1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Sayılar ve Nicelikler Dolu
- Ders
- Matematik
- Sınıf
- 8. Sınıf
- Tema / Ünite
- Sayılar ve Nicelikler
- Konu
- Gerçek Sayılar: Üslü İfadeler, Özellikleri ve İşlemler
- Süre
- 5 ders saati (200 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Bu temada öğrencilerin üslü ifadelere, özelliklerine ve üslü ifadelerle yapılan işlemlere ilişkin çıkarım yapabilmeleri, kareköklü ifadeler ile ilgili muhakeme yapabilmeleri, sayıların rasyonel ya da irrasyonelliğini değerlendirebilmeleri, gerçek sayıları ve aralıklarını sayı doğrusunda yorumlayabilmeleri amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
gerçek sayılarirrasyonel sayılarkareköklü ifadelerüslü ifadelerProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
MAB1. Matematiksel Muhakeme
Diğer Derslerle İlişki MEB
Fen Bilimleri, Sosyal Bilgiler, Aracılığıyla Fen Bilimleri ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Açık Uçlu Sorular
- Doğru-Yanlış Soruları
- Eşleştirme Soruları
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Tanılayıcı Dallanmış Ağaç
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
- Çoktan Seçmeli Sorular
Öğrenme çıktıları; açık uçlu sorulardan oluşan izleme testi, eşleştirmeli, doğru yanlış testleri ve açık uçlu sorulardan oluşan bir çalışma kâğıdı veya tanılayıcı dallanmış ağaç, performans görevi, öz değerlendirme ve akran değerlendirme formu ile değerlendirilebilir. Öğrencilere üslü ifadelerle ilgili çeşitli gerçek yaşam bağlamlarında hazırlanmış problemlerden oluşan (örneğin yararlı ve zararlı bakterilerin araştırılması ve çoğalması) performans görevi verilebilir. Bu göreve ilişkin öğrencilerin poster hazırlamaları istenebilir. İrrasyonel sayılar ile ilgili ise kök sembolünün tarihsel süreçteki kullanımına ve irrasyonel sayıların keşfinde √2'nin rolüne ilişkin de performans görevi verilebilir. Bu görev sonunda ise öğrencilerden rapor hazırlamaları istenebilir. Verilen ilk görev problem çözme süreç bileşenlerine, ikinci görev ise bilgi toplama, analiz etme ve düzenlemeye yönelik kriterlerden oluşan analitik dereceli puanlama anahtarı yardımıyla değerlendirilebilir. Öğrenme-öğretme uygulamalarında yapılan bireysel veya grup çalışmalarında öğrenciler öz değerlendirme ve akran değerlendirme formları ile kendi ve arkadaşlarının süreçlerini değerlendirebilir. Performans ürünü, çalışma kâğıdı ve izleme testi sonuç değerlendirme olarak kullanılabilir.
Performans görevi: Öğrenme çıktıları; açık uçlu sorulardan oluşan izleme testi, eşleştirmeli, doğru yanlış testleri ve açık uçlu sorulardan oluşan bir çalışma kâğıdı veya tanılayıcı dallanmış ağaç, performans görevi, öz değerlendirme ve akran değerlendirme formu ile değerlendirilebilir. Öğrencilere üslü ifadelerle ilgili çeşitli gerçek yaşam bağlamlarında hazırlanmış problemlerden oluşan (örneğin yararlı ve zararlı bakterilerin araştırılması ve çoğalması) performans görevi verilebilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin rasyonel sayıları ve ondalık gösterimlerinin basamak değerlerini yorumlayabildikleri, rasyonel sayılarla toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerini içeren problemleri çözebildikleri, bir doğal sayının karesi ve küpünü ifade edebildikleri, rasyonel sayıların tam sayılar ve doğal sayılarla ilişkisini yorumlayabildikleri kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Rasyonel sayıları sayı doğrusunda göstermeye, rasyonel sayıların ondalık gösterimlerini 10'un tam sayı kuvvetlerini kullanarak çözümlemeye, rasyonel sayılarla dört işlem yapmaya ve mutlak değeri yorumlamaya yönelik açık uçlu sorulardan oluşan bir çalışma kâğıdı kullanılabilir.
Köprü Kurma MEB
Üslü ifadelere girişte öğrencilerin 4.3=3+3+3+3 çift taraflı sayı cümlesini yorumlamaları istenebilir. Öğrencilerle 3.3.3.3 tekrarlı çarpımın nasıl ifade edilebileceği ve sonucun ne olacağı tartışılabilir. Ardından karşılaşılan bir durum (bir kâğıdın önce ortadan ikiye kesilmesi, sonra her bir parçanın tekrar ikiye kesilmesi ve işlemin benzer şekilde devam etmesi gibi bir durumda kesme sayısı ile oluşan parça sayısının ilişkilendirilmesi gibi) ya da bir gerçek yaşam problemi üzerinden (fen bilimleri kapsamında hücre bölünmesinden yararlanarak zamana bağlı hücre sayısındaki artışın incelenmesi gibi) öğrencilerin üslü ifadenin bir tekrarlı çarpma olduğunu keşfetmeleri sağlanabilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş20 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada bir bakterinin her 20 dakikada ikiye bölündüğü kısa bir senaryo sunar ve bir saat sonraki bakteri sayısının nasıl hesaplanabileceğini sorar (E1.1). Öğrencilerden tahminlerini defterlerine yazmaları istenir. Tabloda tabanı ve kuvveti belli üslü ifadeler hatırlatılır. Haftanın amacının, üslü ifadelere ilişkin varsayımlar kurmak ve bu varsayımları örnek ile temsillerle sınamak olduğu paylaşılır.
- Keşfetme20 dkEtkinlik 1
Öğretmen tabloya 2³, (-2)⁴, 5² gibi tabanı tam sayı olan üslü ifadeler yazar; öğrencilerden taban ve kuvveti belirtip değerlerini bulmaları istenir. Paydası 1 olmayan rasyonel sayıların kuvvetleri, (2/3)² gibi örneklerle hatırlatılır. Öğrencilerden bu ifadelerin açık yazılışını defterlerine yazmaları istenir (MAT.8.1.1.a).
MAT.8.1.1 - 20 dkEtkinlik 2
Gruplara küresel ısınma, nüfus tahmini, hücre bölünmesi, hafıza kartı veri boyutları (kilobayt, megabayt) ve depremin şiddetini ölçme problemleri dağıtılır. Gruplar üslü ifadelerin bu problemlerde nasıl kullanıldığını inceler ve bulgularını kısaca sunar (SDB2.3). Depremlerin her an her yerde gerçekleşebileceği vurgulanarak afetlere karşı duyarlılık konuşulur (D5.3) (MAT.8.1.1.a).
MAT.8.1.1 - 20 dkEtkinlik 3
Öğrencilerden problemlerdeki üslü ifadelere bakarak "aⁿ ifadesinde n tane a çarpılır." gibi ilk varsayımlarını yazmaları istenir. Fen bilimleri ve sosyal bilgiler derslerinde karşılaşılan bakteri çoğalması, nüfus artışı gibi örneklerle varsayımlar ilişkilendirilir. Varsayımlar tahtada ortak bir listede toplanır (KB2.10) (MAT.8.1.1.a).
MAT.8.1.1 - Uygulama25 dkEtkinlik 1
Öğrencilerden 3600 sayısının asal çarpanlarını bulup 2⁴·3²·5² çarpımından sayıyı yeniden elde etmeleri ve 4305 sayısını 10'un kuvvetleriyle çözümlemeleri istenir. Taban ve kuvvet incelenerek "Üs büyüdükçe sayının değeri her zaman büyür." varsayımı 2⁵, (1/2)⁵ ve 1⁵ ile test edilir. Sonuca ulaştırmayan varsayımlar ayrılır, ulaştıranlarla devam edilir (MAT.8.1.1.b).
MAT.8.1.1 - 25 dkEtkinlik 2
Gruplara, bir hücrenin her saatte ikiye bölündüğü hücre bölünmesi problemi verilir. Öğrencilerden 1., 2. ve 3. saat sonundaki hücre sayılarını üslü ifadeyle yazmaları, varsayımlarını bu örnekler üzerinde test etmeleri ve ulaştıkları genellemeyi belirlemeleri istenir. Gruplar genellemelerini birbirleriyle karşılaştırır (SDB2.2) (MAT.8.1.1.b).
MAT.8.1.1 - 20 dkEtkinlik 3
Öğretmen 3³, 3² ve 3¹ ifadelerinin değerlerini 27, 9, 3 olarak yazar ve örüntünün nasıl devam edeceğini sorar. Öğrencilerden düşüncelerini ifade etmeleri istenir; örüntüden 3⁰ = 1 ve 3⁻¹ = 1/3 sonuçlarına ulaşılır. Aynı yöntemle 2⁰, 2⁻² ve (1/2)⁻¹ ifadeleri incelenir (KB2.10) (MAT.8.1.1.b).
MAT.8.1.1 - 20 dkEtkinlik 4
Zamanın 0. saatinde 1 hücre bulunan ve her saatte hücre sayısının 9 kat arttığı bir değişim tablosu hazırlanır (MAB3, OB4). Ardışık hücre sayıları arasındaki 9 kat değişim oranı tablodan okunur ve yorumlanır (KB2.14). Öğrencilerden genellemelerinin varsayımlarını karşılayıp karşılamadığını tablo ve şekille sınamaları istenir (MAT.8.1.1.c).
MAT.8.1.1 - Sonuçlandırma30 dk
Öğrencilerden çalışma kâğıdında "aⁿ ifadesinde n tane a çarpılır." ve "a⁰ = 1 (a ≠ 0)" genellemelerini farklı örnekler ve bir tabloyla sınamaları istenir (MAT.8.1.1.c). Doğru-Yanlış soruları yanıtlanır, yanlış ifadeler gerekçelendirilerek düzeltilir (KB2.17). Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile varsayımlarını sınama sürecindeki katkılarını değerlendirir (SDB1.2). Öğretmen dönütlerle haftayı toparlar.
MAT.8.1.1
Sınıf defteri: MAT.8.1.1 Farklı bağlamlardaki üslü ifadelere, özelliklerine ve üslü ifadelerle…; değerlendirme
Derse Giriş YZ 20 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada bir bakterinin her 20 dakikada ikiye bölündüğü kısa bir senaryo sunar ve bir saat sonraki bakteri sayısının nasıl hesaplanabileceğini sorar (E1.1). Öğrencilerden tahminlerini defterlerine yazmaları istenir. Tabloda tabanı ve kuvveti belli üslü ifadeler hatırlatılır. Haftanın amacının, üslü ifadelere ilişkin varsayımlar kurmak ve bu varsayımları örnek ile temsillerle sınamak olduğu paylaşılır.
Keşfetme YZ 20 dk
Öğretmen tabloya 2³, (-2)⁴, 5² gibi tabanı tam sayı olan üslü ifadeler yazar; öğrencilerden taban ve kuvveti belirtip değerlerini bulmaları istenir. Paydası 1 olmayan rasyonel sayıların kuvvetleri, (2/3)² gibi örneklerle hatırlatılır. Öğrencilerden bu ifadelerin açık yazılışını defterlerine yazmaları istenir (MAT.8.1.1.a).
Keşfetme YZ 20 dk
Gruplara küresel ısınma, nüfus tahmini, hücre bölünmesi, hafıza kartı veri boyutları (kilobayt, megabayt) ve depremin şiddetini ölçme problemleri dağıtılır. Gruplar üslü ifadelerin bu problemlerde nasıl kullanıldığını inceler ve bulgularını kısaca sunar (SDB2.3). Depremlerin her an her yerde gerçekleşebileceği vurgulanarak afetlere karşı duyarlılık konuşulur (D5.3) (MAT.8.1.1.a).
Keşfetme YZ 20 dk
Öğrencilerden problemlerdeki üslü ifadelere bakarak "aⁿ ifadesinde n tane a çarpılır." gibi ilk varsayımlarını yazmaları istenir. Fen bilimleri ve sosyal bilgiler derslerinde karşılaşılan bakteri çoğalması, nüfus artışı gibi örneklerle varsayımlar ilişkilendirilir. Varsayımlar tahtada ortak bir listede toplanır (KB2.10) (MAT.8.1.1.a).
Uygulama YZ 25 dk
Öğrencilerden 3600 sayısının asal çarpanlarını bulup 2⁴·3²·5² çarpımından sayıyı yeniden elde etmeleri ve 4305 sayısını 10'un kuvvetleriyle çözümlemeleri istenir. Taban ve kuvvet incelenerek "Üs büyüdükçe sayının değeri her zaman büyür." varsayımı 2⁵, (1/2)⁵ ve 1⁵ ile test edilir. Sonuca ulaştırmayan varsayımlar ayrılır, ulaştıranlarla devam edilir (MAT.8.1.1.b).
Uygulama YZ 25 dk
Gruplara, bir hücrenin her saatte ikiye bölündüğü hücre bölünmesi problemi verilir. Öğrencilerden 1., 2. ve 3. saat sonundaki hücre sayılarını üslü ifadeyle yazmaları, varsayımlarını bu örnekler üzerinde test etmeleri ve ulaştıkları genellemeyi belirlemeleri istenir. Gruplar genellemelerini birbirleriyle karşılaştırır (SDB2.2) (MAT.8.1.1.b).
Uygulama YZ 20 dk
Öğretmen 3³, 3² ve 3¹ ifadelerinin değerlerini 27, 9, 3 olarak yazar ve örüntünün nasıl devam edeceğini sorar. Öğrencilerden düşüncelerini ifade etmeleri istenir; örüntüden 3⁰ = 1 ve 3⁻¹ = 1/3 sonuçlarına ulaşılır. Aynı yöntemle 2⁰, 2⁻² ve (1/2)⁻¹ ifadeleri incelenir (KB2.10) (MAT.8.1.1.b).
Uygulama YZ 20 dk
Zamanın 0. saatinde 1 hücre bulunan ve her saatte hücre sayısının 9 kat arttığı bir değişim tablosu hazırlanır (MAB3, OB4). Ardışık hücre sayıları arasındaki 9 kat değişim oranı tablodan okunur ve yorumlanır (KB2.14). Öğrencilerden genellemelerinin varsayımlarını karşılayıp karşılamadığını tablo ve şekille sınamaları istenir (MAT.8.1.1.c).
Sonuçlandırma YZ 30 dk
Öğrencilerden çalışma kâğıdında "aⁿ ifadesinde n tane a çarpılır." ve "a⁰ = 1 (a ≠ 0)" genellemelerini farklı örnekler ve bir tabloyla sınamaları istenir (MAT.8.1.1.c). Doğru-Yanlış soruları yanıtlanır, yanlış ifadeler gerekçelendirilerek düzeltilir (KB2.17). Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile varsayımlarını sınama sürecindeki katkılarını değerlendirir (SDB1.2). Öğretmen dönütlerle haftayı toparlar.
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Oyun kartları / eşleştirme kartları
Kaynaklar
- Matematik Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Matematik
- Sınıf
- 8. Sınıf
- Ünite / Tema
- Sayılar ve Nicelikler
- Konu
- Gerçek Sayılar: Üslü İfadeler, Özellikleri ve İşlemler
- Önerilen Süre
- 5 ders saati (200 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Oyun kartları / eşleştirme kartları
Kaynaklar
- Matematik Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Açık Uçlu Sorular
- Doğru-Yanlış Soruları
- Eşleştirme Soruları
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Tanılayıcı Dallanmış Ağaç
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
- Çoktan Seçmeli Sorular