün sertlik, erime noktası ve iletkenlik gibi niteliklere etkisini inceler, niteliklerdeki farkı saygı çerçevesinde sınıf içinde ortaya koyar (SDB2.1, D14.1). Katıların nitelik farkları belirlenir (KİM.9.2.8.a). KİM.9.2.8 Uygulama YZ 20 dk Öğrencilere gözlem verilerinin (görsel, video) ve hazır veri setinin yer aldığı etkinlik kâğıdı verilir. Öğrencilerden verileri incelemeleri, hangi kristal katının ne tür niteliklere sahip olduğuna ilişkin genellemeler yapmaları ve farklı katı türlerinin genel özelliklerini açıklamaları istenir (OB7, KİM.9.2.8.b). KİM.9.2.8 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden çıkarımlarını bilim insanlarının çıkarımlarıyla karşılaştırmaları ve farklılıkları gerekçelendirmeleri istenir (KİM.9.2.8.c). Türkiye'nin ilk endüstriyel boyutta kristal silisyum ingot külçesi üretim projesinden ve güneş enerjisi teknolojilerinde çığır açma potansiyelinden kısaca bahsedilir; yerli ve millî projelerin kalkınmadaki önemi fark ettirilir (D19.4). Projeyi değerli kılanın külçenin kristal özellikleri olduğu vurgulanır. KİM.9.2.8 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden etkinlik kâğıtlarını "nitelikleri belirleme, genellemeye ulaşma ve bilimsel kabul edilebilirlik ile karşılaştırma" ölçütlerine göre dereceli puanlama anahtarıyla öz değerlendirmeleri istenir (SDB1.2, SDB1.3). Öğretmen, amorf ve kristal katıların niteliklerini etkileşim türüyle ilişkilendiren genel sonucu özetler; etkinlik kâğıtları toplanarak öğrenme kanıtı olarak değerlendirilir (KİM.9.2.8.c). KİM.9.2.8 Farklılaştırma MEB ZÖğrenciler elde ettikleri bulguları raporlayabilir ve sunabilir Dİçerik bağlamında da sadeleştirmeler yapılabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Dijital içerik Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Katılar ve Özellikleri (Amorf ve Kristal Katılar) Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 15-19 Mart Hafta 23. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Türk Dünyası ve Toplulukları Haftası (16-22 Mart), Çanakkale Zaferi ve Şehitleri Anma Günü (18 Mart), Tüketiciyi Koruma Haftası (15-21 Mart), Yaşlılara Saygı Haftası (18-24 Mart), Şehitler Günü (18 Mart), Orman Haftası (21-26 Mart) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.8 Etkileşimlerin katıların özellikleri üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme a) Aynı ya da farklı etkileşimlere sahip katılara ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyar. b) Etkileşimlerle katılar arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere gözlem verilerini veya hazır veri setini kullanır. c) Çıkarımlarını bilim insanlarının çıkarımları ile karşılaştırır. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Dijital içerik Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	22-26 Mart	2	Çeşitlilik	Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi)	KİM.9.2.9	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
24. Hafta — 22-26 Mart — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 22-26 Mart Hafta 24. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Yaşlılara Saygı Haftası (18-24 Mart), Orman Haftası (21-26 Mart) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.9 Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörlere ilişkin hipotez oluşturabilme a) Buhar basıncını etkileyebilecek faktörleri belirlemek amacıyla sorular oluşturur. b) Belirlediği faktörlerin buhar basıncına etkilerini neden-sonuç ilişkileri kurarak belirtir. c) Belirlediği faktörlerin buhar basıncına etkilerini araştırabilmek için bağımlı-bağımsız değişkenleri ve kontrol değişkenlerini belirler. ç) Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere denemeler yapar. d) Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörleri belirlemek için sunduğu önermeleri bilimsel kuramlar ile destekler. Tema Özeti YZ Öğrenciler özdeş kaplardaki sıvıların buharlaşma farkını tartışır, araştırma soruları ve buhar basıncı verileriyle faktörlere dair hipotez kurar. Anahtar Kavramlar MEB buhar basıncı Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişim DeğerlerD14 Saygı Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.8) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden amorf ve kristal katıların tanecik dizilişi bakımından farkını bir cümleyle belirtmeleri istenir. Ardından cam ve buz örneklerinden hangisinin belirli bir erime sıcaklığına sahip olduğunu gerekçelendirmeleri beklenir. Köprü Kurma YZ Önceki haftada katıların tanecik düzenine göre sınıflandırılması çalışıldı. Bu hafta tanecikler arası etkileşimin katılara göre daha zayıf olduğu sıvılarda buharlaşma ve buhar basıncı incelenir; katılardaki düzen ile sıvılardaki hareketlilik karşılaştırılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Etkileşimli tahtada açık havada kuruyan ıslak bir çamaşır ve hızla uçan kolonya örnekleri gösterilir. Öğrencilerden farklı sıvıların neden farklı hızlarda buharlaştığını tahmin etmeleri istenir. Haftanın odağının sıvıların buhar basıncı olduğu belirtilir. Keşfetme25 dk Özdeş kaplarda bulunan aynı miktardaki farklı saf sıvı örneklerinin buharlaşma hızlarının neden farklı olduğu öğrencilere sorulur (SDB2.1). Buhar basıncı ve denge buhar basıncı tanımları verilir. Öğrencilerden bir sıvının buhar basıncını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla sorular oluşturmaları istenir (KİM.9.2.9.a). KİM.9.2.9 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Oluşturulan sorulardan hareketle öğrencilerin buhar basıncını etkileyebilecek faktörlere ilişkin tespitlerde bulunmaları sağlanır. Farklı sıvıların 25 °C ve 1 atm koşullarındaki buhar basınçlarına ilişkin hazır veriler verilir. Öğrenciler tespit ettikleri faktörlerin etkisini bu verilerle neden-sonuç ilişkisi bağlamında değerlendirir (KİM.9.2.9.b). KİM.9.2.9 15 dk Etkinlik 2 Öğrencilerden belirledikleri faktörlerin buhar basıncına etkisini araştırabilmeleri için bağımlı değişkeni, bağımsız değişkeni ve kontrol değişkenlerini tespit etmeleri istenir. Değişkenler çalışma kâğıdındaki tabloya yazılır ve sınıfla paylaşılır (KİM.9.2.9.c). KİM.9.2.9 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden çalışma kâğıdında seçtikleri bir araştırma sorusu için bağımlı, bağımsız ve kontrol değişkenlerini sıralamaları istenir. Birkaç yanıt sınıfla paylaşılarak üç değişken türünün ayrımı netleştirilir (KİM.9.2.9.c). Çalışma kâğıdı toplanır; açık uçlu bir soruyla bir faktörün buhar basıncına etkisini neden-sonuç ilişkisiyle yazmaları istenir. KİM.9.2.9 Sınıf defteri: KİM.9.2.9 Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörlere ilişkin hipotez…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Etkileşimli tahtada açık havada kuruyan ıslak bir çamaşır ve hızla uçan kolonya örnekleri gösterilir. Öğrencilerden farklı sıvıların neden farklı hızlarda buharlaştığını tahmin etmeleri istenir. Haftanın odağının sıvıların buhar basıncı olduğu belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Özdeş kaplarda bulunan aynı miktardaki farklı saf sıvı örneklerinin buharlaşma hızlarının neden farklı olduğu öğrencilere sorulur (SDB2.1). Buhar basıncı ve denge buhar basıncı tanımları verilir. Öğrencilerden bir sıvının buhar basıncını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla sorular oluşturmaları istenir (KİM.9.2.9.a). KİM.9.2.9 Uygulama YZ 20 dk Oluşturulan sorulardan hareketle öğrencilerin buhar basıncını etkileyebilecek faktörlere ilişkin tespitlerde bulunmaları sağlanır. Farklı sıvıların 25 °C ve 1 atm koşullarındaki buhar basınçlarına ilişkin hazır veriler verilir. Öğrenciler tespit ettikleri faktörlerin etkisini bu verilerle neden-sonuç ilişkisi bağlamında değerlendirir (KİM.9.2.9.b). KİM.9.2.9 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden belirledikleri faktörlerin buhar basıncına etkisini araştırabilmeleri için bağımlı değişkeni, bağımsız değişkeni ve kontrol değişkenlerini tespit etmeleri istenir. Değişkenler çalışma kâğıdındaki tabloya yazılır ve sınıfla paylaşılır (KİM.9.2.9.c). KİM.9.2.9 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden çalışma kâğıdında seçtikleri bir araştırma sorusu için bağımlı, bağımsız ve kontrol değişkenlerini sıralamaları istenir. Birkaç yanıt sınıfla paylaşılarak üç değişken türünün ayrımı netleştirilir (KİM.9.2.9.c). Çalışma kâğıdı toplanır; açık uçlu bir soruyla bir faktörün buhar basıncına etkisini neden-sonuç ilişkisiyle yazmaları istenir. KİM.9.2.9 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilere hidrojellerin fiziksel ve kimyasal davranışlarını ayrıntılı bir şekilde incelemeleri için bir araştırma projesi verilebilir. Bu proje kapsamında öğrencilerden hidrojellerin yüzey gerilimleri, viskoelastik özellikleri ve hidrofilik davranışları üzerinde etkili olan güçlü ve zayıf kimyasal etkileşimlerini araştırmaları istenebilir DÖğrenciler, etkileşimlerin katı ve sıvı maddelere kazandırdığı özellikleri belirlerken farklı beceriler kullanabilir. Bu becerilerin sadeleştirilmesi için düşük seviyedeki beceri göstergeleri kullanılabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 22-26 Mart Hafta 24. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Yaşlılara Saygı Haftası (18-24 Mart), Orman Haftası (21-26 Mart) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.9 Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörlere ilişkin hipotez oluşturabilme a) Buhar basıncını etkileyebilecek faktörleri belirlemek amacıyla sorular oluşturur. b) Belirlediği faktörlerin buhar basıncına etkilerini neden-sonuç ilişkileri kurarak belirtir. c) Belirlediği faktörlerin buhar basıncına etkilerini araştırabilmek için bağımlı-bağımsız değişkenleri ve kontrol değişkenlerini belirler. ç) Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere denemeler yapar. d) Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörleri belirlemek için sunduğu önermeleri bilimsel kuramlar ile destekler. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	29 Mart - 2 Nisan	2	Çeşitlilik	Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi)	KİM.9.2.9	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
25. Hafta — 29 Mart - 2 Nisan — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 29 Mart - 2 Nisan Hafta 25. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kütüphaneler Haftası (Mart ayının son pazartesi gününü içine alan hafta), Kanser Haftası (1-7 Nisan) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.9 Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörlere ilişkin hipotez oluşturabilme a) Buhar basıncını etkileyebilecek faktörleri belirlemek amacıyla sorular oluşturur. b) Belirlediği faktörlerin buhar basıncına etkilerini neden-sonuç ilişkileri kurarak belirtir. c) Belirlediği faktörlerin buhar basıncına etkilerini araştırabilmek için bağımlı-bağımsız değişkenleri ve kontrol değişkenlerini belirler. ç) Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere denemeler yapar. d) Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörleri belirlemek için sunduğu önermeleri bilimsel kuramlar ile destekler. Tema Özeti YZ Öğrenciler moleküller arası etkileşimlere dayanarak buhar basıncını etkileyen faktörler için hipotez kurar ve bunları sınayacak bir deney tasarlar. Anahtar Kavramlar MEB buhar basıncımoleküler katı Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma) DeğerlerD14 Saygı Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.9) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden buhar basıncını etkileyebilecek iki faktörü yazmaları ve bunlardan birinin etkisini neden-sonuç ilişkisiyle tek cümlede belirtmeleri istenir. Yanıtlar ikili eşleşmelerle karşılaştırılır. Köprü Kurma YZ Önceki derste oluşturulan sorular ve kurulan neden-sonuç ilişkileri, bu derste değişkenlerin belirlenmesine ve denemelerle sınanmasına temel oluşturur. Böylece öğrenciler önermelerini deneysel veriyle ve bilimsel kuramlarla destekleme basamağına geçer. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada kapalı bir kapta buharlaşma ve yoğuşma görselini gösterir. Öğrencilerden aseton ve su damlasından hangisinin daha çabuk kuruyacağını ve nedenini tahmin etmeleri istenir. Önceki derste kurulan neden-sonuç ilişkileri kısaca hatırlanır ve bu ilişkilerin bugün değişkenler belirlenerek denemelerle sınanacağı belirtilir. Keşfetme25 dk Gruplar, buhar basıncını etkileyen faktörleri (sıcaklık, sıvının cinsi, moleküller arası etkileşim türü) araştırmak için bağımlı, bağımsız ve kontrol değişkenlerini belirler (KİM.9.2.9.c). Faktörlerin buhar basıncına etkisi moleküller arası etkileşimler temelinde açıklanır (KB2.10). Öğrencilerden açıklamalarını etkili iletişim becerilerini kullanarak sınıf arkadaşlarıyla paylaşmaları istenir (SDB2.1, D14.1, E1.4). KİM.9.2.9 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Çalışma öncesinde öğrencilerden bir form aracılığıyla konuya ilişkin ön bilgilerini, deneyde neyi öğrenmeyi beklediklerini, hangi stratejileri kullanacaklarını ve neler hissedebileceklerini belirtmeleri istenir (SDB1.1). Gruplar, öğretmen gözetiminde ve açık alevsiz ortamda eşit hacimli aseton, etanol ve su damlalarının buharlaşma sürelerini karşılaştırarak değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere denemeler yapar (KİM.9.2.9.ç). KİM.9.2.9 15 dk Etkinlik 2 Elde edilen veriler tabloya işlenip yorumlanır (OB7). Gruplar önermelerini moleküller arası çekim kuvvetleri ve kinetik kuram gibi bilimsel kuramlarla destekleyerek sunar (KİM.9.2.9.d). Sonuçların diğer sıvılara genellenebilirliği tartışılır (KB2.9). KİM.9.2.9 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden öz değerlendirme formuyla başlangıçta hedefledikleri noktaya ulaşma durumlarını, süreci kolaylaştıran davranışlarını ve daha farklı yapabileceklerini belirtmeleri istenir (SDB1.2, SDB1.3, OB7). Deney tasarım adımlarının izlenmesi ve faktörlerin moleküller arası etkileşimlerle açıklanması ölçütlerini içeren Dereceli Puanlama Anahtarı ile süreç değerlendirilir (KİM.9.2.9.d). KİM.9.2.9 Sınıf defteri: KİM.9.2.9 Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörlere ilişkin hipotez…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada kapalı bir kapta buharlaşma ve yoğuşma görselini gösterir. Öğrencilerden aseton ve su damlasından hangisinin daha çabuk kuruyacağını ve nedenini tahmin etmeleri istenir. Önceki derste kurulan neden-sonuç ilişkileri kısaca hatırlanır ve bu ilişkilerin bugün değişkenler belirlenerek denemelerle sınanacağı belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Gruplar, buhar basıncını etkileyen faktörleri (sıcaklık, sıvının cinsi, moleküller arası etkileşim türü) araştırmak için bağımlı, bağımsız ve kontrol değişkenlerini belirler (KİM.9.2.9.c). Faktörlerin buhar basıncına etkisi moleküller arası etkileşimler temelinde açıklanır (KB2.10). Öğrencilerden açıklamalarını etkili iletişim becerilerini kullanarak sınıf arkadaşlarıyla paylaşmaları istenir (SDB2.1, D14.1, E1.4). KİM.9.2.9 Uygulama YZ 20 dk Çalışma öncesinde öğrencilerden bir form aracılığıyla konuya ilişkin ön bilgilerini, deneyde neyi öğrenmeyi beklediklerini, hangi stratejileri kullanacaklarını ve neler hissedebileceklerini belirtmeleri istenir (SDB1.1). Gruplar, öğretmen gözetiminde ve açık alevsiz ortamda eşit hacimli aseton, etanol ve su damlalarının buharlaşma sürelerini karşılaştırarak değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere denemeler yapar (KİM.9.2.9.ç). KİM.9.2.9 Uygulama YZ 15 dk Elde edilen veriler tabloya işlenip yorumlanır (OB7). Gruplar önermelerini moleküller arası çekim kuvvetleri ve kinetik kuram gibi bilimsel kuramlarla destekleyerek sunar (KİM.9.2.9.d). Sonuçların diğer sıvılara genellenebilirliği tartışılır (KB2.9). KİM.9.2.9 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden öz değerlendirme formuyla başlangıçta hedefledikleri noktaya ulaşma durumlarını, süreci kolaylaştıran davranışlarını ve daha farklı yapabileceklerini belirtmeleri istenir (SDB1.2, SDB1.3, OB7). Deney tasarım adımlarının izlenmesi ve faktörlerin moleküller arası etkileşimlerle açıklanması ölçütlerini içeren Dereceli Puanlama Anahtarı ile süreç değerlendirilir (KİM.9.2.9.d). KİM.9.2.9 Farklılaştırma MEB ZÖğrenciler; hidrojellerin moleküler düzeydeki yapılarını, suyla etkileşimlerini ve bu etkileşimlerin hidrojellerin fiziksel özellikleri üzerindeki etkilerini analiz edebilir DÖrneğin öğrenci, bilimsel gözlem yapıyorsa birden fazla gözlem aracı kullanmak yerine tek bir gözlem aracı kullanarak gözlemini gerçekleştirebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 29 Mart - 2 Nisan Hafta 25. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kütüphaneler Haftası (Mart ayının son pazartesi gününü içine alan hafta), Kanser Haftası (1-7 Nisan) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.9 Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörlere ilişkin hipotez oluşturabilme a) Buhar basıncını etkileyebilecek faktörleri belirlemek amacıyla sorular oluşturur. b) Belirlediği faktörlerin buhar basıncına etkilerini neden-sonuç ilişkileri kurarak belirtir. c) Belirlediği faktörlerin buhar basıncına etkilerini araştırabilmek için bağımlı-bağımsız değişkenleri ve kontrol değişkenlerini belirler. ç) Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere denemeler yapar. d) Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörleri belirlemek için sunduğu önermeleri bilimsel kuramlar ile destekler. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	5-9 Nisan	2	Çeşitlilik	Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi)	KİM.9.2.10	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
26. Hafta — 5-9 Nisan — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 5-9 Nisan Hafta 26. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kanser Haftası (1-7 Nisan) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.10 Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme a) Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik ölçütler (moleküller arası etkileşimin türü ve açık hava basıncı) belirler. b) Gözlem veya hazır veri setinden seçtiği verileri değişkenler arası ilişkileri belirleyecek şekilde düzenler. c) Kaynama sıcaklığını etkileyen faktörlere yönelik iddialarını kanıtlara dayalı açıklar. Tema Özeti YZ Suyun kaynaması izlenir; açık hava basıncı ve hidrojen bağı gibi moleküller arası etkileşimlerin kaynama sıcaklığına etkisi kanıtlarla tartışılır. Anahtar Kavramlar MEB hidrojen bağıkaynama noktasımoleküler katıyüzey gerilimi Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş Birliği DeğerlerD14 SaygıD4 Dostluk Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB4 Görsel Okuryazarlık Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.9) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğretmen, önceki derslerde çalışılan viskozite ve yüzey gerilimini birer günlük yaşam örneğiyle açıklamalarını ister. Öğrenciler eşleriyle kısaca görüşür, bir örneği sınıfa aktarır; öğretmen gerekirse yanlış kavramaları düzeltir. Köprü Kurma YZ Önceki haftada sıvıların viskozite, yüzey gerilimi, adezyon ve kohezyon gibi özelliklerinde moleküller arası etkileşimlerin rolü incelenmişti. Bu hafta aynı etkileşimlerin kaynama sıcaklığını nasıl değiştirdiği, hidrojen bağı örnekleri üzerinden ele alınır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada yüksek bir dağda su ısıtılırken kabarcıkların daha erken oluştuğunu gösteren bir görsel sunar ve 'Su her yerde 100 °C'ta mı kaynar?' sorusunu yöneltir. Öğrencilerden tahminlerini birer iki cümleyle söylemeleri istenir (E1.1). Sıvıların özellikleri kısaca hatırlatılır ve bu derste kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik ölçütler üzerinde çalışılacağı duyurulur. Keşfetme25 dk Öğretmen, suyun 100 °C'tan farklı sıcaklıklarda kaynayabildiğini gösteren deneyi gösteri olarak yapar ya da konuyla ilgili videoyu izletir; öğrenciler gözlemlerini deftere yazar (KB2.2, OB2). Ardından sınıf içi tartışmada saf sıvıların kaynama özelliği ve kaynama sıcaklığına etki eden faktörleri belirlemede kullanılabilecek ölçütler tespit edilir (KİM.9.2.10.a). Tartışma sırasında saygı kurallarına dikkat edilmesi hatırlatılır (SDB2.3, D14.1). KİM.9.2.10 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Tartışma sonunda öğrencilerin saf sıvının kaynama sıcaklığını etkileyen ölçütlere, yani sıvı yüzeyine etki eden açık hava basıncına ve moleküller arası etkileşimin türüne, ulaşmaları sağlanır. Öğrenciler belirledikleri ölçütleri dijital içerikteki örneklerle sınar ve sonuçlarını sınıfa aktarır (SDB2.1, OB2; KİM.9.2.10.a). KİM.9.2.10 20 dk Etkinlik 2 Gruplara hidrojen bağı içeren sıvıların aynı ortamdaki kaynama noktalarını gösteren hazır veri seti verilir; seçilen veriler kaynama noktası ile hidrojen bağ sayısı arasındaki ilişkiyi gösterecek biçimde tabloya düzenlenir. Öğrencilerden hidrojen bağının kaynama noktasına etkisini bu kanıtlar üzerinden değerlendirmeleri istenir (KB2.10). Kaynama noktaları arasındaki farklılığın nedeni, hidrojen bağ sayısı ile F, O ve N atomlarının elektronegatiflik değerleri ölçüt alınarak açıklanır (KİM.9.2.10.b). KİM.9.2.10 Sonuçlandırma10 dk Öğrenciler, belirledikleri ölçütleri ve hidrojen bağı verilerini düzenledikleri tabloyu Çalışma Kâğıdı üzerinde bireysel olarak tamamlar. Öğretmen tabloları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunda veri düzenleme basamaklarında zorlandıkları noktaları işaretler ve kendi çalışmalarına ilişkin geri bildirimlerini yazar (E1.4; KİM.9.2.10.b). KİM.9.2.10 Sınıf defteri: KİM.9.2.10 Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada yüksek bir dağda su ısıtılırken kabarcıkların daha erken oluştuğunu gösteren bir görsel sunar ve 'Su her yerde 100 °C'ta mı kaynar?' sorusunu yöneltir. Öğrencilerden tahminlerini birer iki cümleyle söylemeleri istenir (E1.1). Sıvıların özellikleri kısaca hatırlatılır ve bu derste kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik ölçütler üzerinde çalışılacağı duyurulur. Keşfetme YZ 25 dk Öğretmen, suyun 100 °C'tan farklı sıcaklıklarda kaynayabildiğini gösteren deneyi gösteri olarak yapar ya da konuyla ilgili videoyu izletir; öğrenciler gözlemlerini deftere yazar (KB2.2, OB2). Ardından sınıf içi tartışmada saf sıvıların kaynama özelliği ve kaynama sıcaklığına etki eden faktörleri belirlemede kullanılabilecek ölçütler tespit edilir (KİM.9.2.10.a). Tartışma sırasında saygı kurallarına dikkat edilmesi hatırlatılır (SDB2.3, D14.1). KİM.9.2.10 Uygulama YZ 15 dk Tartışma sonunda öğrencilerin saf sıvının kaynama sıcaklığını etkileyen ölçütlere, yani sıvı yüzeyine etki eden açık hava basıncına ve moleküller arası etkileşimin türüne, ulaşmaları sağlanır. Öğrenciler belirledikleri ölçütleri dijital içerikteki örneklerle sınar ve sonuçlarını sınıfa aktarır (SDB2.1, OB2; KİM.9.2.10.a). KİM.9.2.10 Uygulama YZ 20 dk Gruplara hidrojen bağı içeren sıvıların aynı ortamdaki kaynama noktalarını gösteren hazır veri seti verilir; seçilen veriler kaynama noktası ile hidrojen bağ sayısı arasındaki ilişkiyi gösterecek biçimde tabloya düzenlenir. Öğrencilerden hidrojen bağının kaynama noktasına etkisini bu kanıtlar üzerinden değerlendirmeleri istenir (KB2.10). Kaynama noktaları arasındaki farklılığın nedeni, hidrojen bağ sayısı ile F, O ve N atomlarının elektronegatiflik değerleri ölçüt alınarak açıklanır (KİM.9.2.10.b). KİM.9.2.10 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrenciler, belirledikleri ölçütleri ve hidrojen bağı verilerini düzenledikleri tabloyu Çalışma Kâğıdı üzerinde bireysel olarak tamamlar. Öğretmen tabloları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunda veri düzenleme basamaklarında zorlandıkları noktaları işaretler ve kendi çalışmalarına ilişkin geri bildirimlerini yazar (E1.4; KİM.9.2.10.b). KİM.9.2.10 Farklılaştırma MEB ZProje sürecinde öğrencilere deneyler yaptırılarak hidrojellerin özelliklerini karakterize etme fırsatı sunulabilir DBuna alternatif olarak öğrencinin kendisinin tasarladığı bir ortamı gözlemlemesi yerine öğretmenin tasarladığı bir ortamı gözlemlemesi sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Dijital içerik Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 5-9 Nisan Hafta 26. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kanser Haftası (1-7 Nisan) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.10 Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme a) Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik ölçütler (moleküller arası etkileşimin türü ve açık hava basıncı) belirler. b) Gözlem veya hazır veri setinden seçtiği verileri değişkenler arası ilişkileri belirleyecek şekilde düzenler. c) Kaynama sıcaklığını etkileyen faktörlere yönelik iddialarını kanıtlara dayalı açıklar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Dijital içerik Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	12-16 Nisan	2	Çeşitlilik	Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi)	KİM.9.2.10	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
27. Hafta — 12-16 Nisan — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 12-16 Nisan Hafta 27. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Turizm Haftası (15-22 Nisan) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.10 Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme a) Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik ölçütler (moleküller arası etkileşimin türü ve açık hava basıncı) belirler. b) Gözlem veya hazır veri setinden seçtiği verileri değişkenler arası ilişkileri belirleyecek şekilde düzenler. c) Kaynama sıcaklığını etkileyen faktörlere yönelik iddialarını kanıtlara dayalı açıklar. Tema Özeti YZ Öğrenciler sıcaklık-buhar basıncı grafiğini ve tanecikli modeli inceler, dış basınç ve sıvı türünün kaynama noktasına etkisini verilerle savunur. Anahtar Kavramlar MEB buhar basıncıkaynama noktasıyüzey gerilimi Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş Birliği DeğerlerD14 SaygıD4 Dostluk Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB4 Görsel Okuryazarlık Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematikBilimsel Bilgiler Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik, Bilimsel Bilgiler ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.10) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden viskozite, adezyon-kohezyon kuvvetleri ve yüzey gerilimini günlük hayattan birer örnekle açıklamaları istenir. Öğretmen, bir sıvının kaynama sıcaklığını etkileyen ölçütlerin (moleküller arası etkileşimin türü ve açık hava basıncı) neler olduğunu sorar. Köprü Kurma YZ Önceki derslerde belirlenen ölçütler (moleküller arası etkileşimin türü ve açık hava basıncı) bu hafta gerçek veriler üzerinde sınanır. Öğrencilerin sıvıların özelliklerine ilişkin ön bilgileri, verileri düzenleme ve iddiaları kanıtla açıklama çalışmalarına bağlanır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Turizm Haftası bağlamında yüksek rakımlı bir tatil bölgesinde suyun kaynama sıcaklığının deniz seviyesindekiyle aynı olup olmadığı sorulur (E1.1). Öğrencilerin tahminleri etkileşimli tahtaya yazılır. Bu derste kaynama sıcaklığını etkileyen faktörlerin veriler ve kanıtlarla açıklanacağı belirtilir. Keşfetme25 dk Öğrencilere saf bir sıvının sıcaklık-buhar basıncı grafiği ve kaynamayı açıklamada kullanılabilecek tanecikli model verilir. Öğrencilerden grafik ve modelden seçtikleri verileri, sıcaklık ile buhar basıncı arasındaki ilişkiyi gösterecek biçimde tabloya düzenlemeleri istenir (KİM.9.2.10.b). Düzenlenen verilerden sıvının, buhar basıncı sıvı yüzeyine etki eden dış basınca eşit olduğu sıcaklıkta kaynadığı çıkarımına ulaşılır (KB2.10). KİM.9.2.10 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Öğrenciler gruplara ayrılır; gruplara farklı sıvıların aynı dış basınçtaki ve aynı sıvının farklı dış basınçlardaki kaynama sıcaklığı verileri verilir. Gruplardan arkadaşlarıyla dayanışma içinde çalışarak dış basıncın ve sıvı türünün kaynama noktasına etkisini açıklayabilmek için bu verileri tablo ve grafik biçiminde düzenlemeleri istenir (D4.1) (KİM.9.2.10.b). KİM.9.2.10 15 dk Etkinlik 2 Gruplardan sıvı yüzeyine etki eden dış basıncın kaynama noktasını nasıl etkilediğine ilişkin iddialarını düzenledikleri verilerden kanıt göstererek açıklamaları ve bilimsel bilgilerle desteklemeleri istenir (OB1, OB4) (KİM.9.2.10.c). Sınıf içi tartışmada dış basınç ve sıvı türünün etkisi belirtilir, sonuçlar bilimsel bilgilerle karşılaştırılır (SDB2.2). KİM.9.2.10 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilere iki sıvıya ve farklı dış basınç değerlerine ilişkin veriler içeren Çalışma Kâğıdı verilir. Öğrencilerden kaynama sıcaklığına ilişkin iddialarını verilerle gerekçelendirerek yazmaları istenir (KİM.9.2.10.c). Yanıtlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile kanıt kullanma düzeylerini gözden geçirir (E1.4). KİM.9.2.10 Sınıf defteri: KİM.9.2.10 Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Turizm Haftası bağlamında yüksek rakımlı bir tatil bölgesinde suyun kaynama sıcaklığının deniz seviyesindekiyle aynı olup olmadığı sorulur (E1.1). Öğrencilerin tahminleri etkileşimli tahtaya yazılır. Bu derste kaynama sıcaklığını etkileyen faktörlerin veriler ve kanıtlarla açıklanacağı belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilere saf bir sıvının sıcaklık-buhar basıncı grafiği ve kaynamayı açıklamada kullanılabilecek tanecikli model verilir. Öğrencilerden grafik ve modelden seçtikleri verileri, sıcaklık ile buhar basıncı arasındaki ilişkiyi gösterecek biçimde tabloya düzenlemeleri istenir (KİM.9.2.10.b). Düzenlenen verilerden sıvının, buhar basıncı sıvı yüzeyine etki eden dış basınca eşit olduğu sıcaklıkta kaynadığı çıkarımına ulaşılır (KB2.10). KİM.9.2.10 Uygulama YZ 20 dk Öğrenciler gruplara ayrılır; gruplara farklı sıvıların aynı dış basınçtaki ve aynı sıvının farklı dış basınçlardaki kaynama sıcaklığı verileri verilir. Gruplardan arkadaşlarıyla dayanışma içinde çalışarak dış basıncın ve sıvı türünün kaynama noktasına etkisini açıklayabilmek için bu verileri tablo ve grafik biçiminde düzenlemeleri istenir (D4.1) (KİM.9.2.10.b). KİM.9.2.10 Uygulama YZ 15 dk Gruplardan sıvı yüzeyine etki eden dış basıncın kaynama noktasını nasıl etkilediğine ilişkin iddialarını düzenledikleri verilerden kanıt göstererek açıklamaları ve bilimsel bilgilerle desteklemeleri istenir (OB1, OB4) (KİM.9.2.10.c). Sınıf içi tartışmada dış basınç ve sıvı türünün etkisi belirtilir, sonuçlar bilimsel bilgilerle karşılaştırılır (SDB2.2). KİM.9.2.10 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilere iki sıvıya ve farklı dış basınç değerlerine ilişkin veriler içeren Çalışma Kâğıdı verilir. Öğrencilerden kaynama sıcaklığına ilişkin iddialarını verilerle gerekçelendirerek yazmaları istenir (KİM.9.2.10.c). Yanıtlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile kanıt kullanma düzeylerini gözden geçirir (E1.4). KİM.9.2.10 Farklılaştırma MEB ZAyrıca öğrenciler; hidrojellerin biyomedikal uygulamalarını, ilaç taşıma sistemlerini veya doku mühendisliği gibi pratik alanlardaki potansiyel kullanım alanlarını da inceleyebilir DÖğrencilerin hipotez oluşturma ve bilimsel sorgulama becerilerini kullanmasını sağlamak amacıyla araştırma sorularının öğrenciler tarafından belirlenmesi yerine problem durumları ya da sorular öğretmen rehberliğinde sunulabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 12-16 Nisan Hafta 27. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Turizm Haftası (15-22 Nisan) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.10 Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme a) Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik ölçütler (moleküller arası etkileşimin türü ve açık hava basıncı) belirler. b) Gözlem veya hazır veri setinden seçtiği verileri değişkenler arası ilişkileri belirleyecek şekilde düzenler. c) Kaynama sıcaklığını etkileyen faktörlere yönelik iddialarını kanıtlara dayalı açıklar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	19-23 Nisan	2	Çeşitlilik	Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi)	KİM.9.2.11	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
28. Hafta — 19-23 Nisan — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 19-23 Nisan Hafta 28. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Ulusal Egemenlik Çocuk Bayramı (23 Nisan), Turizm Haftası (15-22 Nisan) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.11 Sıvıların viskozitesini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel gözlem yapabilme a) Sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyar. b) Belirlediği nitelikler ile sıvıların viskozitesi arasındaki ilişkiyi tespit etmek üzere veriler toplayarak bu verileri kaydeder. c) Sıvılar hakkında elde ettiği benzer verilerden hareketle keşfettiği örüntüleri açıklar. Tema Özeti YZ Öğrenciler farklı saf sıvıların akışkanlığını deneyle karşılaştırır, sıcaklığın viskoziteye etkisine dair verileri kaydeder. Anahtar Kavramlar MEB akışkanlıkmoleküler katıviskozite Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl YürütmeKB2.2 Gözlem EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma) DeğerlerD4 DostlukD3 Çalışkanlık Okuryazarlık BecerileriOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.10) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden bir sıvının kaynama sıcaklığı ve buhar basıncının moleküller arası etkileşimlerle ilişkisini söylemeleri istenir. Ardından yüzey geriliminin ve adezyon-kohezyon kuvvetlerinin günlük hayattan bir örneğini vermeleri sorulur. Köprü Kurma YZ Moleküller arası etkileşimler, kaynama sıcaklığı, adezyon-kohezyon ve yüzey gerilimi bilgileri sıvıların akmaya karşı direncini yorumlamada kullanılır. Bu bağ, viskoziteyi etkileyen faktörlere ilişkin deney gözlemlerine ve veri toplamaya taşınır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Etkileşimli tahtada su ve gliserin akışını gösteren görüntü izletilir ve öğrencilerden akış hızları arasındaki farkı gözlemlemeleri istenir (KB2.2). Hangi sıvının daha yavaş aktığına ilişkin tahminlerini söylemeleri ve nedenini düşünmeleri istenir. Dersin amacının sıvıların akmaya karşı direncini etkileyen faktörleri deneyle araştırmak olduğu belirtilir. Keşfetme25 dk Viskozite, sıvıların akmaya karşı gösterdiği direnç olarak tanımlanır; öğrencilerin etkili iletişim kurarak akışkanlığı etkileyen faktörleri tartışması sağlanır (SDB2.1, D4.2). Öğrencilerden akışkanlık ile viskozite arasındaki ilişkiyi kurmaları ve sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını belirtmeleri istenir (KİM.9.2.11.a). Gruplar su, etil alkol, propanol, glikol ve gliserin gibi saf sıvıların akışkanlıklarını karşılaştıran deneyi yapar ve verileri kaydeder (KİM.9.2.11.b). KİM.9.2.11 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Gruplardan deney öncesinde işlem basamaklarını planlamaları istenir (D3.2). Çalışma öncesinde form aracılığıyla ön bilgileri, deneyden beklentileri, kullanacakları stratejiler ve olası duyguları belirlenir (SDB1.1). Gruplar sıcaklığın sıvıların akışkanlığını nasıl etkilediğine ilişkin yeni bir deney yapar, veri toplar ve kaydeder (KB2.2, OB7). Veri tabloları sınıfta paylaşılır (KİM.9.2.11.b). KİM.9.2.11 15 dk Etkinlik 2 Öğrencilerden moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların akışkanlığını nasıl etkilediğine ilişkin keşfettikleri örüntüleri açıklamaları istenir. Deney verilerini etkileşim kuvvetlerinin büyüklüğü ve sıcaklıkla ilişkilendirmeleri için 'Veriler sıcaklık arttıkça ne gösteriyor?' gibi sorular sorulur. Benzer verilerden hareketle ulaşılan örüntüler ortak bir ifadeyle genellenir (KB2.9, KİM.9.2.11.c). KİM.9.2.11 Sonuçlandırma10 dk Öğrenciler öz değerlendirme formuyla başlangıçta hedeflediği noktaya ulaşma durumlarını, süreci kolaylaştıran davranışlarını ve neleri farklı yapabileceklerini belirler (SDB1.2, SDB1.3). Keşfettikleri örüntüler çalışma kâğıdına yazılır. İsteyen öğrencilerden moleküller arası etkileşimler ile akışkanlık arasındaki neden-sonuç ilişkisini ortaya koyan bir deneyi performans görevi olarak tasarlayıp raporlamaları istenir (KİM.9.2.11.c). KİM.9.2.11 Sınıf defteri: KİM.9.2.11 Sıvıların viskozitesini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel gözlem…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Etkileşimli tahtada su ve gliserin akışını gösteren görüntü izletilir ve öğrencilerden akış hızları arasındaki farkı gözlemlemeleri istenir (KB2.2). Hangi sıvının daha yavaş aktığına ilişkin tahminlerini söylemeleri ve nedenini düşünmeleri istenir. Dersin amacının sıvıların akmaya karşı direncini etkileyen faktörleri deneyle araştırmak olduğu belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Viskozite, sıvıların akmaya karşı gösterdiği direnç olarak tanımlanır; öğrencilerin etkili iletişim kurarak akışkanlığı etkileyen faktörleri tartışması sağlanır (SDB2.1, D4.2). Öğrencilerden akışkanlık ile viskozite arasındaki ilişkiyi kurmaları ve sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını belirtmeleri istenir (KİM.9.2.11.a). Gruplar su, etil alkol, propanol, glikol ve gliserin gibi saf sıvıların akışkanlıklarını karşılaştıran deneyi yapar ve verileri kaydeder (KİM.9.2.11.b). KİM.9.2.11 Uygulama YZ 20 dk Gruplardan deney öncesinde işlem basamaklarını planlamaları istenir (D3.2). Çalışma öncesinde form aracılığıyla ön bilgileri, deneyden beklentileri, kullanacakları stratejiler ve olası duyguları belirlenir (SDB1.1). Gruplar sıcaklığın sıvıların akışkanlığını nasıl etkilediğine ilişkin yeni bir deney yapar, veri toplar ve kaydeder (KB2.2, OB7). Veri tabloları sınıfta paylaşılır (KİM.9.2.11.b). KİM.9.2.11 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların akışkanlığını nasıl etkilediğine ilişkin keşfettikleri örüntüleri açıklamaları istenir. Deney verilerini etkileşim kuvvetlerinin büyüklüğü ve sıcaklıkla ilişkilendirmeleri için 'Veriler sıcaklık arttıkça ne gösteriyor?' gibi sorular sorulur. Benzer verilerden hareketle ulaşılan örüntüler ortak bir ifadeyle genellenir (KB2.9, KİM.9.2.11.c). KİM.9.2.11 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrenciler öz değerlendirme formuyla başlangıçta hedeflediği noktaya ulaşma durumlarını, süreci kolaylaştıran davranışlarını ve neleri farklı yapabileceklerini belirler (SDB1.2, SDB1.3). Keşfettikleri örüntüler çalışma kâğıdına yazılır. İsteyen öğrencilerden moleküller arası etkileşimler ile akışkanlık arasındaki neden-sonuç ilişkisini ortaya koyan bir deneyi performans görevi olarak tasarlayıp raporlamaları istenir (KİM.9.2.11.c). KİM.9.2.11 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilerden araştırma projesi sonucunda elde ettikleri verileri analiz ederek hidrojellerin fiziksel ve kimyasal özellikleri ile etkileşimlerini detaylı bir şekilde açıklayan bir araştırma raporu sunmaları istenebilir DSıvıların buhar basıncı, viskozitesi ve yüzey gerilimine ilişkin deneylerin tasarımı öğrencilerin önerileri alındıktan sonra öğretmen tarafından gerçekleştirilebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 19-23 Nisan Hafta 28. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Ulusal Egemenlik Çocuk Bayramı (23 Nisan), Turizm Haftası (15-22 Nisan) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.11 Sıvıların viskozitesini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel gözlem yapabilme a) Sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyar. b) Belirlediği nitelikler ile sıvıların viskozitesi arasındaki ilişkiyi tespit etmek üzere veriler toplayarak bu verileri kaydeder. c) Sıvılar hakkında elde ettiği benzer verilerden hareketle keşfettiği örüntüleri açıklar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	26-30 Nisan	2	Çeşitlilik	Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi)	KİM.9.2.12	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
29. Hafta — 26-30 Nisan — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 26-30 Nisan Hafta 29. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kût'ül Amâre Zaferi (29 Nisan), Emek ve Dayanışma Günü (1 Mayıs) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.12 Adezyon ve kohezyon kuvvetlerinin sıvıların özellikleri üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme a) Aynı ya da farklı etkileşimlere sahip sıvıların özellikleri ile ilgili farkları ortaya koyar. b) Etkileşimler ile sıvıların özellikleri arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere gözlem verilerini ve hazır veri setini kullanır. c) Çıkarımlarını bilim insanlarının çıkarımları ile karşılaştırır. Tema Özeti YZ Öğrenciler sıvıların yüzey gerilimi verilerinden adezyon ve kohezyon kuvvetleriyle kılcallık ve ıslatma arasındaki ilişkiyi çıkarır. Anahtar Kavramlar MEB adezyon kuvvetikılcallık (kapiler etki)kohezyon kuvvetiyüzey gerilimi Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl Yürütme EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.1 Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal Farkındalık DeğerlerD3 ÇalışkanlıkD4 DostlukD6 DürüstlükD7 EstetikD8 MahremiyetD11 ÖzgürlükD14 SaygıD16 SorumlulukD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.11) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilere kaynama sıcaklığı, buhar basıncı ve viskozite ile ilgili kısa sorular sorulur. Tanecikler arası etkileşimi güçlü olan bir sıvının kaynama sıcaklığı ve viskozitesinin nasıl olacağı sorulur. Aynı sıcaklıkta buhar basıncı yüksek olan sıvının uçuculuğu hakkında yorum yapmaları istenir. Köprü Kurma YZ Önceki derslerde kaynama sıcaklığı, buhar basıncı ve viskozitenin tanecikler arası etkileşimlerle ilişkisi incelenmişti. Bu hafta aynı etkileşimlerin sıvının yüzeyindeki ve kap yüzeyiyle temas ettiği noktadaki davranışı nasıl belirlediği, adezyon, kohezyon ve yüzey gerilimi üzerinden araştırılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada yaprak üzerinde küre biçimindeki su damlasının ve musluktan sarkan damlanın görüntülerini gösterir. Öğrencilerden 'Su damlası neden küresel görünür?' sorusuna tahminlerini söylemeleri istenir (E1.1). Yanıtlar tahtaya yazılır; adezyon, kohezyon, yüzey gerilimi ve kılcallık kavramlarının bu derste gözlem ve hazır veri setiyle incelenerek çıkarım yapılacağı duyurulur. Keşfetme25 dk Öğrencilere farklı sıvıların belirli sıcaklıktaki yüzey gerilimi verileri ile alt mikro gösterimlerini içeren hazır veri seti verilir; sıvı gözlem görselleri etkileşimli tahtadan incelenir (KB2.2). Öğrencilerden sıvıların yüzey gerilimi, kılcallık, içbükey-dışbükey görünüm ve yüzeyi ıslatma/ıslatmama özelliği bakımından farklarını tabloya yazmaları istenir (KİM.9.2.12.a). Gruplar hâlinde adezyon-kohezyon kuvvetleri ile bu özellikler arasındaki ilişkiye dair çıkarımlar belirlenir (KB2.10; KİM.9.2.12.b). KİM.9.2.12 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilerden çıkarımlarını ders kitabındaki ve güvenilir kaynaklardaki bilim insanlarının çıkarımlarıyla karşılaştırmaları istenir (OB1). Benzer ve farklı noktalar iki sütunlu bir tabloya yazılır; farklı çıkan noktaların olası nedenleri eleştirel biçimde tartışılır (E3.10; KİM.9.2.12.c). KİM.9.2.12 20 dk Etkinlik 2 Suyun organizmalardaki hayati rolü, bitkilerde suyun taşınması ve su yüzeyinde duran böcekler örnekleri üzerinden adezyon-kohezyon kuvvetleri, kılcallık ve yüzey gerilimi kavramlarıyla ilişkilendirilir (KB2.16). Öğrencilerden tanecikler arası etkileşim kuvveti belirtilen sıvıların yüzey gerilimi, kılcallık, içbükey-dışbükey görünüm ve yüzeyi ıslatma özelliğine ilişkin boşluk doldurma sorularını yanıtlamaları istenir (KİM.9.2.12.c). KİM.9.2.12 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilere Çalışma Kâğıdı dağıtılır; adezyon-kohezyon kuvvetlerinin sıvının yüzey gerilimini, kılcallığını ve yüzeyi ıslatma özelliğini nasıl etkilediğini ve çıkarımlarının bilim insanlarının çıkarımlarıyla benzer ve farklı yönlerini açıklayan açık uçlu sorular yanıtlanır (KİM.9.2.12.c). Çalışma Kâğıdı Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; öğrencilerden öğrenmelerini gözden geçirmeleri istenir (SDB1.3). KİM.9.2.12 Sınıf defteri: KİM.9.2.12 Adezyon ve kohezyon kuvvetlerinin sıvıların özellikleri üzerindeki…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada yaprak üzerinde küre biçimindeki su damlasının ve musluktan sarkan damlanın görüntülerini gösterir. Öğrencilerden 'Su damlası neden küresel görünür?' sorusuna tahminlerini söylemeleri istenir (E1.1). Yanıtlar tahtaya yazılır; adezyon, kohezyon, yüzey gerilimi ve kılcallık kavramlarının bu derste gözlem ve hazır veri setiyle incelenerek çıkarım yapılacağı duyurulur. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilere farklı sıvıların belirli sıcaklıktaki yüzey gerilimi verileri ile alt mikro gösterimlerini içeren hazır veri seti verilir; sıvı gözlem görselleri etkileşimli tahtadan incelenir (KB2.2). Öğrencilerden sıvıların yüzey gerilimi, kılcallık, içbükey-dışbükey görünüm ve yüzeyi ıslatma/ıslatmama özelliği bakımından farklarını tabloya yazmaları istenir (KİM.9.2.12.a). Gruplar hâlinde adezyon-kohezyon kuvvetleri ile bu özellikler arasındaki ilişkiye dair çıkarımlar belirlenir (KB2.10; KİM.9.2.12.b). KİM.9.2.12 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden çıkarımlarını ders kitabındaki ve güvenilir kaynaklardaki bilim insanlarının çıkarımlarıyla karşılaştırmaları istenir (OB1). Benzer ve farklı noktalar iki sütunlu bir tabloya yazılır; farklı çıkan noktaların olası nedenleri eleştirel biçimde tartışılır (E3.10; KİM.9.2.12.c). KİM.9.2.12 Uygulama YZ 20 dk Suyun organizmalardaki hayati rolü, bitkilerde suyun taşınması ve su yüzeyinde duran böcekler örnekleri üzerinden adezyon-kohezyon kuvvetleri, kılcallık ve yüzey gerilimi kavramlarıyla ilişkilendirilir (KB2.16). Öğrencilerden tanecikler arası etkileşim kuvveti belirtilen sıvıların yüzey gerilimi, kılcallık, içbükey-dışbükey görünüm ve yüzeyi ıslatma özelliğine ilişkin boşluk doldurma sorularını yanıtlamaları istenir (KİM.9.2.12.c). KİM.9.2.12 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilere Çalışma Kâğıdı dağıtılır; adezyon-kohezyon kuvvetlerinin sıvının yüzey gerilimini, kılcallığını ve yüzeyi ıslatma özelliğini nasıl etkilediğini ve çıkarımlarının bilim insanlarının çıkarımlarıyla benzer ve farklı yönlerini açıklayan açık uçlu sorular yanıtlanır (KİM.9.2.12.c). Çalışma Kâğıdı Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; öğrencilerden öğrenmelerini gözden geçirmeleri istenir (SDB1.3). KİM.9.2.12 Farklılaştırma MEB ZElmas, grafit gibi aynı birim taneciğe sahip olan ancak farklı kimyasal özellikler sergileyen katıların özelliklerini anlamaları için öğrencilerin uzmanlarla görüşmeleri sağlanabilir. Bu görüşmeler, öğrencilerin malzeme bilimi ve kimya alanında derinlemesine bilgiye sahip olmalarına katkı sağlayabilir Dİçerik bağlamında da sadeleştirmeler yapılabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 26-30 Nisan Hafta 29. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kût'ül Amâre Zaferi (29 Nisan), Emek ve Dayanışma Günü (1 Mayıs) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.12 Adezyon ve kohezyon kuvvetlerinin sıvıların özellikleri üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme a) Aynı ya da farklı etkileşimlere sahip sıvıların özellikleri ile ilgili farkları ortaya koyar. b) Etkileşimler ile sıvıların özellikleri arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere gözlem verilerini ve hazır veri setini kullanır. c) Çıkarımlarını bilim insanlarının çıkarımları ile karşılaştırır. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	3-7 Mayıs	2	Çeşitlilik	Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi)	KİM.9.2.13	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
30. Hafta — 3-7 Mayıs — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 3-7 Mayıs Hafta 30. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Trafik ve İlk Yardım Haftası (Mayıs ayının ilk haftası) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.13 Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel sorgulama yapabilme a) Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin araştırılabilir sorular oluşturur. b) Araştırma sorularını cevaplamak üzere moleküller arası etkileşimlere ilişkin teorileri kullanarak önermeler sunar. c) Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik planladığı araştırmayı uygular. ç) Araştırmadan elde ettiği verileri yorumlar. d) Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin ulaştığı sonuçları bilimsel bilgilerle karşılaştırır. e) Günlük hayatta yüzey geriliminden kaynaklanan problemlerin çözüm sürecini bilimsel bilgilerle ilişkilendirir. Tema Özeti YZ Öğrenciler sıcaklık ve çözünen cinsinin yüzey gerilimine etkisini grup deneyiyle araştırır, ölçüm verilerini bilimsel bilgiyle yorumlar. Anahtar Kavramlar MEB moleküler katıyüzey gerilimi Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl YürütmeKB2.14 Yorumlama EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) DeğerlerD14 SaygıD3 Çalışkanlık Okuryazarlık BecerileriOB7 Veri OkuryazarlığıOB1 Bilgi Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.12) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden kaynama sıcaklığı, buhar basıncı ve viskozitenin moleküller arası kuvvetlerle ilişkisini açıklayan birer cümle yazmaları istenir. Ardından adezyon ve kohezyon kuvvetleri arasındaki farkı günlük hayattan bir örnekle belirtmeleri ve yanıtlarını eşleriyle paylaşmaları istenir. Köprü Kurma YZ Önceki haftada kaynama sıcaklığı, viskozite, adezyon ve kohezyon kuvvetleri moleküller arası etkileşimler üzerinden incelenmişti. Bu hafta aynı etkileşimler, yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin araştırılabilir sorular ve önermeler oluşturmak ile araştırmayı uygulamak için kullanılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, yaprak üzerinde duran su damlasının ve su yüzeyinde yürüyen böceğin görüntülerini etkileyici tahtada gösterir. Öğrencilerden bu durumların nedenine ilişkin düşüncelerini söylemeleri istenir (E1.1). Önceki derslerde işlenen adezyon, kohezyon ve viskozite kısaca anımsatılır; bu derste yüzey gerilimini etkileyen faktörlerin araştırılacağı duyurulur. Keşfetme25 dk Etkili iletişim kuralları belirlenerek yüzey gerilimini etkileyen faktörlerin neler olabileceği, birbirinin görüşüne saygı gösterilerek sınıfça tartışılır (SDB2.1, D14.1). Öğrencilerden açıklamaları doğrultusunda yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin araştırılabilir sorular oluşturmaları istenir (KİM.9.2.13.a). Soruların moleküller arası etkileşimler temelinde cevaplanması için çeşitli önermeler yazılır (KİM.9.2.13.b). KİM.9.2.13 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Aynı önermeyi oluşturan öğrenciler gruplar hâlinde çalışır (SDB2.2, D3.4). Gruplar sıcaklığın ve çözünen madde cinsinin yüzey gerilimine etkisini dolaylı olarak belirleyecek yöntemleri araştırır, gerekli malzemeyi seçer ve araştırmalarını planlar (D3.2) (KİM.9.2.13.c). KİM.9.2.13 20 dk Etkinlik 2 Gruplar planladıkları deneyi uygulayarak ilgili faktörün yüzey gerilimine etkisini dolaylı olarak belirler. Öğrencilerden gözlemlerini veya ölçüm verilerini tabloya kaydetmeleri istenir (OB7). Öğretmen grupları malzeme kullanımı ve ölçüm düzeni konusunda yönlendirir (KİM.9.2.13.c). KİM.9.2.13 Sonuçlandırma10 dk Gruplar araştırma yöntemlerini ve kaydettikleri gözlem ya da verileri kısaca paylaşır. Öğrencilerden grup arkadaşlarının çalışmaya katkısını Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirmeleri, Öz Değerlendirme Formuyla kendi çalışmalarını gözden geçirmeleri istenir (SDB1.2). Kaydedilen veriler portfolyoya eklenir. KİM.9.2.13 Sınıf defteri: KİM.9.2.13 Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, yaprak üzerinde duran su damlasının ve su yüzeyinde yürüyen böceğin görüntülerini etkileyici tahtada gösterir. Öğrencilerden bu durumların nedenine ilişkin düşüncelerini söylemeleri istenir (E1.1). Önceki derslerde işlenen adezyon, kohezyon ve viskozite kısaca anımsatılır; bu derste yüzey gerilimini etkileyen faktörlerin araştırılacağı duyurulur. Keşfetme YZ 25 dk Etkili iletişim kuralları belirlenerek yüzey gerilimini etkileyen faktörlerin neler olabileceği, birbirinin görüşüne saygı gösterilerek sınıfça tartışılır (SDB2.1, D14.1). Öğrencilerden açıklamaları doğrultusunda yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin araştırılabilir sorular oluşturmaları istenir (KİM.9.2.13.a). Soruların moleküller arası etkileşimler temelinde cevaplanması için çeşitli önermeler yazılır (KİM.9.2.13.b). KİM.9.2.13 Uygulama YZ 15 dk Aynı önermeyi oluşturan öğrenciler gruplar hâlinde çalışır (SDB2.2, D3.4). Gruplar sıcaklığın ve çözünen madde cinsinin yüzey gerilimine etkisini dolaylı olarak belirleyecek yöntemleri araştırır, gerekli malzemeyi seçer ve araştırmalarını planlar (D3.2) (KİM.9.2.13.c). KİM.9.2.13 Uygulama YZ 20 dk Gruplar planladıkları deneyi uygulayarak ilgili faktörün yüzey gerilimine etkisini dolaylı olarak belirler. Öğrencilerden gözlemlerini veya ölçüm verilerini tabloya kaydetmeleri istenir (OB7). Öğretmen grupları malzeme kullanımı ve ölçüm düzeni konusunda yönlendirir (KİM.9.2.13.c). KİM.9.2.13 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar araştırma yöntemlerini ve kaydettikleri gözlem ya da verileri kısaca paylaşır. Öğrencilerden grup arkadaşlarının çalışmaya katkısını Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirmeleri, Öz Değerlendirme Formuyla kendi çalışmalarını gözden geçirmeleri istenir (SDB1.2). Kaydedilen veriler portfolyoya eklenir. KİM.9.2.13 Farklılaştırma MEB ZAyrıca öğrenciler, farklı kimyasal özelliklere sahip bu katıların farklı endüstriyel ve bilimsel alanlarda nasıl kullanılabileceği konusunda düşünmeleri için teşvik edilebilir DÖğrenciler, etkileşimlerin katı ve sıvı maddelere kazandırdığı özellikleri belirlerken farklı beceriler kullanabilir. Bu becerilerin sadeleştirilmesi için düşük seviyedeki beceri göstergeleri kullanılabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 3-7 Mayıs Hafta 30. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Trafik ve İlk Yardım Haftası (Mayıs ayının ilk haftası) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.13 Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel sorgulama yapabilme a) Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin araştırılabilir sorular oluşturur. b) Araştırma sorularını cevaplamak üzere moleküller arası etkileşimlere ilişkin teorileri kullanarak önermeler sunar. c) Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik planladığı araştırmayı uygular. ç) Araştırmadan elde ettiği verileri yorumlar. d) Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin ulaştığı sonuçları bilimsel bilgilerle karşılaştırır. e) Günlük hayatta yüzey geriliminden kaynaklanan problemlerin çözüm sürecini bilimsel bilgilerle ilişkilendirir. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	10-14 Mayıs	2	Çeşitlilik	Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi)	KİM.9.2.13	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
31. Hafta — 10-14 Mayıs — Tema: Çeşitlilik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 10-14 Mayıs Hafta 31. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Vakıflar Haftası (Mayıs ayının 2. haftası), Engelliler Haftası (10-16 Mayıs), Kurban Bayramı Arefesi Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.2.13 Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel sorgulama yapabilme a) Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin araştırılabilir sorular oluşturur. b) Araştırma sorularını cevaplamak üzere moleküller arası etkileşimlere ilişkin teorileri kullanarak önermeler sunar. c) Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik planladığı araştırmayı uygular. ç) Araştırmadan elde ettiği verileri yorumlar. d) Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin ulaştığı sonuçları bilimsel bilgilerle karşılaştırır. e) Günlük hayatta yüzey geriliminden kaynaklanan problemlerin çözüm sürecini bilimsel bilgilerle ilişkilendirir. Tema Özeti YZ Öğrenciler sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörleri moleküller arası kuvvetlerle açıklar, verileri kuramla karşılaştırır, deney tasarlar. Anahtar Kavramlar MEB moleküler katıyüzey gerilimi Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.10 Çıkarım YapmaKB2.16 Akıl YürütmeKB2.14 Yorumlama EğilimlerE1.1 MerakE1.4 Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E1.5 ÖzgüvenE2.2 SorumlulukE3.2 OdaklanmaE3.7 SistemlilikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) DeğerlerD14 SaygıD3 Çalışkanlık Okuryazarlık BecerileriOB7 Veri OkuryazarlığıOB1 Bilgi Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiCoğrafyaFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.9. Genelleme GenellemeKB2.14. Yorumlama Yorumlama Alan Becerileri MEB FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB2. Sınıflandırma, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “öğrencilerin moleküller arası etkileşimlerin ve sıcaklığın sıvıların viskozitesine etkisinin belirlenmesi sürecinde sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyması, topladığı verileri kaydetmesi ve benzer veriler üzerinden keşfettiği örüntüleri açıklaması” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Performans görevi: Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında kavram karikatürü, etkinlik kâğıdı, performans görevi, yansıtma notu, sınıf içi tartışma, yapılandırılmış grid, çalışma yaprağı, tarsia yapboz, deney raporu, boşluk doldurma; akran değerlendirme, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimlerin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacakları bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.2.13) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden önceki derste planladıkları yüzey gerilimi araştırmasında hangi değişkeni değiştirdiklerini, hangilerini sabit tuttuklarını ve hangi sonuca ulaştıklarını iki cümleyle söylemeleri istenir. Birkaç öğrencinin yanıtı sınıfla paylaşılır. Köprü Kurma YZ Önceki derslerde araştırma soruları oluşturulmuş, moleküller arası etkileşimlere dayalı önermeler sunulmuş ve araştırma uygulanmıştı. Bu derste elde edilen veriler yorumlanacak, sonuçlar bilimsel bilgilerle karşılaştırılacak ve günlük hayattaki yüzey gerilimi problemleriyle ilişkilendirilecektir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada yaprak üzerinde duran su damlasının ve su üzerinde yürüyen bir böceğin görselini gösterir. Öğrencilerden sıvı yüzeyinde neler gözlediklerini söylemeleri istenir (E1.1). Önceki derste planlanıp uygulanan araştırmanın verileri hatırlatılır. Bu derste verilerin yorumlanacağı, sonuçların bilimsel bilgilerle karşılaştırılacağı ve günlük hayat problemleriyle ilişkilendirileceği belirtilir. Keşfetme25 dk Gruplardan önceki derste yürüttükleri araştırmanın verilerini (farklı sıvılar ve koşullar için elde edilen ölçümler) tablo ve grafik hâlinde düzenlemeleri istenir (OB7). Veriler karşılaştırılarak yüzey gerilimini etkileyen faktörler hakkında çıkarım yapılır (KB2.10, KB2.14). Çıkarımlar, sıvının moleküller arası etkileşim kuvvetlerinin büyüklüğü temelinde gerekçelendirilir ve ders kitabından yararlanılır (OB1). (KİM.9.2.13.ç) KİM.9.2.13 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Gruplar, yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin sonuçlarını ders kitabındaki bilimsel bilgilerle karşılaştırır; uyuşan ve uyuşmayan noktaları belirler. Uyuşmayan durumlar için olası hata kaynakları (ölçüm, sıcaklık, sıvının saflığı) eleştirel biçimde tartışılır (E3.10, KB2.16). Her grup, deney sonuçlarını ve karşılaştırmasını kısa bir rapor hâlinde yazar (SDB2.2). (KİM.9.2.13.d) KİM.9.2.13 15 dk Etkinlik 2 Öğretmen, günlük hayattan yüzey gerilimi problemleri sunar: su üzerinde duran böcekler, ince bir iğnenin su yüzeyinde kalması, deterjanın yağ ve su lekesine etkisi. Gruplar bir problem seçer, nedenini moleküller arası etkileşim kuvvetleriyle açıklar ve bir çözüm önerisi sunar. Öneriler sınıfa aktarılır. (KİM.9.2.13.e) KİM.9.2.13 Sonuçlandırma10 dk Grupların raporları; deney tasarım adımlarının izlenmesi, faktörlerin moleküller arası etkileşimle açıklanması, sonuçların bilimsel bilgilerle karşılaştırılması ve günlük hayatla ilişkilendirilmesi ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunda hedef belirlemeleri, deney sürecinde duygu ve davranışlarını nasıl kontrol ettiklerini yazmaları ve sonraki öğrenmeleri için yapacaklarını belirlemeleri istenir (SDB1.2). Öğretmen, günlük hayat örneklerini yüzey gerilimi bilgisiyle toparlar. (KİM.9.2.13.e) KİM.9.2.13 Sınıf defteri: KİM.9.2.13 Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada yaprak üzerinde duran su damlasının ve su üzerinde yürüyen bir böceğin görselini gösterir. Öğrencilerden sıvı yüzeyinde neler gözlediklerini söylemeleri istenir (E1.1). Önceki derste planlanıp uygulanan araştırmanın verileri hatırlatılır. Bu derste verilerin yorumlanacağı, sonuçların bilimsel bilgilerle karşılaştırılacağı ve günlük hayat problemleriyle ilişkilendirileceği belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Gruplardan önceki derste yürüttükleri araştırmanın verilerini (farklı sıvılar ve koşullar için elde edilen ölçümler) tablo ve grafik hâlinde düzenlemeleri istenir (OB7). Veriler karşılaştırılarak yüzey gerilimini etkileyen faktörler hakkında çıkarım yapılır (KB2.10, KB2.14). Çıkarımlar, sıvının moleküller arası etkileşim kuvvetlerinin büyüklüğü temelinde gerekçelendirilir ve ders kitabından yararlanılır (OB1). (KİM.9.2.13.ç) KİM.9.2.13 Uygulama YZ 20 dk Gruplar, yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin sonuçlarını ders kitabındaki bilimsel bilgilerle karşılaştırır; uyuşan ve uyuşmayan noktaları belirler. Uyuşmayan durumlar için olası hata kaynakları (ölçüm, sıcaklık, sıvının saflığı) eleştirel biçimde tartışılır (E3.10, KB2.16). Her grup, deney sonuçlarını ve karşılaştırmasını kısa bir rapor hâlinde yazar (SDB2.2). (KİM.9.2.13.d) KİM.9.2.13 Uygulama YZ 15 dk Öğretmen, günlük hayattan yüzey gerilimi problemleri sunar: su üzerinde duran böcekler, ince bir iğnenin su yüzeyinde kalması, deterjanın yağ ve su lekesine etkisi. Gruplar bir problem seçer, nedenini moleküller arası etkileşim kuvvetleriyle açıklar ve bir çözüm önerisi sunar. Öneriler sınıfa aktarılır. (KİM.9.2.13.e) KİM.9.2.13 Sonuçlandırma YZ 10 dk Grupların raporları; deney tasarım adımlarının izlenmesi, faktörlerin moleküller arası etkileşimle açıklanması, sonuçların bilimsel bilgilerle karşılaştırılması ve günlük hayatla ilişkilendirilmesi ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunda hedef belirlemeleri, deney sürecinde duygu ve davranışlarını nasıl kontrol ettiklerini yazmaları ve sonraki öğrenmeleri için yapacaklarını belirlemeleri istenir (SDB1.2). Öğretmen, günlük hayat örneklerini yüzey gerilimi bilgisiyle toparlar. (KİM.9.2.13.e) KİM.9.2.13 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilere süperhidrofilik ve süperhidrofobik malzemelerin günlük hayattaki uygulamalarını araştırmaları için bir görev verilebilir DÖğrenciler, etkileşimlerin katı ve sıvı maddelere kazandırdığı özellikleri belirlerken farklı beceriler kullanabilir. Bu becerilerin sadeleştirilmesi için düşük seviyedeki beceri göstergeleri kullanılabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Çeşitlilik Konu Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi) Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 10-14 Mayıs Hafta 31. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Vakıflar Haftası (Mayıs ayının 2. haftası), Engelliler Haftası (10-16 Mayıs), Kurban Bayramı Arefesi BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.2.13 Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel sorgulama yapabilme a) Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin araştırılabilir sorular oluşturur. b) Araştırma sorularını cevaplamak üzere moleküller arası etkileşimlere ilişkin teorileri kullanarak önermeler sunar. c) Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik planladığı araştırmayı uygular. ç) Araştırmadan elde ettiği verileri yorumlar. d) Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin ulaştığı sonuçları bilimsel bilgilerle karşılaştırır. e) Günlük hayatta yüzey geriliminden kaynaklanan problemlerin çözüm sürecini bilimsel bilgilerle ilişkilendirir. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Yapılandırılmış Grid Kavram Karikatürü Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarsia Yapboz Açık Uçlu Sorular Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	17-21 Mayıs	2	Sürdürülebilirlik	Nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik: Metal Nanoparçacıklar	KİM.9.3.1	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
32. Hafta — 17-21 Mayıs — Tema: Sürdürülebilirlik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Sürdürülebilirlik Konu Nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik: Metal Nanoparçacıklar Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 17-21 Mayıs Hafta 32. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı (19 Mayıs), Kurban Bayramı, Müzeler Haftası (18-24 Mayıs) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.3.1 Evsel atıklardan metal nanoparçacık elde etmek üzere deney yapabilme a) Evsel atıkları kullanarak gümüş ve bakır nanoparçacık elde etmek üzere deneyler planlar. b) Farklı evsel atıklardan gümüş ve bakır nanoparçacık eldesine ilişkin deney verilerini analiz eder. Tema Özeti MEB Bu tema, Nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik bölümünden oluşmaktadır. Bu temada öğrencilerin sürdürülebilir kalkınmanın 12. hedefi ve yeşil kimyanın atık önleme ilkesi ile yenilenebilir ham maddelerin kullanımı ilkesi temelinde deney yaparak çeşitli evsel atıklardan metal nanoparçacık elde etmeleri; sürdürülebilir kalkınmanın 14 ve 15. hedefleri ile yeşil kimyanın kirlilik önleme için gerçek zamanlı analiz ilkesi temelinde metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problemleri çözebilmeleri amaçlanmaktadır. Anahtar Kavramlar MEB ağır metalatık önlemeekolojik ayak izikimyasal ayak izimetal nanoparçacık Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB3.2 Problem ÇözmeKB2.2 Gözlem EğilimlerE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.2 İş BirliğiSDB2.1 İletişimSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar VermeSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) DeğerlerD5 DuyarlılıkD9 MerhametD3 ÇalışkanlıkD10 MütevazılıkD8 MahremiyetD14 SaygıD18 TemizlikD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB6 Vatandaşlık OkuryazarlığıOB8 Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB7. Deney Yapma Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında akran değerlendirme formu, küçük grup tartışması, performans görevi, deney raporu ve proje görevi kullanılabilir. Öğrenciler evsel atıklardan gümüş ya da bakır nanoparçacık seçimi yaparak metal nanoparçacık elde etmek üzere bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Sürecin bütünü, “deney tasarım adımlarını takip ederek metal nanoparçacık elde edebilme ve deney sonuçlarını raporlayabilme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde yakın çevresinde bulunan bir ekosistemde metaller, alaşımlar ve metal nanoparçacıkların sebep olduğu problemlerin çözümüne yönelik değerlendirmede bulunmaları istenebilir. Performans görevi “problemi belirleme, problemin ekosistem üzerindeki etkilerini özetleme, çözüme yönelik tahminlerde bulunma, tahminler üzerinden akıl yürütme ve çözüme ilişkin değerlendirmede bulunma” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Performans görevi: Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında akran değerlendirme formu, küçük grup tartışması, performans görevi, deney raporu ve proje görevi kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde yakın çevresinde bulunan bir ekosistemde metaller, alaşımlar ve metal nanoparçacıkların sebep olduğu problemlerin çözümüne yönelik değerlendirmede bulunmaları istenebilir. Temel Kabuller MEB Öğrenciler, ilkokul üçüncü sınıftan itibaren sürdürülebilirlik teması ile tanışmaktadır. Öğrencilerin bu tema altında çeşitli beceriler ile birlikte ele alınan geri dönüşüm, tasarruf, su ayak izi, karbon ayak izi kavramlarını; çeşitlilik temasından da metallerin özelliklerini bildiği kabul edilmektedir. Ön Değerlendirme Süreci MEB Çevre kirliliği, evsel atıklar ve geri dönüşüm arasında ilişki kurularak öğrencilerin evsel atıkların ekosisteme etkileri ve sürdürülebilirlikle ilgili düşüncelerini sorgulamaları sağlanabilir. Köprü Kurma MEB Günümüzde nanoteknoloji alanında çok yoğun çalışmalar yapıldığı, nanoparçacıkların fiziksel ve kimyasal yöntemlerle elde edilebildiği bilgisi verilebilir. Nanoteknolojinin ve nanoparçacıkların gerekliliğini, avantaj ve dezavantajlarının (tıp, tarım, medikal ürünler, ilaç taşıma sistemleri, kozmetik, atık su arıtma vb. alanlarla ilgili) çok yönlü etkilerini gösteren çeşitli materyaller kullanılarak konuya dikkat çekilebilir. Böylece öğrencilerin ülke ekonomisine katkıda bulunmak için yeterliklerini geliştirmeleri ile ilgili farkındalık oluşturulabilir. Ülkesinin kalkınmasını ve gelişmesini desteklemesinin önemini ve ülke varlıklarını sürdürülebilir bir şekilde kullanmanın gerekliliğini fark etmesine yardımcı olunabilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, kullanılmış çay, meyve kabuğu ve metal kapak gibi evsel atıkların çevre için yük mü yoksa kaynak mı olduğunu sorar. Öğrencilerden ekolojik ayak izi ve kimyasal ayak izi kavramları üzerinden görüşlerini paylaşmaları istenir. Önceki haftada incelenen sıvıların özellikleriyle kısa bir bağ kurulur ve bu haftanın nanoparçacıklar ile ekolojik sürdürülebilirlik üzerine olduğu duyurulur. Keşfetme25 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada sürdürülebilir kalkınma ve ekolojik sürdürülebilirliği açıklar; nanoteknoloji ile nano boyutu tanımlayıp nanoparçacıkların kullanım alanlarından örnekler verir. Çözelti ortamında nanoparçacık sentezi için eskiden beri fiziksel ve kimyasal yöntemlerin uygulandığı belirtilir. Günümüzde ekonomik, çevre dostu ve toksik etkisi olmayan biyolojik yöntemlerin yer aldığı “yeşil kimya ve nanoteknoloji”nin ön plana çıktığı vurgulanır. Öğrencilerden üç kullanım alanını defterlerine yazmaları istenir (KİM.9.3.1.a). KİM.9.3.1 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğretmen, gümüş nitrat, sodyum sitrat, bakır sülfat ve askorbik asit kullanarak gümüş ve bakır nanoparçacık eldesine ilişkin gösteri deneyi yapar. Öğrencilerden gözlemlerini defterlerine kaydetmeleri istenir (KB2.2). Nanoparçacıkların evsel atıklardan da elde edilebileceğine dikkat çekilerek sürdürülebilirlik bağlantısı kurulur; öğrencilerin doğayı korumaları ve atık yönetimini önemsemeleri beklenir, çevreye duyarlı ve merhametli olmaları desteklenir (D5.2, D9.3) (KİM.9.3.1.a). KİM.9.3.1 20 dk Etkinlik 2 Öğrenciler gruplara ayrılır; her grup çeşitli evsel atıklar arasından en az üç farklı atık seçer. Gruplardan, gümüş veya bakır çözeltilerini kullanarak bu atıklardan metal nanoparçacık elde etmeye yönelik deney planını yazmaları, malzemeleri, işlem sırasını ve gözlenecek değişimleri belirlemeleri istenir (KB2.2). Planlı ve grupla uyumlu çalışılması beklenir (OB8, D3.2, D10.3). Planlar sınıfta kısaca paylaşılır (KİM.9.3.1.a). KİM.9.3.1 Sonuçlandırma10 dk Gruplar hazırladıkları deney planını performans görevi olarak sınıfa sunar. Planlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile, grup içi iş birliği Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirilir. Öğrencilerden planlarını portfolyolarına eklemeleri istenir. Öğretmen, evsel atıklardan metal nanoparçacık eldesine yönelik deneylerin nasıl planlandığını özetler ve çalışmanın ekolojik sürdürülebilirliğe katkısına dönerek haftanın çalışmasını toparlar (KİM.9.3.1.a). KİM.9.3.1 Sınıf defteri: KİM.9.3.1 Evsel atıklardan metal nanoparçacık elde etmek üzere deney yapabilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, kullanılmış çay, meyve kabuğu ve metal kapak gibi evsel atıkların çevre için yük mü yoksa kaynak mı olduğunu sorar. Öğrencilerden ekolojik ayak izi ve kimyasal ayak izi kavramları üzerinden görüşlerini paylaşmaları istenir. Önceki haftada incelenen sıvıların özellikleriyle kısa bir bağ kurulur ve bu haftanın nanoparçacıklar ile ekolojik sürdürülebilirlik üzerine olduğu duyurulur. Keşfetme YZ 25 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada sürdürülebilir kalkınma ve ekolojik sürdürülebilirliği açıklar; nanoteknoloji ile nano boyutu tanımlayıp nanoparçacıkların kullanım alanlarından örnekler verir. Çözelti ortamında nanoparçacık sentezi için eskiden beri fiziksel ve kimyasal yöntemlerin uygulandığı belirtilir. Günümüzde ekonomik, çevre dostu ve toksik etkisi olmayan biyolojik yöntemlerin yer aldığı “yeşil kimya ve nanoteknoloji”nin ön plana çıktığı vurgulanır. Öğrencilerden üç kullanım alanını defterlerine yazmaları istenir (KİM.9.3.1.a). KİM.9.3.1 Uygulama YZ 15 dk Öğretmen, gümüş nitrat, sodyum sitrat, bakır sülfat ve askorbik asit kullanarak gümüş ve bakır nanoparçacık eldesine ilişkin gösteri deneyi yapar. Öğrencilerden gözlemlerini defterlerine kaydetmeleri istenir (KB2.2). Nanoparçacıkların evsel atıklardan da elde edilebileceğine dikkat çekilerek sürdürülebilirlik bağlantısı kurulur; öğrencilerin doğayı korumaları ve atık yönetimini önemsemeleri beklenir, çevreye duyarlı ve merhametli olmaları desteklenir (D5.2, D9.3) (KİM.9.3.1.a). KİM.9.3.1 Uygulama YZ 20 dk Öğrenciler gruplara ayrılır; her grup çeşitli evsel atıklar arasından en az üç farklı atık seçer. Gruplardan, gümüş veya bakır çözeltilerini kullanarak bu atıklardan metal nanoparçacık elde etmeye yönelik deney planını yazmaları, malzemeleri, işlem sırasını ve gözlenecek değişimleri belirlemeleri istenir (KB2.2). Planlı ve grupla uyumlu çalışılması beklenir (OB8, D3.2, D10.3). Planlar sınıfta kısaca paylaşılır (KİM.9.3.1.a). KİM.9.3.1 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar hazırladıkları deney planını performans görevi olarak sınıfa sunar. Planlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile, grup içi iş birliği Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirilir. Öğrencilerden planlarını portfolyolarına eklemeleri istenir. Öğretmen, evsel atıklardan metal nanoparçacık eldesine yönelik deneylerin nasıl planlandığını özetler ve çalışmanın ekolojik sürdürülebilirliğe katkısına dönerek haftanın çalışmasını toparlar (KİM.9.3.1.a). KİM.9.3.1 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilerden yeşil sentez yöntemleri ile metal nanoparçacıklar üretmeleri istenebilir. Bu amaçla öğrencilere bitkisel özler (çay, nane, zeytin yaprağı vb.) ve mikroorganizmalar (bakteriler, mantarlar vb.) üzerine kapsamlı bir kaynak taraması yaptırılabilir DÖğrencilere evsel atıklardan metal nanoparçacıkların elde edilmesine ilişkin deney videoları izletilebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Sürdürülebilirlik Konu Nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik: Metal Nanoparçacıklar Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 17-21 Mayıs Hafta 32. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı (19 Mayıs), Kurban Bayramı, Müzeler Haftası (18-24 Mayıs) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.3.1 Evsel atıklardan metal nanoparçacık elde etmek üzere deney yapabilme a) Evsel atıkları kullanarak gümüş ve bakır nanoparçacık elde etmek üzere deneyler planlar. b) Farklı evsel atıklardan gümüş ve bakır nanoparçacık eldesine ilişkin deney verilerini analiz eder. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	24-28 Mayıs	2	Sürdürülebilirlik	Metal Nanoparçacıklar	KİM.9.3.1	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
33. Hafta — 24-28 Mayıs — Tema: Sürdürülebilirlik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Sürdürülebilirlik Konu Metal Nanoparçacıklar Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 24-28 Mayıs Hafta 33. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İstanbul'un Fethi (29 Mayıs), Müzeler Haftası (18-24 Mayıs) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.3.1 Evsel atıklardan metal nanoparçacık elde etmek üzere deney yapabilme a) Evsel atıkları kullanarak gümüş ve bakır nanoparçacık elde etmek üzere deneyler planlar. b) Farklı evsel atıklardan gümüş ve bakır nanoparçacık eldesine ilişkin deney verilerini analiz eder. Tema Özeti YZ Öğrenciler gümüş ve bakır nanoparçacık eldesi verilerini analiz eder, hangi evsel atıktan ne kadar elde edildiğini ve geri dönüşümünü değerlendirir. Anahtar Kavramlar MEB ağır metalatık önlemeekolojik ayak izikimyasal ayak izimetal nanoparçacık Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB3.2 Problem ÇözmeKB2.2 Gözlem EğilimlerE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.2 İş BirliğiSDB2.1 İletişimSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar VermeSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) DeğerlerD5 DuyarlılıkD9 MerhametD3 ÇalışkanlıkD10 MütevazılıkD8 MahremiyetD14 SaygıD18 TemizlikD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB8 Sürdürülebilirlik OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB6 Vatandaşlık Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB7. Deney Yapma Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında akran değerlendirme formu, küçük grup tartışması, performans görevi, deney raporu ve proje görevi kullanılabilir. Öğrenciler evsel atıklardan gümüş ya da bakır nanoparçacık seçimi yaparak metal nanoparçacık elde etmek üzere bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Sürecin bütünü, “deney tasarım adımlarını takip ederek metal nanoparçacık elde edebilme ve deney sonuçlarını raporlayabilme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde yakın çevresinde bulunan bir ekosistemde metaller, alaşımlar ve metal nanoparçacıkların sebep olduğu problemlerin çözümüne yönelik değerlendirmede bulunmaları istenebilir. Performans görevi “problemi belirleme, problemin ekosistem üzerindeki etkilerini özetleme, çözüme yönelik tahminlerde bulunma, tahminler üzerinden akıl yürütme ve çözüme ilişkin değerlendirmede bulunma” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.3.1) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden gümüş ve bakır nanoparçacık eldesi için planladıkları deneyde kullanacakları evsel atığı, deney düzeneğini ve ölçecekleri değişkeni birer cümleyle söylemeleri istenir. Birkaç grubun planı sınıfla paylaşılır ve eksik kalan noktalar birlikte tamamlanır. Köprü Kurma YZ Önceki haftada planlanan gümüş ve bakır nanoparçacık deneylerinin ürettiği veriler, bu hafta analiz edilecek bilgi kaynağını oluşturur. Planlanan deneyin verilere nasıl dönüştüğü, verilerin ekolojik sürdürülebilirlik açısından neyi gösterdiği sorusuyla bağlanır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, önceki derslerde planlanan deneylerden elde edilen gümüş ve bakır nanoparçacık verilerini etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden 'Aynı miktarda evsel atıktan her zaman aynı miktarda nanoparçacık elde edilir mi?' sorusuna birer tahminle yanıt vermeleri istenir. Günün hedefi olarak deney verilerinin analiz edileceği ve atık önlemenin değerlendirileceği belirtilir. Keşfetme25 dk Öğrencilerden deney verilerini bulut gibi çevrim içi ortamlarda kişisel bilgilerin gizliliğine dikkat ederek sınıf arkadaşlarıyla paylaşmaları istenir (SDB2.2, OB2, D8.2). Paylaşılan tüm veriler, grup çalışmasında saygı kurallarına uyularak incelenir (SDB2.1, D14.1). Hangi evsel atıktan ne kadar metal nanoparçacık elde edildiği, ne kadar atığın geri dönüştürülebildiği ve ne kadarının önlenebileceği değerlendirilir (E3.10, OB1, OB6) (KİM.9.3.1.b). KİM.9.3.1 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Öğretmen, yeşil kimyanın atık önleme ilkesini tanıtır; öğrenciler analiz sonuçlarını bu ilke açısından tartışır. Sürdürülebilir kalkınma amaçlarından sorumlu üretim ve tüketim (12. hedef) etkileşimli tahtada incelenir. Gruplar, ülke kaynaklarını sürdürülebilir kullanmanın neden gerekli olduğunu birer cümleyle yazar (SDB2.3, SDB3.3, D18.3, D19.4, OB1, OB6, OB8) (KİM.9.3.1.b). KİM.9.3.1 15 dk Etkinlik 2 Öğrencilerden deney sürecindeki planlama, uygulama ve sonuç çıkarma aşamalarında kendilerini değerlendirmeleri istenir (SDB1.2). Atık yönetiminin ve doğayı korumanın çevresel sürdürülebilirlik için önemi tartışılır; doğaya karşı duyarlı ve merhametli olmanın gerekliliği vurgulanır (D5.2, D9.3, OB6, OB8). Öğrenciler, çevre temizliğine ve sürdürülebilirliğe dikkat etmeye teşvik edilir (D18.3) (KİM.9.3.1.b). KİM.9.3.1 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden, analiz sonuçlarını (hangi atıktan ne kadar nanoparçacık elde edildiği, geri dönüştürülebilen ve önlenebilen atık miktarı) içeren kısa bir rapor hazırlamaları istenir (Performans Görevi). Gruplar birbirlerinin raporlarını Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirir; raporlar Portfolyoya veya Elektronik Portfolyoya eklenir. Öğretmen, veri analizi düzeyini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. KİM.9.3.1 Sınıf defteri: KİM.9.3.1 Evsel atıklardan metal nanoparçacık elde etmek üzere deney yapabilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, önceki derslerde planlanan deneylerden elde edilen gümüş ve bakır nanoparçacık verilerini etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden 'Aynı miktarda evsel atıktan her zaman aynı miktarda nanoparçacık elde edilir mi?' sorusuna birer tahminle yanıt vermeleri istenir. Günün hedefi olarak deney verilerinin analiz edileceği ve atık önlemenin değerlendirileceği belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilerden deney verilerini bulut gibi çevrim içi ortamlarda kişisel bilgilerin gizliliğine dikkat ederek sınıf arkadaşlarıyla paylaşmaları istenir (SDB2.2, OB2, D8.2). Paylaşılan tüm veriler, grup çalışmasında saygı kurallarına uyularak incelenir (SDB2.1, D14.1). Hangi evsel atıktan ne kadar metal nanoparçacık elde edildiği, ne kadar atığın geri dönüştürülebildiği ve ne kadarının önlenebileceği değerlendirilir (E3.10, OB1, OB6) (KİM.9.3.1.b). KİM.9.3.1 Uygulama YZ 20 dk Öğretmen, yeşil kimyanın atık önleme ilkesini tanıtır; öğrenciler analiz sonuçlarını bu ilke açısından tartışır. Sürdürülebilir kalkınma amaçlarından sorumlu üretim ve tüketim (12. hedef) etkileşimli tahtada incelenir. Gruplar, ülke kaynaklarını sürdürülebilir kullanmanın neden gerekli olduğunu birer cümleyle yazar (SDB2.3, SDB3.3, D18.3, D19.4, OB1, OB6, OB8) (KİM.9.3.1.b). KİM.9.3.1 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden deney sürecindeki planlama, uygulama ve sonuç çıkarma aşamalarında kendilerini değerlendirmeleri istenir (SDB1.2). Atık yönetiminin ve doğayı korumanın çevresel sürdürülebilirlik için önemi tartışılır; doğaya karşı duyarlı ve merhametli olmanın gerekliliği vurgulanır (D5.2, D9.3, OB6, OB8). Öğrenciler, çevre temizliğine ve sürdürülebilirliğe dikkat etmeye teşvik edilir (D18.3) (KİM.9.3.1.b). KİM.9.3.1 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden, analiz sonuçlarını (hangi atıktan ne kadar nanoparçacık elde edildiği, geri dönüştürülebilen ve önlenebilen atık miktarı) içeren kısa bir rapor hazırlamaları istenir (Performans Görevi). Gruplar birbirlerinin raporlarını Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirir; raporlar Portfolyoya veya Elektronik Portfolyoya eklenir. Öğretmen, veri analizi düzeyini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. KİM.9.3.1 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilerden metal nanoparçacıkların (gümüş, altın, bakır vb.) sentezinde kullanılacak bitkisel ve mikrobiyal kaynakları belirleyerek metal nanoparçacıkların sentezini gerçekleştirmeleri istenebilir DEvsel atıklardan elde edilen metal nanoparçacık miktarına ilişkin hazır veri seti kullanılarak evsel atıkların ne kadarının geri dönüştürülebildiğine yönelik çıkarım yapılması sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Sürdürülebilirlik Konu Metal Nanoparçacıklar Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 24-28 Mayıs Hafta 33. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İstanbul'un Fethi (29 Mayıs), Müzeler Haftası (18-24 Mayıs) BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.3.1 Evsel atıklardan metal nanoparçacık elde etmek üzere deney yapabilme a) Evsel atıkları kullanarak gümüş ve bakır nanoparçacık elde etmek üzere deneyler planlar. b) Farklı evsel atıklardan gümüş ve bakır nanoparçacık eldesine ilişkin deney verilerini analiz eder. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Deney malzemesi Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	31 Mayıs - 4 Haziran	2	Sürdürülebilirlik	Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri	KİM.9.3.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
34. Hafta — 31 Mayıs - 4 Haziran — Tema: Sürdürülebilirlik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Sürdürülebilirlik Konu Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 31 Mayıs - 4 Haziran Hafta 34. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.3.2 Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problem çözebilme a) Metaller, alaşımlar ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problemleri (sucul sistemde ve toprakta ağır metal birikimi, metal nanoparçacıkların sucul sistemden uzaklaştırılamaması sorunu vb.) belirler. b) Belirlediği problemlerin ekosistem üzerindeki etkilerini özetler. c) Problemlerin çözümüne yönelik veriye dayalı önermelerde bulunur. ç) Problemin çözümüne yönelik önermelere ilişkin akıl yürütür. d) Problemin çözümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunur. Tema Özeti YZ Kanıt kartlarıyla metal ve nanoparçacıkların ekosistem sorunları belirlenir; gruplar çözüm önerilerini kimyasal ayak izine göre karşılaştırır. Anahtar Kavramlar MEB ağır metalatık önlemeekolojik ayak izikimyasal ayak izimetal nanoparçacık Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB3.2 Problem ÇözmeKB2.10 Çıkarım Yapma EğilimlerE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.2 İş BirliğiSDB3.3 Sorumlu Karar VermeSDB3.2 Sorunları Önleme DeğerlerD13 Sağlıklı YaşamD3 ÇalışkanlıkD14 SaygıD18 TemizlikD16 Sorumluluk Okuryazarlık BecerileriOB4 Görsel OkuryazarlıkOB8 Sürdürülebilirlik OkuryazarlığıOB5 Kültür OkuryazarlığıOB6 Vatandaşlık OkuryazarlığıOB2 Dijital Okuryazarlık Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB7. Deney Yapma Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında akran değerlendirme formu, küçük grup tartışması, performans görevi, deney raporu ve proje görevi kullanılabilir. Öğrenciler evsel atıklardan gümüş ya da bakır nanoparçacık seçimi yaparak metal nanoparçacık elde etmek üzere bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Sürecin bütünü, “deney tasarım adımlarını takip ederek metal nanoparçacık elde edebilme ve deney sonuçlarını raporlayabilme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde yakın çevresinde bulunan bir ekosistemde metaller, alaşımlar ve metal nanoparçacıkların sebep olduğu problemlerin çözümüne yönelik değerlendirmede bulunmaları istenebilir. Performans görevi “problemi belirleme, problemin ekosistem üzerindeki etkilerini özetleme, çözüme yönelik tahminlerde bulunma, tahminler üzerinden akıl yürütme ve çözüme ilişkin değerlendirmede bulunma” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.3.1) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden metal nanoparçacıkların ne olduğunu ve bir kullanım alanını birer cümleyle yazmaları istenir. Ardından nanoboyutta olmanın metalin özelliklerini kütlesel hâline göre nasıl değiştirdiği sözlü olarak yoklanır. Köprü Kurma YZ Önceki hafta metal nanoparçacıkların özellikleri ve kullanım alanları incelenmişti. Bu hafta aynı malzemelerin artan kullanımının ekosistemde ağır metal birikimi gibi hangi problemlere yol açtığı ele alınır. Öğrencilerden bu problemleri yeşil kimyanın atık önleme ilkesiyle ilişkilendirmeleri istenir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada telefon, araç gövdesi ve kozmetik ürünleri gibi metal, alaşım ve metal nanoparçacıklardan üretilen malzemelerin kullanımındaki artışı gösteren görseller sunar (OB4). Yeşil kimyanın atık önleme ilkesi hatırlatılarak 'Atık oluştuktan sonra temizlemek mi, oluşmasını önlemek mi daha uygundur?' sorusu sorulur. Öğrencilerin yanıtları alınır ve bu hafta ekosistemdeki problemlerin belirlenip özetleneceği duyurulur. Keşfetme25 dk Öğretmen, metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların canlılar üzerindeki etkilerine ve doğadaki birikimine ilişkin örnek olayı sunar, kanıt kartlarını gruplara dağıtır (OB4). Öğrencilerden örnek olayı ve kartları inceleyerek sucul sistemde ve toprakta ağır metal birikimi, metal nanoparçacıkların sucul sistemden uzaklaştırılamaması gibi problemleri belirlemeleri istenir (OB8, KB3.2). Belirlenen problemler sınıfta ortak bir listede toplanır (KİM.9.3.2.a). KİM.9.3.2 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilerden su veya toprakta kimyasal madde birikiminin etkilerini kanıt kartlarındaki sözel ve görsel bilgileri kullanarak sağlıklı yaşam açısından özetlemeleri istenir (D13.4). Özetlerde problemin canlılar, besin zinciri ve ekosistem üzerindeki sonuçlarının neden-sonuç ilişkisiyle yazılması sağlanır (KİM.9.3.2.b). KİM.9.3.2 20 dk Etkinlik 2 Küçük gruplara ayrılan öğrencilerden seçtikleri problemi özetlemeleri ve bilimsel raporlardan elde ettikleri verilere dayalı olarak çözüme yönelik tahminlerde bulunmaları istenir (SDB2.2, OB8, KB2.10). Her üyenin gruba aktif katılması beklenir (D3.4). Gruplar, ağır metal ve metal nanoparçacıkların kimyasal ayak izini azaltmaya yönelik verilere dayanan en az iki öneriyi yazar (KİM.9.3.2.c). KİM.9.3.2 Sonuçlandırma10 dk Öğretmen, belirlenen problemleri, ekosistemdeki etkilerini ve veriye dayalı önermeleri toparlar. Öğrencilerden sürdürülebilir kalkınmanın sudaki yaşam hedefi (14. hedef) doğrultusunda kimyasal ayak izini azaltmak için bireysel olarak neler yapabileceklerini yazmaları istenir (OB5). Grup çalışmasına katkılar akran değerlendirme formuyla değerlendirilir; çalışma kâğıtları portfolyoya eklenir. KİM.9.3.2 Sınıf defteri: KİM.9.3.2 Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada telefon, araç gövdesi ve kozmetik ürünleri gibi metal, alaşım ve metal nanoparçacıklardan üretilen malzemelerin kullanımındaki artışı gösteren görseller sunar (OB4). Yeşil kimyanın atık önleme ilkesi hatırlatılarak 'Atık oluştuktan sonra temizlemek mi, oluşmasını önlemek mi daha uygundur?' sorusu sorulur. Öğrencilerin yanıtları alınır ve bu hafta ekosistemdeki problemlerin belirlenip özetleneceği duyurulur. Keşfetme YZ 25 dk Öğretmen, metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların canlılar üzerindeki etkilerine ve doğadaki birikimine ilişkin örnek olayı sunar, kanıt kartlarını gruplara dağıtır (OB4). Öğrencilerden örnek olayı ve kartları inceleyerek sucul sistemde ve toprakta ağır metal birikimi, metal nanoparçacıkların sucul sistemden uzaklaştırılamaması gibi problemleri belirlemeleri istenir (OB8, KB3.2). Belirlenen problemler sınıfta ortak bir listede toplanır (KİM.9.3.2.a). KİM.9.3.2 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden su veya toprakta kimyasal madde birikiminin etkilerini kanıt kartlarındaki sözel ve görsel bilgileri kullanarak sağlıklı yaşam açısından özetlemeleri istenir (D13.4). Özetlerde problemin canlılar, besin zinciri ve ekosistem üzerindeki sonuçlarının neden-sonuç ilişkisiyle yazılması sağlanır (KİM.9.3.2.b). KİM.9.3.2 Uygulama YZ 20 dk Küçük gruplara ayrılan öğrencilerden seçtikleri problemi özetlemeleri ve bilimsel raporlardan elde ettikleri verilere dayalı olarak çözüme yönelik tahminlerde bulunmaları istenir (SDB2.2, OB8, KB2.10). Her üyenin gruba aktif katılması beklenir (D3.4). Gruplar, ağır metal ve metal nanoparçacıkların kimyasal ayak izini azaltmaya yönelik verilere dayanan en az iki öneriyi yazar (KİM.9.3.2.c). KİM.9.3.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğretmen, belirlenen problemleri, ekosistemdeki etkilerini ve veriye dayalı önermeleri toparlar. Öğrencilerden sürdürülebilir kalkınmanın sudaki yaşam hedefi (14. hedef) doğrultusunda kimyasal ayak izini azaltmak için bireysel olarak neler yapabileceklerini yazmaları istenir (OB5). Grup çalışmasına katkılar akran değerlendirme formuyla değerlendirilir; çalışma kâğıtları portfolyoya eklenir. KİM.9.3.2 Farklılaştırma MEB ZAyrıca derişim, pH, tepkime süreleri gibi faktörlerin nanoparçacıkların boyutu, şekli ve dağılımı üzerindeki etkilerinin araştırılması sağlanabilir DÖğrencilere evsel atıklardan metal nanoparçacıkların elde edilmesine ilişkin deney videoları izletilebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Oyun kartları / eşleştirme kartları Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Sürdürülebilirlik Konu Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 31 Mayıs - 4 Haziran Hafta 34. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.3.2 Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problem çözebilme a) Metaller, alaşımlar ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problemleri (sucul sistemde ve toprakta ağır metal birikimi, metal nanoparçacıkların sucul sistemden uzaklaştırılamaması sorunu vb.) belirler. b) Belirlediği problemlerin ekosistem üzerindeki etkilerini özetler. c) Problemlerin çözümüne yönelik veriye dayalı önermelerde bulunur. ç) Problemin çözümüne yönelik önermelere ilişkin akıl yürütür. d) Problemin çözümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunur. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Oyun kartları / eşleştirme kartları Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	7-11 Haziran	2	Sürdürülebilirlik	Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri	KİM.9.3.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
35. Hafta — 7-11 Haziran — Tema: Sürdürülebilirlik Dolu Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Sürdürülebilirlik Konu Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 7-11 Haziran Hafta 35. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.3.2 Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problem çözebilme a) Metaller, alaşımlar ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problemleri (sucul sistemde ve toprakta ağır metal birikimi, metal nanoparçacıkların sucul sistemden uzaklaştırılamaması sorunu vb.) belirler. b) Belirlediği problemlerin ekosistem üzerindeki etkilerini özetler. c) Problemlerin çözümüne yönelik veriye dayalı önermelerde bulunur. ç) Problemin çözümüne yönelik önermelere ilişkin akıl yürütür. d) Problemin çözümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunur. Tema Özeti YZ Öğrenciler metal nanoparçacıkların karasal ekosisteme etkilerini gruplarda değerlendirir, tarımda metal birikimi için çözüm önerir. Anahtar Kavramlar MEB ağır metalatık önlemeekolojik ayak izikimyasal ayak izimetal nanoparçacık Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB3.2 Problem ÇözmeKB2.10 Çıkarım Yapma EğilimlerE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.2 İş BirliğiSDB3.3 Sorumlu Karar VermeSDB3.2 Sorunları Önleme DeğerlerD13 Sağlıklı YaşamD3 ÇalışkanlıkD14 SaygıD18 TemizlikD16 Sorumluluk Okuryazarlık BecerileriOB4 Görsel OkuryazarlıkOB8 Sürdürülebilirlik OkuryazarlığıOB5 Kültür OkuryazarlığıOB6 Vatandaşlık OkuryazarlığıOB2 Dijital Okuryazarlık Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB7. Deney Yapma Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında akran değerlendirme formu, küçük grup tartışması, performans görevi, deney raporu ve proje görevi kullanılabilir. Öğrenciler evsel atıklardan gümüş ya da bakır nanoparçacık seçimi yaparak metal nanoparçacık elde etmek üzere bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Sürecin bütünü, “deney tasarım adımlarını takip ederek metal nanoparçacık elde edebilme ve deney sonuçlarını raporlayabilme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde yakın çevresinde bulunan bir ekosistemde metaller, alaşımlar ve metal nanoparçacıkların sebep olduğu problemlerin çözümüne yönelik değerlendirmede bulunmaları istenebilir. Performans görevi “problemi belirleme, problemin ekosistem üzerindeki etkilerini özetleme, çözüme yönelik tahminlerde bulunma, tahminler üzerinden akıl yürütme ve çözüme ilişkin değerlendirmede bulunma” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.3.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden önceki derslerde belirledikleri, sucul sistemde veya toprakta ağır metal birikimi gibi bir problemi bir cümleyle ifade etmeleri istenir. Ardından bu problemin ekosistem üzerindeki etkisini özetlemeleri ve özetlerini bir arkadaşlarıyla karşılaştırmaları istenir. Köprü Kurma YZ Önceki derslerde belirlenen problemler ve ekosistem üzerindeki etkileri, bu derste veriye dayalı çözüm önermelerine dönüştürülür. Atık önleme ilkesi ve ekolojik ayak izi kavramları, önermelerin akıl yürütülerek değerlendirilmesinde ölçüt olarak kullanılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada ağır metal birikiminden etkilenmiş bir sucul sistem ve toprak görseli gösterir; öğrencilerden gözlemlerini söylemeleri istenir (OB4, KB2.2). Önceki derslerde belirlenen problemler ve bunların ekosistem üzerindeki etkileri kısaca hatırlatılır. Bu derste problemlerin çözümüne yönelik önermelerin veriyle desteklenmesi, gerekçelendirilmesi ve değerlendirilmesi gerektiği duyurulur. KİM.9.3.2 Keşfetme25 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada sucul sistemde ve toprakta ağır metal birikimine ilişkin ders kitabındaki veri ve görselleri gösterir (OB4). Gruplar hâlinde veriler incelenir ve atık önleme ilkesine dayalı çözüm önermeleri yazılır (SDB2.2, KB3.2, KİM.9.3.2.c). Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların karasal yaşam hedefine (15. hedef) etkisi değerlendirilir; etkili atık yönetiminin ekosistemi koruyuşu tartışılarak çevreye saygı ve temizlik değerleri vurgulanır (SDB3.3, D14.3, D18.3, OB6, OB8). KİM.9.3.2 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Gruplar önermelerini ve dayanak olarak kullandıkları verileri sınıfa sunar; önermelerin ekosisteme olası sonuçları neden-sonuç ilişkisiyle sorgulanarak çıkarım yapılır (KB2.10, E3.10, KİM.9.3.2.ç). Önermeler toprak verimliliği ve tarımda sürdürülebilirlik ile ilişkilendirilir. Öğretmen, Türkiye'de sürdürülebilir tarımın tarihsel gelişimi kapsamında Atatürk Orman Çiftliği hakkında bilgi verir. KİM.9.3.2 15 dk Etkinlik 2 Öğrencilerden yakın çevrelerindeki bir ekosistemde metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların sebep olduğu problemler üzerine performans görevi hazırlamaları istenir (D16.3). Sanayi ve teknolojideki değişimlerin oluşturduğu çevresel problemlerin insan hayatına ve doğaya etkisi değerlendirilir, çözüm önerileri dijital araçlarla düzenlenir (SDB3.2, OB2, KİM.9.3.2.d). Sürdürülebilir tarım uygulamalarına yönelik araştırma ödevi verilir. KİM.9.3.2 Sonuçlandırma10 dk Gruplar performans görevlerindeki çözüm önerilerini sunar; öneriler veriye dayanma, gerekçelendirme ve ekosistem üzerindeki etkisi açısından Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden Akran Değerlendirme Formu'nu doldurmaları ve en uygun çözüm önerisine ilişkin değerlendirmelerini gerekçesiyle belirtmeleri istenir (SDB2.2, KİM.9.3.2.d). Performans görevleri portfolyoya eklenir. KİM.9.3.2 Sınıf defteri: KİM.9.3.2 Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada ağır metal birikiminden etkilenmiş bir sucul sistem ve toprak görseli gösterir; öğrencilerden gözlemlerini söylemeleri istenir (OB4, KB2.2). Önceki derslerde belirlenen problemler ve bunların ekosistem üzerindeki etkileri kısaca hatırlatılır. Bu derste problemlerin çözümüne yönelik önermelerin veriyle desteklenmesi, gerekçelendirilmesi ve değerlendirilmesi gerektiği duyurulur. KİM.9.3.2 Keşfetme YZ 25 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada sucul sistemde ve toprakta ağır metal birikimine ilişkin ders kitabındaki veri ve görselleri gösterir (OB4). Gruplar hâlinde veriler incelenir ve atık önleme ilkesine dayalı çözüm önermeleri yazılır (SDB2.2, KB3.2, KİM.9.3.2.c). Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların karasal yaşam hedefine (15. hedef) etkisi değerlendirilir; etkili atık yönetiminin ekosistemi koruyuşu tartışılarak çevreye saygı ve temizlik değerleri vurgulanır (SDB3.3, D14.3, D18.3, OB6, OB8). KİM.9.3.2 Uygulama YZ 20 dk Gruplar önermelerini ve dayanak olarak kullandıkları verileri sınıfa sunar; önermelerin ekosisteme olası sonuçları neden-sonuç ilişkisiyle sorgulanarak çıkarım yapılır (KB2.10, E3.10, KİM.9.3.2.ç). Önermeler toprak verimliliği ve tarımda sürdürülebilirlik ile ilişkilendirilir. Öğretmen, Türkiye'de sürdürülebilir tarımın tarihsel gelişimi kapsamında Atatürk Orman Çiftliği hakkında bilgi verir. KİM.9.3.2 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden yakın çevrelerindeki bir ekosistemde metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların sebep olduğu problemler üzerine performans görevi hazırlamaları istenir (D16.3). Sanayi ve teknolojideki değişimlerin oluşturduğu çevresel problemlerin insan hayatına ve doğaya etkisi değerlendirilir, çözüm önerileri dijital araçlarla düzenlenir (SDB3.2, OB2, KİM.9.3.2.d). Sürdürülebilir tarım uygulamalarına yönelik araştırma ödevi verilir. KİM.9.3.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar performans görevlerindeki çözüm önerilerini sunar; öneriler veriye dayanma, gerekçelendirme ve ekosistem üzerindeki etkisi açısından Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden Akran Değerlendirme Formu'nu doldurmaları ve en uygun çözüm önerisine ilişkin değerlendirmelerini gerekçesiyle belirtmeleri istenir (SDB2.2, KİM.9.3.2.d). Performans görevleri portfolyoya eklenir. KİM.9.3.2 Farklılaştırma MEB ZÖğrenciler, yeşil sentez yöntemiyle metal nanoparçacıkların üretiminin çevresel etki analizini yapabilir; enerji tüketimini, atık üretimini ve karbon ayak izini geleneksel yöntemlerle karşılaştırabilir DEvsel atıklardan elde edilen metal nanoparçacık miktarına ilişkin hazır veri seti kullanılarak evsel atıkların ne kadarının geri dönüştürülebildiğine yönelik çıkarım yapılması sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Sürdürülebilirlik Konu Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 7-11 Haziran Hafta 35. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.3.2 Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problem çözebilme a) Metaller, alaşımlar ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problemleri (sucul sistemde ve toprakta ağır metal birikimi, metal nanoparçacıkların sucul sistemden uzaklaştırılamaması sorunu vb.) belirler. b) Belirlediği problemlerin ekosistem üzerindeki etkilerini özetler. c) Problemlerin çözümüne yönelik veriye dayalı önermelerde bulunur. ç) Problemin çözümüne yönelik önermelere ilişkin akıl yürütür. d) Problemin çözümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunur. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	14-18 Haziran	2	Sürdürülebilirlik	Nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik: Metal Nanoparçacıklar, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri, Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi	KİM.9.3.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Boş Okul Temelli Planlama
36. Hafta — 14-18 Haziran — Tema: Sürdürülebilirlik Boş Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Sürdürülebilirlik Konu Nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik: Metal Nanoparçacıklar, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri, Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 14-18 Haziran Hafta 36. Hafta Tür Okul Temelli Planlama Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB KİM.9.3.2 Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problem çözebilme a) Metaller, alaşımlar ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problemleri (sucul sistemde ve toprakta ağır metal birikimi, metal nanoparçacıkların sucul sistemden uzaklaştırılamaması sorunu vb.) belirler. b) Belirlediği problemlerin ekosistem üzerindeki etkilerini özetler. c) Problemlerin çözümüne yönelik veriye dayalı önermelerde bulunur. ç) Problemin çözümüne yönelik önermelere ilişkin akıl yürütür. d) Problemin çözümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunur. Tema Özeti DPO Sürdürülebilirlik ünitesinin 5. haftası. Anahtar Kavramlar MEB ağır metalatık önlemeekolojik ayak izikimyasal ayak izimetal nanoparçacık Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB3.2 Problem Çözme EğilimlerE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD3 ÇalışkanlıkD5 DuyarlılıkD8 MahremiyetD9 MerhametD10 MütevazılıkD13 Sağlıklı YaşamD14 SaygıD16 SorumlulukD18 TemizlikD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB6 Vatandaşlık OkuryazarlığıOB8 Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerBiyolojiFizikMatematik Beceriler Arası İlişkilerKB2.2. Gözlemleme GözlemKB2.10. Çıkarım Yapma Çıkarım Yapma Alan Becerileri MEB FBAB7. Deney Yapma Diğer Derslerle İlişki MEB Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Performans görevi: Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında akran değerlendirme formu, küçük grup tartışması, performans görevi, deney raporu ve proje görevi kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi çerçevesinde yakın çevresinde bulunan bir ekosistemde metaller, alaşımlar ve metal nanoparçacıkların sebep olduğu problemlerin çözümüne yönelik değerlendirmede bulunmaları istenebilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (KİM.9.3.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci DPO Önceki haftanın çıktıları (KİM.9.3.2) kısa sorularla yoklanır. Köprü Kurma DPO Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri ile Nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik: Metal Nanoparçacıklar, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri, Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi arasında ilişki kurulur; ağır metal hatırlatılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları DPO Derse Giriş10 dk Önceki haftanın çıktıları (KİM.9.3.2) kısa sorularla yoklanır; nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik: Metal Nanoparçacıklar, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri, Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi konusuna dikkat çekilir. Keşfetme25 dk Önceki haftada işlenen KİM.9.3.2 çıktıları örnek durumlar üzerinden yeniden ele alınır; anlaşılmayan noktalar belirlenir. KİM.9.3.2 Uygulama35 dk Pekiştirme etkinlikleri: KİM.9.3.2 kapsamında alıştırma, çalışma kâğıdı ve grup çalışması yapılır; eksikler telafi edilir. KİM.9.3.2 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerin "Problemin çözümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunur" düzeyine ulaşması gözlenir; dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. KİM.9.3.2 Sınıf defteri: KİM.9.3.2 Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine…; değerlendirme Derse Giriş 10 dk Önceki haftanın çıktıları (KİM.9.3.2) kısa sorularla yoklanır; nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik: Metal Nanoparçacıklar, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri, Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi konusuna dikkat çekilir. Keşfetme 25 dk Önceki haftada işlenen KİM.9.3.2 çıktıları örnek durumlar üzerinden yeniden ele alınır; anlaşılmayan noktalar belirlenir. KİM.9.3.2 Uygulama 35 dk Pekiştirme etkinlikleri: KİM.9.3.2 kapsamında alıştırma, çalışma kâğıdı ve grup çalışması yapılır; eksikler telafi edilir. KİM.9.3.2 Sonuçlandırma 10 dk Öğrencilerin "Problemin çözümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunur" düzeyine ulaşması gözlenir; dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. KİM.9.3.2 Farklılaştırma MEB ZElde edilen nanoparçacıkların potansiyel uygulama alanlarını (tıp, elektronik, çevre temizliği vb.) inceleyebilir DÖğrencilere evsel atıklardan metal nanoparçacıkların elde edilmesine ilişkin deney videoları izletilebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Okul Temelli Planlama DPO Okul temelli planlama haftası: zümre kararıyla eksik kalan çıktılar tamamlanır, pekiştirme ve telafi etkinlikleri planlanır. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Sürdürülebilirlik Konu Nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik: Metal Nanoparçacıklar, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri, Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 14-18 Haziran Hafta 36. Hafta Tür Okul Temelli Planlama BÖLÜM II Boş Kazanımlar KİM.9.3.2 Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problem çözebilme a) Metaller, alaşımlar ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problemleri (sucul sistemde ve toprakta ağır metal birikimi, metal nanoparçacıkların sucul sistemden uzaklaştırılamaması sorunu vb.) belirler. b) Belirlediği problemlerin ekosistem üzerindeki etkilerini özetler. c) Problemlerin çözümüne yönelik veriye dayalı önermelerde bulunur. ç) Problemin çözümüne yönelik önermelere ilişkin akıl yürütür. d) Problemin çözümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunur. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir. Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Portfolyo / Elektronik Portfolyo Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	21-25 Haziran	2	Sosyal Etkinlik	Sosyal Etkinlik	Okul temelli planlama kapsamında sosyal etkinlik haftası		Boş Sosyal Etkinlik
37. Hafta — 21-25 Haziran — Tema: Sosyal Etkinlik Boş Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Sosyal Etkinlik Konu Sosyal Etkinlik Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 21-25 Haziran Hafta 37. Hafta Tür Sosyal Etkinlik Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB Okul temelli planlama kapsamında sosyal etkinlik haftası Tema Özeti DPO Okul temelli planlama kapsamında sosyal etkinlik haftası; içerik okul/zümre kararıyla belirlenir. Programlar Arası Bileşenler Boş Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Boş Ön Değerlendirme Süreci Boş Köprü Kurma Boş Öğrenme-Öğretme Uygulamaları DPO Derse Giriş10 dk Sosyal etkinlik haftasının amacı ve akışı öğrencilerle paylaşılır. Keşfetme25 dk Okul temelli planlama kapsamında zümrece belirlenen sosyal etkinlik uygulanır. Uygulama35 dk Okul temelli planlama kapsamında zümrece belirlenen sosyal etkinlik uygulanır. Sonuçlandırma10 dk Etkinlik değerlendirilir; öğrenci görüşleri alınır. Sınıf defteri: Sosyal Etkinlik; değerlendirme Derse Giriş 10 dk Sosyal etkinlik haftasının amacı ve akışı öğrencilerle paylaşılır. Keşfetme 25 dk Okul temelli planlama kapsamında zümrece belirlenen sosyal etkinlik uygulanır. Uygulama 35 dk Okul temelli planlama kapsamında zümrece belirlenen sosyal etkinlik uygulanır. Sonuçlandırma 10 dk Etkinlik değerlendirilir; öğrenci görüşleri alınır. Farklılaştırma Boş ZÖğretmen tarafından doldurulacak DÖğretmen tarafından doldurulacak Araç-Gereç ve Kaynaklar Boş Araç-Gereç Kaynaklar Okul Temelli Planlama DPO Sosyal etkinlik haftası: okul temelli planlama kapsamında etkinlik türü zümre/okul kararıyla belirlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Kimya Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Sosyal Etkinlik Konu Sosyal Etkinlik Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 21-25 Haziran Hafta 37. Hafta Tür Sosyal Etkinlik BÖLÜM II Boş Kazanımlar Okul temelli planlama kapsamında sosyal etkinlik haftası Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Kaynaklar Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar

.ders-plani-tablo tr.ders-plani-detay[hidden]{display:block}.ders-plani-tablo{display:block;overflow:visible}.ders-plani-tablo tbody.ders-plani-hafta{padding:0 0 24px}.ders-plani-slayt-nav{display:none}

9. Sınıf Kimya Günlük Planı — Kaynaklar ve İçerik

9. Sınıf Kimya Yıllık Planı (çerçeve / ünitelendirilmiş yıllık plan)
Kimya Öğretim Programı (OP)
Kimya Ders Kitabı (DK)
Ders İçeriği
Anadolu Lisesi - Anadolu Lisesi (Anadolu Lisesi) alanında Kimya dersi 9. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı günlük planı (haftalık ders planı). Haftalık 2 ders saati.

Üniteler ve Konular
1. Etkileşim (22 ders saati)

Bu tema, Kimya Hayattır ve Atomdan Periyodik Tabloya olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Bu temada öğrencilerin kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin çıkarım yapmaları, kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözmeleri, atomun yapısı hakkında bilimsel çıkarımda bulunmaları, elektron dizilimi ile ilgili tahminlerde bulunmaları, periyodik tabloda yer bulma ile ilgili akıl yürütmeleri ve elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilmeleri amaçlanmaktadır.
- Kimya Hayattır: Günlük Hayatta Kimya, Kimyasal Maddelerin Kullanımı ve Güvenlik, Kimyanın Alt Disiplinleri, Kimya Alanında Kariyer Olanakları
  
  KİM.9.1.1 Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
  KİM.9.1.2 Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme
- Atomdan Periyodik Tabloya: Atom Teorileri (Bohr Atom Teorisi, Modern Atom Teorisi) ve Atomun Yapısı, Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi, Periyodik Tabloda Yer Bulma, Periyodik Özellikler (Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik)
  
  KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
  KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme
  KİM.9.1.5 Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
  KİM.9.1.6 Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
  KİM.9.1.7 İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
  KİM.9.1.8 Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme
2. Çeşitlilik (38 ders saati)

Bu tema, Etkileşimler ve Etkileşimden Maddeye olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Bu temada öğrencilerin metalik bağın oluşumuna yönelik akıl yürütmeleri, iyonik ve kovalent bağ oluşum sürecine ilişkin gözleme dayalı tahminde bulunmaları, moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin çıkarım yapmaları, molekülleri polar ya da apolar olarak sınıflandırmaları, bileşiklerin adlandırma kurallarına ilişkin akıl yürütmeleri, moleküller arası etkileşimleri sınıflandırmaları, etkileşimlerin katıların özellikleri üzerine etkisine ilişkin çıkarım yapmaları, sıvıların özellikleri ve bu özellikleri etkileyen faktörlere ilişkin kanıt kullanmaları, hipotez oluşturmaları, bilimsel gözlem yapmaları, çıkarımda bulunmaları ve bilimsel sorgulama yapmaları amaçlanmaktadır.
- Etkileşimler: Metalik Bağ, İyonik Bağ, Kovalent Bağ, Lewis Nokta Yapısı, Molekül Polarlığı ve Apolarlığı, Bileşiklerin Adlandırılması
  
  KİM.9.2.1 Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme
  KİM.9.2.2 İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme
  KİM.9.2.3 Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme
  KİM.9.2.4 Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin çıkarımda bulunabilme
  KİM.9.2.5 Molekülleri polar ya da apolar olarak sınıflandırabilme
  KİM.9.2.6 Bileşikleri adlandırma kurallarına ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme
- Etkileşimden Maddeye: Moleküller Arası Etkileşimler, Katılar ve Özellikleri (Amorf ve Kristal Katılar), Sıvılar ve Özellikleri (Kaynama Sıcaklığı ve Buhar Basıncı, Viskozite, Adezyon ve Kohezyon Kuvvetleri, Yüzey Gerilimi)
  
  KİM.9.2.7 Moleküller arası etkileşimleri sınıflandırabilme
  KİM.9.2.8 Etkileşimlerin katıların özellikleri üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
  KİM.9.2.9 Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörlere ilişkin hipotez oluşturabilme
  KİM.9.2.10 Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme
  KİM.9.2.11 Sıvıların viskozitesini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel gözlem yapabilme
  KİM.9.2.12 Adezyon ve kohezyon kuvvetlerinin sıvıların özellikleri üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
  KİM.9.2.13 Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel sorgulama yapabilme
3. Sürdürülebilirlik (8 ders saati)

Bu tema, Nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik bölümünden oluşmaktadır. Bu temada öğrencilerin sürdürülebilir kalkınmanın 12. hedefi ve yeşil kimyanın atık önleme ilkesi ile yenilenebilir ham maddelerin kullanımı ilkesi temelinde deney yaparak çeşitli evsel atıklardan metal nanoparçacık elde etmeleri; sürdürülebilir kalkınmanın 14 ve 15. hedefleri ile yeşil kimyanın kirlilik önleme için gerçek zamanlı analiz ilkesi temelinde metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problemleri çözebilmeleri amaçlanmaktadır.
- Nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik: Metal Nanoparçacıklar, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri, Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi
  
  KİM.9.3.1 Evsel atıklardan metal nanoparçacık elde etmek üzere deney yapabilme
  KİM.9.3.2 Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problem çözebilme

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI .......... OKUL SEÇ .......... 2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF KİMYA DERSİ DERS PLANI

1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Etkileşim Dolu

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti MEB

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

Diğer Derslerle İlişki MEB

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

Temel Kabuller MEB

Ön Değerlendirme Süreci MEB

Köprü Kurma MEB

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Derse Giriş YZ 10 dk

Keşfetme YZ 25 dk

Uygulama YZ 20 dk

Uygulama YZ 15 dk

Sonuçlandırma YZ 10 dk

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Araç-Gereç

Kaynaklar

Öğretmen Görüşleri

BÖLÜM I

BÖLÜM II Boş

Kazanımlar

Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri

Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler

Araç-Gereç

Kaynaklar

Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri

Dikkat Çekme

Güdüleme

Gözden Geçirme

Derse Geçiş

Bireysel Öğrenme Etkinlikleri

Grupla Öğrenme Etkinlikleri

Özet

BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme

Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme

Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme

Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme

BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar

2. Hafta — 21-25 Eylül — Tema: Etkileşim Dolu

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

Diğer Derslerle İlişki MEB

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

Temel Kabuller DPO

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Köprü Kurma YZ

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Derse Giriş YZ 10 dk

Keşfetme YZ 25 dk

Uygulama YZ 20 dk

Uygulama YZ 15 dk

Sonuçlandırma YZ 10 dk

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Araç-Gereç

Kaynaklar

Öğretmen Görüşleri

BÖLÜM I

BÖLÜM II Boş

Kazanımlar

Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri

Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler

Araç-Gereç

Kaynaklar

Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri

Dikkat Çekme

Güdüleme

Gözden Geçirme

Derse Geçiş

Bireysel Öğrenme Etkinlikleri

Grupla Öğrenme Etkinlikleri

Özet

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF KİMYA DERSİ DERS PLANI