1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Aktarım (Transpoze) Dolu
- Ders
- Kanun
- Sınıf
- 10. Sınıf
- Tema / Ünite
- Aktarım (Transpoze)
- Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Bu ünitede öğrencilerin makamların perde aralıklarını ve aktarılmış makam dizileri ile eser arasındaki ilişkiyi belirleyerek 1, 4, 5 ses aktarım yapmaları amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
aktarım1 ses4 ses5 sesyerindenProgramlar Arası Bileşenler MEB
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Açık Uçlu Sorular
- Kısa Cevaplı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; açık uçlu sorular, kısa cevaplı sorular, kontrol listesi, öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Öğrencilerden çargâh, buselik, kürdi ve rast beşli ve dörtlülerini 1, 4, 5 ses aktardıktan sonra çalmaları istenir. Yapılan aktarım çalışması derecelendirilmiş puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Verilen eserleri 1, 4, 5 ses aktarım yaparak yazma, çalma ve 1, 4, 5 ses aktararak icra etme becerilerinin değerlendirilmesinde dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilere öğretmenin TRT repertuvarından belirlediği listeden çargâh, buselik, kürdi ve rast makamlarında bestelenmiş üç eser bulduktan sonra bu eserleri 1, 4, 5 ses aktararak çalmaya yönelik bir performans görevi verilebilir. Bu performans görevi; aktarımın doğruluğu, kanuna özgü çalma tekniklerinin uygulanması, aktarımda enstrüman hâkimiyetinin sağlanması ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
Performans görevi: Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; açık uçlu sorular, kısa cevaplı sorular, kontrol listesi, öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Öğrencilere öğretmenin TRT repertuvarından belirlediği listeden çargâh, buselik, kürdi ve rast makamlarında bestelenmiş üç eser bulduktan sonra bu eserleri 1, 4, 5 ses aktararak çalmaya yönelik bir performans görevi verilebilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin çargâh, buselik, kürdi ve rast makamlarının dizileri ile perde aralıklarını, Türk müziğindeki değiştirici işaretlerin koma değerlerini ve rumuzlarını bildikleri kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Öğrencilere "Türk müziğindeki değiştirici işaretlerin koma değerleri ve rumuzları nelerdir?" sorusu sorulabilir. Öğrencilerden çargâh, buselik, kürdi ve rast makamlarının dizileri ile perde aralıklarını belirtmeleri istenebilir.
Köprü Kurma MEB
Öğrencilere "Bir odanın düzenini değiştirmek için dışarıdan farklı bir eşya getirmediğinizi, mevcut eşyalarla yeni bir düzen oluşturduğunuzu düşünün." denebilir. Ardından "Bu durum, bir melodiyi başka bir notadan çaldığınızda duyuşun değişmesiyle nasıl ilişkilendirilebilir?", "Aktarılan bir melodinin yapısının aynı kalmasını bu duruma benzetebilir misiniz? Nasıl?" vb. sorular yöneltilebilir. Bu sayede öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmeleri ve kendi hayatları ile aktarım kavramı arasında ilişki kurmaları sağlanabilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş10 dk
Öğretmen 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile Gaziler Günü'ne kısaca değinerek derse başlar. Etkileşimli tahtada kısa bir melodi gösterilir; öğrencilerden aynı melodi başka bir sesten çalındığında nelerin değişeceğini tahmin etmeleri istenir (E1.1). Aktarım, yerinden, 1 ses, 4 ses ve 5 ses kavramları tahtaya yazılır, haftanın hedefi paylaşılır.
- Keşfetme25 dk
Öğretmen tarafından belirlenen kısa bir melodi önce yerinden, ardından 1, 4 ve 5 ses aktarılarak kanunda çalınır (SAB11). Öğrencilerden her çalışta başlangıç sesini ve melodinin kaç ses ilerlediğini etkileşimli tahtadaki dizi üzerinde izleyerek işaretlemeleri istenir (KB2.4, OB4). Öğrenciler aynı melodiyi kendi kanunlarında deneyerek aktarımın aralıklara etkisini sözlü olarak belirtir (ÇEK.10.1.1.a).
ÇEK.10.1.1 - Uygulama15 dkEtkinlik 1
Öğrencilerden bireysel olarak ders kitabındaki makam dizisinde 1, 4 ve 5 sesi bulmaları ve yerinden sese göre gereken aralıkları defterlerine yazmaları istenir (SDB1.2, D16). Öğretmen çalışmaları gözlemler ve bireysel dönüt verir (ÇEK.10.1.1.a).
ÇEK.10.1.1 - 20 dkEtkinlik 2
Gruplar hâlinde bireysel olarak bulunan aralıklar karşılaştırılır ve ortak bir aktarım tablosu hazırlanır (D3). Her gruptan bir öğrenci tabloya göre melodiyi 1, 4 ve 5 ses aktararak kanunda çalar; diğer öğrenciler çalınanı tablodaki aralıklarla denetler (E1.5). Öğretmen gruplara dönüt verir (ÇEK.10.1.1.a).
ÇEK.10.1.1 - Sonuçlandırma10 dk
Öğrencilerden kendi aktarım çalışmalarını Kontrol Listesi ile değerlendirmeleri istenir (D7). Birkaç öğrenci seçilen melodiyi yerinden ve 1, 4, 5 ses aktararak çalar; öğretmen aralıkların doğru belirlenip belirlenmediğini gözler. Eksikler sözlü olarak paylaşılır ve aktarım için gereken aralıkların nasıl bulunduğu özetlenir (ÇEK.10.1.1.a).
ÇEK.10.1.1
Sınıf defteri: ÇEK.10.1.1 Aktarım kavramını çözümleyebilme; değerlendirme
Derse Giriş YZ 10 dk
Öğretmen 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile Gaziler Günü'ne kısaca değinerek derse başlar. Etkileşimli tahtada kısa bir melodi gösterilir; öğrencilerden aynı melodi başka bir sesten çalındığında nelerin değişeceğini tahmin etmeleri istenir (E1.1). Aktarım, yerinden, 1 ses, 4 ses ve 5 ses kavramları tahtaya yazılır, haftanın hedefi paylaşılır.
Keşfetme YZ 25 dk
Öğretmen tarafından belirlenen kısa bir melodi önce yerinden, ardından 1, 4 ve 5 ses aktarılarak kanunda çalınır (SAB11). Öğrencilerden her çalışta başlangıç sesini ve melodinin kaç ses ilerlediğini etkileşimli tahtadaki dizi üzerinde izleyerek işaretlemeleri istenir (KB2.4, OB4). Öğrenciler aynı melodiyi kendi kanunlarında deneyerek aktarımın aralıklara etkisini sözlü olarak belirtir (ÇEK.10.1.1.a).
Uygulama YZ 15 dk
Öğrencilerden bireysel olarak ders kitabındaki makam dizisinde 1, 4 ve 5 sesi bulmaları ve yerinden sese göre gereken aralıkları defterlerine yazmaları istenir (SDB1.2, D16). Öğretmen çalışmaları gözlemler ve bireysel dönüt verir (ÇEK.10.1.1.a).
Uygulama YZ 20 dk
Gruplar hâlinde bireysel olarak bulunan aralıklar karşılaştırılır ve ortak bir aktarım tablosu hazırlanır (D3). Her gruptan bir öğrenci tabloya göre melodiyi 1, 4 ve 5 ses aktararak kanunda çalar; diğer öğrenciler çalınanı tablodaki aralıklarla denetler (E1.5). Öğretmen gruplara dönüt verir (ÇEK.10.1.1.a).
Sonuçlandırma YZ 10 dk
Öğrencilerden kendi aktarım çalışmalarını Kontrol Listesi ile değerlendirmeleri istenir (D7). Birkaç öğrenci seçilen melodiyi yerinden ve 1, 4, 5 ses aktararak çalar; öğretmen aralıkların doğru belirlenip belirlenmediğini gözler. Eksikler sözlü olarak paylaşılır ve aktarım için gereken aralıkların nasıl bulunduğu özetlenir (ÇEK.10.1.1.a).
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Kanun Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Kanun
- Sınıf
- 10. Sınıf
- Ünite / Tema
- Aktarım (Transpoze)
- Önerilen Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Kanun Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Açık Uçlu Sorular
- Kısa Cevaplı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi