T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF HÜSNÜHAT DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, güzel yazı örneği içeren bir görseli etkileşimli tahtaya yansıtır ve öğrencilerden gördükleri yazının özelliklerini söylemelerini ister (OB4). Hokka, kamış kalem ve meşk murakkası kavramları kısaca hatırlatılır. Öğrencilere 'Hüsnühat nedir, ne için yapılır?' sorusu yöneltilir ve haftanın hedefi duyurulur. Öğrencilerden kısa tahminler alınarak derse odaklanmaları sağlanır (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden hat sanatıyla ilgili merak ettiklerini birer soru hâlinde yazmaları ve sınıfla paylaşmaları istenir. Sorular etkileşimli tahtada toplanır. Ders kitabı, kütüphane ve güvenilir internet kaynakları gibi seçenekler tartışılarak hüsnühattın tanımı ve gayesi için kullanılacak kaynaklar gerekçeleriyle belirlenir ve listelenir (OB1, KB2.6). (HH.I.1.1.a)

   HH.I.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Sınıf gruplara ayrılır; her gruptan belirlenen kaynaklara başvurarak hüsnühattın tanımıyla ilgili bilgileri bulması istenir. Grup üyeleri görev paylaşımı yapar ve bulduklarını ortak bir kâğıda işler (SDB2.2). (HH.I.1.1.b)

   HH.I.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan aynı kaynaklardan hüsnühattın gayesiyle ilgili bilgileri bulmaları istenir. Her grup, tanım ve gayeyi kendi ifadeleriyle açıklar (D7.1). Hokka, kamış kalem ve meşk murakkası kavramları eşleştirme kartlarıyla hüsnühatla ilişkilendirilir (KB2.4). (HH.I.1.1.b)

   HH.I.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar bulduklarını sırayla sunar; öğretmen hüsnühattın tanımı ve gayesine ilişkin kısa cevaplı sorular yöneltir. Öğrencilerden bilgiyi hangi kaynakta buldukları ve bu kaynağı neden seçtikleri sorulur (KB2.15). Verilen cevaplar öğrenme kanıtı olarak değerlendirilir. Öğretmen, bulunan bilgilerin hangi kaynaktan geldiğini özetleyerek haftayı toparlar.

   HH.I.1.1

Sınıf defteri: HH.I.1.1 Hüsnühattın tanımı ve gayesi hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste hüsnühattın tanımı ve gayesine ilişkin kaydedilen bilgilere dikkat çeker ve hüsnühat için gerekli malzemelerin neler olabileceğini sorar (E3.2). Etkileşimli tahtada bir hat levhasının görseli gösterilir; öğrencilerden yazıyı oluşturmak için hangi araçların kullanılmış olabileceğini düşünmeleri istenir (OB4). Dersin amacının, hat malzemeleri hakkındaki bilgileri doğrulamak ve kaydetmek olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Hüsnühatta kullanılan temel malzemelere ilişkin video veya yapılandırılmış metin sınıfla paylaşılır (OB4). Öğretmen rehberliğinde kamış kalem, aharlı kâğıt, is mürekkebi, kalemtıraş, makta, hokka, lika, mühre, mıstar, yazı altlığı, el altlığı, kubur ve meşk murakkası belirlenir. Öğrencilerden izledikleri bilgileri ders kitabı ve dijital içerikle karşılaştırarak doğrulamaları istenir (KB2.6) (HH.I.1.1.c).

   HH.I.1.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Malzemeler sınıfa getirilir; öğrencilerden yakından incelemeleri istenir. Öğretmen, her malzemenin adını, kullanım alanını ve amacını sorarak öğrencilerin akıl yürütmesini sağlar. Öğrencilerin kullanım alanlarına ilişkin düşünceleri sınıfla paylaşılır (SDB2.1). Öğretmen ayrıntılı bilgi verir; öğrenciler kendi görüşlerini bu bilgilerle karşılaştırarak doğrular (HH.I.1.1.c).

   HH.I.1.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen rehberliğinde her malzemenin kullanım alanının diğer malzemelerle ilişkisi belirlenir; örneğin kamış kalem, hokka ve is mürekkebi birlikte ele alınır (KB2.4). Öğrencilerden doğruladıkları bilgileri defterlerine malzeme adı, kullanım alanı ve amacı sütunlarıyla kaydetmeleri istenir (HH.I.1.1.ç).

   HH.I.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden kayıtlarını gözden geçirerek bir malzeme seçmeleri ve onun adını, kullanım alanını ve diğer malzemelerle ilişkisini yazmaları istenir. Öğretmen birkaç malzemeyi kısa cevaplı sorularla yoklar. Kayıtlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurur (KB2.15). Bu çalışma, doğrulanan bilgilerin kaydedilmesini toparlar (HH.I.1.1.ç).

   HH.I.1.1

Sınıf defteri: HH.I.1.1 Hüsnühattın tanımı ve gayesi hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, kamış kalem, hokka ve meşk murakkasını sınıfa göstererek öğrencilerden bu malzemelerin ne işe yaradığını tahmin etmelerini ister (E3.2). Önceki haftada öğrenilen hüsnühat tanımı ve gayesiyle ilişki kurulur. Dersin amacının hüsnühat malzemelerini ve kullanım alanlarını çözümlemek olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ders kitabından bilgi toplayarak hüsnühat malzemelerini ve kullanım alanlarını kavram haritasına işler (KB2.6, OB1). Öğretmen, tanıtılan malzemelerin kullanıma hazır hâle getirilmesi için rehberlik yapar. Malzemeler ve kullanım alanları sınıfça belirlenir (HH.I.1.2.a).

   HH.I.1.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen mürekkebin kıvamını, kalem ağzının uygun açıyla kesilmesini, kâğıdın ve mürekkebin uyumunu vurgular. Öğrencilerden malzemeleri kullanırken israftan kaçınmak için dikkat edilecek noktaları açıklamaları istenir (D17.2). Gruplar hâlinde her malzemenin hüsnühatla ilişkisi çözümlenir (KB2.4, SDB2.2; HH.I.1.2.b).

   HH.I.1.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen tarafından seçilen metin, farklı kalitedeki malzemelerle yazılır ve öğrenciler yazma sürecini dikkatle gözlemler (E3.2). Öğrencilerden kaliteli malzeme kullanmanın başarıyı nasıl etkileyebileceğine dair görüşlerini örneklerle açıklamaları istenir (HH.I.1.2.b).

   HH.I.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden kelime ilişkilendirme testinde malzemeleri kullanım alanlarıyla eşleştirmeleri istenir (HH.I.1.2.b). Kısa cevaplı ve açık uçlu sorularla malzemelerin hüsnühatla ilişkisi yoklanır. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak öğrendiklerini yansıtır (KB2.15).

   HH.I.1.2

Sınıf defteri: HH.I.1.2 Hüsnühattın malzemeleri ve kullanım alanlarını çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada iyi ve düşük kaliteli malzemeyle yazılmış iki hat örneğini yan yana gösterir; öğrencilerden iki yazı arasındaki farkı gözlemleyip sözlü olarak ifade etmeleri istenir (OB4). Ardından öğrencilerden kamış kalem, hokka ve meşk murakkası kullanırken karşılaştıkları bir sorunu hatırlamaları istenir (KB2.15). Dersin amacının malzeme kalitesinin yazıya etkisini yorumlamak olduğu belirtilir (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır; her gruba oyun kartları/eşleştirme kartları verilir ve kartlardaki kamış kalem, hokka ve meşk murakkasına ait iyi ve düşük kalite durumları eşleştirilir (OB1, SDB2.2). Gruplar, daha önce yaşadıkları ya da ders kitabında gördükleri örnekleri bu eşleşmelerle ilişkilendirerek malzeme kalitesiyle ilgili deneyimlerini gözden geçirir (HH.I.1.3.a). Her grup bir deneyimini sınıfa aktarır (SDB2.1).

   HH.I.1.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplardan, kartlardaki gözlemlere dayanarak malzeme kalitesinin yazının başarısını nasıl etkilediğine dair en az iki çıkarım yazmaları istenir (OB9, KB2.4). Öğrencilerin gerekçe göstermek için ders kitabındaki ilgili görsellere dönmeleri sağlanır (OB4). Çıkarımlar etkileşimli tahtadaki ortak tabloya işlenir (HH.I.1.3.b).

   HH.I.1.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar çıkarımlarını sırayla sunar; her çıkarımın gözlem ve deneyimle ne ölçüde desteklendiği sınıfça tartışılır (SDB2.1, KB2.15). Düşük kaliteli malzemenin yazı hatalarına ve malzeme israfına etkisi ele alınır (D17, D7). Öğretmen dönüt vererek yetersiz kalan çıkarımların düzeltilmesine rehberlik eder (HH.I.1.3.c).

   HH.I.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çıkış kartına, malzeme kalitesinin hüsnühat çalışmasına etkisiyle ilgili bir çıkarımlarını ve onu destekleyen deneyimlerini yazmaları istenir. Öğretmen kartları açık uçlu sorularla değerlendirerek çıkarımların tutarlılığını sorgular. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak kendi çıkarımlarının güçlü ve geliştirilecek yönlerini belirtmeleri istenir (HH.I.1.3.c).

   HH.I.1.3

Sınıf defteri: HH.I.1.3 Hüsnühatta malzeme kalitesinin önemini yansıtabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada hattat, meşk ve icazet kavramlarını içeren kısa bir görsel sunar. Öğrencilerden bu kavramlar hakkında bildiklerini söylemeleri istenir. Bu derste meşk usulü ve icazet alınmasıyla ilgili hangi kaynaklara başvurulabileceğinin belirleneceği ve bu kaynaklardan bilgi bulunacağı açıklanır. Öğrencilerin merakı (E1.1) soru sorularak desteklenir.

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahta veya görseller aracılığıyla öğrencilere bir icazet örneği gösterilir (E1.1). Öğrencilerden örnekle ilgili düşüncelerini paylaşmaları istenir (OB4). Öğretmen, örnekte merak edilen noktaları tahtaya yazar; bu noktalara hangi kaynaklarla yanıt aranabileceği sınıfça tartışılır. (HH.I.2.1.a)

   HH.I.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar, ders kitabı ve görsel kaynaklardan yararlanarak hüsnühatta meşk usulü ve icazet alınmasıyla ilgili başvurulacak kaynakları belirler (OB1). Seçilen kaynaklar gerekçesiyle birlikte sınıfa kısaca sunulur. (HH.I.2.1.a)

   HH.I.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilere belirlenen kaynaklardan bilgi toplamaları için imkân sağlanır. Gruplar, meşk usulü ve icazetle ilgili buldukları bilgileri kaynağıyla birlikte bilgi haritasına yerleştirir (KB2.6). Öğretmen, gruplar arasında dolaşarak yönlendirmede bulunur. (HH.I.2.1.b)

   HH.I.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar hazırladıkları bilgi haritalarını kısaca sunar. Öğretmen, açık uçlu ve kısa cevaplı sorularla kaynakların belirlenmesi ve bilgilerin bulunması sürecini yoklar. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur; bilgi haritaları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir ve portfolyo dosyalarına eklenir.

   HH.I.2.1

Sınıf defteri: HH.I.2.1 Hüsnühat meşk usulü ve icazet hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, hattat, meşk ve icazet kavramlarını tahtaya yazar ve öğrencilerden önceki derste bulunan bilgilerden birini söylemelerini ister. Bu bilgilerin doğru olup olmadığını denetlemenin neden gerektiği sorulur. Bugün bulunan bilgilerin doğrulanacağı ve kaydedileceği duyurulur (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler düşün-eşleş-paylaş tekniğiyle, meşk usulü ve icazet hakkında bulduğu bilgileri önce bireysel olarak kaynaklarıyla karşılaştırır, sonra eşiyle doğruluğunu tartışır ve sınıfla paylaşır (SDB2.1, KB2.4). Eşleştirme kartlarında yer alan bilgiler doğru ya da yanlış olarak ayrılır. (HH.I.2.1.c)

   HH.I.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Günümüzde yaşayan meşhur bir hattatın hayatını anlatan video izletilir; öğrenciler videodaki meşk ve icazet bilgilerini kendi bilgileriyle karşılaştırarak doğrular (OB1, OB4). Hafız Osman, Hamit Aytaç ve Hasan Çelebi gibi hattatların özverili ve planlı çalışmaları dijital içerikten incelenir (D3.1). (HH.I.2.1.c)

   HH.I.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler doğruladıkları bilgileri bilgi kartlarına ve sınıfça hazırlanan bilgi haritasına kaynaklarıyla birlikte kaydeder (KB2.6, OB9). Kısa cevaplı ve açık uçlu sorularla kayıtların doğruluğu kontrol edilir. (HH.I.2.1.ç)

   HH.I.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, doğrulanan meşk ve icazet bilgilerini bilgi haritası üzerinde toparlar. Öğrencilerden Kısa Cevaplı Sorular'ı yanıtlamaları ve Öz Değerlendirme Formu'nda bilgileri doğrulama ve kaydetme becerilerini değerlendirmeleri istenir. Kayıtlar Portfolyo'ya eklenir (D12). (HH.I.2.1.ç)

   HH.I.2.1

Sınıf defteri: HH.I.2.1 Hüsnühat meşk usulü ve icazet hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, tahtada bir hattatın eserini gösterir ve öğrencilere bu eseri ortaya koyan kişinin hangi yeterliliklere sahip olması gerektiğini sorar. Öğrencilerden eseri dikkatle incelemeleri (OB4, OB9) ve merak ettikleri soruları söylemeleri istenir (E1.1). Önceki derste işlenen meşk ve icâzet bilgileriyle bağ kurulur. Dersin hedefinin hattatlığın şartlarını sıralamak ve aralarındaki ilişkileri incelemek olduğu duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden bir hattatta olması gereken özelliklerin neler olabileceğine ilişkin düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir (SDB2.1). Düşünceler tahtada ortak bir listede toplanır. Öğretmen, ders kitabına dayanarak hattatlığın şartlarını açıklar ve öğrencilerin tahminleriyle karşılaştırır. Öğrencilerden yeni öğrendiklerini kısa notlarla kaydetmeleri istenir (KB2.6, OB1) (HH.I.2.2.a).

   HH.I.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden özellik listeleme tekniğiyle hattatlığın şartlarını eşleştirme kartları üzerinde sıralamaları istenir. Her şart kartı bir özellikle eşleştirilerek önem sırasına göre dizilir. Gruplar, listelerini karşılaştırır ve eksik şartları tamamlar (KB2.6, D3) (HH.I.2.2.a).

   HH.I.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden gruplar hâlinde hattatlığın şartları arasındaki ilişkileri incelemeleri istenir; örneğin sabır ile meşk, çalışkanlık ile icâzet arasındaki bağlantılar tartışılır. Görüş geliştirme tekniğiyle her grup bir çıkarım yapar ve gerekçesini sunar. Öğretmen, şartların bütünlüğünü sorgulayan sorular yöneltir (KB2.4, E3.7, D12) (HH.I.2.2.b).

   HH.I.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çıkış kartlarına hattatlığın şartlarından birini ve bir diğeriyle ilişkisini yazmaları istenir. Öğretmen, kartları toplayarak bilgi haritasında bir araya getirir ve ortak bir çıkarım oluşturulmasını sağlar. Öğrencilerin açık uçlu sorulara verdikleri yanıtlar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Çalışmalar portfolyoya eklenir (HH.I.2.2.b).

   HH.I.2.2

Sınıf defteri: HH.I.2.2 Hattatlığın şartlarını çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada hüsnühat öğrenmenin faydalarına ilişkin önceki derslerde belirlenen kaynakları ve bulunan bilgileri gösterir. Öğrencilerden bu bilgilerden birini seçip hangi kaynaktan aldığını söylemeleri istenir (E1.1). Bu derste bulunan bilgilerin doğrulanacağı ve doğrulananların kaydedileceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden öğrenme günlüklerine, bulduğu bilgilerden üçünü yazmaları istenir. Ders kitabı, tahtadaki görsel kaynaklar ve eşleştirme kartları kullanılarak her bilgi en az iki kaynakta karşılaştırılır; bilgiler doğru ve doğrulanamayan olarak ayrılır (KB2.4, OB1). Gruplar doğruladıkları bilgilerin dayanağını sınıfa aktarır (HH.I.2.3.c).

   HH.I.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Hattat Mustafa Halim Efendi'nin Rik'a Meşk Murakkaı ve örnek rika metinleri sunulur; öğrencilerden görsel anlatım aracını incelemeleri istenir (OB4). Öğretmen harflerin boyutu, satırdaki yerleşimi, kalın ve ince kısımları gibi ölçüleri tanıtır. Öğrenciler bulduğu bilgileri bu örneklerle karşılaştırarak doğrular (HH.I.2.3.c).

   HH.I.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler istikrarlı bir şekilde meşk ederek estetik bakış açısıyla çalışma örneği ortaya koyar (D3.1, D12.3, OB9). Doğruladıkları bilgiler kaynaklarıyla birlikte Bilgi Haritasına ve öğrenme günlüklerine kaydedilir (E3.7, HH.I.2.3.ç).

   HH.I.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler Bilgi Haritalarını eşleriyle paylaşır (SDB2.1); doğrulanmış bilgiler birlikte gözden geçirilir. Öğretmen Dereceli Puanlama Anahtarı ile kayıtların kaynak, doğrulama ve düzen ölçütlerini değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunu doldurmaları ve çıkış kartına doğruladıkları bir bilgiyi yazmaları istenir.

   HH.I.2.3

Sınıf defteri: HH.I.2.3 Hüsnühat öğrenmenin faydaları hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada ele alınan hüsnühat öğrenmenin faydalarına kısaca değinir ve etkileşimli tahtada rika harfleriyle yazılmış bir meşk murakkası örneği gösterir. Öğrencilerden hattat, meşk ve icazet kavramlarını bu örnek üzerinden anlatmaları istenir (SDB2.1). Dersin amacının rika meşk örneklerindeki görsel anlatım araçlarını incelemek olduğu duyurulur (HH.I.2.4.a).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden nitelikli çalışmalarını meşk dosyasında kronolojik olarak arşivlemeye başlamaları istenir (E3.7). Ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki rika meşk murakkası örneklerinde harflerin boyutu, satırdaki yerleşimi, kalın ve ince kısımları gibi görsel anlatım araçları gözlenir ve gözlemler kaydedilir (KB2.6, OB4, HH.I.2.4.a). Merak edilen noktalar sorular hâlinde paylaşılır (E1.1).

   HH.I.2.4
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde, bir meşk murakkası örneği harflerin boyutu, satırdaki yerleşimi, kalın ve ince kısımları ölçütlerine göre çözümlenir (KB2.4, OB9). Gruplar bulgularını etkileşimli tahtada tablo hâlinde sunar (HH.I.2.4.a).

   HH.I.2.4
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden bu ölçütlerle hazırlanan dereceleme ölçeğini ve öz değerlendirme formunu kullanarak meşk dosyasındaki çalışmalardan birini değerlendirmeleri istenir (D3). Değerlendirme sonucunda seçtikleri ürünü öğrenci ürün dosyasına eklemeleri istenir (D12). Bu süreçte örneklerdeki görsel anlatım araçları dikkatle yeniden incelenir (HH.I.2.4.a).

   HH.I.2.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden rika meşk örneklerinde incelenen görsel anlatım araçlarını Bilgi Haritası üzerinde özetlemeleri istenir (OB1). Öz Değerlendirme Formu doldurulur ve harita ürün dosyasına eklenir. Birkaç öğrencinin haritası sınıfa sunulur (HH.I.2.4.a).

   HH.I.2.4

Sınıf defteri: HH.I.2.4 Rika harfleriyle meşk murakkasındaki örneklere uygun şekilde sanat…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen Dünya Engelliler Günü'ne (3 Aralık) değinerek sabır ve emeğin sanatta herkes için değer taşıdığını vurgular. Önceki haftada incelenen rika meşk örnekleri etkileşimli tahtada gösterilir. Öğrencilerden bir örnekte dikkatlerini çeken yazı özelliğini söylemeleri istenir. Bu hafta konunun sanatsal ürüne dönüştürüleceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden performans görevi olarak hattatlık icazetnamelerini incelemeleri ve inceledikleri içerikleri tanıtan bir broşürün taslağını hazırlamaları istenir. Taslakta icazetnamenin metin düzeni ve yazı özellikleri belirtilir (KB2.4). Taslaklar eşleşilen arkadaşla paylaşılır ve sanatsal ürüne dönüştürülecek konu seçilir (HH.I.2.4.b).

   HH.I.2.4
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler rika harfleriyle meşk murakkasındaki örneğe uygun olarak seçtikleri konuyu bireysel çalışmayla sanatsal ürüne dönüştürür. Satır düzeni ve harf oranları örnekle karşılaştırılarak denetlenir. Çalışma sürecinde sabırlı ve düzenli davranılır (D12, HH.I.2.4.b).

   HH.I.2.4
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde bireysel çalışmalar yan yana getirilir ve rika meşk örneğine uygunluk bakımından incelenir. Grup üyeleri birbirine gerekçeli geri bildirim verir, düzeltmeler yapılır ve grubun ortak ürünü olarak bir çalışma seçilir (SDB2.1, D3, HH.I.2.4.b).

   HH.I.2.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden ürünlerini portfolyolarına eklemeleri ve Öz Değerlendirme Formunu doldurmaları istenir. Öğretmen ürünleri Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Birkaç öğrenciye Açık Uçlu Soru olarak konuyu sanatsal ürüne dönüştürürken hangi örneklerden yararlandığı sorulur ve yanıtlar sınıfça tartışılır.

   HH.I.2.4

Sınıf defteri: HH.I.2.4 Rika harfleriyle meşk murakkasındaki örneklere uygun şekilde sanat…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, kûfi, talik, rika, divani ve aklamısitte yazılarından birkaç örneği etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden yazıların birbirinden farkını gözlemlemeleri ve 'Yazı, bugünkü güzel yazı sanatına nasıl ulaşmış olabilir?' sorusu üzerine düşünmeleri istenir (E3.2). Dersin amacı, hüsnühattın ortaya çıkış ve gelişim sürecini çözümlemek ve sınıflandırmak olarak açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, hüsnühattın ortaya çıkışı ve gelişim sürecini konu alan kaynakları sınıfa getirir; ders kitabındaki ilgili bölümlerin dijital baskıları etkileşimli tahtada açılır. Öğrenciler kaynakları inceleyerek yazı türlerinin ortaya çıktığı dönemleri ve belirgin özellikleri gözlemler ve sözlü olarak paylaşır. Öğretmen yönlendirmesiyle hüsnühattın ortaya çıkış süreci ilk kez sıralanarak çözümlenir (HH.I.3.1.a).

   HH.I.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden gruplar hâlinde hüsnühattın ortaya çıkışı ve gelişim sürecini ders kitabı ve tahtadaki kaynaklardan incelemeleri ve ulaştıkları bilgileri sınıfla paylaşmaları istenir (OB1, SDB2.2). Her grup, incelediği yazının hangi dönemde ortaya çıktığını ve gelişimini not eder. Paylaşılan bilgilerle hüsnühattın ortaya çıkış ve gelişim süreci çözümlenir (HH.I.3.1.a).

   HH.I.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan, topladıkları bilgilere dayanarak kûfi, aklamısitte, talik, rika ve divani yazılarını ortaya çıktıkları dönem ve görünüş özelliklerine göre bir tabloda sınıflandırmaları istenir (HH.I.3.1.b). Tablolar tahtadaki örneklerle karşılaştırılarak düzeltilir. Her grup sınıflandırmasını iki-üç cümleyle özetler (KB2.3).

   HH.I.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden yazı türü, dönem ve özellik bilgilerini eşleştirme sorularıyla bireysel olarak yanıtlamaları istenir. Yanıtlar tahtada denetlenir; öğretmen sınıflandırmadaki eksikleri giderir (HH.I.3.1.b). Hüsnühattın ortaya çıkış ve gelişim sürecinin çözümlenmesi ve sınıflandırılması kısaca özetlenir.

   HH.I.3.1

Sınıf defteri: HH.I.3.1 Hüsnühattın ortaya çıkış ve gelişim sürecini özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada geçen derste çözümlenen hüsnühat örneklerinden birkaçını gösterir ve öğrencilerden bunların hangi yazı çeşidine ait olabileceğini tahmin etmelerini ister (E3.2). Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası kapsamında yazı sanatının millî kültürdeki yeri kısaca hatırlatılır. Bu derste hüsnühattın gelişim sürecinin sınıflandırılacağı ve yorumlanacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ikili gruplar hâlinde ders kitabındaki metinlerden hareketle hüsnühattın gelişim sürecini gösteren bir akış şeması hazırlar (SDB2.2). Gerekli bilgiler kitaptan ve tahtadaki kaynaklardan toplanır (KB2.6). Olaylar ve yazı çeşitleri zaman sırasına göre kutulara yerleştirilir (HH.I.3.1.b).

   HH.I.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Sunulan metinlerden hareketle gelişim süreci ilk dönem, Emevi, Abbasi, Memlüklü, Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi şeklinde sınıflandırma tablosuna yerleştirilir (E3.7). Gruplar her döneme ait yazı çeşitlerini ve belirgin özellikleri tabloya iş birliği içinde işler; tablolar sınıfta karşılaştırılır (HH.I.3.1.b).

   HH.I.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler tablo ve akış şemasından yararlanarak hüsnühattın ortaya çıkışı, gelişim süreci ve günümüzdeki durumu hakkında yorum yapar. Yorumlar yazı çeşitlerinin biçimsel özelliklerine ve kültürel değerine dayandırılır (OB5, OB9). Birkaç öğrencinin yorumu sınıfta tartışılır (HH.I.3.1.c).

   HH.I.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler hüsnühattın ortaya çıkış ve gelişim sürecine ilişkin yorumlarını Yansıtıcı Yazı olarak kısa bir paragrafta özetler (KB2.3). Yazılar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile süreçteki sorumluluklarını gözden geçirir (D16). Sınıflandırma tabloları ve yazılar portfolyoya eklenir (HH.I.3.1.c).

   HH.I.3.1

Sınıf defteri: HH.I.3.1 Hüsnühattın ortaya çıkış ve gelişim sürecini özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada işlenen hüsnühattın ortaya çıkışı ve gelişimini birkaç soruyla hatırlatır. Etkileşimli tahtada kûfi, rika ve talik yazılarından birer örnek gösterilir; öğrencilerden bu yazıların görünüşü hakkındaki ilk izlenimlerini söylemeleri istenir (OB4). Haftanın amacının hüsnühatta kullanılan yazı çeşitleriyle ilgili bilgi toplamak olduğu duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen aklamısitte, divani, kûfi, rika ve talik yazılarından birkaç örneği etkileşimli tahtada sunar ve öğrencilerden bu yazı çeşitlerinin benzer ve farklı yönlerini kıyaslamalarını ister (OB4). Gruplar hâlinde çalışan öğrenciler (SDB2.2), kıyaslama sırasında ortaya çıkan sorulara yanıt arayacakları kaynakları (ders kitabı, kütüphane ve müze yayınları, güvenilir çevrim içi kaynaklar) kavram haritası şablonuna yazarak belirler (HH.I.3.2.a).

   HH.I.3.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplara birer yazı çeşidi verilir; öğrenciler belirledikleri kaynakları tarayarak bu yazı çeşidinin adı, harf biçimlerinin geometrik özellikleri ve kullanıldığı alanlarla ilgili bilgileri bulur (KB2.6, OB1). Her grup, bulduğu bilgilerin hangi kaynaktan geldiğini çalışma kâğıdındaki ilgili alanda belirtir (HH.I.3.2.b).

   HH.I.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Her grup bulduğu bilgileri bir dakikalık sözlü özetle sınıfa aktarır (KB2.3). Dinleyen gruplar kendi bulgularıyla ortak ve farklı noktaları eşleştirme kartlarını yan yana dizerek gösterir; bilgiye ulaşılamayan yazı çeşitleri için öğretmenle birlikte yeni kaynaklar belirlenir ve bu kaynaklardan bilgi aranır (HH.I.3.2.b).

   HH.I.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler, haftanın başında belirledikleri kaynakları ve bu kaynaklardan buldukları yazı çeşidi bilgilerini bir anlam çözümleme tablosunda toplar. Öğretmen tabloları inceleyerek eksik kalan kaynak ve bilgileri belirler. Öğrencilerden 'Hangi kaynaktan hangi bilgiyi buldum?' sorusu üzerinden çalışmalarını öz değerlendirme formunda değerlendirmeleri istenir (D3).

   HH.I.3.2

Sınıf defteri: HH.I.3.2 Hüsnühatta kullanılan yazı çeşitleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Önceki haftalarda belirlenen kaynaklar etkileşimli tahtada listelenir ve öğrencilerden bu kaynakların hangi yazı çeşitleri için kullanılabileceğini söylemeleri istenir. Aklamısitte, divani, kûfi, rika ve talik kavramları tahtada gösterilerek öğrencilerin ön bilgileri yoklanır. Bu derste kaynaklardan bilgi bulunacağı ve bulunan bilgilerin doğrulanacağı belirtilir (OB1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ikişerli gruplar hâlinde belirledikleri matbu (ders kitabı) ve dijital kaynaklardan aklamısitte, kûfi, divani, rika ve talik yazılarıyla ilgili bilgileri bulur. Her grup yazı çeşidinin adını, özelliğini ve kullanım alanını bulur, bilgiyi hangi kaynaktan aldığını belirterek sınıfa sözlü olarak sunar; görsel örnekler birlikte incelenir (HH.I.3.2.b; KB2.6, SDB2.2, OB4).

   HH.I.3.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerin topladığı bilgiler doğrultusunda getirdiği ya da dijital içerikten seçtiği farklı yazı çeşitleriyle yazılmış levha fotoğrafları etkileşimli tahtada gösterilir. Gruplarca bulunan bilgiler ve görseller öğretmen rehberliğinde ders kitabı ve dijital içerikle karşılaştırılarak doğrulanır; yanlış ya da eksik bilgiler düzeltilir (HH.I.3.2.c; OB1, OB5).

   HH.I.3.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Doğrulanan bilgilere göre levha örnekleri aklamısitte, kûfi, divani, rika ve talik gibi yazı çeşitlerine özelliklerine göre ayrılır. Gruplar, harflerin biçimine ve geometrik düzenine bakarak her ayırmanın gerekçesini açıklar (HH.I.3.2.c; E3.2, E3.7, OB9).

   HH.I.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Yazı çeşitlerini özellikleriyle eşleştiren Eşleştirme Soruları uygulanır. Her öğrenciden doğruladığı bir bilgiyi kaynağıyla birlikte Kısa Cevaplı Soru olarak yanıtlaması istenir. Öz Değerlendirme Formu ile bilgiyi kaynaktan bulma ve doğrulama basamakları gözden geçirilir (D16).

   HH.I.3.2

Sınıf defteri: HH.I.3.2 Hüsnühatta kullanılan yazı çeşitleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, tahtaya kûfi, divani, rika, talik ve aklamısitte yazılarının adlarını yazar ve öğrencilerden önceki derslerde bu yazılar hakkında buldukları birer bilgiyi söylemelerini ister (KB2.6). Söylenen bilgilerin hepsinin doğru olup olmadığı sorgulanır. Dersin amacı olarak bilgilerin doğrulanması ve kaydedilmesi duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Gruplara yazı adı, özellik ve örnek yazı kartları dağıtılır; öğrenciler kûfi, divani, rika, talik ve aklamısitte yazılarına ait buldukları bilgileri kartlarla eşleştirir (OB4). Eşleşmeler ders kitabı ve belirledikleri kaynaklarla karşılaştırılarak sınanır; yanlış eşleşmeler düzeltilir (OB1). Doğrulanan bilgiler grup bilgi haritasına işlenir (HH.I.3.2.c).

   HH.I.3.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Her grup bilgi haritasından bir yazı çeşidi seçer ve bu çeşitle ilgili bilgileri başka bir grupla çapraz biçimde doğrular (SDB2.2). Gruplar çelişen bilgilerde ders kitabına ve ikinci bir kaynağa başvurarak doğru bilgiyi belirler (E3.2). Doğrulanan ve düzeltilen bilgiler grup tablosunda işaretlenir (HH.I.3.2.c).

   HH.I.3.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler doğruladıkları bilgileri her yazı çeşidi için çalışma kâğıdına kaydeder; kaynağı da yazar (D16). Kâğıtlar portfolyo dosyasına yerleştirilir ve sistemli bir sıra ile düzenlenir (E3.7). Kayıtlar gruplar arasında okunarak eksik bilgiler tamamlanır (HH.I.3.2.ç).

   HH.I.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden bir yazı çeşidi hakkında doğruladıkları bilgiyi kısa cevaplı bir soruya yanıt olarak yazmaları istenir. Öğretmen, açık uçlu bir soruyla doğrulamanın nasıl yapıldığını tartıştırır ve portfolyodaki kayıtları inceler. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurur (HH.I.3.2.ç).

   HH.I.3.2

Sınıf defteri: HH.I.3.2 Hüsnühatta kullanılan yazı çeşitleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada kûfi, rika, talik, divani ve aklamısitte yazılarıyla yazılmış birer örnek gösterir (OB4). Öğrencilerden bu yazıları kimlerin yazmış olabileceğine dair tahminlerini söylemeleri istenir. Dersin amacı, meşhur hattatlar ve Türklerin hat sanatına hizmetleri hakkında kaynaklardan bilgi toplamak olarak duyurulur (KB2.6).

2. Keşfetme25 dk

   Sınıf 4-5 kişilik gruplara ayrılır (SDB2.2). Gruplardan meşhur hattatlar ve Türklerin hat sanatına hizmetleri hakkında bilgi toplanabilecek kaynakları (ders kitabı, müze ve kütüphane sayfaları, hat albümleri, uzman görüşü) listelemeleri istenir. Her grup, kaynaklarını konuya uygunluğuna göre gerekçelendirerek etkileşimli tahtada paylaşır (HH.I.3.3.a).

   HH.I.3.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, dönemlerin özelliklerini yansıtan meşhur hattatlardan özellikle ekol sahibi olanların eserlerinden örnekleri etkileşimli tahtada gösterir. Türklerin hat sanatına hizmetleri kısaca sunulur (OB5). Gruplardan örneklerde geçen hattat adlarını, dönemlerini ve yazı türlerini belirlemeleri istenir (HH.I.3.3.b).

   HH.I.3.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar, belirledikleri kaynaklardan seçtikleri bir hattatın yaşadığı dönemi, ekol sahibi olup olmadığını ve hat sanatına hizmetini bulur (HH.I.3.3.b). Bulunan bilgiler gruplarca kısa taslak notlar hâlinde özetlenerek çalışma kâğıdına yazılır (KB2.3). Öğretmen grupları dolaşarak kaynak kullanımında yönlendirme yapar (OB1).

   HH.I.3.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her gruptan bir öğrenci, bulduğu bilgileri seçtiği hattat üzerinden iki üç cümleyle sınıfa aktarır ve bilgiyi hangi kaynaktan aldığını söyler. Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki kısa cevaplı sorulara (hattat adı, dönemi, hizmeti, kaynağı) yanıt vermeleri istenir. Çalışma kâğıtları öğrenme kanıtı olarak toplanır; öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu ile çalışmaya katkılarını değerlendirmeleri istenir (D16).

   HH.I.3.3

Sınıf defteri: HH.I.3.3 Meşhur hattatlardan bazıları ve Türklerin hat sanatına hizmetleri…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada aklamısitte, divani, kûfi, rika ve talik yazılarından örnekler gösterir; öğrencilerden yazıların biçimsel farklarını gözlemlemeleri istenir (OB4, OB9). 'Bu yazıları kimler yazdı, bilgiyi hangi kaynaktan buluruz?' sorusu sorulur. Dersin amacı, belirlenen kaynaklardan bilgi bulmak ve bu bilgileri doğrulamaktır (KB2.6, E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Gruplar hâlinde ders kitabı ve belirledikleri kaynaklardan bir meşhur hattatın hayatı, yazdığı hat çeşidi ve Türklerin hat sanatına hizmetiyle ilgili bilgiler bulunur (KB2.6, OB1, SDB2.2). Bulunan bilgiler, okulda sanat koridorunda ya da panoda sergilenecek poster için ayrılır (D16.2, D19.3). (HH.I.3.3.b)

   HH.I.3.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, Hattat Mustafa Halim Efendi'nin Rik'a Meşk Murakkaı ve örnek rika metinlerini sunar. Gruplardan rika yazısının özelliklerini örneklerde gözlemleyerek bulduklarıyla karşılaştırmaları istenir (OB5, D7). (HH.I.3.3.b)

   HH.I.3.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplara dağıtılan eşleştirme kartlarıyla hattat, hat çeşidi ve hizmet bilgileri eşleştirilir. Bulunan her bilgi ikinci bir kaynakla karşılaştırılır; çelişen bilgiler tartışılarak doğru olan belirlenir (D3, E3.7). Çalışma Yaprağında doğrulama sonuçları işaretlenir. (HH.I.3.3.c)

   HH.I.3.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, doğrulanan bilgileri sınıfla birlikte özetletir (KB2.3). Öğrencilerden Kısa Cevaplı Sorulara yanıt vermeleri ve bir bilginin doğruluğunu nasıl denetlediklerini Öz Değerlendirme Formunda belirtmeleri istenir. Doğrulama çalışması Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. (HH.I.3.3.c)

   HH.I.3.3

Sınıf defteri: HH.I.3.3 Meşhur hattatlardan bazıları ve Türklerin hat sanatına hizmetleri…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada meşhur hattatların eserlerinden seçilmiş görselleri gösterir (OB4, OB5). Öğrencilerden önceki derslerde belirledikleri kaynakları ve bu kaynaklardan buldukları bilgileri hatırlamaları istenir. Bu derste bulunan bilgilerin doğrulanacağı ve kaydedileceği açıklanır; doğrulamada rika yazısının harf yapısından da yararlanılacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden rika yazısına ilişkin görsel anlatım aracını ders kitabından ve etkileşimli tahtadan incelemeleri istenir (OB4). Öğretmen rika harflerini ve harflerin birbiriyle bitişik yazılışlarını tarif eder. Öğrencilerden daha önce buldukları hattat bilgilerini en az iki kaynakla karşılaştırarak doğru olup olmadığını denetlemeleri istenir (KB2.6, OB1) (HH.I.3.3.c).

   HH.I.3.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, rika harfleri birleştirilirken harflerin aralarındaki uzaklıkları ve eğimleri nokta ölçüsüyle gösterir. Harflerin başta, ortada ve sonda yazılışları tanıtılır; harf biçimleri temel geometrik şekillere benzetilerek açıklanır (OB9, D7). Çiftler hâlinde (SDB2.2) bu ölçüler hattatın eserindeki örnekle karşılaştırılır ve bulunan bilginin doğruluğu sınanır (HH.I.3.3.c).

   HH.I.3.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden doğruladıkları bilgileri kaynağıyla birlikte çalışma kâğıdına kaydetmeleri istenir (D16). Her kayıt, meşhur hattat ya da Türklerin hat sanatına hizmeti hakkında birkaç cümlelik özet hâlinde yazılır (KB2.3, D3). Hazırlanan kayıtlar portfolyoya eklenir (HH.I.3.3.ç).

   HH.I.3.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden kaydettikleri bilgilerden birini kaynağıyla birlikte sınıfa sunmaları istenir. Sunumlar, çalışma kâğıdı ve dereceli puanlama anahtarı üzerinden değerlendirilir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak bilgiyi doğrulama ve kaydetme basamaklarında zorlandıkları noktaları belirtmeleri istenir (E3.7).

   HH.I.3.3

Sınıf defteri: HH.I.3.3 Meşhur hattatlardan bazıları ve Türklerin hat sanatına hizmetleri…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste işlenen meşhur hattatlardan birkaçını etkileşimli tahtada gösterilen örneklerle hatırlatır. Türklerin hat sanatına hizmetleri sorulur; aklamısitte, divani, kûfi, rika ve talik kavramları tahtaya yazılır. Bu derste meşk murakkasındaki örneklere uygun çalışma yapılacağı açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki meşk murakkası örnekleri incelenir; harflerin birleşimleri, satır düzeni ve estetik yönler üzerinde durulur (D7.3). Öğrencilerden bu örneklere uygun, nitelikli çalışmalar ortaya çıkana kadar tekrar yapmaları istenir (D3.1). Öğretmen çalışmalar sırasında rehberlik eder ve örneklerin hangi yazı türüne ait olduğunu sorar.

3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır; her gruba aklamısitte, divani, kûfi, rika ve talik yazılarından biri verilir (SDB2.2). Gruplar ders kitabından bilgi toplayarak yazının hat sanatındaki yerini ve Türk hattatların katkısını belirler (KB2.6). Bulgular özetlenerek sözlü sunulur (KB2.3).

4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerin yaptığı çalışmalar öz değerlendirme formları ile değerlendirilir. Harflerin birleşimleri ölçütlerine göre hazırlanan dereceleme ölçeği kullanılarak çalışmalar gözden geçirilir. Öğrencilerden eksik buldukları birleşimleri belirleyip düzeltmeleri istenir (D16).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Türklerin hat sanatına hizmetlerine ilişkin kısa cevaplı soruları yanıtlamaları istenir. Yazı türleri ile özellikleri çalışma kâğıdında eşleştirilir. Öğrenciler öz değerlendirme formlarını tamamlayıp çalışmalarını portfolyoya ekler; öğretmen ana noktaları özetleyerek toparlar.

Sınıf defteri: Türklerin Hat Sanatına Hizmetleri; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada rika yazısıyla hazırlanmış bir meşk murakkası örneği gösterir ve öğrencilerden örnekte dikkatlerini çeken ögeleri sözlü olarak belirtmeleri ister (OB4, E3.2). Rika yazısının aklamısitte içindeki yeri hatırlatılır; kûfi, talik ve divani yazılarından ayrımı için gözlem soruları yöneltilir. Derste rika meşk örneklerindeki görsel anlatım araçlarının inceleneceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki meşk murakkası örneklerini ikili çalışarak inceler; harf birleşimlerini, satır düzenini, boşluk ve oran ilişkilerini (Geometri) görsel anlatım aracı olarak belirler. Bulgular kısa notlarla özetlenir (KB2.3, KB2.6). Öğrencilerden seçtikleri ürünleri öğrenci ürün dosyasına eklemeleri istenir (HH.I.3.4.a).

   HH.I.3.4
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak çalışma kâğıdındaki meşk örneğinde rika harflerinin başta, ortada ve sonda birleşim biçimlerini işaretler. Kalem genişliği ve nokta ölçüsüne dayalı oran ilişkileri (Geometri) tabloya yazılır; her birleşim için dikkat edilecek noktalar belirlenir (E3.2, D3) (HH.I.3.4.a).

   HH.I.3.4
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde bireysel bulgular karşılaştırılır; murakkadaki harf, kelime ve süsleme düzeninde kullanılan görsel anlatım araçları ortak bir listeye dönüştürülür (SDB2.2, OB9). Her grup listesini sınıfa sunar, eksik görülen araçlar tamamlanır (HH.I.3.4.a).

   HH.I.3.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Grup listeleri etkileşimli tahtada birleştirilerek rika meşk örneklerinde kullanılan görsel anlatım araçlarının ortak özeti çıkarılır. Öğrencilerden çalışma kâğıdını ve ürün dosyasındaki seçimlerini gözden geçirmeleri, Öz Değerlendirme Formu'nu doldurmaları istenir (D16). Dosyalar portfolyoya eklenir.

   HH.I.3.4

Sınıf defteri: HH.I.3.4 Rika harflerinin birleşimleriyle meşk murakkasındaki örneklere uygun…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada rika yazısıyla hazırlanmış bir meşk murakkası örneği gösterir ve harf birleşimlerinde dikkat çeken ölçü ve oranları sorar (OB4). Önceki haftalarda incelenen görsel anlatım araçlarına kısaca değinilir. Bu derste konunun sanatsal bir ürüne dönüştürüleceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden performans görevi olarak meşhur hattatlardan birinin hayatına ve eserlerine dair bir poster oluşturmaları istenir. Bilgiler ders kitabından toplanır (KB2.6, OB1), özetlenir (KB2.3) ve poster kâğıdı üzerinde kısa başlıklar ile eser görselleriyle düzenlenir. (HH.I.3.4.b)

   HH.I.3.4
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden rika harflerinin birleşimlerini meşk murakkasındaki örneğe bakarak kâğıt üzerine eskiz olarak yerleştirmeleri istenir. Harflerin boyutu, aralığı ve satır düzeni geometrik oranlara göre planlanır (E3.7). (HH.I.3.4.b)

   HH.I.3.4
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler eskizlerini, meşk murakkasındaki örneğe uygun biçimde rika harfleriyle bireysel olarak sanat eserine dönüştürür; çalışma sırasında dikkatin harf birleşimlerine odaklanması sağlanır (E3.2, D3). Ardından gruplar hâlinde eserler karşılaştırılır ve öğrenciler birbirlerine geri bildirim verir (SDB2.2). (HH.I.3.4.b)

   HH.I.3.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden eserlerini ve posterlerini sınıfta sergilemeleri ve kısaca anlatmaları istenir. Performans Görevi Dereceli Puanlama Anahtarıyla değerlendirilir; her öğrenci eserinin meşk örneğine uygunluğunu ve estetik yönünü (D7) Yansıtıcı Yazı ile Öz Değerlendirme Formunda gözden geçirir. Çalışmalar portfolyoya eklenir. (HH.I.3.4.b)

   HH.I.3.4

Sınıf defteri: HH.I.3.4 Rika harflerinin birleşimleriyle meşk murakkasındaki örneklere uygun…; değerlendirme