T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF SEÇMELİ GÖRSEL SANATLAR DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen sınıfı karşılar ve dersin amacını açıklar. Öğrencilerden çevrelerinde gördükleri bir resim, müzik parçası, şiir ya da film gibi sanat örneklerini düşünmeleri istenir. Birkaç öğrencinin örneği dinlenir; bu haftanın sanat dallarını inceleyerek her dal için görsel kılavuz hazırlığının ilk adımlarını atmaya ayrıldığı belirtilir (E3.3).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada farklı sanatsal ifade şekillerini temsil eden fotoğraf ve resimleri gösterir; öğrencilerden bu görselleri dikkatle incelemeleri istenir (OB4). Ardından öğrencilerden görsellerden yola çıkarak bildikleri sanat dallarını söylemeleri istenir ve söylenen dallar tahtada listelenir (GS.9.1.1.a).

   GS.9.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Soru cevap tekniğiyle sanat dallarının neden bu kadar çeşitli olduğuna ilişkin öğrenci görüşleri alınır. Öğretmen sanat dallarının hangi özelliklere göre sınıflandırıldığını açıklar. Öğrencilerden görsel, işitsel, sözel ve karma sanatları temsil eden gruplara ayrılmaları istenir; her öğrenci temsil ettiği gruba ait bir sanat dalı seçer (GS.9.1.1.a).

   GS.9.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden seçtikleri sanat dalının çağrıştırdığı imgeleri çalışma yaprağına sözlü ya da görsel olarak ifade etmeleri istenir (SDB2.1, E3.3). Grup üyeleri ürünlerini birbirine sunar ve imgeler arasındaki ortak noktaları grup içinde konuşur (SDB2.2) (GS.9.1.1.b).

   GS.9.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grup temsilcisi, seçilen sanat dallarını ve çağrıştırdığı imgeleri kısaca sınıfa sunar. Öğretmen, kontrol listesiyle öğrencilerin sanat dalını ifade etme ve imge oluşturma durumlarını değerlendirir. Çalışma yaprakları toplanır; öğrencilerden grup değerlendirme formunda iş birliği düzeylerini işaretlemeleri istenir (SDB2.2) (GS.9.1.1.b).

   GS.9.1.1

Sınıf defteri: GS.9.1.1 Sanat dalları ile ilgili görsel kılavuz tasarlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen İlköğretim Haftası'na değinir ve öğrencilere sanat dalları ile ilgili bir görsel kılavuz tasarlanacağını açıklar. Etkileşimli tahtada görsel kaynaklardan (fotoğraf, resim) birkaç örnek gösterilir ve öğrencilerden örneklerin hangi sanat dalına ait olduğunu söylemeleri istenir (OB4). Sözel, işitsel ve karma sanatlar kavramları kısaca hatırlatılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, tasarım sürecinde telif haklarına dikkat edilmesi gerektiğini vurgular ve 'Genel ağ, yapay zekâ gibi teknolojik gelişmeler telif haklarını nasıl etkilemiştir?' sorusuyla bir tartışma başlatır. Öğrencilerden saygılı olmaları ve farklı bakış açılarını kabul etmeleri istenir (D10.3). Ardından telif hakları ile ilgili açıklayıcı bir metin verilir ve öğrencilere inceletilir (KB2.8, GS.9.1.2.a).

   GS.9.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, metne ilişkin sorular sorar; öğrencilerden sanatçıların kendi eserleri üzerindeki hakları hakkında çıkarım yapmaları istenir (D1.1, KB2.8, OB6). Öğrencilerin dijital ortamlardan görsel ve metin indirirken telif haklarına uymaları sağlanır (OB2). Gruplar, incelettirilen görsel kılavuz örneklerinden yola çıkarak kullanabilecekleri uygun araçları belirleyip ifade eder (OB4, SDB2.2, GS.9.1.2.a).

   GS.9.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan görsel kılavuzu hazırlamak için izlenecek aşamalar hakkında beyin fırtınası yapmaları istenir. Grup üyeleri seçtikleri sanat dalını tanıtan yazılı metin, görsel ve fotoğrafları amaca uygun düzenler. Gruplar çalışmalarını birleştirerek sanat dallarının tanınmasını sağlayan özgün bir görsel kılavuza dönüştürür (E3.3, SDB2.1, GS.9.1.2.b). Çalışma sonunda öğrenme alanı temiz ve düzenli bırakılır (D18.2).

   GS.9.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar hazırladıkları görsel kılavuzları sınıfa kısaca tanıtır. Öğretmen Performans Görevi niteliğindeki kılavuzları Kontrol Listesi ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrencilerden Grup Değerlendirme Formu'nu doldurarak tasarımın kılavuza dönüştürülmesinde iş birliğini değerlendirmeleri ve Çalışma Kâğıdı'na telif haklarına uyma biçimlerini yazmaları istenir.

   GS.9.1.2

Sınıf defteri: GS.9.1.2 Sanat dalları ile ilgili görsel kılavuz oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste hazırlanan görsel kılavuzlara kısaca dönerek öğrencilere başkalarının ürettiği görsellerin kullanımı hakkında ne düşündüklerini sorar. Etkileşimli tahtada bir resim ya da fotoğraf ile bu görselin üzerine müdahale edilerek oluşturulmuş bir çalışma yan yana gösterilir. Öğrencilerden iki görsel arasındaki farkları gözlemlemeleri ve bu çalışmanın nasıl yapılmış olabileceğini tahmin etmeleri istenir (OB4, KB2.8).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen kendine mal etme yaklaşımının temel özelliklerini anlatır; bir resim ya da fotoğraf çıktısı üzerine çizim ve boyamayla müdahale edilebileceğini, seçilen görselden alınan kesitin yüzeye yapıştırılıp devamının hayal gücüyle tamamlanacağını belirtir. Öğrencilerden çalışmaya uygun çizim/boyama yöntemini belirlemeleri istenir. Öğrenciler bu yönteme uygun görsel anlatım araçlarını (dereceli kurşun kalemler, mürekkepli kalemler, keçeli kalemler, sulu boya, pastel boya, akrilik boya vb.) seçip gerekçeleriyle ifade eder (GS.9.1.3.a).

   GS.9.1.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden genel ağ kaynakçasından seçtikleri görselin çıktısını almaları istenir; seçim yapılırken telif hakları ile ilgili sınırlılıklara dikkat edilmesi sağlanır (OB2). Çıktının bir bölümü kesilerek ya da yırtılarak resim yüzeyine yapıştırılır; görselin yeni kompozisyonda odak noktası olabileceği ya da farklı bir odak noktası oluşturulabileceği belirtilir (GS.9.1.3.b).

   GS.9.1.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Yapıştırılan kesit, seçilen araçlarla çizim ve boyama yoluyla hayal gücüne dayalı biçimde sürdürülür; öğrencilerden resim yüzeyini etkili kullanarak dengeli ve bütüncül bir kompozisyon oluşturmaları istenir (E3.3). Çalışma sonunda öğrencilerin öğrenme alanını temiz ve düzenli bırakmaları sağlanır (D18.2, GS.9.1.3.b).

   GS.9.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden tamamlanan kompozisyonlarını sınıfta sergilemeleri ve hangi görsel anlatım araçlarını neden seçtiklerini kısaca açıklamaları istenir (SDB2.1). Çalışmalar kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Performans görevi olarak, başka sanatçıların eserlerinden yararlanarak yeni eserler üreten sanatçıların çalışmalarından örnekler içeren bir sunum hazırlanması istenir.

   GS.9.1.3

Sınıf defteri: GS.9.1.3 Kendine mal etme yaklaşımı ile görsel kompozisyon oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, doğa temalı iki görseli (ör. bir manzara fotoğrafı ve bir resim) etkileşimli tahtadan gösterir ve öğrencilerden bu görsellerde dikkatlerini çeken şeyi söylemelerini ister (E1.1). Görselleri oluşturan parçaların bir bütün meydana getirdiği vurgulanır. Dersin amacının tasarım öge ve ilkelerini incelemek ve doğa temalı imgeleri eskizle ifade etmek olduğu belirtilir (KB2.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen görsel tasarım ögelerini (nokta, çizgi, doku, ton, leke, biçim-form, renk) ve ilkelerini (denge, hareket-yön, zıtlık, ritim, boşluk-doluluk, egemenlik, vurgu, birlik-bütünlük, oran-orantı, armoni) etkileşimli tahtada hatırlatır. Öğrencilerden doğa temalı örnek eserleri bu unsurlar açısından incelemeleri ve bütünü oluşturan parçalar arasındaki ilişkileri belirtmeleri istenir (OB1, OB4). Bulgular sınıfta paylaşılır (GS.9.2.1.a).

   GS.9.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden görsel tasarım öge ve ilkeleriyle ilgili merak ettikleri soruları sormaları istenir (E1.1). Sorular ders kitabı ve görsel kaynaklardan yararlanılarak yanıtlanır (KB2.6). Öğrencilerden incelenen eserlerde kullanılan tasarım ögelerini tespit etmeleri ve kullanım şekillerini not etmeleri istenir (KB2.4, GS.9.2.1.a).

   GS.9.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden incelenen eserlerdeki ögelerin kullanım şekillerinden yararlanarak oluşturdukları doğa temalı imgeleri eskiz çalışmasıyla ifade etmeleri istenir (E3.3). Çalışma sırasında araç-gereçlerin düzenli kullanılması ve çalışma alanının temiz bırakılması sağlanır (D18). Öğretmen süreci kontrol listesi veya gözlem formuyla izler (GS.9.2.1.b).

   GS.9.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden eskizlerinde kullandıkları tasarım öge ve ilkelerini açıklamaları ve imgeyi hangi gerekçeyle oluşturduklarını anlatmaları istenir. Eskizler sınıfta sergilenir; öğrenciler birbirlerinin çalışmalarını estetik açıdan değerlendirir (D7). Öğretmen Kontrol Listesi ve Gözlem Formu ile süreci değerlendirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurur (SDB1.2).

   GS.9.2.1

Sınıf defteri: GS.9.2.1 Görsel tasarım öge ve ilkeleri ile sanatsal ürün tasarlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada iki farklı tekniğle (çizgi ve leke) hazırlanmış görsel örnek gösterir. Öğrencilerden iki çalışma arasındaki farkları gözlemleyip söylemeleri istenir (KB2.2) (E1.1). Bu derste görsel tasarım öge ve ilkelerine uygun görsel anlatım araçlarının belirleneceği ve farklı tekniklerin denenebileceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere görsel tasarım öge ve ilkeleri ile tasarım oluşturma konusunun farklı tekniklerin kullanımına olanak sağladığı açıklanır. Öğrenciler ders kitabındaki ve görsel kaynaklardaki örnek çalışmalarda nokta, çizgi, leke, ton, ufuk çizgisi ve kaçma noktası gibi ögeleri ve bu ögelerin hangi araçla oluşturulduğunu çözümler (GS.9.2.2.a) (KB2.4, OB4). Bulgular etkileşimli tahtada sınıfça paylaşılır.

   GS.9.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Nokta ve çizgi tasarımı için kalem ve boyalarla uygulanabilen tekniklerin leke tasarımında lavi, nesnelerin dokularının keşfinde ince kâğıt (pelür) yüzeyine iz alma gibi yöntem ve tekniklerin kullanılabileceği açıklanır. Öğrenciler küçük deneme yüzeylerinde lavi ve iz alma tekniklerini dener; çalışma düzenine ve malzeme temizliğine dikkat eder (GS.9.2.2.a) (SDB1.2, D18).

   GS.9.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler resim yüzeyinde görsel tasarım öge ve ilkeleriyle bir tasarım oluşturmak için kullanılabilecek araçları (kalem, boya ve kâğıt çeşitleri vb.) belirleyerek ifade eder. Belirledikleri araçları ve hangi ögeyi oluşturmada kullanılacağını karşılaştırma tablosuna yazar, ardından eşiyle paylaşır (GS.9.2.2.a) (SDB2.2, KB2.6).

   GS.9.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler karşılaştırma tablolarındaki araçları ve denedikleri teknikleri sınıfla paylaşır. Öğretmen, tabloları kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarıyla inceler; öğrenciler öz değerlendirme formunda hangi aracın hangi ögeye uygun olduğunu açıklar. Öğrencilere “Bir tasarımda ton ve ufuk çizgisi hangi araçlarla gösterilebilir?” açık uçlu sorusu yöneltilir (GS.9.2.2.a).

   GS.9.2.2

Sınıf defteri: GS.9.2.2 Görsel tasarım öge ve ilkeleri ile sanatsal ürün oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derslerde çalışılan nokta, çizgi, leke ve ton gibi görsel tasarım ögelerini etkileşimli tahtada örnek ürünler üzerinden hatırlatır. Öğrencilerden hazırladıkları eskizleri sıralarına koymaları istenir. Bu derste eskizin sanatsal ürüne dönüştürüleceği duyurulur. Öğrencilere, bir eskizin nasıl farklı bir ürüne dönüşebileceği sorulur (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden eskizlerindeki nokta, çizgi, leke ve renk unsurlarını inceleyerek hangilerinin ürüne taşınacağını belirlemeleri istenir (KB2.2). Eskiz; lavi, leke ve ton geçişleri kullanılarak sanatsal ürüne dönüştürülmeye başlanır (E3.3). Ufuk çizgisi ve kaçma noktası gerektiğinde ders kitabındaki örneklerden yararlanılır (OB4). Öğretmen sıraları dolaşarak dönüt verir (GS.9.2.2.b).

   GS.9.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden başladıkları ürünü tamamlamak için ton, leke ve çizgi tercihlerini gözden geçirmeleri istenir (E3.7). Gerek duyan arkadaşlarına yardım edilmesi sağlanır (D20, SDB2.2). Ürünün öge ve ilkelere uygunluğu öğrencilerce sorgulanır (E3.8) ve ürün tamamlanır (GS.9.2.2.b).

   GS.9.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerin çalışma sonrası öğrenme alanını temiz ve düzenli bırakmaları sağlanır (D18.2). Tamamlanan ürünler sergilenir; gruplar hâlinde gözlem veya grup değerlendirme formu kullanılarak ürünler değerlendirilir (SDB2.2). Her grup, ürünlerdeki öge ve ilkelerin kullanımını bir cümleyle yorumlar (GS.9.2.2.b).

   GS.9.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden ürünlerini sergilemeleri ve eskizden ürüne geçerken yaptıkları değişiklikleri açıklamaları istenir (OB4). Öğrenme kanıtı olarak öğrenciler öz değerlendirme formunu ve kontrol listesini doldurur. Öğretmen ürünleri dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrencilerin kendi çalışmaları hakkında dürüst değerlendirme yapmaları vurgulanır (D6).

   GS.9.2.2

Sınıf defteri: GS.9.2.2 Görsel tasarım öge ve ilkeleri ile sanatsal ürün oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Cumhuriyet Bayramı ve Kızılay Haftası dolayısıyla yakın çevreden iki fotoğraf gösterir; biri uzağa uzanan bir yolu, diğeri bir binayı gösterir. Öğrencilerden bu fotoğraflarda nesnelerin uzaklaştıkça nasıl göründüğünü söylemeleri istenir. Dersin amacı, üç boyutlu nesneleri perspektifle göstermek olarak açıklanır (OB4).

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada ve görsel kaynaklarda perspektif çeşitleri ile ufuk çizgisi, kaçma noktası gibi kavramlar incelenir (GS.9.2.3.a, OB4). Öğretmen tek, iki ve üç kaçışlı çizgisel perspektifin özelliklerini açıklar. Öğrencilerden geometrik bir nesnenin çiziminde bu teknikleri nasıl ve hangi amaçlarla kullanabileceklerini ifade etmeleri istenir (OB1).

   GS.9.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Sınıfa geometrik formlu bir nesne ufuk çizgisinin altında, tam ortasında ve üstünde olacak şekilde yerleştirilir. Öğrencilerden her konumda nesnenin hangi yüzeylerinin göründüğünü gözlemlemeleri istenir (GS.9.2.3.a, KB2.2). Öğretmen aynı nesnenin farklı görüntüler verdiğini göstererek rakursi (kısaltım) kavramını açıklar. Öğrencilerden perspektif hakkında merak ettiklerini sormaları istenir (E3.8).

   GS.9.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden gözlemleri doğrultusunda oluşan imgeleri basit çizgilerle eskize dökmeleri istenir (GS.9.2.3.b). Her öğrenci ufuk çizgisi ile kaçma noktasını işaretleyerek nesneyi bu üç konumdan en az ikisi için çizer (SDB1.2). Öğretmen eskizleri gezerek gözden geçirir ve dönüt verir.

   GS.9.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden farklı ufuk çizgisi konumlarındaki eskizlerini yan yana koyarak Karşılaştırma Tablosuna görünen yüzeyleri yazmaları istenir (GS.9.2.3.b). Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurur. Öğretmen eskizlerini Kontrol Listesi ile değerlendirir ve toplu dönüt verir.

   GS.9.2.3

Sınıf defteri: GS.9.2.3 Üç boyutlu geometrik nesnelerin perspektif çizimini tasarlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada ufuk çizgisi ve kaçma noktası işaretlenmiş bir küp perspektifi gösterir. Öğrencilerden nesnenin kenarlarının hangi yöne gittiğini gözlemlemeleri istenir (KB2.2). Dersin amacının geometrik nesnenin görünümünü perspektif çizimine dönüştürmek olduğu belirtilir; çizim araçları ve çalışma alanı düzenlenir (D18) (GS.9.2.4).

   GS.9.2.4
2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler tahtada gösterilen küp ve silindir gibi geometrik formlardan birini seçer. Ufuk çizgisini ve kaçma noktasını belirleyip nesnenin görünümünü eskiz kâğıdında perspektif çizime dönüştürür (OB4, KB2.4). Planlama, eskiz, yapı çizgileri ve ton aşamaları sistematik biçimde izlenerek formun çizimi tamamlanır (E3.7) (GS.9.2.4.b).

   GS.9.2.4
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden okul koridorunda bir köşeden bakarak kapı, kiriş, duvar ve yer döşemesinin perspektif görünümünü belirlemeleri istenir. Ufuk çizgisi ile kaçma noktaları eskizle yerleştirilir; ikili çalışarak yerleşimler birbirine gösterilir (SDB2.2, E3.8). Öğretmen eskizleri gözlemleyip dönüt verir (GS.9.2.4.b).

   GS.9.2.4
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler koridor görünümünü performans görevi olarak geleneksel ya da dijital yöntemle çizer. Lavi, leke ve tonlama ile derinlik duygusu güçlendirilir; çalışmada özenli ve estetik bir anlatım hedeflenir (E3.3, D7). Tamamlanan çizimler kontrol listesiyle değerlendirilir (GS.9.2.4.b).

   GS.9.2.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler çizimlerini sıraya koyarak sınıf içi kısa bir sergi hazırlar. Öğrencilerden çizimlerini öz değerlendirme formuyla ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirmeleri istenir (SDB1.2). Öğretmen, ufuk çizgisi ve kaçma noktası kullanımını karşılaştırma tablosunda işaretler ve açık uçlu sorularla perspektife dönüştürme sürecini sorgular (GS.9.2.4.b).

   GS.9.2.4

Sınıf defteri: GS.9.2.4 Üç boyutlu geometrik nesnelerin perspektif çizimini oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, farklı renk armonileriyle hazırlanmış birkaç resmi etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden resimlerdeki renklerin birbiriyle ilişkisini gözlemlemeleri ve bu etkiyi nasıl elde ettiklerini düşünmeleri istenir. Bu hafta renk kuramıyla ilgili bilgi toplanacağı, ışığın renk üzerindeki etkisinin sorgulanacağı ve sanatsal üretimde kullanılacak görsel anlatım araçlarının belirleneceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Konuya uygun görsel anlatım araçlarını belirleyebilmeleri için öğrencilerden ders kitabı ve dijital içerikten renk kuramıyla ilgili bilgi toplamaları istenir (KB2.6). Öğrencilerden topladıkları bilgileri farklı kaynaklarla karşılaştırarak doğrulamaları ve çalışma defterlerine kaydetmeleri istenir; renk armonisine uygun görsel anlatım araçları ifade edilir (GS.9.2.5.a).

   GS.9.2.5
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Tartışma ortamı oluşturulur; 'Işık olmazsa renkler görünür mü?', 'Işık ve renk arasındaki temel ilişki nedir?' ve 'Işık kaynaklarının değişmesi renkleri nasıl etkiler?' soruları sorulur (SDB2.2, E3.4). Newton'ın prizma deneyi uygulanır ya da konuyla ilgili video izletilir; öğrencilerden rengin ışıkla ilişkisini ve oluşumunu fark etmeleri istenir (GS.9.2.5.a).

   GS.9.2.5
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden bir nesnenin ışık alan, az ışık alan ve hiç ışık almayan alanlarını tespit etmeleri istenir (KB2.2). Nesnenin rengi ve ışığın etkisiyle oluşan ton değerleri hakkında konuşulur; bu ton değerlerini göstermeye uygun görsel anlatım araçları belirlenir (GS.9.2.5.a).

   GS.9.2.5
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden renk armonileri uygulamasına uygun görsel anlatım araçlarını açık uçlu sorularla ifade etmeleri istenir. Topladıkları bilgileri ve ton gözlemlerini Karşılaştırma Tablosu'na işlemeleri sağlanır. Öğretmen, Kontrol Listesi ve Öz Değerlendirme Formu ile süreci değerlendirerek toparlayıcı dönüt verir (GS.9.2.5.a).

   GS.9.2.5

Sınıf defteri: GS.9.2.5 Renk armonileri ile sanatsal ürün oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada ifade edilen görsel anlatım araçlarını ve renk armonilerini etkileşimli tahtada kısaca hatırlatır. Bu hafta mevsimleri ve doğayı konu alan sanatsal bir ürünün seçilen renk armonisiyle oluşturulacağı duyurulur. Öğrencilerden hangi mevsimi ve hangi renk armonisini kullanmak istediklerine dair ilk düşüncelerini söylemeleri istenir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada sulu boya ve guaj boya gibi su bazlı tekniklerin lavi, leke ve ton özelliklerini örneklerle açıklar. Öğrencilerden 'Mevsimlerin Renklerle Anlatımı' konusuna uygun renk armonisini çalışmak için hangi tekniğin uygun olduğunu belirleyip gerekçesiyle ifade etmeleri istenir. Öğrenciler seçtikleri tekniğe uygun su bazlı boyaları ayırır (GS.9.2.5.b).

   GS.9.2.5
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Mevsimleri ve doğayı konu edinmiş ressamların eserleri etkileşimli tahtada sunumla gösterilir. Öğrencilerden monokrom (tek renk), sıcak ve soğuk armonilerin eserlerde nasıl kullanıldığını ton ve renk dağılımına bakarak incelemeleri istenir. Her öğrencinin kendi çalışması için bir armoni seçmesi sağlanır (GS.9.2.5.b).

   GS.9.2.5
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden seçtikleri armoniyle mevsim ya da doğa konulu bir ürün için eskiz hazırlayarak çalışmalarını planlamaları istenir (SDB1.2). Planlarına uygun özgün bir kompozisyon geliştirip ürünü seçtikleri su bazlı boyayla uygulamaları sağlanır (E3.3, GS.9.2.5.b). Çalışma sonunda öğrenme alanının temiz ve düzenli bırakılması sağlanır (D18.2).

   GS.9.2.5
5. Sonuçlandırma10 dk

   Tamamlanan ürünler sınıfta sergilenir. Öğrencilerden ürünlerini armoninin tutarlılığı, tekniğin uygun kullanımı ve çalışma düzeni ölçütlerini içeren kontrol listesiyle öz değerlendirme formunda değerlendirmeleri istenir. Öğretmen ürünleri dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Birkaç öğrenciden seçtikleri armoninin mevsim temasını nasıl anlattığını açıklamaları istenir (GS.9.2.5.b).

   GS.9.2.5

Sınıf defteri: GS.9.2.5 Renk armonileri ile sanatsal ürün oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bir doğal ve bir yapay nesne fotoğrafı gösterir. Öğrencilerden nesnelerin yüzeyine, ışığı yansıtmasına ve rengine bakarak gözlemlerini söylemeleri istenir (KB2.2). Bu gözlemlerin natürmort çizimi için nasıl bir başlangıç oluşturabileceği sorulur. Haftanın amacı, nesnelerin yapısal özelliklerini incelemek ve oluşan imgeleri ifade etmek olarak açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere doğal ve yapay nesnelerin fotoğrafları ile sanatçı çizimleri incelettirilir; dış ve iç yapıların çizgi, doku, ton değerleri, ışığı yansıtma, parlaklık ve renk özellikleri üzerinde durulur (OB4). İkili çalışan öğrenciler, nesnelerin yapısal özelliklerini karşılaştırarak bulgularını sınıfla paylaşır (E1.1). Öğretmen, soruyla sorgulamayı destekler (E3.8). Doğal ve yapay nesnelerin yapısal özellikleri incelenir (GS.9.2.6.a).

   GS.9.2.6
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden doğal ve yapay nesneler arasındaki benzerlik ve farklılıkları kavrayabilmeleri için bir karşılaştırma tablosu oluşturmaları istenir. Tabloda çizgi, doku, ton, ışığı yansıtma, parlaklık ve renk ölçütleri yer alır; veriler ders kitabı ve görsel kaynaklardan toplanır (KB2.6, OB1). Öğrenciler tablolarını çözümleyerek eşleriyle karşılaştırır (KB2.4, SDB2.2). Doğal ve yapay nesnelerin yapısal özellikleri incelenir (GS.9.2.6.a).

   GS.9.2.6
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden sanatçıların bu nesneleri betimlerken çizgisel ve tonal değerleri nasıl kullandıklarını belirlemeleri istenir. Belirledikleri değerleri ve bu nesnelerden zihinlerinde oluşan imgeleri sözlü ya da yazılı olarak ifade etmeleri istenir (E3.3). Öğretmen, açık uçlu sorularla ifadelerin gerekçelendirilmesini sağlar (GS.9.2.6.b).

   GS.9.2.6
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden karşılaştırma tablolarındaki bulgulara dayanarak doğal ve yapay nesnelerden oluşturdukları imgeleri ifade etmeleri istenir (GS.9.2.6.b). Öğretmen, açık uçlu sorular sorar; tablolar kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak çalışma sürecindeki sorumluluklarını gözden geçirir (D16).

   GS.9.2.6

Sınıf defteri: GS.9.2.6 Natürmort çizimi tasarlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada iki natürmort örneği gösterir; biri tonlu, biri çizgisel yöntemle yapılmıştır. Öğrencilerden iki çalışmadaki farkları gözlemleyerek söylemeleri istenir (KB2.2). Doğal ve yapay nesnelerden oluşan bir kompozisyonun çizime nasıl dönüştürüleceği sorusu tartışılır. Dersin amacı bu dönüşümü kendi çalışmalarında gerçekleştirmek olarak açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen natürmort çiziminde uyulması gereken yöntem ve teknikleri görsel kaynaklarla açıklar; nesnelerin çiziminde çizgi, leke, tonal değerler ve doku gibi görsel tasarım ögelerinin kullanılacağını belirtir. Öğrencilerden kara kalem, tükenmez kalem, kuru boya, füzen ya da pastel tekniklerinden birini, ayrıca çizgisel, tonal veya tarama yöntemlerinden birini belirlemeleri istenir (OB4). Seçilen araç ve yöntem sınıfa ifade edilir (GS.9.2.7.a).

   GS.9.2.7
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden uygulama alanına birer doğal ve yapay nesne getirmeleri istenir (SDB1.2). Getirilen nesnelerle görsel tasarım öge ve ilkeleri dikkate alınarak bir kompozisyon hazırlanır. Kalem ölçüsüyle oran orantı ilkesine göre kompozisyon çözümlenir ve bir taslak çizim oluşturulur (KB2.4, GS.9.2.7.b).

   GS.9.2.7
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler taslağı, seçtikleri teknik ve yönteme uygun biçimde geliştirir; sorumluluk bilinciyle çalışma alanını düzenli kullanır (D16.3). Görsel ifade araçlarıyla yapılan çizim, sanatsal bir ürüne dönüştürülür. Öğretmen çalışmaları gözlemler ve bireysel dönüt verir (GS.9.2.7.b).

   GS.9.2.7
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler tamamladıkları natürmort çalışmalarını sınıfta sergiler. Öğretmen çalışmaları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak seçtikleri araç ve yöntemin çizimlerine katkısını ifade etmeleri istenir (GS.9.2.7.a, GS.9.2.7.b).

   GS.9.2.7

Sınıf defteri: GS.9.2.7 Natürmort çizimi oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen bir kabartma nesne ya da fotoğrafını etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilere 'Bu yüzeyde ne görüyor ve dokunsak ne hissederdik?' sorusu yöneltilir (E1.1). Öğrencilerin gözlemlerini kısaca sözlü olarak paylaşmaları istenir. Dersin amacının rölyef örneklerini incelemek ve rölyef için eskiz hazırlamak olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada ve görsel kaynaklarda Mısır, Antik Yunan, Roma ve Rönesans dönemleri ile Selçuklu ve Cumhuriyet Dönemi Türk sanatından rölyef (kabartma) örnekleri gösterilir. Öğrenciler görselleri yüzey doku ilişkisi açısından inceler (OB4, KB2.2). Öğrencilerden rölyefle ilgili kendi tanımlarını yazmaları ve eşleriyle karşılaştırmaları istenir (GS.9.2.8.a).

   GS.9.2.8
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere rölyef çalışmasında çizgi, doku, hareket, denge ve bütünlük kavramlarını kullanmaları gerektiği söylenir. Beyin fırtınası tekniğiyle yapacakları çalışma için konu belirlemeleri istenir (E3.3). Öğrencilerin konuyla ilgili duygu ve düşüncelerini açıkça ifade etmeleri sağlanır (D6.2, GS.9.2.8.b).

   GS.9.2.8
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden belirledikleri konu çerçevesinde oluşturdukları imgeleri eskizle ifade etmeleri istenir. Eskizde yüzey doku ilişkisi çizgi ve tonla gösterilir. Öğrenciler eskizlerini kontrol listesiyle gözden geçirerek eksiklerini tamamlar (SDB1.2); öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (GS.9.2.8.b).

   GS.9.2.8
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler eskizlerini sıra arkadaşlarının eskiziyle yan yana koyarak Karşılaştırma Tablosuna yüzey doku ilişkisi yönünden benzerlik ve farklılıklarını yazar. Öğretmen çalışmaları Dereceli Puanlama Anahtarı ve Gözlem Formu ile değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunu doldurmaları istenir (GS.9.2.8.b).

   GS.9.2.8

Sınıf defteri: GS.9.2.8 Yüzey doku ilişkisi ile rölyef tasarlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada kâğıt rölyef örneklerini gösterir ve öğrencilerden yüzeydeki doku farklılıklarını, çıkıntı ve girinti etkilerini gözlemlemelerini ister. Eşleştirme kartlarıyla kesme, buruşturma, yırtma, katlama, yuvarlama gibi yöntemler oluşturdukları yüzey etkileriyle eşleştirilir. Bu derste eskizin rölyefe dönüştürüleceği duyurulur.

   GS.9.2.9
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere uygulamada kâğıt rölyef tekniğinin kullanılacağı belirtilir; kullanılacak yöntem (kesme, buruşturma, yırtma, katlama, yuvarlama, yapıştırma) öğretmen eşliğinde belirlenir. Öğrencilerden zemin için sert yüzeyli mukavva, doku elemanları için farklı renklerde oluklu mukavva ve fon kartonu, makas ve yapıştırıcı gibi araçları belirleyip ifade etmeleri istenir (GS.9.2.9.a). Ardından farklı şekil, renk ve boyuttaki kâğıtlarla küçük bir doku denemesi yapılır (GS.9.2.9.a).

   GS.9.2.9
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden rölyef çalışması için kullanacakları malzemeleri hazırlamaları istenir (D16.3). Daha önce yaptıkları eskizlerden yararlanarak birim biçimlerde dairesel veya çizgisel etkiler içeren bir kompozisyon taslağı oluşturmaları söylenir; taslağın uygulama sürecini kolaylaştıracak bir kılavuz olacağı hatırlatılır (GS.9.2.9.b).

   GS.9.2.9
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Zemin mukavvasının üzerine renkli fon kartonu yapıştırılarak yüzey düzenlenir; renkler zıt, yakın, sıcak ya da soğuk renk armonisine göre seçilir. Öğrencilerden hazırladıkları birimleri büyüklük-küçüklük ilişkisine göre bir araya getirerek renk ve biçim bütünlüğü sağlanmış, hareket, denge ve bütünlük taşıyan üç boyutlu bir ürün oluşturmaları istenir (D7.2, GS.9.2.9.b).

   GS.9.2.9
5. Sonuçlandırma10 dk

   Tamamlanan çalışmalar sergilenir; öğrenciler sergileme sürecinde iş bölümü yapar (SDB2.2, D20.4). Çalışma sonrası öğrenme alanının temiz ve düzenli bırakılması sağlanır (D18.2). Çalışmalar Kontrol Listesi ile değerlendirilir; öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurmaları ve eskizin rölyefe dönüşümüne ilişkin Açık Uçlu Soruları yanıtlamaları istenir.

   GS.9.2.9

Sınıf defteri: GS.9.2.9 Yüzey doku ilişkisi ile rölyef oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen öğrencilere 'Bir sanat eserini başkasına anlatırken hangi bilgileri verirsiniz?' sorusunu yöneltir ve yanıtlar tahtada toplanır (E1.1). İslamiyet öncesi Türk topluluklarının yaşadığı dönem Tarih dersindeki bilgilerle ilişkilendirilir. Bugün bir eserin önce bilgilerinin tespit edileceği, ardından eserde görülenlerin ifade edilerek sanatsal olarak betimleneceği duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler, Hun sanatının önemli örneklerinden Pazırık Halısı'nın görselini etkileşimli tahtada ve ders kitabında bireysel olarak inceler (OB4). Öğretmen 'Sizce bu eser ne zaman üretilmiştir?', 'Eserin yapımında hangi malzemeler kullanılmış olabilir?' ve 'Bu eserin ölçüleri yaklaşık olarak ne kadardır?' sorularını yöneltir. Öğrencilerden eserin yapısıyla ilgili tahminlerini gerekçeleriyle söylemeleri istenir; tahminler tahtada not edilir (GS.9.3.1.a).

   GS.9.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen eserle ilgili bilgileri ders kitabından ve tahtadan verir. Öğrencilerden eserin adını, ölçüsünü, biçimini, malzemesini, tekniğini ve bulunduğu yeri çalışma kâğıdındaki tabloya yazarak tespit etmeleri, sonra bu bilgileri önceki tahminleriyle karşılaştırmaları istenir (GS.9.3.1.a).

   GS.9.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler çiftler hâlinde eserde görülen figür, hayvan, nesne, bitki, motif, renk ve şekil unsurlarını betimler (OB9, SDB2.2). Öğretmen 'Figürler size ne hissettiriyor?' ve 'Eser nasıl bir duygu uyandırıyor?' gibi sorular sorar. Öğrencilerden gördüklerini ve eserin uyandırdığı duyguyu sözlü olarak ifade etmeleri istenir (GS.9.3.1.b).

   GS.9.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Pazırık Halısı için eser bilgilerini, görülen unsurları ve eserin uyandırdığı duyguyu içeren üç-dört cümlelik bir betimleme yazmaları istenir (OB9). Betimlemeler açık uçlu sorularla ve kontrol listesiyle değerlendirilir; öğrenciler eksik gördükleri noktaları öz değerlendirme formunda işaretler. Öğretmen eserin Türk sanat tarihindeki yerini vurgulayarak dersi toparlar.

   GS.9.3.1

Sınıf defteri: GS.9.3.1 İslamiyet öncesi Türk sanat eserini sanatsal olarak betimleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Etkileşimli tahtada Pazırık Halısı'nın görseli gösterilir. Öğrencilerden eserde ilk fark ettikleri ayrıntıyı bir iki cümleyle söylemeleri istenir (E1.1, OB4). Önceki derslerde incelenen İslamiyet öncesi Türk sanatına ilişkin bilgiler kısaca anımsatılır ve bu derste eserin görsel bileşenlerinin ve bileşenler arasındaki ilişkilerin çözümleneceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen Pazırık Halısı'nda yer alan sembollerin anlamlarını, figürlerin kimliklerini ve eserin konusuna kaynaklık eden anlatı ya da olayla ilgili bilgileri açıklar (OB9). Ardından 'Eserde hangi figürler ve semboller yer alıyor, konu nedir?' gibi sorular sorulur. Öğrencilerden eserin görsel bileşenlerini, konusunu ve konuyu oluşturan bileşenleri belirleyip çalışma kâğıdına yazmaları istenir (GS.9.3.2.a).

   GS.9.3.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Eserin kompozisyon yapısı, geometrik kurgusu ve perspektifi ile ilgili sorular sorulur; öğrencilerden görsel kaynaklar üzerinde gözlem yaparak yanıt vermeleri istenir (OB4). Doğru yanıtlar desteklenir ve bu özelliklerin eserin konusunu nasıl taşıdığı belirlenir (GS.9.3.2.b).

   GS.9.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Desen, espas, doku, ışık-gölge ve renk ilişkileri ile ilgili açık uçlu sorular sorulur; öğrenciler ikili çalışarak bu bileşenler arasındaki ilişkileri anlam çözümleme tablosuna yazar (SDB2.2). Doğru yanıtların desteklenmesi yoluyla ilişkiler belirlenir, öğretmen gözlem formuyla süreci izler ve gerçeği arayan sorularla yanıtların gerekçelendirilmesini ister (E3.4, GS.9.3.2.b).

   GS.9.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   İkililer anlam çözümleme tablolarındaki bulgularını kısaca paylaşır; bileşenler arasındaki ilişkiler sınıfça birleştirilir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nda eseri çözümleme becerilerini değerlendirmeleri istenir. Öğretmen tabloları ve Gözlem Formu'nu öğrenme kanıtı olarak değerlendirir (GS.9.3.2.b).

   GS.9.3.2

Sınıf defteri: GS.9.3.2 İslamiyet öncesi Türk sanat eserini sanatsal olarak çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Pazırık Halısı’nın görselini gösterir. Öğrencilerden eserde ilk dikkatlerini çeken ögeyi ve tekrar eden motifleri söylemeleri istenir (OB4). Halının dönemi ve bulunduğu yer hakkında Tarih ile bağlantılı kısa bilgi verilir. Bugün eserin önce yorumlanacağı, ardından belirli ölçütlerle değerlendirileceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden kendilerini Pazırık Halısı’nı üreten sanatçının yerine koyarak böyle bir görsel düzenlemeyle nasıl bir etkinin amaçlanmış olabileceğini düşünmeleri istenir (E2.1). Öğretmenin soruları doğrultusunda eserde kullanılan görsel bileşenlerin oluşturduğu anlamlar bulunur (E3.4). Öğrencilerden tekrar eden biçimsel unsurlarla oluşan hareket akışlarını ve yönlerini çalışma kâğıdında işaretlemeleri istenir (GS.9.3.3.a).

   GS.9.3.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Eserin ritim ve hareket şeması sistematik biçimde çözümlenir (E3.7). Kurgunun anlatıma yönelik amaçları sorgulanarak görsel bileşenler ile konuyu oluşturan bileşenler arasındaki ilişkiler yazılır (GS.9.3.3.a). Görsel tasarım öge ve ilkeleriyle en çok vurgu yapılan bölümün neresi olduğu sorulur; bu odak noktasındaki olay/anlatım tanımlanarak temaya ilişkin çıkarım yapılır. İkincil anlatımlı diğer odak noktaları aynı yolla çözümlenir (KB2.4) ve destekleyici temalara ilişkin çıkarım yapılır (GS.9.3.3.b).

   GS.9.3.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen Pazırık Halısı’nın sanat tarihindeki yeri ve önemi hakkında kısa bilgi verir. Öğrencilerden eserin özelliklerini teknik yetkinlik, biçim-içerik uyumu ve özgünlük ölçütleriyle karşılaştırma tablosunda karşılaştırmaları istenir (KB2.7, OB9). Gruplar hâlinde her ölçüt için eserden somut bir gözlem tabloya yazılır (GS.9.3.4.a).

   GS.9.3.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Tartışma ortamında öğrenciler, ölçütler çerçevesinde eserin sanatsal değeri hakkında gerekçeli yargılarını sunar (GS.9.3.4.b). Bir eseri anlamanın ve doğru değerlendirmenin uzun bir süreç gerektirebileceği hatırlatılarak çalışma motivasyonlarını sürdürmeleri sağlanır (D12.3). Karşılaştırma tablosu ve çalışma kâğıdı toplanarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Performans görevi olarak Matisse ve Klee’nin resimleri ile İslamiyet öncesi Türk sanatı örnekleri arasındaki biçimsel benzerliklere dair kısa bilgi veren bir sunum hazırlanması istenir.

   GS.9.3.3GS.9.3.4

Sınıf defteri: GS.9.3.3 İslamiyet öncesi Türk sanat eserini sanatsal olarak yorumlayabilme; GS.9.3.4 İslamiyet öncesi Türk sanat eseri ile ilgili sanatsal yargıda…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen tarafından geçen hafta incelenen İslamiyet öncesi Türk sanat eserlerinden birkaç görsel etkileşimli tahtada gösterilir. Öğrencilere bu hafta bu sanatın motif ve sembollerinden yararlanarak tekstil sektöründe kullanılabilecek motif eskizleri hazırlanacağı söylenir. Öğrencilerden görsellerde dikkatlerini çeken bir unsuru söylemeleri istenir (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen tarafından etkileşimli tahtada İslamiyet öncesi Türk sanatındaki giyim eşyaları, figürler, motifler ve semboller görsellerle tanıtılır. Türklerin yaşamına ilişkin özelliklerin bu unsurlar üzerindeki etkileri açıklanır. Öğrencilerden görsellerdeki motif ve sembolleri çözümleyerek ders kitabındaki bilgilerle ilişkilendirmeleri (KB2.4) ve gözlemlerini sınıfla paylaşmaları istenir (GS.9.3.5.a).

   GS.9.3.5
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden Hun, Göktürk ve Uygur sanatıyla ilgili görselleri ya da hazırlanmış sunuyu inceleyerek Türk kültürünün ve yaşayış biçimlerinin sanat eserlerindeki yansımalarını fark etmeleri istenir (OB4). Eserler karşılaştırılır (KB2.7). Resim ve heykel sanatına özgü unsurlar yorumlanarak tekstil sektöründe kullanılabilecek motif fikirleri listelenir (GS.9.3.5.a).

   GS.9.3.5
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden listeledikleri motif fikirlerinden oluşturdukları imgeleri eskiz kâğıdına çizerek ifade etmeleri istenir. Eskizlerde motifin tekrar eden birimi olan rapport düşünülerek düzenleme denenir (E3.7). Öğretmen öğrenciler arasında dolaşıp eskizlere dönüt verir (GS.9.3.5.b).

   GS.9.3.5
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden eskizlerini sınıfta sergilemeleri ve seçtikleri motifin hangi yaşam özelliğini yansıttığını kısaca açıklamaları istenir (SDB2.1). Öğretmen Dereceli Puanlama Anahtarı ile eskizleri değerlendirir ve dönüt verir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunu doldurarak çalışma sürecindeki katkılarını değerlendirmeleri istenir (D16). Böylece motif inceleme ve eskizle ifade etme çalışması toparlanır (GS.9.3.5.b).

   GS.9.3.5

Sınıf defteri: GS.9.3.5 İslamiyet öncesi Türk sanatına özgü motiflerden yararlanarak tekstil…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada İslamiyet öncesi Türk sanatından motif içeren görseller (kilim, halı, işleme, kaya resimleri) gösterir. Öğrencilerden bu görsellerde tekrar eden biçimleri bulmaları ve neden tekrar edilmiş olabileceklerini söylemeleri istenir (OB4, E1.1). Bu derste motif eskizlerinin tekstil desenine dönüştürüleceği duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen geleneksel çizim, dijital çizim, kolaj ve baskı tekniklerinin tekstil motifi oluşturma sürecinde kullanılabileceğini örnek çalışmalarla açıklar. Öğrencilerden bu teknikleri nasıl kullanabileceklerine ilişkin düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir (SDB2.1). Her öğrenci, tekstil motifi oluştururken kullanacağı tekniklerden birini belirleyip gerekçesini ifade eder (GS.9.3.6.a).

   GS.9.3.6
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen cetvel, gönye, iletki, pergel, pastel boya, mum boya, marker, keçeli kalem, sulu boya, renkli kâğıtlar, yapıştırıcı, makas gibi geleneksel araçların yanı sıra dijital araçların da kullanılabileceğini açıklar. Öğrencilerden çalışmaları için en uygun görsel anlatım araçlarını belirlemeleri ve neden seçtiklerini ifade etmeleri istenir (GS.9.3.6.a).

   GS.9.3.6
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen motif eskizlerinin tekstil desenine dönüşmesi için kullanılabilecek farklı rapport (tekrar) türlerini örneklerle açıklar. Öğrencilerden kullanacakları rapport türünü belirlemeleri ve motif eskizlerini bu türe uygun biçimde tekstil desenine dönüştürmeleri istenir. Çalışmalar zamanında ve eksiksiz tamamlanır (D16.1, GS.9.3.6.b).

   GS.9.3.6
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden tamamladıkları tekstil desenini sınıfta sergilemeleri ve seçtikleri araçları ile rapport türünü kısaca anlatmaları istenir. Çalışmalar Dereceli Puanlama Anahtarı ya da Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirilir. Öğrenciler motif eskizinin desene dönüşme sürecini Öz Değerlendirme Formu'nda yazılı olarak yansıtır (GS.9.3.6.b).

   GS.9.3.6

Sınıf defteri: GS.9.3.6 İslamiyet öncesi Türk sanatına özgü motiflerden yararlanarak tekstil…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bir portre, bir çarpıcı biçimde kurgulanmış figür ve hareketli bir sahne içeren üç görseli yan yana gösterir; öğrencilere bu görsellerin aynı dönemin ürünü olup olmadığını sorar. Öğrencilerin tahminleri dinlenir. Dersin Rönesans, Maniyerizm ve Barok Dönemleri’nin görsel bileşenlerini karşılaştırmaya ayrıldığı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere Leonardo da Vinci’ye ait “Mona Lisa”, Giuseppe Arcimboldo’ya ait “Dört Mevsim” ve Rembrant Van Rijn’e ait “Gece Devriyesi” gösterilir; öğrencilerden çizgi, renk ve kompozisyon yapısını incelemeleri istenir (OB4). Öğretmen “Çizgiler neyi vurguluyor?”, “Renkler nasıl bir etki bırakıyor?” gibi sorularla merakı harekete geçirir (E1.1). Öğrencilerin üç dönem arasındaki benzerlik tespitlerini paylaşmaları için söz hakkı tanınır, doğru çıkarımlar desteklenir (GS.9.3.7.a).

   GS.9.3.7
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Düşün-eşleş-paylaş tekniğiyle öğrencilerden eserleri genelden ayrıntıya doğru, görsel tasarım öge ve ilkelerine göre sistematik bir sırayla incelemeleri istenir (E3.7). Eşler birbirlerini etkin biçimde dinleyerek bulgularını paylaşır (SDB2.1). Öğrencilerin Rönesans’ta orantılı ve simetrik figürü, Maniyerizm’de biçim bozmalı anatomiyi, Barok’ta ışık-gölgeyle hareketli sahneleri fark etmeleri sağlanır (GS.9.3.7.b).

   GS.9.3.7
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden bu farklılıkların nedenlerini tartışarak her dönemin sanatsal anlayışı ile kültürel ve toplumsal koşulları arasında ilişki kurmaları istenir (OB9). Ardından diğer görsel unsurlardaki farklılıkları belirleyerek karşılaştırma tablosuna yazmaları istenir (KB2.7) (GS.9.3.7.b).

   GS.9.3.7
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden doldurdukları Karşılaştırma Tablosu’ndan üç dönemin benzerlik ve farklılıklarını sınıfa özetlemeleri istenir. Öğretmen, tabloyu Kontrol Listesi ile değerlendirir ve öğrencilerden bir Açık Uçlu Soruyu yanıtlamaları istenir: “Bu dönemlerin görsel bileşenleri neden birbirinden ayrılıyor?” Doğru çıkarımlar vurgulanarak ders toplanır (GS.9.3.7.b).

   GS.9.3.7

Sınıf defteri: GS.9.3.7 Avrupa sanatının Rönesans, Maniyerizm, Barok Dönemleri’ni sanatsal…; değerlendirme