T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 7. SINIF AFET BİLİNCİ DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, öğrencilere bir deprem ya da yangın anında yanında yaralı biri olsaydı ne yapacağını sorar ve birkaç öğrencinin yanıtını alır. Tahtaya 'ilk yardım' yazılarak öğrencilerden bu kavramla ilgili akıllarına gelen sözcükleri söylemeleri istenir. Bu haftanın amacının, afet ve acil durumlarda ilk yardımın öncelikli amaçlarını sorgulamak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada Kızılay, AFAD ve T.C. Sağlık Bakanlığı kaynaklarından seçilmiş, afet ve acil durumlarda yapılan ilk yardım uygulamalarına ait fotoğraflar, resimler ve kısa dijital içerikler sunulur; ders kitabındaki ilgili metin okunur (OB1, OB4, OB2). Öğrencilerden kaynakları inceleyip dikkatlerini çeken ve merak uyandıran ilk yardım uygulamalarını deftere listelemeleri, listelerini eşleriyle karşılaştırmaları istenir (E1.1) (AB.2.1.1.a).

   AB.2.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden listelerindeki konular ve ilk yardımın öncelikli amaçları ile ilgili '5N1K' tekniğiyle (ne, neden, nasıl, nerede, ne zaman, kim) en az üç soru hazırlamaları istenir (E1.1, E3.8). Öğretmen, soruların ilk yardımın amaçlarına yönelik olup olmadığını sınıfta dolaşarak kontrol eder (KB2.8) (AB.2.1.1.b).

   AB.2.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde hazırlanan sorulara ders kitabından ve Kızılay, AFAD, T.C. Sağlık Bakanlığı gibi güvenilir kaynaklardan yanıt aranır; bulunan bilgiler kaynak adıyla deftere not edilir (KB2.6, OB1) (AB.2.1.1.c). Elde edilen bilgilerden hareketle 'hayat kurtarma zinciri' ve 'koruma-bildirme-kurtarma' ilkelerini dikkate alan kısa bir canlandırma hazırlanıp sunulur (SDB2.1, SDB2.2).

   AB.2.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her gruptan bulunan yanıtlardan birer örnek paylaşılır ve ilk yardımın öncelikli amaçlarına ilişkin toplanan bilgiler tahtada özetlenir (AB.2.1.1.c). Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak sorularını ve bilgi toplama süreçlerini değerlendirmeleri istenir. Öğretmen, soru hazırlama ve kaynak kullanma durumlarını Kontrol Listesi ile işaretler.

   AB.2.1.1

Sınıf defteri: AB.2.1.1 Afet ve acil durumlarda ilk yardımın öncelikli amaçlarını…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, sınıfı selamlayarak İlköğretim Haftası'na değinir. Etkileşimli tahtada bir ilk yardım durumu gösterilir ve 'İlk yardımda ilk yapılması gereken nedir?' sorusu sorulur. Öğrencilerin yanıtları dinlenir (E1.1). Dersin amacının, ilk yardımın öncelikli amaçları hakkında bilgi toplamak, doğruluğunu değerlendirmek ve çıkarım yapmak olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılır; gruplar ders kitabından ve etkileşimli tahtadan ilk yardımın öncelikli amaçları hakkında bilgi toplar (KB2.6). Öğrencilerden panik, bilgisizlik, yanlış inanışlar gibi ilk yardımı zorlaştıran durumlara farklı örnekler vermeleri istenir (SDB3.3, E3.3). Gruplar bir canlandırma hazırlar; yardımseverlik, duyarlılık, şefkat ve sabır değerlerinin önemi vurgulanır (D5.2, D9.2, D12.1, D20.3) (AB.2.1.1.c).

   AB.2.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hazırladıkları canlandırmaları sırayla sergiler. Sınıf, sergilenen davranışların doğruluğunu ders kitabındaki bilgilerle karşılaştırarak tartışır. Öğrencilerden yanlış ya da eksik buldukları davranışı gerekçesiyle belirtmeleri istenir (SDB2.1). Öğretmen, süreci kontrol listesiyle izler (AB.2.1.1.ç).

   AB.2.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Canlandırmalar ve tartışma üzerinden öğrencilerden doğru bilginin hayat kurtarmadaki önemi ile ilk yardımın öncelikleri hakkında çıkarım yapmaları istenir. Her grup çıkarımını bir cümleyle tahtaya yazar. Çıkarımlar sınıfça karşılaştırılır ve ortak sonuçlar belirlenir (KB2.10) (AB.2.1.1.d).

   AB.2.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar çıkarım cümlelerini sınıfla paylaşır. Öğretmen, ortak sonuçları özetler: doğru bilgi hayat kurtarır, ilk yardımın öncelikleri bilinmelidir. Öğrenciler kontrol listesi ve öz değerlendirme formuyla çalışmalarını değerlendirir. Toplanan bilgilerin doğruluğunu sorgulamanın önemi vurgulanır (AB.2.1.1.d).

   AB.2.1.1

Sınıf defteri: AB.2.1.1 Afet ve acil durumlarda ilk yardımın öncelikli amaçlarını…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, geçen hafta çalışılan ilk yardımın afet ve acil durumlarda hayat kurtarmadaki yerini anımsatır. Öğrencilere büyük bir afette yalnız ilk yardımın yeterli olup olmayacağı, başka hangi kurum ve kişilerin devreye girdiği sorulur. Öğrencilerden tahminlerini söylemeleri istenir. Dersin amacı duyurulur: afet ve acil durum yönetiminde görev alan ulusal ve uluslararası kuruluşlar hakkında bilgi toplamak.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere afet ve acil durum yönetiminde görev alan ulusal ve uluslararası kuruluşların çalışmalarına ilişkin yazılı ve görsel kaynaklar verilir. Öğrencilerden kaynakları inceleyerek kuruluşlar hakkında bilgi toplamak için kullanabilecekleri kaynakları (ders kitabı, resmî kurum sayfaları, haber ve video içerikleri vb.) belirlemeleri istenir (OB1, OB4). Dijital kaynaklardan da yararlanılır (OB2). Gruplar belirledikleri kaynakları gerekçeleriyle sınıfa sunar (AB.2.1.2.a).

   AB.2.1.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden belirledikleri kaynaklar üzerinden afet ve acil durum yönetimiyle ilgili ulusal ve uluslararası kuruluşların çalışmaları hakkındaki bilgileri bulmaları ve kayıt formuna not etmeleri istenir (OB1, OB2). Gruplar buldukları bilgileri kuruluş adı ve görev alanı başlıklarıyla sınıfta paylaşır (AB.2.1.2.b).

   AB.2.1.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Bu kuruluşların hayat kurtarma ve risk azaltmadaki önemi, afet anında gıda, ilaç ve temel ihtiyaçlara erişimi engelleyen 'tedarik zincirinin kırılması' durumuna karşı yürüttükleri lojistik faaliyetler üzerine beyin fırtınası yapılır (SDB2.1). Afet öncesi planlama ve hazırlıkta devlet ve belediyelerin sorumlulukları, kurumlar arası eş güdümün önemi ve gönüllülüğün yeri tartışılır (D20.4) (AB.2.1.2.b).

   AB.2.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden topladıkları kuruluş bilgilerini ve kullandıkları kaynakları Kontrol Listesi ile gözden geçirmeleri istenir: uygun kaynaklar belirlenmiş mi, kuruluşların çalışmalarına ilişkin bilgiler bulunmuş mu. Her grup bir kuruluşun çalışmasını tek cümleyle özetler. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurur (AB.2.1.2.b).

   AB.2.1.2

Sınıf defteri: AB.2.1.2 Afet ve acil durum yönetimiyle ilgili ulusal ve uluslararası…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada AFAD'a ait olduğu iddia edilen sahte bir duyuru örneği gösterir. Öğrencilerden duyurunun doğru olup olmadığını nasıl anlayabilecekleri sorulur (E3.8). Önceki haftalarda bulunan kuruluş bilgilerinin bu hafta doğrulanıp kaydedileceği açıklanır; ders kitabı, harita / atlas ve etkileşimli tahtanın kullanılacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen AFAD, Türk Kızılay ve Birleşmiş Milletler Afet Riskini Azaltma Ofisi (UNDRR) gibi kuruluşların katkılarına değinir. Öğrencilerden Okul Dışı Öğrenme Platformu'nda (okuldisiogrenme.eba.gov.tr) "Okul Dışı Öğrenme Ortamlarını Keşfet" sayfasındaki haritadan yaşadıkları ili seçmeleri ve ildeki AFAD ile Türk Kızılay sayfalarını incelemeleri istenir. Önceki haftalarda bulunan bilgiler bu sayfalarla ve ders kitabıyla karşılaştırılarak doğrulanır (AB.2.1.2.c) (KB2.6, OB2).

   AB.2.1.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Vatanını sevmenin işini en iyi şekilde yapmayı gerektirdiği vurgulanır (D19.1). Öğrencilerden seçtikleri kuruluşun çalışmalarıyla ilgili bilgileri farklı türden kaynaklarla (resmî internet sitesi, ders kitabı, harita / atlas) karşılaştırarak doğrulamaları istenir (E3.10) (AB.2.1.2.c). Sahte duyuru ve asılsız ihbarların afet yönetimi ile lojistik faaliyetler üzerindeki olumsuz etkileri tartışılır; dijital ortamlarda bilgi doğrulama bilinci geliştirilir (OB1).

   AB.2.1.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Performans görevi kapsamında gruplar, doğruladıkları bilgilerden yararlanarak seçtikleri bir ulusal veya uluslararası kuruluşun çalışmalarını yansıtan rapor hazırlar. Doğrulanan bilgiler ve kaynakları rapora yazılarak kaydedilir (AB.2.1.2.ç). Rapor, kayıt altına alınarak sunulur; görev paylaşımında iletişim ve iş birliğine dikkat edilir (SDB2.1, SDB2.2).

   AB.2.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar raporlarını kayıt hâlinde sunar. Kaydedilen bilgilerin doğrulanmış kaynaklara dayanıp dayanmadığı Kontrol Listesi ile denetlenir (AB.2.1.2.ç). Performans Görevi ürünleri Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; Öz Değerlendirme Formu ve Akran Değerlendirme Formu doldurulur. Öğretmen, bilgiyi doğrulayıp kaydetmenin afet bilinci için önemini vurgular.

   AB.2.1.2

Sınıf defteri: AB.2.1.2 Afet ve acil durum yönetimiyle ilgili ulusal ve uluslararası…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada işlenen afet ve acil durumlarda görev alan kuruluşları kısaca hatırlatır ve "Bir afette yalnızca kuruluşlar mı hayat kurtarır?" sorusunu sorar (E1.1). Öğrencilerin yanıtlarıyla bireysel hazırlığın önemine geçilir. Dersin amacının, afetlere karşı bilinçli olmanın önemiyle ilgili plan yapmak, uygulamak ve değerlendirmek olduğu belirtilir (AB.2.1.3).

   AB.2.1.3
2. Keşfetme25 dk

   Beyin Fırtınası tekniğiyle öğrencilerden "Afet karşısında hazırlıklı olmak neden önemlidir?" ve "Afete hazırlıksız bireyler ile hazırlıklı bireyler arasında ne gibi farklar vardır?" sorularını yanıtlamaları istenir. "Acil Durum Çantası", "Toplanma Alanı" ve "Acil Durum Aile Planı" afişleri ile kısa videolar incelenir (OB1, OB2, OB4). Afet sonrası iletişim sorunu üzerinde durulur; pilli radyo, taşınabilir şarj aleti ve yedek pilin evde ve çantada bulundurulmasının hayati önemi vurgulanır (AB.2.1.3.a).

   AB.2.1.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır; her grup doğa veya insan kaynaklı afet türlerinden birini seçer. Gruplardan seçtikleri afetten kaynaklanan acil durumu yönetmek için bir afet ve acil durum planı hazırlamaları, adımları zamanı verimli kullanacak biçimde belirlemeleri istenir (SDB2.2, D17.2). Öğrencilerin afetlere hazırlıklı olmanın kayıpları azaltmadaki önemine yönelik çıkarımlarda bulunmaları beklenir (KB2.10, SDB2.1) (AB.2.1.3.a).

   AB.2.1.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hazırladıkları planı uygulamalı hâle getirmek üzere özgün küçük senaryolar oluşturur (E3.3). Senaryolar sınıfta sergilenir; gruplardan sorumluluk alarak belirledikleri adımlar doğrultusunda ilerlemeleri beklenir (D16.3) (AB.2.1.3.b).

   AB.2.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplardan canlandırmanın ardından uyguladıkları planın güçlü, zayıf ve geliştirilebilir yönlerini tartışarak değerlendirmeleri istenir. Süreç Kontrol Listesi ile değerlendirilir. Öğretmen, hazırlıklı olmanın afet sonrası kayıpları azaltmadaki önemini özetler ve gruplara planlarını nasıl geliştireceklerini sorar (AB.2.1.3.c).

   AB.2.1.3

Sınıf defteri: AB.2.1.3 Afetlere karşı bilinçli olmanın afet ve acil durum yönetimindeki…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, 24 Ekim Birleşmiş Milletler Günü'nü anarak afetlerin sınır tanımadığını vurgular. Öğrencilerden önceki haftada öğrendikleri afet ve acil durum yönetimi kavramlarını hatırlamaları istenir. Bu derste haritalardan insan kaynaklı afet risklerinin yüksek olduğu yerlere ilişkin çıkarım yapılacağı açıklanır (E2.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere kimyasal sızıntı, nükleer sızıntı, endüstriyel kaza, insan kaynaklı salgın ve orman yangını gibi afet türlerinin oluşumunu etkileyen faktörlere ilişkin yazılı ve görsel kaynaklar incelettirilir (OB1, OB4). Öğrencilerden her afet türü için etkili faktörleri (sanayi tesisi, yoğun nüfus, kuraklık vb.) kendi cümleleriyle yazmaları istenir. Faktörler sınıfça tartışılır ve tahtada ortak bir liste hâline getirilir. (AB.2.2.1.a)

   AB.2.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerin Türkiye'de insan kaynaklı afet risklerinin yüksek olduğu yerleri gösteren haritaları ve atlası incelemeleri sağlanır (SBAB7.5). Öğrencilerden haritalardan hareketle risk yüksek yerleri tespit edip çizelgeye yazmaları istenir (KB2.10). (AB.2.2.1.a)

   AB.2.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan belirledikleri yerlerin yakınında yerleşim alanı bulunup bulunmadığını kontrol etmeleri istenir. Yakın çevredeki yerleşimlerin taşıyabileceği risklere ilişkin düşünceler grup içinde tartışılır (KB2.18, SDB2.1, SDB2.2). (AB.2.2.1.a)

   AB.2.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar tespit ettikleri riskli bölgeleri ve yerleşim riskine ilişkin çıkarımlarını haritada göstererek sunar. Öğretmen, çıkarımları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nda harita okuma ve çıkarım yapma becerilerini işaretlemeleri istenir (SDB3.3, D5). (AB.2.2.1.a)

   AB.2.2.1

Sınıf defteri: AB.2.2.1 İnsan kaynaklı afet türlerinin yaşanma riskinin bulunduğu yerler…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen Kızılay Haftası'na değinerek Türk Kızılay'ın afet bölgelerindeki çalışmalarını kısaca hatırlatır. Etkileşimli tahtada orman yangını riski taşıyan bölgeleri gösteren bir harita açılır ve öğrencilerden haritada gördüklerini söylemeleri istenir. Dersin amacının, haritalardan riskli bölgelere ilişkin çıkarım yapmak ve bunları poster ya da broşürle duyurmak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Sınıf gruplara ayrılır ve her gruba harita ya da atlas verilir. Öğrencilerden orman yangını gibi insan kaynaklı afetlerin görülme riski yüksek yerleri incelemeleri ve nedenlerini tartışmaları istenir (KB2.18). Tartışma sonunda gruplar Türkiye'de riskli bölgelere yönelik çıkarımlarını liste hâline getirir ve sınıfla paylaşır (KB2.10) (AB.2.2.1.a).

   AB.2.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplardan hazırladıkları listeden haritada öne çıkan riskli bölgeleri seçmeleri istenir. Her grup, seçtiği bölgelere dikkat çekecek ana mesajı ve poster ya da broşürün taslağını belirler; görev paylaşımı yapılır (SDB2.2, AB.2.2.1.a).

   AB.2.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar taslaklarına uygun biçimde poster ya da broşürü hazırlar; haritadan yaptıkları çıkarımları görsellerle ve kısa cümlelerle ifade eder. Çalışma sırasında grup içi iletişime ve görev sorumluluğuna dikkat edilir; ürünler toplumsal farkındalık oluşturmayı amaçlar (D5.3, E2.2, SDB2.1, AB.2.2.1.a).

   AB.2.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Hazırlanan poster ve broşürler sınıfta ya da okul panosunda sergilenir. Gruplar ürünlerini kısaca tanıtır. Performans görevi dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir; öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurmaları ve bir arkadaşlarının çalışmasını akran değerlendirme formuyla değerlendirmeleri istenir. Son olarak haritalardan hangi çıkarımların yapıldığı ve Türk Kızılay'ın afet sürecindeki rolü sözlü olarak özetlenir.

   AB.2.2.1

Sınıf defteri: AB.2.2.1 İnsan kaynaklı afet türlerinin yaşanma riskinin bulunduğu yerler…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada insan kaynaklı bir afetin (örneğin bir orman yangınının ya da çevre kirliliğinin) görselini gösterir. Öğrencilere bu afetin insanlara, doğaya ve ekonomiye nasıl zarar verebileceği sorulur. Dersin amacının, afetlerin zararlarına ilişkin elde edilen çıkarımlardan yola çıkarak kişisel görüşü yansıtan özgün bir ürün oluşturmak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, ders kitabı ve etkileşimli tahta aracılığıyla "yeşil beceriler ve ikiz dönüşüm" uygulamalarını (enerji tasarrufu, atık azaltma, geri dönüşüm, Yeşil Vatan çalışmaları) tanıtır. Öğrenciler bu uygulamaların insan kaynaklı afetlerin zararlarını azaltmadaki rolünü tartışır. Her öğrenciden önceki çıkarımlarından yola çıkarak ürününde yansıtacağı kişisel görüşü belirlemesi istenir (AB.2.2.2.b).

   AB.2.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Sınıfta afiş ve resim istasyonları kurulur. Gruplar "İstasyon" tekniğiyle dönüşümlü çalışarak insan kaynaklı afetlerin neden olduğu zararların sosyal, ekonomik, sağlık, güvenlik ve çevresel boyutlarından birini seçer. Seçilen boyuta ilişkin kişisel görüşü yansıtan özgün afiş ya da resim iş birliğiyle hazırlanır (E3.3, KB2.10, SDB2.2) (AB.2.2.2.b).

   AB.2.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Hikâye ve şiir istasyonlarında gruplar, çıkarımlarını ve kişisel görüşlerini yansıtan özgün bir hikâye ya da şiir yazar. Zararın hangi boyutunu ele aldıkları ürünlerinde belirtilir. Öğretmen istasyonları dolaşarak ürünlerin kanıta dayandığını ve özgün olduğunu gözlemler (E3.3, KB2.10, SDB2.2) (AB.2.2.2.b).

   AB.2.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler hazırladıkları ürünleri Kontrol Listesi ile gözden geçirir: Ürün zararın bir boyutunu yansıtıyor mu, kişisel görüş açık mı, çıkarım kanıta dayanıyor mu? Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunda ürün oluşturma sürecindeki katkılarını işaretlemeleri istenir. Öğretmen, ürünlerdeki güçlü yönleri öne çıkararak dersi toparlar (AB.2.2.2.b).

   AB.2.2.2

Sınıf defteri: AB.2.2.2 İnsan kaynaklı afetlerin neden olduğu zararın boyutlarıyla ilgili…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada orman yangını veya kimyasal sızıntı gibi bir insan kaynaklı afet görseli gösterir. Önceki derslerde hazırlanan ürünlerin bu derste paylaşılacağı belirtilir. Öğrencilerden ürünlerindeki en güçlü kanıtı yanındaki arkadaşına bir cümleyle söylemeleri istenir (SDB2.1, KB2.10).

2. Keşfetme25 dk

   Hazırlanan ürünler, toplumsal farkındalık oluşturmak amacıyla sınıf veya okul panosunda sergilenir (AB.2.2.2.c, D5.3). Ürünlerin yanına dayandıkları kanıtı belirten kısa bir etiket eklenir. Öğrencilerden panoyu gezerek arkadaşlarının ürünlerini incelemeleri ve en çok dikkatlerini çeken zarar boyutunu belirlemeleri istenir (OB4).

   AB.2.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden ürünlerini sırayla birer dakikalık sunumla sınıfa tanıtmaları istenir. Sunumda ürünün dayandığı kanıtın ve ulaşılan çıkarımın açıklanması beklenir (AB.2.2.2.c, KB2.10, SDB2.1). Dinleyen öğrencilerden sunumlara ilişkin birer soru yöneltmeleri istenir (OB1).

   AB.2.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Paylaşılan ürünler bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir (AB.2.2.2.c). Öğretmen, ürünlerin kanıta dayanma, zarar boyutunu yansıtma ve anlaşılır paylaşım ölçütlerini tahtada gösterir. Öğrenciler, ürünlerin farkındalık oluşturma gücünü bu ölçütlere göre tartışır (SDB3.3, D5.3).

   AB.2.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Dereceli Puanlama Anahtarı geri bildirimlerini inceleyerek ürünlerini Öz Değerlendirme Formu ile değerlendirmeleri istenir (AB.2.2.2.c). Öğretmen, ürünlerin okul panosunda kalmasının insan kaynaklı afetlerin zararları konusunda toplumsal farkındalığa nasıl katkı sağladığını sorarak dersi toparlar (D5.3).

   AB.2.2.2

Sınıf defteri: AB.2.2.2 İnsan kaynaklı afetlerin neden olduğu zararın boyutlarıyla ilgili…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü'ne değinerek afet öncesi, sırası ve sonrasında alınacak önlemlerin engelli bireyleri de kapsaması gerektiğini vurgular (D5). Önceki haftada çalışılan insan kaynaklı afetlerin zararları kısaca hatırlanır. Dersin amacı belirtilir: kimyasal sızıntı ve orman yangını gibi afetler için önlem planı yapmaya hazırlanılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtaya 'İnsan kaynaklı afetlerde öncesinde, sırasında ve sonrasında hangi önlemler alınmalıdır?' sorusunu yazar. Sınıf gruplara ayrılır ve 'Beyin Fırtınası' tekniği uygulanır; gruplar kimyasal sızıntı ve orman yangını gibi afet türleri için akıllarına gelen önlemleri, birbirlerinin fikirlerini eleştirmeden, afet öncesi, sırası ve sonrası başlıklarına ayırarak kâğıda yazar (E3.3) (AB.2.2.3.a). Her grup en az bir fikrini sınıfla paylaşır (SDB2.2).

   AB.2.2.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere 'Bir kimyasal sızıntı durumunda nasıl davranılmalıdır?' ve 'Orman yangınlarına karşı yangın öncesi, sırası ve sonrasında hangi önlemler alınmalıdır?' soruları yöneltilir; öğrencilerden görüşlerini gerekçeleriyle ifade etmeleri ve arkadaşlarını dinlemeleri istenir (SDB2.1). Görüşler ders kitabındaki bilgilerle karşılaştırılarak afet öncesi, sırası ve sonrası şeklinde düzenlenir (OB1) (AB.2.2.3.a).

   AB.2.2.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen 'Yeşil Vatan' kavramına değinerek vatanseverlik değeri çerçevesinde ülkemizin doğal güzelliklerini korumanın önemini vurgular (D19.3). Gruplar, seçtikleri afet türü için öncesi, sırası ve sonrasını kapsayan önlem planı taslağını yeşil becerileri de dikkate alarak hazırlar (SDB3.3) (AB.2.2.3.a).

   AB.2.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar önlem planı taslaklarını sınıfa kısaca sunar; planların afet öncesi, sırası ve sonrasını kapsayıp kapsamadığı kontrol listesiyle gözden geçirilir (AB.2.2.3.a). Öğretmen ortak noktaları tahtada toparlar. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak planlarının güçlü yönlerini ve geliştirilecek yönlerini belirtir.

   AB.2.2.3

Sınıf defteri: AB.2.2.3 İnsan kaynaklı afet türlerinin öncesinde, sırasında ve sonrasında…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste çalışılan insan kaynaklı afet türlerini ve alınabilecek önlemleri öğrencilere sorarak dersi başlatır. Nükleer sızıntı gibi bir durumda doğru ve zamanında davranmanın can ve mal güvenliği açısından önemi vurgulanır. Öğrencilere bu derste gruplar hâlinde bir Acil Durum Hazırlık Planı hazırlanacağı ve bu plana göre uygulama yapılacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere T.C. Sağlık Bakanlığı, Türk Kızılay, AFAD, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, TENMAK ve diğer ilgili kurumların hazırladığı broşürler, kısa videolar, afişler ve dijital içerikler etkileşimli tahtada sunulur (OB1, OB2, OB4). Öğrenciler gruplara ayrılır ve her gruba bir insan kaynaklı afet türü verilir. Gruplar, içeriklerden çıkarım yaparak (KB2.10) afet öncesi, sırası ve sonrası önlemleri not eder ve plan taslağını oluşturmaya başlar (AB.2.2.3.a).

   AB.2.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar, seçtikleri afet türü için öncesi, sırası ve sonrası önlemleri içeren Acil Durum Hazırlık Planını poster ya da afiş üzerinde tamamlar; görev paylaşımı yapılır (SDB2.2, E2.2). Önlemlerin gerekçeleri grup içinde tartışılır (KB2.18), afetin etkilediği alanlar sorgulanır (SBAB7.5) ve planlar yaratıcı biçimde görselleştirilir (E3.3, AB.2.2.3.a).

   AB.2.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hazırladıkları planı sınıfta uygular: önlemler öncesi, sırası ve sonrası sıralamasıyla canlandırılır, plandaki bilgilendirme afişi sınıfta sergilenir ve diğer gruplara kısa bir sunum yapılır (SDB2.1). Uygulama sırasında karar noktalarında gruplardan gerekçeli seçim yapmaları istenir (SDB3.3, AB.2.2.3.b).

   AB.2.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar, planlarını ve uygulamalarını kısaca özetler. Öğretmen, Kontrol Listesi ile planın öncesi, sırası ve sonrası önlemleri içerip içermediğini ve uygulamanın yapılıp yapılmadığını işaretler. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunu doldurmaları istenir. Afet önlemlerinde bireysel sorumluluğun ve duyarlılığın önemi vurgulanarak ders toparlanır (E2.2, D5, AB.2.2.3.b).

   AB.2.2.3

Sınıf defteri: AB.2.2.3 İnsan kaynaklı afet türlerinin öncesinde, sırasında ve sonrasında…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada bir riskli bölge görseli gösterir ve öğrencilerden bu bölgede insan faaliyetlerinden kaynaklanabilecek bir riski söylemelerini ister (OB4). Öğrencilerin önceki derste hazırladığı planlar hatırlanır. Bu derste planların uygulanacağı ve değerlendirileceği duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Gruplar hazırladıkları planları gözden geçirir; planda insan faaliyetlerinden kaynaklanan risklerin kaynağında engellenmesine yönelik teknik risk azaltma önlemlerinin öncelikle yer alıp almadığı kontrol edilir. Gerekirse plan düzeltilir, afetin öncesi, sırası ve sonrası için roller dağıtılır. Gruplar planlarını uygulamaya hazır hâle getirir ve kısa bir deneme yapar (SDB2.1). (AB.2.2.3.b)

   AB.2.2.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden hazırladıkları planları sınıf ortamında canlandırarak uygulamaları istenir. Canlandırma sırasında iş birliği, sorumluluk, sevgi ve şefkat gösterme, çevresel temizliğe ve sürdürülebilirliğe önem verme ile diğer insanlara karşı nezaketli olma becerilerini geliştirmeleri beklenir (D13.4, D14.1, D15.1, D18.3, E2.2, SDB2.2). (AB.2.2.3.b)

   AB.2.2.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Canlandırmalardan sonra gruplar planlarının işleyen ve aksayan yönlerini tartışır; riskli bölgeler ve alınan önlemler bakımından plandaki eksikler belirlenir (KB2.18). Öğrencilerden planı geliştirmek için çıkarımlarını paylaşmaları ve bir iyileştirme önerisi yazmaları istenir (KB2.10). (AB.2.2.3.c)

   AB.2.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ve Akran Değerlendirme Formu ile planlarını ve canlandırmaları değerlendirir. Öğretmen, Kontrol Listesi ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile performans görevini değerlendirir. Gruplardan planlarında yapacakları bir iyileştirmeyi söylemeleri istenir (SDB3.3). (AB.2.2.3.c)

   AB.2.2.3

Sınıf defteri: AB.2.2.3 İnsan kaynaklı afet türlerinin öncesinde, sırasında ve sonrasında…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada önceki derslerde hazırlanan ve uygulanan acil durum hazırlık planlarının özetini gösterir. Öğrencilerden orman yangını, kimyasal sızıntı, nükleer sızıntı ve endüstriyel kaza gibi afet türlerinden birini seçerek planın hangi önlemlerinin çalıştığını sözlü olarak hatırlamaları istenir. Bu derste uygulanan planın değerlendirileceği duyurulur ve değerlendirme ölçütleri öğrencilerle birlikte belirlenir (OB1).

2. Keşfetme25 dk

   Canlandırma sürecinin tamamlanmasının ardından öğrencilerden uyguladıkları planın güçlü, zayıf ve geliştirilebilir yönlerini tartışarak değerlendirmeleri istenir (KB2.18, SDB2.1). Gruplar planın öncesi, sırası ve sonrasındaki önlemleri ders kitabı ve AFAD kaynaklarındaki bilgilerle karşılaştırır (OB1). Bulgular etkileşimli tahtadaki üç sütunlu tabloya yazılır (AB.2.2.3.c).

   AB.2.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar planlarının değerlendirme sonuçlarını diğer gruplara sunar. Dinleyen öğrenciler sunumu Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirir ve her plan için bir güçlü yön yazar (SDB2.2, E2.2). Öğretmen sunumlar arasında açıklayıcı sorular sorar (AB.2.2.3.c).

   AB.2.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden akran geri bildirimlerini inceleyerek planın riskli bölgeler ve ikiz dönüşüm gibi yönlerini yeniden gözden geçirmeleri istenir (SBAB7.5, KB2.10). Gruplar zayıf yönler için uygulanabilir birer iyileştirme önerisi yazar (E3.3). Önerilerin planı ne ölçüde güçlendireceği, gerekçeleriyle birlikte karar verilerek seçilir (SDB3.3, AB.2.2.3.c).

   AB.2.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak planın uygulanmasındaki kendi katkılarını değerlendirmeleri istenir. Öğretmen, Kontrol Listesi ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile her grubun planı değerlendirme düzeyini kaydeder. Gruplardan birer temsilci, planın en güçlü yönünü ve geliştirilecek yönünü tek cümleyle paylaşır (D5, AB.2.2.3.c).

   AB.2.2.3

Sınıf defteri: AB.2.2.3 İnsan kaynaklı afet türlerinin öncesinde, sırasında ve sonrasında…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste çalışılan insan kaynaklı afetlerde alınabilecek önlemleri birkaç öğrenciye kısaca anımsatır. Etkileşimli tahtada deprem, sel, heyelan ve orman yangınına ait fotoğraflar gösterilir; öğrencilere 'Bu afetler her yerde aynı sıklıkta yaşanır mı?' sorusu yöneltilir. Cevaplar dinlenir ve dersin amacının, Türkiye'de doğa kaynaklı afet riskinin yüksek olduğu yerleri haritalardan çıkarımla belirlemek olduğu duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılır; her gruba ders kitabından yazılı metinler ve görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) verilir. Gruplardan deprem, sel, heyelan, çığ, fırtına, kasırga, hortum, kuraklık, tsunami, orman yangını gibi bir afet türünün oluşumunu etkileyen faktörleri kaynaklardan bulup listelemeleri istenir (OB1, OB4). Her grup, listesine dayanarak bu afetin hangi yerlerde yaşanabileceğine ilişkin ilk tahminini sınıfa sunar (KB2.10, AB.2.3.1.a).

   AB.2.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, Türkiye'de doğa kaynaklı afet türlerinin yaşanma riskinin yüksek olduğu yerleri gösteren haritaları etkileşimli tahtada ve harita / atlaslarda sunar. Öğrencilerden harita üzerindeki renk, işaret ve açıklamaları okuyarak her afet türünün hangi bölgelerde yoğunlaştığını belirlemeleri istenir (OB4, AB.2.3.1.a).

   AB.2.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar, kesfetme etkinliğinde seçtikleri afet türü için haritada riskin yüksek göründüğü yerleri işaretler. Öğrencilerden 'Bu yerlerde risk neden yüksek olabilir?' sorusuna yönelik haritaya dayalı çıkarım cümleleri yazmaları ve ilk tahminleriyle karşılaştırmaları istenir (KB2.10, AB.2.3.1.a). Gruplar çıkarımlarını iş birliği içinde sınıfla paylaşır (SDB2.1, SDB2.2).

   AB.2.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden risk haritası üzerinde seçtikleri bir afet türü için riskin yüksek olduğu yerleri gösteren ve gerekçesini belirten bir çıkarım cümlesi yazmaları istenir. Bu çalışma Performans Görevi olarak değerlendirilir; öğretmen Kontrol Listesi'ni, öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu kullanır. Haritalardan çıkarım yaparken en çok zorlanılan noktalar sınıfça konuşulur (AB.2.3.1.a).

   AB.2.3.1

Sınıf defteri: AB.2.3.1 Doğa kaynaklı afet riskinin yüksek olduğu yerler hakkında…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Etkileşimli tahtada orman yangını riskini gösteren bir risk haritası açılır; öğrencilerden haritada dikkatlerini çeken yerleri ve renkleri söylemeleri istenir (OB4). Önceki derste çalışılan harita okuma bilgileri anımsatılır. Bu derste haritalardan riskli bölgelerin belirlenip çıkarım yapılacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılır; her gruba bir harita ya da atlas verilir. Gruplardan haritalardaki gösterimleri, renkleri ve açıklama kutusunu inceleyerek doğa kaynaklı afet türlerinin yaşanma riskinin yüksek olduğu yerleri tespit etmeleri ve bu yerleri listelemeleri istenir (KB2.10, OB4). Öğretmen gruplara, tespit ettikleri yerlerin haritadaki dayanağını sorar (AB.2.3.1.a).

   AB.2.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Çember Tartışma tekniği uygulanır; öğrenciler çember oluşturur ve her öğrenci tespit ettiği riskli bir yeri, bu yerin özelliklerini (ör. iklim, yer şekli, bitki örtüsü) belirterek çıkarımını söyler (SDB2.1, KB2.10). Diğer öğrenciler çıkarımı dinler, gerekçesini sorar ve farklı görüşlerini belirtir (KB2.18; AB.2.3.1.a).

   AB.2.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Performans görevi kapsamında gruplar oluşturulur; gruplardan haritalar üzerinden belirledikleri riskli bölgelerde yaşayan insanları bilinçlendirmeye yönelik bir farkındalık posteri hazırlamaları istenir (D5.1, E2.2, SDB2.2). Posterde afet türü, riskli bölge ve haritadan yapılan çıkarım yer alır (AB.2.3.1.a).

   AB.2.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar posterlerini sınıfa asar ve haritadan çıkardıkları sonucu tek cümleyle açıklar. Performans Görevi, Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden Akran Değerlendirme Formu ve Öz Değerlendirme Formu'nu doldurmaları istenir; Öğretmen riskli yerlerle ilgili çıkarımların haritaya dayandırılıp dayandırılmadığını dönütle belirtir (AB.2.3.1.a).

   AB.2.3.1

Sınıf defteri: AB.2.3.1 Doğa kaynaklı afet riskinin yüksek olduğu yerler hakkında…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, deprem, sel, heyelan gibi doğa kaynaklı afet türlerinin gösterildiği bir risk haritasını etkileşimli tahtada yansıtır. Öğrencilerden haritaya bakarak yaşadıkları bölgede hangi afet türünün görülebileceğine ilişkin tahminlerini söylemeleri istenir (OB4). Bu haftada haritalardan riskli bölgeler hakkında çıkarım yapılacağı ve sonuçların posterle gösterileceği duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler dörderli gruplara ayrılır; her gruba ders kitabındaki afet risk haritası verilir. Gruplardan harita işaretlerini inceleyerek her afet türünün riskinin yüksek göründüğü bölgeleri belirlemeleri ve bunun olası nedenleri hakkında çıkarım yapmaları istenir (KB2.10, OB4). Gruplar bulgularını sınıfla paylaşır; öğretmen haritayı etkileşimli tahtada büyüterek dönüt verir (AB.2.3.1.a).

   AB.2.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplardan seçtikleri bir afet türü için riskli bölgeleri gösteren bir poster hazırlamaları istenir. Görev paylaşımı yapılarak iş birliği içinde çalışılır (SDB2.2). Posterde harita üzerinde riskli bölgeler işaretlenir ve haritadan elde edilen en az iki çıkarım cümlesi yazılır (AB.2.3.1.a).

   AB.2.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Hazırlanan posterler sınıfta ya da okul panosunda sergilenir. Gruplar diğer posterleri gezerek inceler; öğretmen ortaya çıkan ürünleri kontrol listesiyle değerlendirir. Öğrencilerden bir posterdeki riskli bölgeye ilişkin çıkarımı yorumlamaları istenir (AB.2.3.1.a).

   AB.2.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden haritadan çıkarım yapabildiklerini ve riskli bölgeleri gösterebildiklerini değerlendiren öz değerlendirme formunu doldurmaları istenir. Öğretmen, kontrol listesi sonuçlarını ve performans görevi olarak hazırlanan posterleri toparlar. Öğrencilerle yaşadıkları bölgenin riskine göre ailece alınabilecek bir önlem tartışılır (SDB3.3, D5).

   AB.2.3.1

Sınıf defteri: AB.2.3.1 Doğa kaynaklı afet riskinin yüksek olduğu yerler hakkında…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada sel ya da deprem sonrasına ait bir fotoğraf gösterir. Öğrencilerden fotoğrafta gördükleri zararları sosyal, ekonomik, sağlık, güvenlik ve çevresel başlıklar altında söylemeleri istenir. Afetten etkilenen insanların yerine kendilerini koymaları için birkaç öğrenciye 'Bu durumda olsaydınız en çok neye ihtiyaç duyardınız?' sorusu yöneltilir (E2.1, D5). Dersin amacı, zararın boyutlarına ilişkin kanıta dayanarak çıkarım yapmak olarak açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen deprem, sel, heyelan, orman yangını, fırtına, çığ ve volkanik patlamaya ilişkin yazılı, görsel ve dijital kaynakları (ders kitabı, fotoğraf, dijital içerik) sunar (OB1, OB2, OB4). Dörder kişilik gruplar her kaynakta görülen sosyal, ekonomik, sağlık, güvenlik ve çevresel etkileri tabloya yazar (SDB2.2). Gruplar bulduğu kanıta dayanarak zararın hangi boyutta ağır olduğuna ilişkin ilk çıkarımını söyler (KB2.10) (AB.2.3.2.a).

   AB.2.3.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Her öğrenciye bir afet fotoğrafı ya da kısa metin verilir. Öğrencilerden 'Kanıt – Çıkarım' kartının bir yüzüne kaynakta gördüğü kanıtı, diğer yüzüne bu kanıttan çıkardığı zarar boyutunu yazmaları istenir (OB4, KB2.10). Öğretmen sınıfta dolaşarak kartları gözlemler ve bireysel dönüt verir (AB.2.3.2.a).

   AB.2.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde kartlar karşılaştırılır; aynı afetin farklı boyutlardaki zararları ile farklı afetlerin aynı boyuttaki zararları tartışılır (KB2.18). Her çıkarım için 'Bu kanıt hangi sonucu destekliyor?' sorusu sorulur ve kanıtla desteklenmeyen çıkarımlar düzeltilir. Afetzedelere ait görüntülerin saygılı kullanılması sağlanır (D5, D8) (AB.2.3.2.a).

   AB.2.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grup, kanıta dayanan bir çıkarımını sınıfa sunar. Öğretmen Kontrol Listesi ile çıkarımın bir kanıta dayanıp dayanmadığını ve zarar boyutunu belirtip belirtmediğini işaretler. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu üzerinde 'Kanıta dayanarak çıkarım yapabildim mi?' ölçütünü değerlendirmeleri istenir. Öğretmen genel dönütünü verir ve kartların saklanmasını ister (E2.2).

   AB.2.3.2

Sınıf defteri: AB.2.3.2 Doğa kaynaklı afetlerin neden olduğu zararın boyutlarıyla ilgili…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bir sel felaketine ait fotoğraf gösterir ve görüntüde hangi zararların fark edildiğini sorar. Öğrencilerin gözlemleri tahtaya yazılır. Bu derste afetlerin yol açtığı zararın boyutlarına ilişkin kanıtlardan çıkarım yapılacağı ve bu çıkarımlar üzerine bir ürün oluşturulacağı açıklanır (E2.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada sel gibi afetlere ilişkin fotoğraf, resim ve ders kitabı metinlerinden oluşan kaynakları sunar (OB4). Öğrencilerden bu kaynakları inceleyerek afetlerin yol açtığı zararın boyutlarına dair kanıtlara dayalı çıkarımlar yapmaları ve bu çıkarımları listelemeleri istenir (SDB3.3). Her çıkarımın hangi kanıta dayandığı yanına yazılır (AB.2.3.2.a).

   AB.2.3.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden listeledikleri çıkarımları gözden geçirerek kendi görüşlerini yansıtacak ürün türünü seçmeleri istenir: bilgi görseli, poster, haber metni, gazete vb. Seçilen ürünün içeriği, kullanılacak kanıtlar ve görseller taslak olarak planlanır (E3.3) (AB.2.3.2.b).

   AB.2.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler planlarına göre afetlerin yol açtığı zararın boyutlarıyla ilgili kanıtlardan hareketle kendi görüşlerini yansıtan ürünü oluşturur. Posterde ve metinde görüş, dayandığı kanıtla birlikte verilir. Öğretmen, çalışmaları dolaşarak izler ve gerektiğinde yönlendirir (E3.3) (AB.2.3.2.b).

   AB.2.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler oluşturdukları ürünün kanıtlara dayanıp dayanmadığını Öz Değerlendirme Formu ile değerlendirir. Öğretmen, Dereceli Puanlama Anahtarı ile ürünlerde çıkarımın kanıtla desteklenme düzeyini ve görüşün yansıtılma durumunu inceler. Ürünlerin tamamlanmayan bölümleri not edilir.

   AB.2.3.2

Sınıf defteri: AB.2.3.2 Doğa kaynaklı afetlerin neden olduğu zararın boyutlarıyla ilgili…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada deprem, orman yangını ve kuraklığın yol açtığı zararları gösteren görselleri açar. Öğrencilerden önceki derste kanıta dayanarak ulaştıkları çıkarımlardan birini hatırlayıp söylemeleri istenir (OB4, KB2.10). Dersin amacının, kanıta dayalı çıkarım üzerine kişisel görüşü yansıtan bir ürün oluşturmak olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, afet sonrasında toplumsal yardımlaşma ve dayanışmanın önemini vurgular (D5.3, D20.2). Öğrencilerden önceki çıkarımlarından birini seçip dayandığı kanıtı ders kitabında göstermeleri ve bu çıkarım üzerine kişisel görüşlerini bir cümleyle yazmaları istenir. Eşler, görüşlerinde empati ve dayanışmaya yer verilip verilmediğini konuşur (E2.1, SDB2.1) (AB.2.3.2.b).

   AB.2.3.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden kanıta dayalı çıkarımlarını ve kişisel görüşlerini yansıtan bir ürün oluşturmaları istenir; ürün afiş, kısa yazı, karikatür ya da slogan olabilir. Ürün bireysel hazırlanır; kanıt, çıkarım ve görüş birbirine bağlanır, kişisel bilgi ve fotoğraf kullanılmaz (E3.3, D8). Öğretmen süreci gözlemler ve dönüt verir (AB.2.3.2.b).

   AB.2.3.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır; her ürünün kanıt ile görüş arasındaki ilişkiyi ne ölçüde yansıttığı Kontrol Listesi ile gözden geçirilir (SDB2.2). Grup arkadaşlarının dönütleri doğrultusunda ürünler geliştirilir; öğretmen gruplara dolaşarak dönüt verir (AB.2.3.2.b).

   AB.2.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler tamamladıkları ürünü Öz Değerlendirme Formu ile değerlendirir; öğretmen ürünleri Performans Görevi kapsamında Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirmek üzere toplar. Ürünün kanıta dayanıp dayanmadığı ve kişisel görüşü yansıtıp yansıtmadığı tartışılır (D5, SDB3.3).

   AB.2.3.2

Sınıf defteri: AB.2.3.2 Doğa kaynaklı afetlerin neden olduğu zararın boyutlarıyla ilgili…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada çığ, deprem, heyelan, orman yangını ve kuraklık görsellerini gösterir. Öğrencilerden görsellerden birini seçip afetin insanlara, çevreye ve ekonomiye verdiği zararı tek cümleyle söylemeleri istenir (OB4). Öğretmen, önceki derslerde kanıtlardan çıkarım yapıldığını hatırlatır; bu derste çıkarımlardan kişisel görüşü yansıtan bir ürün hazırlanıp sınıfta paylaşılacağını duyurur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabından ve önceki haftalarda topladıkları kanıtlardan yaptıkları çıkarımı gözden geçirmeleri istenir (OB1, KB2.10). Seçtikleri afetin zarar boyutlarıyla ilgili kişisel görüşlerini yansıtan bir ürün (afiş, kısa metin, infografik) hazırlamaya başlar; ürüne en az iki kanıt eklenir (E3.3, AB.2.3.2.b). Öğretmen dolaşarak gözlem yapar ve dönüt verir.

   AB.2.3.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Dörder kişilik gruplarda ürünler grup içinde sunulur. Arkadaşlar, Akran Değerlendirme Formu ile ürünün görüşü ile kanıtları arasındaki tutarlılığı değerlendirir ve dönüt verir (SDB2.2, KB2.18). Öğrenciler dönütlere göre ürünlerini son hâline getirir (E2.2, AB.2.3.2.b).

   AB.2.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Her gruptan seçilen ürünler etkileşimli tahtada sınıfa sunulur; sunan öğrenci çıkarımını ve dayandığı kanıtları açıklar (SDB2.1, OB2, AB.2.3.2.c). Dinleyenlerden soru sormaları ve görüş bildirmeleri istenir; afetten etkilenenlere yönelik duyarlı bir dil kullanılır (D5, E2.1). Öğretmen süreci gözlemleyip Kontrol Listesi ile dönüt verir.

   AB.2.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Paylaşılan ürünler Performans Görevi kapsamında Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden ürünlerinin hangi kanıta dayandığını söylemeleri ve Öz Değerlendirme Formu ile kendi çıkarımlarını, ürünü paylaşma sürecini gözden geçirmeleri istenir (AB.2.3.2.c). Öğretmen, ürünlerde öne çıkan zarar boyutlarını etkileşimli tahtada özetler.

   AB.2.3.2

Sınıf defteri: AB.2.3.2 Doğa kaynaklı afetlerin neden olduğu zararın boyutlarıyla ilgili…; değerlendirme