1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Etkileşim Dolu
- Ders
- Kimya
- Sınıf
- 10. Sınıf
- Tema / Ünite
- Etkileşim
- Konu
- Kimyasal Tepkimeler: Kimyasal Değişimin Göstergeleri
- Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Bu tema, Kimyasal Tepkimeler ve Gazlar olmak üzere iki farklı bölümden oluşmaktadır. Bu temada öğrencilerin kimyasal değişimlere ilişkin bilimsel gözlem yapmaları ve model oluşturmaları, kimyasal tepkime türlerinin oluşum sürecine ilişkin bilimsel gözlem yapmaları, mol kavramına ilişkin operasyonel tanımlama yapmaları, stokiyometrik hesaplamalara ilişkin tümdengelimsel akıl yürütmeleri, gazların özelliklerine ilişkin bilimsel gözlem ve bilimsel sorgulama yapmaları, ideal gaz denklemini tümevarımsal akıl yürütme yoluyla oluşturmaları, gazların farklı ortamlarda yayılmasına ilişkin deney yapmaları amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
gaz basıncıkimyasal tepkimetepkime denklemleriProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB5. Operasyonel Tanımlama, FBAB7. Deney Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB11. Tümdengelimsel Akıl Yürütme, FBAB13. Bilimsel Sorgulama
Diğer Derslerle İlişki MEB
Coğrafya, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Kısa Cevaplı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Portfolyo / Elektronik Portfolyo
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında etkinlik kâğıdı, deney raporu, yansıtma notu, performans görevi, kısa cevaplı sorular, çalışma yaprağı, akran değerlendirme formu ve öz değerlendirme formu kullanılabilir. Performans görevi çerçevesinde öğrencilerden seçtiği kimyasal bir tepkimenin gerçekleşme sürecini farklı materyaller kullanarak süreç aşamalı modellemesi istenebilir. Performans görevi “tepkimeyi belirleme, uygun materyal seçme, tepkime aşamalarını takip etme, kendi modelinin bilimsel modele uygunluğu” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde gazların madde miktarı, hacmi, basıncı ve sıcaklığı arasındaki ilişkileri ortaya koyacağı bir deneyi tasarlayabilir; uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “araştırma sorusu oluşturabilme, bağımlı-bağımsız değişkenleri ve kontrol değişkenlerini belirleyebilme, denemeler yapabilme, elde ettiği sonuçlara dayalı grafik çizebilme ve belirlediği ilişkileri matematiksel modelleyebilme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir.
Performans görevi: Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında etkinlik kâğıdı, deney raporu, yansıtma notu, performans görevi, kısa cevaplı sorular, çalışma yaprağı, akran değerlendirme formu ve öz değerlendirme formu kullanılabilir. Performans görevi çerçevesinde öğrencilerden seçtiği kimyasal bir tepkimenin gerçekleşme sürecini farklı materyaller kullanarak süreç aşamalı modellemesi istenebilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin fiziksel ve kimyasal olayları, fiziksel ve kimyasal bazı olayların sembolik gösterimlerini, asit-baz kavramlarını, kütlenin korunumu kanununu, maddenin tanecikli yapısını, atom ve molekül kavramlarını, gazların temel özelliklerini bildiği kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Öğrencilerin verilen örnek olayları fiziksel ve kimyasal değişim olarak sınıflandırmaları, kimyasal tepkimenin gerçekleşme süreci ile kütlenin korunumu kanunu arasında ilişki kurmaları, maddenin gaz hâline ait bilgilerini katı ve sıvı hâline ait bilgileri ile karşılaştırmaları istenebilir.
Köprü Kurma MEB
Öğrencilere bir değişimin kimyasal olup olmadığının nasıl anlaşılabileceği sorulabilir. Günlük hayatta karşılaşılabilecek kimyasal bir olay örnek verilebilir. Bu örnek aracılığı ile olayın alt mikro boyutuna, makroskobik boyutuna ve sembolik gösterimine öğrencilerin dikkati çekilebilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş10 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada yanan mum, paslanan çivi ve ekşiyen süt gibi günlük örnekleri gösterir. Öğrencilerden bu olaylarda maddenin yapısının değişip değişmediğine ilişkin ilk düşüncelerini söylemeleri istenir (KB2.2). Dersin amacı, etkinlik kâğıdının kullanımı ve deney güvenliği kuralları açıklanır.
- Keşfetme25 dk
Öğrencilerden herhangi bir kimyasal değişimin gözlemlenebilir göstergelerinin neler olduğuna ilişkin fikirlerini açıkça paylaşmaları istenir (SDB2.1). Öğrenciler ikişerli çalışarak ders kitabındaki örnekleri inceler; enerji değişimi, gaz çıkışı, renk değişimi ve yeni bir katının oluşumunu kendi cümleleriyle tanımlar (OB1; KİM.10.1.1.a). Tanımlar etkileşimli tahtada ortak bir listede toplanır.
KİM.10.1.1 - Uygulama20 dkEtkinlik 1
Öğrenciler gruplar hâlinde, farklı gözlemlenebilir göstergelere sahip kimyasal tepkime deneylerini deney malzemesiyle gözlemler. Gözlemlerini ve topladıkları verileri bilimsel bakış açısıyla etkinlik kâğıdına kaydeder; araştırmacı ve sorgulayıcı olmanın önemi vurgulanarak çalışkanlık değeri desteklenir (KB2.2, D3.3, OB1, OB7; KİM.10.1.1.b).
KİM.10.1.1 - 15 dkEtkinlik 2
Öğretmen, açık uçlu sorular sorarak gözlenen göstergelerin alt mikro seviyede tepken taneciklerinin yeniden düzenlenmesi temelinde açıklanmasını sağlar (OB1). Öğrenciler her deney için açıklamalarını etkinlik kâğıdına yazar. Kâğıtlar dereceli puanlama anahtarı ile hem öğretmen hem öğrenci tarafından değerlendirilir (SDB1.2; KİM.10.1.1.c).
KİM.10.1.1 - Sonuçlandırma10 dk
Öğrencilerden etkinlik kâğıdındaki göstergeleri alt mikro seviyedeki değişimle ilişkilendiren kısa cevaplı soruları yanıtlamaları istenir (KİM.10.1.1.c). Öğrenciler dereceli puanlama anahtarıyla kendi çalışmalarını puanlar ve öz değerlendirme formunu doldurur (SDB1.2). Öğretmen, ortak yanlışları etkileşimli tahtada düzeltir.
KİM.10.1.1
Sınıf defteri: KİM.10.1.1 Kimyasal değişimlere ilişkin kanıtları belirlemeye yönelik bilimsel…; değerlendirme
Derse Giriş YZ 10 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada yanan mum, paslanan çivi ve ekşiyen süt gibi günlük örnekleri gösterir. Öğrencilerden bu olaylarda maddenin yapısının değişip değişmediğine ilişkin ilk düşüncelerini söylemeleri istenir (KB2.2). Dersin amacı, etkinlik kâğıdının kullanımı ve deney güvenliği kuralları açıklanır.
Keşfetme YZ 25 dk
Öğrencilerden herhangi bir kimyasal değişimin gözlemlenebilir göstergelerinin neler olduğuna ilişkin fikirlerini açıkça paylaşmaları istenir (SDB2.1). Öğrenciler ikişerli çalışarak ders kitabındaki örnekleri inceler; enerji değişimi, gaz çıkışı, renk değişimi ve yeni bir katının oluşumunu kendi cümleleriyle tanımlar (OB1; KİM.10.1.1.a). Tanımlar etkileşimli tahtada ortak bir listede toplanır.
Uygulama YZ 20 dk
Öğrenciler gruplar hâlinde, farklı gözlemlenebilir göstergelere sahip kimyasal tepkime deneylerini deney malzemesiyle gözlemler. Gözlemlerini ve topladıkları verileri bilimsel bakış açısıyla etkinlik kâğıdına kaydeder; araştırmacı ve sorgulayıcı olmanın önemi vurgulanarak çalışkanlık değeri desteklenir (KB2.2, D3.3, OB1, OB7; KİM.10.1.1.b).
Uygulama YZ 15 dk
Öğretmen, açık uçlu sorular sorarak gözlenen göstergelerin alt mikro seviyede tepken taneciklerinin yeniden düzenlenmesi temelinde açıklanmasını sağlar (OB1). Öğrenciler her deney için açıklamalarını etkinlik kâğıdına yazar. Kâğıtlar dereceli puanlama anahtarı ile hem öğretmen hem öğrenci tarafından değerlendirilir (SDB1.2; KİM.10.1.1.c).
Sonuçlandırma YZ 10 dk
Öğrencilerden etkinlik kâğıdındaki göstergeleri alt mikro seviyedeki değişimle ilişkilendiren kısa cevaplı soruları yanıtlamaları istenir (KİM.10.1.1.c). Öğrenciler dereceli puanlama anahtarıyla kendi çalışmalarını puanlar ve öz değerlendirme formunu doldurur (SDB1.2). Öğretmen, ortak yanlışları etkileşimli tahtada düzeltir.
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Deney malzemesi
Kaynaklar
- Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Kimya
- Sınıf
- 10. Sınıf
- Ünite / Tema
- Etkileşim
- Konu
- Kimyasal Tepkimeler: Kimyasal Değişimin Göstergeleri
- Önerilen Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Deney malzemesi
Kaynaklar
- Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Kısa Cevaplı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Portfolyo / Elektronik Portfolyo
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı