T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF PEYGAMBERİMİZİN HAYATI DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Hicret’in Peygamberimizin hayatında bir dönüm noktası olduğunu belirterek Medine’ye ilk ulaşan insanların nelerle karşılaşmış olabileceğini sorar. Öğrencilerden birkaç tahmin alınır. Dersin Medine’deki ilk faaliyetleri ve bunların İslam toplumunun oluşumuna etkisini konu edineceği duyurulur. Gaziler Günü’ne değinilerek fedakârlık ve dayanışmanın toplumları nasıl güçlendirdiği kısaca vurgulanır.

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada Peygamberimizin çocukluk ve gençlik yılları, ilk vahiy, ilk Müslümanlar, davete tepkiler, boykot yılları, Hüzün Yılı, Taif, Akabe Biatleri ve Hicret ayrıntıya girilmeden kronolojik olarak gösterilir. Öğrencilerden ders kitabını inceleyerek Hicret’ten sonra yapılan faaliyetleri bulmaları istenir (OB1). Bulunan faaliyetler tahtada ortak listelenir ve İslam toplumunun oluşumuna etki eden gelişmeler fark edilir (PH.8.1.1.a).

   PH.8.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden listelenen faaliyetlerin İslam toplumunun oluşumunu nasıl etkilemiş olabileceği hakkında ikişerli gruplar hâlinde tahminde bulunmaları istenir. Tahminler sınıfla paylaşılır ve tahtada not edilir (PH.8.1.1.a).

   PH.8.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Mescid-i Nebevi’nin inşası, Suffe’nin kurulması, muhacir ve ensar arasında kardeşliğin oluşturulması, isara dayalı ahlaki tutumlar ve Medine Vesikası’nın hazırlanması ders kitabı üzerinden ele alınır. Uhuvvet kavramının tanımı verilir. Öğrencilerden her gelişmeyi kendi cümleleriyle açıklayıp tanımlamaları istenir (PH.8.1.1.b, E3.1, SDB2.1).

   PH.8.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden bu haftaki gelişmeleri Mescid-i Nebevi, Suffe, kardeşlik, isar ve Medine Vesikası başlıklarıyla bir zihin haritasında özetlemeleri istenir (KB2.3). Haritalar eşlerle karşılaştırılır ve uhuvvet kavramının tanımı tekrar edilir. Öğrencilerin Yumruktan Beşe yöntemiyle öğrenme düzeylerini göstermeleri istenir (PH.8.1.1.b).

   PH.8.1.1

Sınıf defteri: PH.8.1.1 İslam toplumunun oluşum sürecine etki eden gelişmeleri anlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen İlköğretim Haftası'na değinerek öğrencilerden yeni bir ortama uyum sağlarken yaşanabilecek zorlukları söylemelerini ister. Etkileşimli tahtada muhacir, ensar, uhuvvet ve isar kavramları gösterilir. Öğrencilerin önceki haftadan bildikleri Medine'deki ilk faaliyetler kısaca hatırlanır. Dersin amacı, İslam toplumunun oluşumuna etki eden gelişmeleri tanımlamak ve ortaya çıkış sebeplerini açıklamak olarak belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Çember tekniği uygulanır: öğrenciler çember oluşturur ve İslam toplumunun oluşum sürecindeki faaliyetlerden birini sırayla tanımlar. Öğrencilerden faaliyetlerin özelliklerinden hareketle bunların dinî, toplumsal ya da ekonomik alanlardan hangileriyle ilgili olduğunu belirlemeleri istenir (E3.7). Belirlenenler tahtadaki tabloya işlenir (OB1, SDB2.1, PH.8.1.1.b).

   PH.8.1.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Anlam çözümleme tablosu kullanılır. Müslümanların Medine'de yeni bir hayat kurma sürecinde karşılaştığı zorluklara değinilir; Hicret'e rağmen yeni yerde hayatı sürdürme gayretleri ve muhacirlerin Medine'de yeni bir hayata başlamasıyla İslam toplumunun oluşması anlatılır. Öğrencilerden gelişmelerin ortaya çıkış sebeplerini tabloya yazmaları istenir (PH.8.1.1.c).

   PH.8.1.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Mekke'nin fetihten sonra Müslümanların ibadetlerini özgürce yerine getirdiği bir şehir hâline gelmesi hakkında bilgi verilir. Öğrencilerden muhacirlerin tecrübelerinden esinlenerek kendi hayatlarında ummadıkları bir belirsizlik ya da zorlukla karşılaştıklarında neler yapabileceklerini değerlendirmeleri istenir (E1.4, SDB3.1, PH.8.1.1.c).

   PH.8.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler Yumruktan Beşe yöntemiyle bu hafta öğrendiklerini ne kadar açıklayabildiklerini gösterir. Ardından Öğrenme Günlüğüne, tanımladıkları gelişmeleri ve ortaya çıkış sebeplerini yazarlar. Öğretmen günlükleri Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirerek haftanın öğrenme kanıtını toplar.

   PH.8.1.1

Sınıf defteri: PH.8.1.1 İslam toplumunun oluşum sürecine etki eden gelişmeleri anlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada Medine'ye ulaşan muhacirlerin karşılaştığı durumları gösteren kısa bir görsel sunar. Öğrencilerden bir toplumun bu durumda nelere ihtiyaç duyacağını tahmin etmeleri istenir. Ensar, uhuvvet ve isar kavramları tahtaya yazılır. Dersin, Medine'deki ilk faaliyetlerin ortaya çıkış sebeplerini ve özelliklerini incelemeye yönelik olduğu duyurulur.

   PH.8.1.1
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki ilgili metni okuyarak muhacirlerin yaşadığı zorlukları ve Medine'deki ilk faaliyetlerin bu zorluklardan doğan sebeplerini belirlemeleri istenir (PH.8.1.1.c). Ensar ile muhacirin uhuvvet ilişkisi örnek alınarak iyi ve zor zamanlarda arkadaşlara destek olmanın önemi tartışılır (D4.1). Öğrencilerden muhacirlerin zorluklarını konu alan bir afiş cümlesi yazmaları ve poster üzerinde sergilemeleri istenir.

   PH.8.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden muhacirlerin yurtlarından ayrılırken ve Medine'ye ulaştıklarında neler hissetmiş olabileceklerini düşünmeleri istenir (E2.1). İkili çalışan öğrenciler bu duyguların hangi ihtiyaçlara yol açtığını yazar. Ardından Medine'deki ilk faaliyetlerin ortak özellikleri belirlenir (PH.8.1.1.ç).

   PH.8.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden Medine dönemi içeriğiyle ilişkilendirerek İslam toplumunun doğuşunda öne çıkan unsurların kronolojik sıralandığı bir tarih şeridi hazırlamaları istenir. Gruplar hâlinde her unsurun özelliği şeridin altına kısa bir notla yazılır (PH.8.1.1.ç). Hazırlanan çalışmalar sınıfta sunulur ve dereceleme ölçeği ile değerlendirilir.

   PH.8.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen tarih şeritlerindeki ortak noktaları tahtada özetler. Öğrencilerden Medine'deki ilk faaliyetlerin sebeplerini ve özelliklerini üç cümleyle özetlemeleri istenir (KB2.3). Ardından Yumruktan Beşe yöntemiyle öğrencilerin öğrenme düzeyleri gösterilir ve sunulan çalışmalar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir (PH.8.1.1.ç).

   PH.8.1.1

Sınıf defteri: PH.8.1.1 İslam toplumunun oluşum sürecine etki eden gelişmeleri anlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Medine'de kurulan toplumun görselini gösterir ve öğrencilerden Hz. Peygamber'in Medine'de karşılaşabileceği farklı inanç ve tutumdaki grupları tahmin etmelerini ister (E2.1). Ardından Hz. Peygamber'in bu gruplarla kurduğu ilişkilerin bu iki derste çözümleneceği ve sınıflandırılacağı açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Hicret'ten sonra Medine'de İslam toplumunun oluşum süreci ders kitabından okunur. Hz. Peygamber'in müşrik, münafık, Yahudi ve Hristiyanlarla kurduğu ilişkiler hakkında bilgi verilir; münafık, Ehlikitap, seriyye ve gazve kavramları tanımlanır. Öğrencilerden bilgileri gruplar hâlinde inceleyerek ilişkilerin nasıl kurulduğunu çözümlemeleri istenir (PH.8.1.2.a).

   PH.8.1.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplardan çözümledikleri ilişkileri ders kitabındaki örneklerden yararlanarak sebep ve sonuçlarına göre tabloda sınıflandırmaları istenir. Tablo; müşrikler, münafıklar, Yahudiler ve Hristiyanlar başlıklarıyla etkileşimli tahtada hazırlanır ve veriler okunarak yerleştirilir (OB7). Gruplar tablolarını sınıfla paylaşır (PH.8.1.2.b).

   PH.8.1.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Hz. Peygamber'in yaptığı antlaşmaların şartlarına bağlı kaldığı vurgulanır (D6.2). Öğrencilerden, antlaşmalı ilişkileri tablodaki sınıflandırmada ayrı bir başlık altında göstermeleri ve gerekçelerini arkadaşlarına açıklamaları istenir. Gerekli düzeltmeler öğretmen rehberliğinde yapılır (PH.8.1.2.b).

   PH.8.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden bu haftaki sınıflandırmalarını Zihin Haritası olarak düzenlemeleri istenir. Ardından Yumruktan Beşe tekniğiyle ilişkileri sınıflandırmayı ne kadar başarabildiklerini parmaklarıyla gösterirler. Gönüllü öğrencilerin haritaları etkileşimli tahtada incelenir; öğretmen Hz. Peygamber'in farklı gruplarla kurduğu ilişkilerin sebep ve sonuçlarını özetler (PH.8.1.2.b).

   PH.8.1.2

Sınıf defteri: PH.8.1.2 Peygamberimizin müşrik, münafık, Yahudi ve Hristiyanlarla kurduğu…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Medine döneminden bir harita gösterir ve Peygamberimizin müşriklerle ilişkilerini hatırlatan iki üç anahtar kavram sunar (ensar, gazve, seriyye). Öğrencilerden önceki derste çözümledikleri ilişkileri kısaca anımsamaları istenir. Öğretmen, bugün bu ilişkilerin sınıflandırılıp yorumlanacağını duyurur (OB1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden temel hak ve özgürlüklerin neler olduğunu ders kitabından araştırmaları ve bu bilgiler doğrultusunda bir afiş hazırlamaları istenir (OB7). Peygamberimizin müşriklerle ilişkilerine ait örnekler bu haklara göre sınıflandırılır; örneğin can güvenliği ve inanç özgürlüğü gibi (PH.8.1.2.b). Gruplar afişlerini kavram haritası şablonuyla sunar (SDB2.1).

   PH.8.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, Peygamberimizin müşrik ve gayrimüslimlerle ilişkilerinin sahip olduğu değer ve ilkeler bağlamında sentezlenmesini ister (OB1). Öğrenciler dostluk ve dürüstlük değerleri (D4, D6) açısından bu ilişkileri yorumlar (PH.8.1.2.c). Yorumlar oyun kartlarıyla eşleştirilerek sınıfça doğrulanır.

   PH.8.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler, İslam toplumunun inşası ve Mekke'nin Fethi sürecinde Müslümanların gösterdiği çabaları örnek alarak kendi hayatlarında sorumluluk almaya teşvik edilir (E2.2). Öğrencilerden sahip oldukları değerler için alabilecekleri sorumluluklarla ilgili bir öz eleştiri yazmaları istenir. Çalışmalar yorumlanıp gerekçeleriyle paylaşılır (PH.8.1.2.c).

   PH.8.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden öğrenme günlüğüne 'Peygamberimizin müşriklerle ilişkilerinden hangi ilkeyi hayatıma taşırım?' sorusunun yanıtını yazmaları istenir. Öğretmen yumruktan beşe tekniğiyle kavrama düzeyini yoklar ve zihin haritasıyla ilişkilerin özeti çıkarılır (KB2.3). Performans görevi dereceli puanlama anahtarıyla, öz değerlendirme formuyla değerlendirilir.

   PH.8.1.2

Sınıf defteri: PH.8.1.2 Peygamberimizin müşrik, münafık, Yahudi ve Hristiyanlarla kurduğu…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Birleşmiş Milletler Günü’ne (24 Ekim) değinerek farklı kesimlerin bir arada yaşamasının neden bir düzen gerektirdiğini sorar. Öğrencilerden Hicret’ten sonra Medine’de yeni bir toplumun nasıl kurulmuş olabileceğini düşünmeleri istenir. Ders kitabı ve etkileşimli tahta üzerinden uhuvvet, isar, ensar, gazve ve seriyye kavramları kısaca hatırlatılır. Derste Müslümanların Medine’de yeni bir hayat kurma sürecinin ele alınacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada çocukluk ve gençlik yıllarından Hicret’e kadar olan gelişmeler ayrıntıya girilmeden kronolojik olarak gösterilir. Öğretmen Hicret’ten sonra yapılan faaliyetlere değinir. Öğrencilerden bu faaliyetlerin İslam toplumunun oluşumunu nasıl etkilemiş olabileceğini tahmin etmeleri istenir. Tahminler tahtaya yazılır; ardından toplumun oluşum sürecine etki eden gelişmeler ders kitabından ele alınır.

3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Mescid-i Nebevi’nin inşası, Suffe’nin kurulması, muhacir ve ensar arasında kardeşliğin oluşturulması, isara dayalı ahlaki tutumlar ve Medine Vesikası’nın hazırlanması üzerinde durulur; uhuvvet kavramının tanımı verilir. Çember tekniğiyle öğrencilerden her gelişmeyi açıklayarak hangi ihtiyacı gidermek için ortaya çıktığını belirlemeleri istenir (E3.1, SDB2.1).

4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden faaliyetlerin özelliklerinden hareketle bunların dinî, toplumsal ya da ekonomik alanlardan hangileriyle ilgili olduğunu belirlemeleri istenir. Bu amaçla anlam çözümleme tablosu doldurulur (E3.7). Öğretmen, Müslümanların Medine’deki zorluklarına ve muhacirlerin yeni bir hayata başlamasıyla İslam toplumunun oluşmasına değinir.

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Hicret’ten sonraki gelişmelerin İslam toplumunun oluşumuna katkısını gösteren bir zihin haritası oluşturmaları istenir. Öğretmen, Mekke’nin fetihten sonra Müslümanların ibadetlerini özgürce yerine getirdiği bir şehir hâline geldiğini belirtir. Ders, öğrencilerin kendilerini Yumruktan Beşe yöntemiyle değerlendirmesiyle tamamlanır.

Sınıf defteri: Münafıklarla İlişkileri; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen Kızılay Haftası'na değinerek zor durumdaki insanlara yardım etmenin önemini sorar. Öğrencilerden Medine'ye göç eden muhacirlerin ensardan nasıl destek gördüğünü hatırlamaları istenir (E2.1). Etkileşimli tahtada Ehlikitap, ensar, gazve, isar, seriyye ve uhuvvet kavramları gösterilir; bu haftanın konusunun Medine'de Yahudilerle kurulan ilişkiler olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden muhacirlerin yaşadığı zorlukları konu alan bir afiş cümlesi yazmaları istenir; yazarken muhacirlerin neler hissetmiş olabileceğini düşünmeleri sağlanır (E2.1). Ensar ile muhacir arasındaki uhuvvet örnek alınarak iyi ve zor zamanlarda arkadaşlara nasıl destek olunabileceği tartışılır (D4.1). Öğrenciler ummadıkları bir zorlukla karşılaştıklarında neler yapabileceklerini kısa bir metinle değerlendirir (E1.4, SDB3.1).

3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden İslam toplumunun doğuşunda öne çıkan unsurların kronolojik olarak sıralandığı bir tarih şeridi hazırlamaları istenir. Bilgiler ders kitabından toplanır ve doğruluğu denetlenir; hazırlanan şerit sınıfta sunulur (OB1, OB7).

4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen, Hicret'ten sonra Medine'de İslam toplumunun oluşum süreci ile Hz. Peygamber'in müşrik, münafık, Yahudi ve Hristiyanlarla kurduğu ilişkiler hakkında bilgi verir. Öğrenciler Ehlikitap, seriyye ve gazve kavramlarını tanımlayarak özellikle Yahudilerle kurulan ilişkileri çözümler (SDB2.1).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Yahudilerle ilişkiler konusundaki kendi öğrenme düzeylerini Yumruktan Beşe yöntemiyle göstermeleri istenir. Öğrenme günlüğüne bu konuda öğrendiklerini üç cümleyle özetlemeleri istenir (KB2.3). Tarih şeritleri dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir; öğretmen Medine'de kurulan ilişkileri toparlar.

Sınıf defteri: Yahudilerle İlişkiler; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada 'Bir kişinin özel yazışmalarının gizliliği neden korunmalıdır?' sorusunu yöneltir ve öğrencilerin düşüncelerini alır. Peygamberimizin Hristiyanlarla ilişkilerinde öne çıkan ehlikitap, uhuvvet ve ensar kavramları hatırlanır. Dersin Veda Hutbesi'ndeki ilkelerin bireysel ve toplumsal hayata etkisini ele alacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden Veda Hutbesi'nde verilen mesajların bireysel ve toplumsal hayata etkilerini göz önüne alarak çıkarımlarını değerlendirmeleri istenir. Gruplar, canın ve malın dokunulmazlığı ile özel hayatın gizliliği ilkelerini ve günümüzde bunları koruyan kanunları ders kitabı ve güvenilir kaynaklardan araştırır (OB1). Elde edilen veriler tabloda düzenlenerek sınıfla paylaşılır (OB7, D8.1, SDB2.1).

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden Veda Hutbesi'nde öne çıkan ilkelerle ilgili orijinal, kısa, doğru bilgi içeren ve etkileyici bir cümle yazmaları istenir (D6, E1.4). Cümleler yumruktan beşe tekniğiyle değerlendirilir; arkadaşları parmak sayısıyla puan verir ve gerekçesini söyler (SDB2.1).

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden performans görevi olarak Veda Hutbesi ile ilgili öğrendikleri bilgilerden hareketle duygu ve düşüncelerini yansıtan kısa bir metin yazmaları istenir. Metinde hutbedeki ilkelerin bugünkü karşılıkları ve kişinin kendi sorumlulukları yer alır (KB2.3, E2.2, E2.1). Öğretmen yazım sürecinde öğrencilere rehberlik eder.

5. Sonuçlandırma10 dk

   Performans görevi metinleri; bilgi toplama, örüntü kurma, karşılaştırma ve çıkarım yapma ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur. Öğrenme günlüğüne bugün Veda Hutbesi'nden öğrendikleri en önemli ilkeyi ve nedenini yazarlar (E3.7).

Sınıf defteri: Hristiyanlarla İlişkiler; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki hafta çalışılan Hristiyanlarla ilişkileri kısaca hatırlatır ve Peygamberimizin hayatının son yıllarına geçileceğini söyler. Öğrencilerden bir kişinin hayatının sonlarında söylediği sözlerin neden özel önem taşıdığını düşünmeleri istenir. Dersin amacının, Veda Hutbesi'ndeki mesajları incelemek ve bu mesajlara dair çıkarım yapmak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen Veda Haccı hakkında kısaca bilgi verir; Hz. Peygamber'in bu hac esnasında yaptığı konuşmalardan oluşan Veda Hutbesi'nin ders kitabındaki bazı bölümleri etkileşimli tahtada gösterilir. Öğrencilerden bölümleri dikkatle incelemeleri ve mesajları düşünmeleri istenir. Ardından düşünce süreçlerini gözden geçirerek mesajların neden söylenmiş olabileceğine dair ilk yanıtlarını yazmaları sağlanır (PH.8.1.3.a).

   PH.8.1.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler ikişerli eşleşerek canın ve malın dokunulmazlığı ile özel hayatın gizliliğiyle ilgili hutbe bölümlerini okur. Her mesaj için neden önemli olduğuna dair çıkarım yapıp gerekçesiyle yazar (SDB3.1) (PH.8.1.3.b). İlk yanıtlarını gözden geçirip gerekirse düzeltmeleri istenir (PH.8.1.3.a).

   PH.8.1.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde hutbedeki mesajlardan ve çıkarımlardan bir zihin haritası oluşturulur: merkeze Veda Hutbesi yazılır, dallara mesajlar ve çıkarımlar eklenir (E3.7) (PH.8.1.3.b). Gruplar haritalarını sunar; öğrencilerden diğer grupların çıkarımlarını dinleyip kendi çıkarımlarıyla karşılaştırmaları ve saygılı biçimde soru sormaları istenir (SDB2.1).

   PH.8.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden en önemli buldukları hutbe mesajını ve bu mesaja dair çıkarımını Öğrenme Günlüğüne yazmaları istenir (KB2.3) (PH.8.1.3.b). Yumruktan Beşe tekniğiyle öğrencilerin mesajları anlama düzeyleri parmaklarıyla gösterilir. Zihin haritaları Dereceli Puanlama Anahtarıyla değerlendirilir. Öğretmen, ortaya çıkan çıkarımları özetleyerek dersi toparlar.

   PH.8.1.3

Sınıf defteri: PH.8.1.3 Veda Hutbesi’nde verilen mesajları idrak edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Dünya Engelliler Günü’ne (3 Aralık) değinerek Veda Hutbesi’ndeki eşitlik ve kardeşlik ilkelerinin her insan için geçerli olduğunu vurgular. Öğrencilerden bu ilkelerin engelli bireylerin yaşamına nasıl yansıdığını düşünmeleri istenir (E2.1). Etkileşimli tahtada hutbeden seçilmiş birkaç ilke gösterilir. Bu derste hutbenin mesajlarından çıkarım yapılacağı ve bu çıkarımların değerlendirileceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki Veda Hutbesi metninden öne çıkan ilkeleri belirlemeleri ve her ilkenin neyi amaçladığını defterlerine not etmeleri istenir (OB1). Ardından her öğrenciden seçtiği ilkeyle ilgili orijinal, kısa, doğru bilgi içeren ve etkileyici bir cümle yazması istenir (PH.8.1.3.b). Yazılan cümleler gönüllü öğrencilerce okunur ve cümlenin hutbenin hangi mesajına dayandığı tartışılır.

   PH.8.1.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler yazdıkları cümleleri eşleriyle değiştirir ve cümleler yumruktan beşe tekniğiyle değerlendirilir: her öğrenci parmak sayısıyla puan verip gerekçesini söyler (SDB2.1). Bilginin doğruluğu, özgünlük ve etkileyicilik ölçütleri esas alınır; çıkarımın hutbedeki mesajla uyumu tartışılır (PH.8.1.3.c).

   PH.8.1.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden performans görevi olarak Veda Hutbesi ile ilgili öğrendiklerinden hareketle duygu ve düşüncelerini yansıtan kısa bir metin yazmaları istenir (PH.8.1.3.b). Bilgi toplama, örüntü kurma, karşılaştırma ve çıkarım yapma ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı öğrencilerle paylaşılır. Öğrenciler metinlerindeki çıkarımları bu ölçütlere göre gözden geçirir ve gerekçeleriyle değerlendirir (PH.8.1.3.c).

   PH.8.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Performans görevi olarak yazılan metinler dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir ve öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurmaları istenir. Öğrenme günlüğüne Veda Hutbesi’nden çıkarılan en önemli mesaj ve bu çıkarımın neden doğru olduğu birkaç cümleyle yazılır. Gönüllü öğrencilerin günlükleri paylaşılır; çıkarımların hutbenin mesajlarıyla uyumu birlikte değerlendirilerek hafta toparlanır.

   PH.8.1.3

Sınıf defteri: PH.8.1.3 Veda Hutbesi’nde verilen mesajları idrak edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada 'Bir kişiye verilen değer nasıl anlaşılır?' sorusunu yöneltir. Öğrencilerden günlük hayattan birer örnek vermeleri istenir ve örnekler tahtaya yazılır. Peygamberimizin Medineli arkadaşlarıyla ilişkisinde de değerin önemli olabileceği üzerinde durulur. Dersin sorgulayıcı bir bakışla ilerleyeceği belirtilir (E3.8).

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki ilgili metin okunur ve Hz. Peygamber’in Medineli ashabıyla ilişkisinde onlara verdiği değerin önemli bir unsur olduğuna dikkat çekilir. Öğrencilerden metni inceleyerek bu iletişim hakkında merak ettikleri hususları yazmaları istenir (E3.8). İkişerli eşler hâlinde listeler birleştirilir ve sınıfça ortak bir merak listesi oluşturulur (SDB2.2) (PH.8.2.1.a).

   PH.8.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Hz. Peygamber’in ashabına verdiği değer bağlamında değer kavramı açıklanır. Öğrencilerden ders kitabındaki açıklamadan yararlanarak (OB1) kavramı kendi cümleleriyle ifade etmeleri istenir. Bağlılık ve diğerkâmlık kavramlarının değerle ilişkisi tahtada gösterilir (PH.8.2.1.a).

   PH.8.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Peygamberimizin Medineli sahabilere verdiği değeri oluşturan örnekler açıklanır. Gruplar hâlinde ders kitabındaki örneklerden biri seçilir; Peygamberimizin sahabiye nasıl davrandığı ve bunun sahabide nasıl karşılık bulduğu yorumlanır (SDB2.2) (KB2.14). Gruplar bulgularını sevgi, dostluk ve saygı değerleriyle ilişkilendirerek sunar (D4, D14, D15); merak listesinde yanıt bulan maddeler işaretlenir (PH.8.2.1.a).

   PH.8.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen Kısa Cevaplı Sorular yöneltir: 'Değer nedir?' ve 'Peygamberimiz Medineli sahabilere verdiği değeri nasıl göstermiştir?'. Öğrenciler yanıtlarını yazar, birkaçı paylaşır. Gruplar çalışmalarını Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirir. Merak listesinde yanıt bulan ve bulmayan hususlar belirlenerek çalışma toparlanır (PH.8.2.1.a).

   PH.8.2.1

Sınıf defteri: PH.8.2.1 Peygamberimizin Medineli sahabilerle kurduğu iletişimi müşahede…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada Peygamberimizin bir Medineli sahabiyle iletişimini yansıtan kısa bir örnek gösterir. Öğrencilerden bu örnekte gösterilen değeri tek sözcükle ifade etmeleri istenir. Öğretmen, bu derste Peygamberimizin Medineli sahabilere verdiği değer hakkında soru sorulacağını duyurur. Bağlılık, değer ve diğerkâmlık kavramları tahtada hatırlatılır.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabından Peygamberimizin Medineli sahabilerle iletişimini ve onlara verdiği değeri anlatan bölüm sınıfça okunur. Öğrencilerden okudukları metinden hareketle bu değer hakkında sorular yazmaları ve bu soruları eşleriyle paylaşmaları istenir (OB1, E3.8). Sorular tahtada konularına göre gruplanır ve her öğrenciden bir soruyu daha açık ifade etmesi istenir (PH.8.2.1.b).

   PH.8.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   İstasyon tekniği uygulanır; bağlılık, değer ve diğerkâmlık için birer istasyon kurulur ve her istasyonda ders kitabından farklı bir örnek bulunur. Gruplar sırayla istasyonlara geçer, örneği okuyarak soru kartlarına sorular yazar. Grup içinde görev paylaşımı yapılarak uyumlu hareket edilir (SDB2.2, D4; PH.8.2.1.b).

   PH.8.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar istasyonlarda biriken soruları gözden geçirir ve konuyla ilgili, açık uçlu iki soru seçer. Seçilen sorular, diğer gruplarla saygı çerçevesinde paylaşılır (D14, D15). Sorular dereceli puanlama anahtarı ölçütleriyle değerlendirilir (E3.8; PH.8.2.1.b).

   PH.8.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar seçtikleri sorulardan birini sınıfa sunar ve öğretmen bu soruları etkileşimli tahtada toplar. Öğrenciler soru yazma süreçlerini ve grup içi iş birliğini grup değerlendirme formuyla değerlendirir. Öğretmen, tanılayıcı dallanmış ağaç ve kısa cevaplı sorularla öğrencilerin iyi soru ölçütlerini kavrayıp kavramadığını belirler.

   PH.8.2.1

Sınıf defteri: PH.8.2.1 Peygamberimizin Medineli sahabilerle kurduğu iletişimi müşahede…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada ders kitabındaki ilgili metni göstererek Peygamberimizin Medineli sahabilerle iletişimini hatırlatır. Öğrencilerden önceki derslerde belirledikleri merak konularından ve sordukları sorulardan birini söylemeleri istenir (E3.8). Bu derste soruların ders kitabından incelenerek yanıtlanacağı belirtilir; bağlılık, değer ve diğerkâmlık kavramları tahtaya yazılır.

   PH.8.2.1
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki metinleri okuyarak önceki derslerde belirledikleri merak konularını ve sorularını sorgulamaları istenir (E3.8). Metinlerden bulunan bilgiler (OB1) bağlılık, değer ve diğerkâmlık kavramları açısından yorumlanır (KB2.14). Öğretmen, Peygamberimizin Medineli sahabilere verdiği değeri örnek almalarını tavsiye eder; öğrenciler yakın çevrelerinin ve arkadaşlarının fikir ve görüşlerine değer vermeye teşvik edilir (D4.4) (PH.8.2.1.c).

   PH.8.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Düşün–paylaş–karşılaştır tekniğiyle öğrencilerden, merak ettikleri bir hususla ilgili metinde bulduklarını önce bireysel düşünmeleri, sonra eşleriyle paylaşmaları, ardından dörtlü gruplarda karşılaştırmaları istenir (SDB2.2). Gruplar, Peygamberimizin Medineli sahabilerle iletişiminde sevgi ve saygıyı gösteren davranışları belirleyip listeler (D15, D14) (PH.8.2.1.c).

   PH.8.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Her grup listesini etkileşimli tahtada sunar; diğer gruplar ortak ve farklı noktaları belirterek soru yöneltir. Sunumlar sırasında birbirinin görüşlerine saygı gösterilir (D14). Öğretmen, ders kitabından yanıtlanamayan merak konularını not eder (PH.8.2.1.c).

   PH.8.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden bir kısa cevaplı soruyu ('Peygamberimiz Medineli sahabilere verdiği değeri nasıl göstermiştir?') ve bir açık uçlu soruyu ('Arkadaşlarımızın fikirlerine değer vermek ilişkilerimizi nasıl etkiler?') yazılı yanıtlamaları istenir. Yanıtlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Birkaç öğrenci yanıtını sınıfla paylaşır; öğretmen paylaşımlardan hareketle incelemenin genel durumunu özetler.

   PH.8.2.1

Sınıf defteri: PH.8.2.1 Peygamberimizin Medineli sahabilerle kurduğu iletişimi müşahede…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Yılbaşı vesilesiyle yeni yılda kurulacak dostluklar üzerine kısa bir sohbet yapılır. Etkileşimli tahtada bağlılık, değer ve diğerkâmlık kavramları gösterilir; öğrencilerden bu kavramların Medineli sahabilerle ilişkisine dair tahminlerini söylemeleri istenir (E3.8). Dersin amacının, önceki haftalarda incelenen iletişim örneklerinden çıkarım yapmak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere Peygamberimizin Medineli ashabına verdiği değeri anlatan bilgi kartları dağıtılır. Kartlar okunarak kısa cevaplı sorular yanıtlanır ve boşluk doldurma soruları tamamlanır (OB1). Öğrenciler kartlardaki bilgilerden Peygamberimizin Medineli sahabilerle iletişiminin dayandığı değerlere ilişkin ilk çıkarımlarını yazar (PH.8.2.1.ç).

   PH.8.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır; gruplar kart ve ders kitabı bilgilerini birleştirerek Peygamberimizin Medineli sahabilerle iletişiminde sevgi, saygı ve dostluğun nasıl görüldüğüne dair çıkarımlar yapar (PH.8.2.1.ç). Gruplarda iş bölümü yapılarak ortak çalışılır (SDB2.2). Çıkarımlar dayanaklarıyla birlikte yorumlanır (KB2.14).

   PH.8.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler bireysel olarak bağlılık ve diğerkâmlık kavramlarını Medineli sahabilerle iletişim örnekleriyle ilişkilendiren iki çıkarım cümlesi yazar (PH.8.2.1.ç). Peygamberimizin ashabına gösterdiği sevgi (D15) ve saygının (D14) günlük hayattaki dostluklara yansımaları tartışılır (D4). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir.

   PH.8.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden 'Peygamberimiz Medineli sahabilerle iletişimde hangi değerleri öne çıkarmıştır?' açık uçlu sorusunu yazılı yanıtlamaları istenir (PH.8.2.1.ç). Yanıtlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; gruplar Grup Değerlendirme Formu'nu doldurur. Öğretmen Tanılayıcı Dallanmış Ağaç sorusuyla kalan yanılgıları belirler.

   PH.8.2.1

Sınıf defteri: PH.8.2.1 Peygamberimizin Medineli sahabilerle kurduğu iletişimi müşahede…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste işlenen Medineli sahabilerle iletişimi hatırlatarak 'Tanımadığı birine koşulsuzca yardım eden insanı hangi duygular harekete geçirir?' sorusunu yöneltir. Öğrencilerin yanıtları etkileşimli tahtada toplanır. Bağlılık, değer ve diğerkâmlık kavramları gösterilir. Derste Medineli sahabilerin Hz. Peygamber'e olan bağlılığının örnekler üzerinden inceleneceği belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Bağlılık kavramının açıklaması etkileşimli tahtada yapılır. Ders kitabındaki örnekler üzerinden Medineli sahabilerin Hz. Peygamber'e olan bağlılığı, saygısı, sevgisi ve sadakati ele alınır. Öğrencilerden metinlerde bağlılığı gösteren ifade ve davranışları bularak listelemeleri istenir (OB1). Listelerden hareketle Medineli sahabilerin bağlılığı sınıfça incelenir (PH.8.2.2.a).

   PH.8.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde Medineli sahabilerin tebliğe samimi bir şekilde karşılık vermesine ve Hz. Peygamber'e ile muhacirlere koşulsuz yardım eli uzatmasına dair örnekler incelenir. Gruplar, sahabilerin hayatlarını Hz. Peygamber'in rehberliğinde şekillendirdiğini gösteren örnekleri iş birliği içinde bir tabloda toplar (SDB2.2). Her grup tablosundaki örneklerin bağlılığı nasıl yansıttığını açıklar (PH.8.2.2.a).

   PH.8.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Hz. Peygamber'in önemli konularda sahabilerle istişare etmesi, sahabilerin ona danışması ve onlara sabır ve anlayışla destek olması örneklerle ele alınır; bunların sahabilerin bağlılığını pekiştirdiğine değinilir. Öğrencilerden merak ettikleri soruları sorarak bağlılığı anlamaları sağlanır (E3.8). Sorular tahtada toplanır ve örnekler üzerinden yanıtlanarak Medineli sahabilerin bağlılığı incelenir (PH.8.2.2.a).

   PH.8.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden tanılayıcı dallanmış ağaç üzerinde Medineli sahabilerin bağlılığını gösteren davranışları ve bunların nedenlerini işaretlemeleri istenir. Ardından üç kısa cevaplı soruyla bağlılık kavramı ve ele alınan örnekler yoklanır (PH.8.2.2.a). Yanıtlar dereceli puanlama anahtarıyla, grup çalışması ise grup değerlendirme formuyla değerlendirilir.

   PH.8.2.2

Sınıf defteri: PH.8.2.2 Medineli sahabilerin Hz. Peygamber’e olan bağlılığını yorumlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada 'Bir arkadaşınıza elinizdeki her şeyi vermeniz gerekse ne hissedersiniz?' sorusunu gösterir. Öğrencilerden düşüncelerini kısaca söylemeleri istenir (E3.8). Bağlılık, değer ve diğerkâmlık kavramları tahtada gösterilir. Dersin Medineli sahabilerin Hz. Peygamber'e bağlılığını bağlamından koparmadan dönüştürmeye odaklanacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki sahabi örnekleri üzerinden Hz. Peygamber'e bağlılığın ve saygı göstermenin önemi üzerinde durulur (D14.3). Allah'ın (cc) rızasını kazanmak isteyen Medineli sahabilerin tutumları okunur. Öğrencilerden bu örnekleri olayın geçtiği bağlamı bozmadan kendi cümleleriyle yeniden yazmaları istenir (PH.8.2.2.b).

   PH.8.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Hz. Peygamber'e bağlılık duyan Medineli sahabilerin bütün varlıklarını muhacirlerle paylaştıkları belirtilir ve diğerkâmlık kavramına değinilir. Gruplar hâlinde bu paylaşım örnekleri bağlamından koparılmadan günümüzdeki yardımlaşma durumlarına dönüştürülür; öğrenciler maddi varlıklarını ihtiyaç sahipleriyle paylaşmaya teşvik edilir (PH.8.2.2.b, SDB2.2).

   PH.8.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Medineli sahabileri örnek alarak arkadaşlara iyi ve kötü zamanlarında destek olmanın, iletişimde sabır, nezaket ve anlayış göstermenin önemi vurgulanır. Hicret'ten sonra Ebu Eyyüb Ensari'nin Hz. Peygamber'i evinde misafir etmesi okunur ve misafirperverliğin önemi tartışılır (D15.5). Gruplardan bu örneği tarihsel bağlamı korunarak kısa bir günlük hayat senaryosuna dönüştürmeleri istenir (PH.8.2.2.b).

   PH.8.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar hazırladıkları dönüştürmeleri sınıfa sunar; bu çalışmalar bağlamdan kopmaması ölçütüyle dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formu ile değerlendirilir. Öğrencilerden tanılayıcı dallanmış ağaçtaki kısa cevaplı sorulara yanıt vermeleri istenir. Medineli sahabilerin bağlılığının diğerkâmlıkla ilişkisi sınıfça toparlanır (PH.8.2.2.b).

   PH.8.2.2

Sınıf defteri: PH.8.2.2 Medineli sahabilerin Hz. Peygamber’e olan bağlılığını yorumlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada ensarın Hz. Peygamber'i karşılamasını gösteren bir görsel sunar ve öğrencilerden görselden hareketle ensarın duygularını tahmin etmelerini ister (E3.8). Önceki haftalarda Medineli sahabilerin bağlılığının incelendiği ve dönüştürüldüğü hatırlatılır. Bu hafta bağlılığın doğru biçimde ifade edileceği belirtilir; bağlılık, değer ve diğerkâmlık kavramları tahtaya yazılır.

2. Keşfetme25 dk

   Ebu Eyyüb Ensari (ra), Ebu Talha (ra), Ebüdderda (ra) ve Ümmü Süleym'in (ra) hayatları ve şahsiyetleri hakkında ders kitabından ve öğretmen anlatımından bilgi edinilir (OB1). Öğrenciler eşleştirme kartlarıyla her sahabiyi Hz. Peygamber'e bağlılığını gösteren davranışıyla eşleştirir. Eşleştirmeler kısa ve doğru cümlelerle sözlü olarak ifade edilir (PH.8.2.2.c).

   PH.8.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere ensarın Hz. Peygamber'e bağlılığının hangi davranışlardan anlaşıldığını soran açık uçlu sorular ve tanılayıcı dallanmış ağaç soruları yöneltilir. Öğrenciler yanıtlarını doğru bilgilerle ve saygılı bir dille ifade eder (D14). Yanıtlardaki yanlış anlamalar sınıfça düzeltilir (PH.8.2.2.c).

   PH.8.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden iş birlikli çalışma yöntemiyle ensarın Peygamberimize olan bağlılığını ve sevgisini konu alan bir fanzin hazırlamaları istenir (SDB2.2). Gruplar veri toplar, verileri kaydeder; fanzin sayfalarını kısa, doğru ve anlaşılır cümlelerle düzenler. Her grubun görev dağılımı yapılır (PH.8.2.2.c).

   PH.8.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar fanzinlerinden birer sayfayı sunar; çalışmalar veri toplama, verileri kaydetme, dönüştürme, dil ve anlatım ölçütlerini içeren Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Her grup, Grup Değerlendirme Formunu doldurarak iş birliğini değerlendirir. Öğrencilerden çıkış kartına ensarın bağlılığını ifade eden tek bir cümle yazmaları istenir.

   PH.8.2.2

Sınıf defteri: PH.8.2.2 Medineli sahabilerin Hz. Peygamber’e olan bağlılığını yorumlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Medineli sahabilerin Hz. Peygamber'e ve muhacirlere yardım eli uzattığını kısaca anlatır. Öğrencilere 'Bir arkadaşımıza değer verdiğimizi nasıl gösteririz?' sorusu yöneltilir ve birkaç görüş alınır. Anahtar kavramlar (bağlılık, değer, diğerkâmlık) tahtaya yazılır; dersin amacı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Sınıf, ders kitabı ve oyun kartlarıyla hazırlanan istasyonlara ayrılır; her istasyonda Hz. Peygamber'in Medineli sahabilere verdiği değeri gösteren bir örnek bulunur. Öğretmen önce değer kavramını açıklar. Gruplar istasyonları gezerek örnekleri inceler, her istasyon için en az bir soru yazar ve sorulardan hareketle çıkarımlarını belirler (OB1). Çıkarımlar etkileşimli tahtada paylaşılır.

3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   İstasyon çalışması sürdürülür; öğrencilerin grup içinde uyumlu hareket etmeleri teşvik edilir (SDB2.2). Ardından düşün–paylaş–karşılaştır tekniği uygulanır: öğrenciler önce bireysel düşünür, eşiyle paylaşır, sonra görüşlerini diğer eşlerle karşılaştırır. Öğrenciler, Hz. Peygamber'i örnek alarak yakın çevrelerinin ve arkadaşlarının fikir ve görüşlerine değer vermeye teşvik edilir (D4.4).

4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Medineli sahabilerin Hz. Peygamber'e bağlılığı, saygısı, sevgisi ve sadakati ele alınır; bağlılık kavramı açıklanır. Örnekler üzerinden sahabilerin tebliğe samimi karşılık verdiği, muhacirlere koşulsuz yardım ettiği ve hayatlarını Hz. Peygamber'in rehberliğinde şekillendirdiği gösterilir. İstişarenin, danışmanın, sabır ve anlayışla verilen desteğin bağlılığı pekiştirdiğine değinilir.

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden değer ve bağlılık kavramlarını kendi cümleleriyle açıklamaları istenir. Bilgi kartları ve kısa cevaplı sorularla Medineli sahabilere verilen değer ile sahabilerin bağlılığı yoklanır. Gruplar, iş birliğini Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirir. Yanıtlar etkileşimli tahtada gözden geçirilerek konu toparlanır.

Sınıf defteri: Peygamberimizin Medinedeki Yakın Arkadaşları; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste Medineli sahabiler hakkında öğrenilenleri etkileşimli tahtada gösterilen bağlılık, değer ve diğerkâmlık kavramlarıyla kısaca hatırlatır. Öğrencilerden bu kavramlardan birini kendi cümleleriyle açıklaması istenir. Bu derste Medineli sahabilerin Hz. Peygamber'e bağlılığının ve muhacirlerle paylaşımlarının incelenip bir ürüne dönüştürüleceği belirtilir (KB2.14).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden Medineli sahabilerin bağlılığıyla ilgili merak ettikleri soruları sormaları istenir; sorular tahtada toplanır ve ders kitabından yanıtlanır (E3.8, OB1). Sahabilerin hayatından örneklerle Hz. Peygamber'e bağlılığın ve saygı göstermenin önemi üzerinde durulur (D14.3). Allah'ın (cc) rızasını kazanmak isteyen Medineli sahabilerin bütün varlıklarını muhacirlerle paylaştıkları belirtilir.

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen diğerkâmlık kavramına değinir; Ebu Eyyüb Ensari (ra), Ebu Talha (ra), Ebüdderda (ra) ve Ümmü Süleym'in (ra) hayatları ve şahsiyetleri hakkında bilgi verir. Ebu Eyyüb Ensari'nin Hicret'ten sonra Hz. Peygamber'i evinde misafir etmesi örnek alınarak misafirperverliğin önemi vurgulanır (D15.5). Öğrenciler, tanılayıcı dallanmış ağaç sorularını yanıtlayarak bilgilerini sınar.

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden iş birlikli çalışma yöntemiyle ensarın Peygamberimize bağlılığını ve sevgisini konu alan bir fanzin hazırlamaları istenir (SDB2.2, D15). Fanzinde veri toplama, kaydetme, dönüştürme, dil ve anlatım ölçütlerine uyulur. Hazırlık sırasında maddi varlıkları ihtiyaç sahipleriyle paylaşmanın, arkadaşlara iyi ve kötü zamanda destek olmanın, iletişimde sabır, nezaket ve anlayış göstermenin önemi vurgulanır (D4).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Grupların fanzinleri sınıfta sergilenir; her grup Medineli sahabilerin bağlılığını gösteren bir örneği açıklar. Öğrencilerden açık uçlu ve kısa cevaplı sorulara yazılı yanıt vermeleri istenir. Fanzinler Dereceli Puanlama Anahtarıyla, grup çalışması Grup Değerlendirme Formuyla değerlendirilir (SDB2.2, KB2.14).

Sınıf defteri: Peygamberimizin Medinedeki Yakın Arkadaşları; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, bir hedefe ulaşmak için uzun süre çaba gösteren birinin kısa hikâyesini etkileşimli tahtada sunar. Öğrencilerden bu kişiyi hedefe götüren özelliğin ne olduğunu tahmin etmeleri istenir. Önceki haftada çalışılan Medine'deki yakın arkadaşlarla ilgili öğrenilenlere kısaca değinilir. Dersin odağı olarak Peygamberimizin hayatındaki azim ve kararlılığın yerini açıklamak paylaşılır (E1.3).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, Peygamberimizin risalet görevinin yanı sıra bir insan olarak yaşadığı olaylar karşısında da azim ve kararlılık gösterdiğini ders kitabı ve etkileşimli tahta ile anlatır. Azim ve sebat kavramları açıklanır. Öğrenciler ikili gruplarda iki kavramı kendi cümleleriyle tanımlar ve aralarındaki ilişkiyi yapılandırır (KB2.13, SDB2.2). Peygamberimizin hayatındaki azim ve kararlılığın yeri sınıfça konuşulur (PH.8.3.1.a).

   PH.8.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Hz. Peygamber'in beşer olarak kendisiyle iletişimde olan insanların ihtiyaç ve sorunlarını azim ve kararlılıkla çözdüğü örnekler ders kitabından okunur ve davranışlarıyla onlara nasıl örnek olduğu belirlenir (E1.3). Gruplar, ders kitabı ve güvenilir dijital kaynaklardan bir örnek seçip azim ve kararlılığın bu örnekteki yerini yazar (OB1, OB2, SDB2.2). Örnekler sınıfta kısaca sunulur (PH.8.3.1.a).

   PH.8.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerin hayatlarındaki sorumlulukları azim ve kararlılıkla yerine getirmesinin önemi vurgulanır (E1.3; D3.1). Öğrencilerden bir sorumluluklarını seçip Peygamberimizin örnek davranışından hangi yönün kendilerine yol gösterdiğini yazmaları istenir (KB2.15). Birkaç öğrenci yazdıklarını sınıfla paylaşır (PH.8.3.1.a).

   PH.8.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler, ders boyunca çalışılan azim, sebat ve Peygamberimizin hayatından örnekleri bir zihin haritasında birleştirir (KB2.13). Zihin haritaları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak azim ve kararlılıkla yerine getirmeyi hedefledikleri bir sorumluluğu belirtmeleri istenir (KB2.15).

   PH.8.3.1

Sınıf defteri: PH.8.3.1 Peygamberimizin hayatından hareketle azim ve kararlılığa dair akıl…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Yeşilay Haftası ve Girişimcilik Haftası'na değinerek bir hedefe ulaşmak için sebat etmenin önemini hatırlatır. Öğrencilerden, bir hedef için kararlı kaldıkları bir anıyı yanındaki arkadaşına iki cümleyle anlatmaları istenir. Etkileşimli tahtada azim, sebat, dua ve tevekkül kavramları gösterilir. Bu derste Peygamberimizin azmini oluşturan davranışların bir bütünün parçaları olarak incelenecek olduğu belirtilir (PH.8.3.1.b).

   PH.8.3.1
2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki tebliğ sürecine ilişkin metin okunur; Hz. Peygamber'in bu süreçteki faaliyetleri etkileşimli tahtada parça parça listelenir (OB1). Gruplar hâlinde her faaliyetin azim ve kararlılığı nasıl yansıttığı tartışılır (SDB2.2). Her grup, faaliyetleri azim ve kararlılık bütününün parçaları olarak bir şemada birleştirir (KB2.13). Şemalar sınıfla paylaşılır (PH.8.3.1.b).

   PH.8.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplara tebliğ görevi, ibadetler ve insanlarla ilişkiler başlıklı üç kart verilir. Her grup, kartlardaki davranışların azim ve kararlılık bütününün hangi parçasını oluşturduğunu ders kitabı ve etkileşimli tahtadaki kaynaklardan yararlanarak belirler (OB2). Parçaların birbirini nasıl tamamladığı grup zihin haritasında gösterilir (KB2.13, PH.8.3.1.b).

   PH.8.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar zihin haritalarını sunar; diğer gruplara 'Bu parça olmasaydı bütün nasıl değişirdi?' sorusu yöneltilir. Öğrencilerden, kendi hedefleri için istikrarlı davranmayı gerektiren bir parçayı seçip çalışkanlıkla ilişkilendirmeleri istenir (E1.3, D3, PH.8.3.1.b).

   PH.8.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden zihin haritalarına son şeklini vermeleri istenir. Öğretmen haritaları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak azim ve kararlılık konusunda kendi tutumlarını gözden geçirir (KB2.15). Peygamberimizin azim ve kararlılığındaki bütün-parça ilişkisi tek cümleyle özetlenir (PH.8.3.1.b).

   PH.8.3.1

Sınıf defteri: PH.8.3.1 Peygamberimizin hayatından hareketle azim ve kararlılığa dair akıl…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada 'Bir hedefe ulaşırken pes etmemeyi sağlayan nedir?' sorusunu yöneltir. Öğrencilerin gelen yanıtları azim, sebat, dua ve tevekkül kavramlarıyla ilişkilendirilir (E1.3). Önceki haftalarda azim ve kararlılığın yerinin açıklandığı, bütün-parça ilişkisinin kurulduğu hatırlatılır; bu hafta genel ilkelerden özel örneklere çıkarım yapılacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler daire biçiminde oturur ve konuşma halkası tekniğiyle sırayla Peygamberimizin hayatındaki azim ve kararlılık hakkında bildiklerini söyler; bir öğrenci söyleyeceğini bir önceki arkadaşının cümlesine eklemleyerek sürdürür. Bu sırada öğrencilerden gruba katkı sağlamaları ve ortak hareket etmeleri beklenir (SDB2.2). Söylenenlerden azim ve kararlılığa dair genel bir ilke belirlenir (PH.8.3.1.c).

   PH.8.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Azim ve kararlılık konusu Kur'an-ı Kerim'den Öğütler: Peygamber Kıssaları içeriğiyle ilişkilendirilir. Öğrenciler ders kitabındaki ilgili kıssadan azim ve kararlılığı gösteren bir örnek bulur, belirlenen genel ilkeden bu örneğe özel bir çıkarım yapar (KB2.16.2, OB1). Çıkarımlar eşleriyle paylaşılır (PH.8.3.1.c).

   PH.8.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden kavram haritası şablonunu kullanarak Peygamberimizin hayatındaki azim ve kararlılık örneklerine dair bir zihin haritası hazırlamaları istenir. Haritanın merkezine genel ilke yazılır, dallara özel örnekler ve çıkarımlar yerleştirilir (KB2.13); gerektiğinde harita veya atlastan ve dijital kaynaklardan yararlanılır (OB2, PH.8.3.1.c).

   PH.8.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin zihin haritaları sınıfta sergilenir; gruplar haritalarındaki genel ilkeden özel örneğe giden çıkarımları kısaca açıklar (KB2.15). Öğretmen haritaları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak bu hafta azim ve kararlılık konusunda neler öğrendiklerini yansıtmaları istenir (PH.8.3.1.c).

   PH.8.3.1