1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Rast Ses Dizisi Dolu
- Ders
- Müziksel İşitme, Okuma ve Yazma
- Sınıf
- 8. Sınıf
- Tema / Ünite
- Rast Ses Dizisi
- Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Temanın içeriğini rast ses dizisi oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, rast ses dizisini yazma, okuma ve işitme ile ilgili belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşılması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
Rast ses dizisirast perdesindeki rast beşlisi ile neva perdesindeki rast dörtlüsünün birleşmesinden meydana gelmektedir.beşlidizidörtlüperderastsesProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
SAB6. Müziksel İşitme, SAB7. Müziksel Okuma, SAB8. Müziksel Yazma
Diğer Derslerle İlişki MEB
Türkçe, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Kısa Cevaplı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Gözlem Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Açık Uçlu Sorular
Öğrenme çıktıları; boşluk doldurma ve kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma kâğıtları, performans görevi, gözlem formu, öz/grup değerlendirme formları kullanılarak değerlendirilebilir. Rast ses dizisinin seslendirilmesi ve işitilmesine yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılabilir.
Performans görevi: Öğrenme çıktıları; boşluk doldurma ve kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma kâğıtları, performans görevi, gözlem formu, öz/grup değerlendirme formları kullanılarak değerlendirilebilir. Rast ses dizisinin seslendirilmesi ve işitilmesine yönelik performans görevi verilebilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin, dörtlü, beşli dizileri, çargâh, buselik ve kürdi ses dizisini bildiği, nota yazım kurallarına dikkat ettiği ve işittiği sesleri ayırt edebildiği kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Öğretmen, dersin başında öğrencilerin daha önce öğrendikleri ses dizilerini hatırlamalarını sağlamak ve rast ses dizisiyle ilgili mevcut bilgilerini değerlendirmek amacıyla çeşitli sorular yöneltir. Öğrencilere Türk müziğinde ses dizilerinin nasıl bir yapı sunduğu hatırlatılarak rast ses dizisinin bu yapının neresinde yer aldığı üzerine düşünmeleri teşvik edilir.
Öğrencilere, "Rast kelimesini daha önce duydunuz mu? Sizce bu kelimenin müzikle nasıl bir ilişkisi olabilir?" veya "Daha önce dinlediğiniz bir eserde rast ses dizisini fark etmiş olabilir misiniz?" gibi sorular yöneltilerek konuyla ilgili ön bilgileri ölçülür.
Öğretmen, rast ses dizisiyle oluşturulmuş kısa müzik örnekleri dinleterek öğrencilerden bu dizinin perde yapısını ve oluşturduğu duyguyu yorumlamalarını ister. "Bu müzik size hangi duyguları hissettirdi?", "Bu dizinin diğer öğrendiğiniz dizilerden farkı nedir?" gibi sorularla öğrencilerin ses dizisini daha iyi algılamaları sağlanır.
Öğrencilerden dinledikleri müziğin belirli seslerini söylemeleri veya ritmik olarak takip etmeleri istenerek rast ses dizisinin yapısını işitsel ve teorik olarak kavramaları desteklenir.
Bu süreç, öğrencilerin önceden sahip oldukları bilgileri gözden geçirmelerine, rast ses dizisini diğer ses dizileriyle karşılaştırmalarına ve öğrenme sürecine aktif katılım sağlamalarına yardımcı olur.
Köprü Kurma MEB
Rast ses dizisi, günlük hayatımızda farkında olmadan birçok yerde karşımıza çıkar. Ramazanda tasavvuf müziklerinden geleneksel halk müziğine, mehter marşlarından düğünlerde çalınan oyun havalarına kadar geniş bir kullanım alanı vardır.
Öğrenciler, daha önce duydukları müzikleri hatırlayarak rast ses dizisini keşfedebilirler. Öğretmen, bu diziyi içeren müzikler dinleterek öğrencilerin melodik yapıdaki tanıdıklığı fark etmelerini sağlayabilir.
Günlük yaşam bağlantısı için şu sorular yöneltilebilir:
• Mehter marşı duyduğunuzda nasıl bir his oluşuyor? Sizce bu müzikler neden etkileyici?
• Geleneksel halk müziklerinde kullanılan melodilerin tanıdık gelmesinin sebebi ne olabilir?
• Türk müziğinde sıkça duyduğumuz melodiler hangi ses dizileriyle oluşturulmuş olabilir?
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş10 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada rast ses dizisi şemasını göstererek öğrencilerden daha önce öğrendikleri dörtlü ve beşlileri hatırlamalarını ister. Görsel ve işitsel materyallerle ön öğrenmeler yoklanarak öğrencilerin merak etmesi sağlanır (E1.1). Rast ses dizisinin, rast perdesindeki rast beşlisi ile neva perdesindeki rast dörtlüsünün birleşmesinden oluştuğu belirtilir ve dersin amacı paylaşılır.
- Keşfetme25 dk
Öğretmen bir Türk müziği çalgısıyla ırak, rast, dügâh, segâh, çargâh, neva, hüseyni, eviç ve gerdaniye perdelerini (notalarını) sırayla duyurur. Öğrencilerden daha önce öğrendikleri dörtlü ve beşlilerden yola çıkarak bu perdelerin hangi perdeler olduğunu tahmin etmeleri ve tahminlerini deftere yazmaları istenir. Tahminler eşlerle karşılaştırılır (MİOY.8.1.1.a).
MİOY.8.1.1 - Uygulama15 dkEtkinlik 1
Soru cevap tekniğiyle öğrencilerin tahminleri kontrol edilir; doğru perde adları etkileşimli tahtada gösterilir, yanlış tahminler gerekçeleriyle düzeltilir. Öğrencilerden perdeleri rast beşlisi ve neva dörtlüsü olarak gruplandırmaları istenir (MİOY.8.1.1.a).
MİOY.8.1.1 - 20 dkEtkinlik 2
Tahtadaki görseller rast ses dizisi şemasıyla ilişkilendirilir ve öğrencilerin konuya odaklanması sağlanır (E3.2). Öğrencilerden çalgıdan dinledikleri perdeleri şema üzerinde sırayla göstermeleri ve adlarını söylemeleri istenir. Görsel ve işitsel materyallerle ön öğrenmeler hatırlanır, öğrencilerin merak etmesi sağlanır (E1.1) (MİOY.8.1.1.a).
MİOY.8.1.1 - Sonuçlandırma10 dk
Öğrencilerden rast ses dizisini oluşturan perdeleri ve rast beşlisi ile neva dörtlüsünü kısa cevaplı sorularla yazmaları istenir. Öğretmen süreci gözlem formuyla izleyerek dönüt verir. Öğrencilerden rast ses dizisini tanımaya ilişkin öğrendiklerini açık uçlu bir soruyla kendi cümleleriyle ifade etmeleri istenir (MİOY.8.1.1.a).
MİOY.8.1.1
Sınıf defteri: MİOY.8.1.1 Türk müziğinde rast ses dizisini yazabilme; değerlendirme
Derse Giriş YZ 10 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada rast ses dizisi şemasını göstererek öğrencilerden daha önce öğrendikleri dörtlü ve beşlileri hatırlamalarını ister. Görsel ve işitsel materyallerle ön öğrenmeler yoklanarak öğrencilerin merak etmesi sağlanır (E1.1). Rast ses dizisinin, rast perdesindeki rast beşlisi ile neva perdesindeki rast dörtlüsünün birleşmesinden oluştuğu belirtilir ve dersin amacı paylaşılır.
Keşfetme YZ 25 dk
Öğretmen bir Türk müziği çalgısıyla ırak, rast, dügâh, segâh, çargâh, neva, hüseyni, eviç ve gerdaniye perdelerini (notalarını) sırayla duyurur. Öğrencilerden daha önce öğrendikleri dörtlü ve beşlilerden yola çıkarak bu perdelerin hangi perdeler olduğunu tahmin etmeleri ve tahminlerini deftere yazmaları istenir. Tahminler eşlerle karşılaştırılır (MİOY.8.1.1.a).
Uygulama YZ 15 dk
Soru cevap tekniğiyle öğrencilerin tahminleri kontrol edilir; doğru perde adları etkileşimli tahtada gösterilir, yanlış tahminler gerekçeleriyle düzeltilir. Öğrencilerden perdeleri rast beşlisi ve neva dörtlüsü olarak gruplandırmaları istenir (MİOY.8.1.1.a).
Uygulama YZ 20 dk
Tahtadaki görseller rast ses dizisi şemasıyla ilişkilendirilir ve öğrencilerin konuya odaklanması sağlanır (E3.2). Öğrencilerden çalgıdan dinledikleri perdeleri şema üzerinde sırayla göstermeleri ve adlarını söylemeleri istenir. Görsel ve işitsel materyallerle ön öğrenmeler hatırlanır, öğrencilerin merak etmesi sağlanır (E1.1) (MİOY.8.1.1.a).
Sonuçlandırma YZ 10 dk
Öğrencilerden rast ses dizisini oluşturan perdeleri ve rast beşlisi ile neva dörtlüsünü kısa cevaplı sorularla yazmaları istenir. Öğretmen süreci gözlem formuyla izleyerek dönüt verir. Öğrencilerden rast ses dizisini tanımaya ilişkin öğrendiklerini açık uçlu bir soruyla kendi cümleleriyle ifade etmeleri istenir (MİOY.8.1.1.a).
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Müziksel İşitme, Okuma ve Yazma Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Müziksel İşitme, Okuma ve Yazma
- Sınıf
- 8. Sınıf
- Ünite / Tema
- Rast Ses Dizisi
- Önerilen Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Müziksel İşitme, Okuma ve Yazma Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Kısa Cevaplı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Gözlem Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Açık Uçlu Sorular