1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Sözün Ezgisi Dolu
- Ders
- Türk Dili Ve Edebiyatı
- Sınıf
- 10. Sınıf
- Tema / Ünite
- Sözün Ezgisi
- Konu
- Okuma
- Süre
- 5 ders saati (200 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Bu temada Türk dili ve edebiyatının sözlü kültür ürünlerinden hareketle dilin zenginliği ve ahengi vurgulanmak istenmektedir. Türk kültürünün farklı yönlerini yansıtan bir yelpaze içerisinde sözün müziğe yaslanan yönünün ortaya çıktığı örneklerle sözlü geleneği keşfetmek, kültürel zenginliği anlamak ve değerlendirmek amaçlanmaktadır. Okuma metinleri, türkü ve koşuk türlerinden seçilir. Dinleme/izleme metni olarak da bir masal ele alınır. Bu metinler incelenir ve başka türlerden ara metinlerle karşılaştırılarak tarihî süreç içerisinde edebî eserlerdeki değişim ve dönüşüme yönelik çıkarımlar yapılır. Bunun için ara metin olarak koşma ve ninni türleri kullanılır. Konuşma becerisi kapsamında öğrencilerden bir şiir dinletisi hazırlamaları ve yazma performansı olarak dinlediği/izlediği masalı film şeridi hâline getirmeleri istenir. İçerik çerçevesi: Okuma becerisinin geliştirilmesi için edebiyatın sözün akıcı ve ahenkli kullanımına dayalı anlatımlarına dikkat çekilir. Türk dili ve edebiyatının farklı dönemlerine ve gelişim çizgisine örnek oluşturması bakımından koşuk ve türkü türünde metinler seçilir. Bu metinlere ilaveten ara metin olarak belirlenen koşma ve ninni türündeki metinler ile ezgi ve ahenk gibi unsurların önemi ortaya konur. Konuşma becerisinin geliştirilmesinde öğrenciler, kendi belirledikleri bir tema çerçevesinde seçtikleri şiirlerden oluşan bir şiir dinletisi hazırlayarak sözlü anlatımlarını gerçekleştirirler. Böylece öğrencilerin farklı edebî gelenekten belirli bir temayı esas alan şiirleri belirlemelerine, dilin kullanımının ve edebî anlayışın değişimini seçtikleri bu eserler yoluyla izlemelerine olanak tanınır. Dinleme/izleme becerisinin geliştirilmesinde çok modlu bir metin olarak masal türünde bir eser seçilir ve bu metnin tahlili yapılır. Öğrencilerin masaldaki tekerlemelerin, kalıplaşmış ifadelerin vb. nasıl kullanıldığını fark etmeleri sağlanır. Yazma becerisinin geliştirilmesinde öğrencilerden dinledikleri/izledikleri masal metnini film şeridi hâline getirmeleri istenir. Böylece bir metni farklı bir türle yeniden ifade etmeleri sağlanır.
Anahtar Kavramlar MEB
ezgiProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
Metin Tahlili (Anlama): Okuma, Dinleme/İzleme; Edebiyat Atölyesi (Anlatma): Yazma, Konuşma
Diğer Derslerle İlişki MEB
Tarih, Sosyoloji, Müzik, Psikoloji, İlişkin Ön Bilgiler, Temada Edinilen Bilgiler ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Açık Uçlu Sorular
- Kısa Cevaplı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Zihin Haritası
- Giriş-Çıkış Kartları
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
- Karşılaştırma Tablosu
- Bilgi Görseli (İnfografik Metin)
- Senaryo ve Oyun Tabanlı Uygulamalar
Metin Tahlili (Anlama) Okuma ve Dinleme/İzleme • Bilgi görseli • Açık uçlu sorular • Karşılaştırma tablosu • T diyagramı • Kısa cevaplı sorular • Çalışma kâğıdı • Zihin haritası • Giriş-çıkış kartı Okumayı yönetebilmeye yönelik bilgi görseli, anlam oluşturabilmek için kısa cevaplı sorular ve karşılaştırma tablosu, çözümleme yapabilmek için kısa cevaplı sorular, yansıtma yapabilmek amacıyla öz değerlendirme formu uygulanabilir. Dinleme/izlemeyi yönetebilmeye yönelik kısa cevaplı sorular, anlam oluşturabilmek için açık uçlu sorular ve çalışma kâğıdı, çözümleme yapabilmek için zihin haritası, yansıtma yapabilmek amacıyla açık uçlu sorular kullanılabilir. Edebiyat Atölyesi (Anlatma) Konuşma ve Yazma • Öğrencilerin belirli bir tema çerçevesinde seçtikleri şiirlerden oluşan bir şiir dinletisi hazırlamasına yönelik performans görevi • Masal anlatma ve dinlediği metni film şeridi hâline getirmeye yönelik performans görevi Belirledikleri bir tema çerçevesinde seçtikleri şiirlerden bir şiir dinletisi hazırlayan öğrencilerin gösterdikleri performans dereceli puanlama anahtarı ile puanlanır. Puanlama anahtarında içeriğe uygunluk, özgünlük, görsel unsurlar, sunum becerisi, zaman, mekân, beden dili, Türkçenin doğru kullanımı gibi ölçütler yer alır. Dinlediği/izlediği masalı film şeridi hâline getiren öğrencilerin yaptıkları çalışmalar akıcılık, görsel ögelerin kullanımı, karakter tasarımı, senaryo ve olay akışı, estetik, dil ve anlatım gibi ölçütler göz önünde bulundurularak dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Tema sonunda giriş-çıkış kartı Ne Biliyorum-Ne Bilmek İstiyorum-Ne Öğrendim tekniği ile değerlendirme yapılır.
Performans görevi: Edebiyat Atölyesi (Anlatma) Konuşma ve Yazma • Öğrencilerin belirli bir tema çerçevesinde seçtikleri şiirlerden oluşan bir şiir dinletisi hazırlamasına yönelik performans görevi • Masal anlatma ve dinlediği metni film şeridi hâline getirmeye yönelik performans görevi Belirledikleri bir tema çerçevesinde seçtikleri şiirlerden bir şiir dinletisi hazırlayan öğrencilerin gösterdikleri performans dereceli puanlama anahtarı ile puanlanır.
Temel Kabuller MEB
Bu temada öğrencilerin tema çerçevesinde ele alınacak şiirin ve anlatmaya dayalı edebî metinlerin içerik ve yapısı ile ilgili temel bilgilere; ezgi ve ritim kavramlarının anlamına; edebî metinlerin ait olduğu dönemin sosyal ve kültürel özelliklerini yansıttığı bilgisine; kelime türlerinden isim ve sıfat, kelime gruplarından da isim ve sıfat tamlamaları ile ilgili bilgilere sahip olduğu kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Öğrencilerin temaya ilişkin temel kabullerini (ön bilgilerini) tespit etmek için soru-cevap, bilgi görseli oluşturma, tartışma gibi yöntemler uygulanabilir.
Köprü Kurma MEB
Şiir ve masal türlerine ilişkin ön bilgiler, bu temada seçilen metinlerin incelenmesine temel oluşturabilir. Bu temada sözün ahenkli ve ezgili kullanımına yönelik değerlendirme, yorum ve çıkarımlar yapılırken önceki öğrenme yaşantılarında edinilen bilgilerden yararlanılabilir. Sözün ahenkli ve ezgili kullanımına yönelik farkındalık oluşturulması, öğrencilerin günlük yaşamdaki iletişim becerilerinin gelişimine katkı sağlayabilir. Ayrıca bu temada edinilen bilgiler ile metinlerdeki sanatsal, sosyolojik ve kültürel unsurlar değerlendirilebilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş20 dk
Öğretmen “Sözün Ezgisi” temasını duyurur ve öğrencilere sözün ezgiyle nasıl ilişkilendiğini sorar. Öğrencilerden sevdikleri bir şiiri ya da türküyü ve onda sözü ezgili kılan unsurları düşünmeleri istenir. Haftanın hedefi, okuma amacı belirlemek ve bağlamdan anlam çıkarmak olarak açıklanır.
- Keşfetme20 dkEtkinlik 1
Öğretmen şiir türünü ve temada ele alınacak kavramları (ezgi gibi) içeren bilgi görselini etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden görseli inceleyerek şiir türü hakkında bildiklerini söylemeleri ve okuyacakları koşuk metni için bir okuma amacı belirlemeleri istenir (TDE2.1.a).
TDE2.1 - 20 dkEtkinlik 2
Öğrencilerden koşuk metninin başlığına ve görsellerine bakarak metnin içeriğine, türüne ve yazılış amacına yönelik tahminlerini yazmaları istenir. Tahminler sınıfla paylaşılır ve tahtada toplanır (TDE2.1.a) (SDB2.1).
TDE2.1 - 20 dkEtkinlik 3
Tahlile başlamadan önce koşuk metninin ait olduğu döneme yönelik kısa cevaplı sorular yöneltilir. Öğrencilerden bu soruları yanıtlayarak metindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurmaları istenir (TDE2.2.a).
TDE2.2 - Uygulama30 dkEtkinlik 1
Öğrencilerden koşuk metnini okuyarak anlamını bilmedikleri kelimeleri ve kelime gruplarını işaretlemeleri istenir. Önce bağlamdan hareketle her kelimenin anlamı tahmin edilir, ardından tahminler çalışma kâğıdında kaydedilir (TDE2.2.b).
TDE2.2 - 30 dkEtkinlik 2
Gruplar hâlinde koşuk metnindeki kelimelerin günümüzde biçim ve anlam yönünden farklılaşmasının nedenleri listelenir (KB3.3, SBAB4). Listeler tahtada birleştirilir ve nedenler ortak olarak gözden geçirilir (TDE2.2.b).
TDE2.2 - 30 dkEtkinlik 3
Listelenen maddeler üzerine sınıf içi tartışma yapılır; öğrencilerden görüşlerini gerekçeleriyle sunmaları ve birlikte sonuca varmaları istenir (SDB2.2). Ardından metindeki kelimelerin ezgiyle ve ahengi sağlayan unsurlarla ilişkisi üzerinde durulur (TDE2.2.b).
TDE2.2 - Sonuçlandırma30 dk
Öğrencilerden bağlamdan anlamını tahmin ettikleri kelimeleri Kısa Cevaplı Sorular ve çalışma kâğıdı ile sınamaları istenir. Her öğrenci Giriş-Çıkış Kartına bu hafta öğrendiği bir bilgiyi ve bir kelimenin bağlamdan çıkardığı anlamını yazar. Öğretmen kartları toplayarak haftanın çalışmalarını toparlar ve Öz Değerlendirme Formunun doldurulmasını ister.
TDE2.1TDE2.2
Sınıf defteri: TDE2.1 “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme; TDE2.2 “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme; değerlendirme
Derse Giriş YZ 20 dk
Öğretmen “Sözün Ezgisi” temasını duyurur ve öğrencilere sözün ezgiyle nasıl ilişkilendiğini sorar. Öğrencilerden sevdikleri bir şiiri ya da türküyü ve onda sözü ezgili kılan unsurları düşünmeleri istenir. Haftanın hedefi, okuma amacı belirlemek ve bağlamdan anlam çıkarmak olarak açıklanır.
Keşfetme YZ 20 dk
Öğretmen şiir türünü ve temada ele alınacak kavramları (ezgi gibi) içeren bilgi görselini etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden görseli inceleyerek şiir türü hakkında bildiklerini söylemeleri ve okuyacakları koşuk metni için bir okuma amacı belirlemeleri istenir (TDE2.1.a).
Keşfetme YZ 20 dk
Öğrencilerden koşuk metninin başlığına ve görsellerine bakarak metnin içeriğine, türüne ve yazılış amacına yönelik tahminlerini yazmaları istenir. Tahminler sınıfla paylaşılır ve tahtada toplanır (TDE2.1.a) (SDB2.1).
Keşfetme YZ 20 dk
Tahlile başlamadan önce koşuk metninin ait olduğu döneme yönelik kısa cevaplı sorular yöneltilir. Öğrencilerden bu soruları yanıtlayarak metindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurmaları istenir (TDE2.2.a).
Uygulama YZ 30 dk
Öğrencilerden koşuk metnini okuyarak anlamını bilmedikleri kelimeleri ve kelime gruplarını işaretlemeleri istenir. Önce bağlamdan hareketle her kelimenin anlamı tahmin edilir, ardından tahminler çalışma kâğıdında kaydedilir (TDE2.2.b).
Uygulama YZ 30 dk
Gruplar hâlinde koşuk metnindeki kelimelerin günümüzde biçim ve anlam yönünden farklılaşmasının nedenleri listelenir (KB3.3, SBAB4). Listeler tahtada birleştirilir ve nedenler ortak olarak gözden geçirilir (TDE2.2.b).
Uygulama YZ 30 dk
Listelenen maddeler üzerine sınıf içi tartışma yapılır; öğrencilerden görüşlerini gerekçeleriyle sunmaları ve birlikte sonuca varmaları istenir (SDB2.2). Ardından metindeki kelimelerin ezgiyle ve ahengi sağlayan unsurlarla ilişkisi üzerinde durulur (TDE2.2.b).
Sonuçlandırma YZ 30 dk
Öğrencilerden bağlamdan anlamını tahmin ettikleri kelimeleri Kısa Cevaplı Sorular ve çalışma kâğıdı ile sınamaları istenir. Her öğrenci Giriş-Çıkış Kartına bu hafta öğrendiği bir bilgiyi ve bir kelimenin bağlamdan çıkardığı anlamını yazar. Öğretmen kartları toplayarak haftanın çalışmalarını toparlar ve Öz Değerlendirme Formunun doldurulmasını ister.
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Türk Dili Ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Türk Dili Ve Edebiyatı
- Sınıf
- 10. Sınıf
- Ünite / Tema
- Sözün Ezgisi
- Konu
- Okuma
- Önerilen Süre
- 5 ders saati (200 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Türk Dili Ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Açık Uçlu Sorular
- Kısa Cevaplı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Zihin Haritası
- Giriş-Çıkış Kartları
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
- Karşılaştırma Tablosu
- Bilgi Görseli (İnfografik Metin)
- Senaryo ve Oyun Tabanlı Uygulamalar