1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Sözün İnceliği Dolu
- Ders
- Türk Dili Ve Edebiyatı
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Tema / Ünite
- Sözün İnceliği
- Konu
- OKUMA • Tema içeriğine uygun bir şiir • Tema içeriğine uygun bir deneme
- Süre
- 5 ders saati (200 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Edebiyat dünyasına giriş niteliğindeki bu temada estetik değer, yaratıcılık, hayal gücü, imge, sembol, çağrışım gibi temel kavramlar üzerinden öğrencilere edebiyatın derinliklerini keşfetme fırsatı verilmesi amaçlanmaktadır. Edebî söyleyişin günlük söyleyişten farkı vurgulanır ve edebî eserlerde kullanılan her bir sözün özenle belirlendiğinin, sözlerin anlamı ve anlatımı doğrudan etkilediğinin farkına varılır. Sözün inceliğinin bir yandan metnin anlamını derinleştirdiği, diğer yandan da estetik bir deneyim yaşanmasına olanak tanıdığı üzerinde durularak edebiyatın güzel sanatlar içindeki yeri ve diğer disiplinlerle ilişkisi ele alınır. Öğrencilerin edebiyat ile tanıştığı bu temada edebî söyleyişin özellikleri Cumhuriyet Dönemi’nden başlanarak dil ve anlatım bakımından günümüze en yakın özellikleri taşıyan eserlerle sunulur. Okumada şiir ve deneme türlerinden birer metin tahlil edilir. Dinleme/izleme metni olarak bir mülakat incelenir. Bu türler üzerinden temaya özgü kavramlarla edebî eserlerde sözün inceliğine vurgu yapılması sağlanır.
Anahtar Kavramlar MEB
açık ve örtük iletiçağrışımedebî dilgerçeklikgünlük dilhayal gücüimgekurmacaProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
Metin Tahlili (Anlama): Okuma, Dinleme/İzleme; Edebiyat Atölyesi (Anlatma): Yazma, Konuşma
Diğer Derslerle İlişki MEB
Müzik, Resim, Psikoloji, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Açık Uçlu Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Zihin Haritası
- Öğrenme Günlüğü
- Karşılaştırma Tablosu
- Çoktan Seçmeli Sorular
Metin Tahlili (Anlama) Okuma ve Dinleme/İzleme • İzleme testi • Zihin haritası • Açık uçlu sorular • Kontrol listesi • Çıkış kartı (3-2-1) • Karşılaştırma tablosu • Öğrenme günlüğü Edebî söyleyişin inceliğini yansıtan metinlerde okumaya yönelik izleme testi, zihin haritası, açık uçlu sorular ve çıkış kartı kullanılabilir. Dinleme/izleme metinleri ile ilgili olarak da kontrol listesi ve karşılaştırma tablosu hazırlanabilir. Öz yansıtmada öz değerlendirme ile akran ve grup değerlendirmeleri yapılabilir. Edebiyat Atölyesi (Anlatma) Konuşma ve Yazma • Öğrencilerin okudukları şiiri betimleyici bir paragrafa dönüştürmelerine yönelik bir performans görevi • Deneme metinlerinden hareketle düşünme tekniklerini kullanarak konuşma yapabilmelerine yönelik performans görevi Edebî söyleyişin inceliğini yansıtan metinlerde yazma sürecinde öğrencilere okudukları bir şiiri betimleyici paragrafa dönüştürmelerine ilişkin bir performans görevi verilir. Öğrencilerin bu çalışmaları dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Puanlama anahtarında ana duygu, yazma akıcılığı, betimleyici anlatım özellikleri (tasvir vb.), yazım ve noktalama vb. ölçütler yer alır. Konuşma sürecinde öğrencilere, düşünme tekniklerini kullanarak fikir geliştirmelerine yönelik bir performans görevi verilir. Grup çalışması olarak gerçekleştirilecek bu görev dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Puanlama anahtarında planlama, organizasyon, zaman yönetimi ve düşünsel süreçleri kontrol etme yetenekleri, grup çalışması vb. ölçütler dikkate alınır. Tema sonu değerlendirmesi için öğrenme günlüğü kullanılır..
Performans görevi: Edebiyat Atölyesi (Anlatma) Konuşma ve Yazma • Öğrencilerin okudukları şiiri betimleyici bir paragrafa dönüştürmelerine yönelik bir performans görevi • Deneme metinlerinden hareketle düşünme tekniklerini kullanarak konuşma yapabilmelerine yönelik performans görevi Edebî söyleyişin inceliğini yansıtan metinlerde yazma sürecinde öğrencilere okudukları bir şiiri betimleyici paragrafa dönüştürmelerine ilişkin bir performans görevi verilir. Konuşma sürecinde öğrencilere, düşünme tekniklerini kullanarak fikir geliştirmelerine yönelik bir performans görevi verilir.
Temel Kabuller MEB
Bu temada öğrencilerin paragraf türlerini (betimleme paragrafı, çözümleme paragrafı vb.) bildiği, metin türleri ayrımını yaptığı, yazılı ve sözlü anlatım aşamalarının yanı sıra yazım ve noktalama kurallarını ve Türkçenin ses bilgisiyle ilgili temel kavram ve kurallarını bildiği kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Öğrencilerin temaya ilişkin temel kabullerini (ön bilgilerini) belirlemek için kısa cevaplı sorular, kavram haritası gibi yöntemler uygulanabilir.
Köprü Kurma MEB
Öğrencilerin önceki öğrenme yaşantılarından edindiği şiir, deneme ve mülakata ilişkin temel bilgileri, işlem basamakları ve becerileri bu temada öğreneceği içeriğe temel oluşturabilir. Öğrencilere edebiyatın dünyasıyla tanışarak estetik değer, yaratıcılık, hayal gücü, imge, sembol, çağrışım gibi temel kavramları içselleştirip edebiyatın derinliklerini keşfetme fırsatı sunulur. Böylece öğrencilerin edebî söyleyişin günlük dilden farkını anlamaları sağlanabilir. Bu temada edinilen yeni bilgilerle öğrencilerin kendi edebî çalışmalarını oluşturmalarına, topluluk önünde etkili sunumlar yapabilmelerine, edebiyat kulüplerine katılabilmelerine fırsat tanınabilir. Çevredeki edebî yansımalar fark ettirilerek edebiyatın gerçek yaşamdaki etkileşimlerini anlama becerisi kazandırılabilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş20 dk
Öğretmen 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü'ne ve Gaziler Günü'ne değinerek sözün gücünü sorar. Öğrencilerden bir sözün kendilerini en çok etkilediği anı birer cümleyle anlatmaları istenir. "Sözün İnceliği" teması ve haftanın şiir ile deneme okuma çalışmaları tanıtılır.
- Keşfetme20 dkEtkinlik 1
Yakın dönem bir Türk şiiri öğrencilere dinletilir (SDB2.1, SAB1, SAB3). Öğrencilerden şiirin kendilerinde bıraktığı izlenimi ve çağrışımları bir cümleyle yazmaları istenir. Birkaç izlenim sınıfta paylaşılır (TDE2.1.a).
TDE2.1 - 20 dkEtkinlik 2
Öğretmen, okuma amacı kavramını günlük örneklerle açıklar; öğrencilerden aynı şiiri okuma amaçlarını (zevk almak, anlamak, bilgi edinmek) belirlemelerini ister. Amaçlar tahtada toplanır ve amaca göre okuma biçiminin değiştiği tartışılır (TDE2.1.a).
TDE2.1 - 20 dkEtkinlik 3
Şiirin başlığı ve varsa görseli etkileşimli tahtada gösterilir. Öğrencilerden bunlardan hareketle şiirin içeriğine, türüne ve yazılış amacına yönelik tahminlerde bulunmaları ve dayanaklarını söylemeleri istenir (E3.10) (TDE2.1.a).
TDE2.1 - Uygulama30 dkEtkinlik 1
Öğrencilerden temaya uygun denemenin başlığına bakarak bireysel olarak okuma amaçlarını belirlemeleri ve yazmaları istenir. Öğretmen çalışmayı gözlemleyip dönüt verir. Amaçlar çiftler hâlinde karşılaştırılır (SDB1.2) (TDE2.1.a).
TDE2.1 - 30 dkEtkinlik 2
Gruplar denemenin başlığı ve görsellerinden hareketle metnin içeriği, türü ve yazılış amacı hakkında tahminlerini tabloya yazar. Grup üyeleri görev paylaşımı yapar (SDB2.2). Tahminler sınıfa sunulur (TDE2.1.a).
TDE2.1 - 30 dkEtkinlik 3
Öğrenciler denemeyi ve şiiri okuyarak tahminlerini metinle karşılaştırır. Açık ve örtük iletiyi, imgeleri ve edebî dil ile günlük dil farkını belirleyerek görüş oluşturur; görüşlerini dayanaklarıyla savunur (E3.3, E1.5) (TDE2.1.a).
TDE2.1 - Sonuçlandırma30 dk
Öğrencilerden okuma amacı belirleme ve tahmin yapma çalışmalarını Kontrol Listesi ile gözden geçirmeleri istenir. Ardından Öğrenme Günlüğü'ne bu hafta şiir ve denemeyi okumadan önce neleri fark ettiklerini yazmaları ve Öz Değerlendirme Formu'nu doldurmaları istenir. Öğretmen, günlükleri dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir (TDE2.1.a).
TDE2.1
Sınıf defteri: TDE2.1 “Sözün İnceliği” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme; değerlendirme
Derse Giriş YZ 20 dk
Öğretmen 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü'ne ve Gaziler Günü'ne değinerek sözün gücünü sorar. Öğrencilerden bir sözün kendilerini en çok etkilediği anı birer cümleyle anlatmaları istenir. "Sözün İnceliği" teması ve haftanın şiir ile deneme okuma çalışmaları tanıtılır.
Keşfetme YZ 20 dk
Yakın dönem bir Türk şiiri öğrencilere dinletilir (SDB2.1, SAB1, SAB3). Öğrencilerden şiirin kendilerinde bıraktığı izlenimi ve çağrışımları bir cümleyle yazmaları istenir. Birkaç izlenim sınıfta paylaşılır (TDE2.1.a).
Keşfetme YZ 20 dk
Öğretmen, okuma amacı kavramını günlük örneklerle açıklar; öğrencilerden aynı şiiri okuma amaçlarını (zevk almak, anlamak, bilgi edinmek) belirlemelerini ister. Amaçlar tahtada toplanır ve amaca göre okuma biçiminin değiştiği tartışılır (TDE2.1.a).
Keşfetme YZ 20 dk
Şiirin başlığı ve varsa görseli etkileşimli tahtada gösterilir. Öğrencilerden bunlardan hareketle şiirin içeriğine, türüne ve yazılış amacına yönelik tahminlerde bulunmaları ve dayanaklarını söylemeleri istenir (E3.10) (TDE2.1.a).
Uygulama YZ 30 dk
Öğrencilerden temaya uygun denemenin başlığına bakarak bireysel olarak okuma amaçlarını belirlemeleri ve yazmaları istenir. Öğretmen çalışmayı gözlemleyip dönüt verir. Amaçlar çiftler hâlinde karşılaştırılır (SDB1.2) (TDE2.1.a).
Uygulama YZ 30 dk
Gruplar denemenin başlığı ve görsellerinden hareketle metnin içeriği, türü ve yazılış amacı hakkında tahminlerini tabloya yazar. Grup üyeleri görev paylaşımı yapar (SDB2.2). Tahminler sınıfa sunulur (TDE2.1.a).
Uygulama YZ 30 dk
Öğrenciler denemeyi ve şiiri okuyarak tahminlerini metinle karşılaştırır. Açık ve örtük iletiyi, imgeleri ve edebî dil ile günlük dil farkını belirleyerek görüş oluşturur; görüşlerini dayanaklarıyla savunur (E3.3, E1.5) (TDE2.1.a).
Sonuçlandırma YZ 30 dk
Öğrencilerden okuma amacı belirleme ve tahmin yapma çalışmalarını Kontrol Listesi ile gözden geçirmeleri istenir. Ardından Öğrenme Günlüğü'ne bu hafta şiir ve denemeyi okumadan önce neleri fark ettiklerini yazmaları ve Öz Değerlendirme Formu'nu doldurmaları istenir. Öğretmen, günlükleri dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir (TDE2.1.a).
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Türk Dili Ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Türk Dili Ve Edebiyatı
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Ünite / Tema
- Sözün İnceliği
- Konu
- OKUMA • Tema içeriğine uygun bir şiir • Tema içeriğine uygun bir deneme
- Önerilen Süre
- 5 ders saati (200 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Türk Dili Ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Açık Uçlu Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Zihin Haritası
- Öğrenme Günlüğü
- Karşılaştırma Tablosu
- Çoktan Seçmeli Sorular