T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 6. SINIF AFET BİLİNCİ DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, öğrencilere "Afet denince aklınıza ilk gelen üç sözcük nedir?" sorusunu yöneltir; yanıtlar tahtada toplanır. Gaziler Günü (19 Eylül) kapsamında toplumsal dayanışmaya kısaca değinilir. Öğretmen, bu hafta afet ile ilgili temel kavramlar için hangi araçlardan bilgi toplanabileceğinin belirleneceğini ve bu araçlardan bilgilerin bulunacağını açıklar.

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada tehlike, risk, afet ve afet yönetimi kavramlarına ilişkin yazılı ve görsel örnekler (haber metni, fotoğraf, afiş) sunulur (OB1, OB4, E1.1). Öğrencilerden örnekleri inceleyerek merak ettikleri soruları yazmaları ve yanıtları nerede arayabileceklerini düşünmeleri istenir; bu aşamada dijital araç gereçten de yararlanılabilir (OB2). Öğretmen soruları tahtada toplar (AB.1.1.1.a).

   AB.1.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden örnekleri inceledikten sonra afet ve acil durum yönetimi hakkında bilgi edinebilecekleri araçları ikili çalışarak belirlemeleri istenir (SDB2.2). Ders kitabı, AFAD'ın internet sayfası, bilgi görselleri ve ansiklopedi gibi araçlar bir listede toplanır. Öğretmen listeyi tahtada birleştirir (AB.1.1.1.a).

   AB.1.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden belirledikleri araçlardan tehlike, risk, afet, acil durum ve afet yönetimi kavramlarıyla ilgili bilgileri bulmaları istenir (OB1). Öğretmen, bu çalışmanın disiplinli ve planlı bir çalışma gerektirdiğini (D3.2), millî bilinç sahibi olmanın önemini (D19.1) vurgular. Öğrenciler buldukları bilgiyi ve ulaştıkları aracı sözlü olarak paylaşır (AB.1.1.1.b).

   AB.1.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden belirledikleri araçları ve bu araçlardan buldukları bilgileri Kontrol Listesi ile gözden geçirmeleri, ardından Öz Değerlendirme Formunu doldurmaları istenir. Birkaç öğrenciden bulduğu bir kavram bilgisini ve ulaştığı aracı sınıfa aktarması istenir (AB.1.1.1.b). Öğretmen ortak bulguları özetler.

   AB.1.1.1

Sınıf defteri: AB.1.1.1 Afet ile ilgili temel kavramlar hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, sınıfı selamlayarak İlköğretim Haftası'na değinir ve geçen haftaki bilgi kaynaklarının hatırlanmasını sağlar. Etkileşimli tahtada bir afet haberi gösterilerek 'Bu bilgi doğru mu?' sorusu sorulur. Öğrencilerden kısa tahminler alınır (E1.1). Dersin amacının, ulaşılan bilgileri doğrulamak ve kaydetmek olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada kriz anlarında yayılan sahte duyuru örnekleri gösterilir. Öğrencilerden duyuruları gruplar hâlinde inceleyerek şüpheli noktaları belirlemeleri istenir (KB2.6). Gruplar, bilgi doğrulama platformlarından ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) gibi resmî kaynaklardan karşılaştırma yapar. Doğru bilgiye ulaşmada bu kaynakların önemi vurgulanır (AB.1.1.1.c).

   AB.1.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Afet ve afet yönetimine ilişkin kaynaklardan elde edilen bilgiler 'Büyük Grup Tartışması' tekniğiyle ele alınır. Öğrencilerden bilgilerin güncelliğini ve bilimselliğini gerekçeleriyle savunmaları, farklı görüşleri dinlemeleri istenir (SDB2.1, KB2.17). Sınıfça güvenilir bulunan bilgiler tahtada listelenir (AB.1.1.1.c).

   AB.1.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden bireysel veya grup hâlinde afet ve afet yönetimini tanıtan bir afiş, pano ya da bilgi görseli hazırlamaları istenir. Doğruladıkları bilgileri kaynaklarıyla birlikte ürüne kaydederler (SDB2.2). Öğretmen, çalışmaları dolaşarak izler ve geri bildirim verir (AB.1.1.1.ç).

   AB.1.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Hazırlanan ürünler sınıf panosunda sergilenir. Öğrencilerden doğruladıkları bilgileri nasıl kaydettiklerini kısaca anlatmaları istenir. Ürünler dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir; öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur. Doğrulanan bilgilerin kaydedilmesinin önemi vurgulanarak çalışma toparlanır (AB.1.1.1.ç).

   AB.1.1.1

Sınıf defteri: AB.1.1.1 Afet ile ilgili temel kavramlar hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, öğrencilere haberlerde duydukları deprem, sel ve yangın gibi olayları sorar. Öğrencilerden bu olayların nasıl ortaya çıktığını kısaca söylemeleri istenir. Geçen hafta çalışılan temel kavramlar anımsatılarak her olayın aynı nedenle oluşmadığı vurgulanır ve dersin amacı duyurulur: afetlere neden olabilecek olayların değişkenlerini belirlemek ve ayrıştırmak.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere deprem, sel, heyelan, çığ, fırtına, kuraklık, zirai don gibi doğa kaynaklı olaylar ile yangın, ulaşım kazaları, endüstriyel, nükleer, biyolojik ve kimyasal kazalar gibi insan kaynaklı olaylara ilişkin yazılı ve görsel örnekler etkileşimli tahtadan sunulur (OB1, OB4). Gerektiğinde dijital araç gereçten de yararlanılır (OB2). Öğrencilerden örnekleri inceleyerek her olayın oluşumunda etkili olabilecek iklim, teknoloji ve jeolojik yapı gibi değişkenleri belirlemeleri istenir (AB.1.1.2.a).

   AB.1.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden gruplar hâlinde, incelenen örneklerde afetlere yol açabilecek değişkenleri (iklim, teknoloji, jeolojik yapı, insan ihmali vb.) listelemeleri istenir. Gruplar listelerini sınıfla paylaşır ve ortak değişkenler tahtada toplanır (SDB2.2, KB2.5) (AB.1.1.2.a).

   AB.1.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen tahtaya anlam çözümleme tablosu çizer. Öğrencilerden tabloyu, afet türlerinin oluşumunda etkili olan değişkenleri (doğa olayları, teknolojik hatalar, insan ihmalleri vb.) dikkate alarak doldurmaları ve afet türlerini bu değişkenlere göre ayrıştırmaları istenir (SDB3.3). Tablolar karşılaştırılır ve ayrıştırma gerekçeleri tartışılır (AB.1.1.2.b).

   AB.1.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden doldurdukları anlam çözümleme tablosunu Kontrol Listesi ile gözden geçirmeleri istenir: değişkenler doğru belirlenmiş mi, afet türleri değişkenlere göre doğru ayrıştırılmış mı. Birkaç öğrenciden bir afet türünü, hangi değişkenlere dayanarak ayrıştırdığını açıklaması beklenir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurur (AB.1.1.2.b).

   AB.1.1.2

Sınıf defteri: AB.1.1.2 Afetlere neden olabilecek doğa ve insan kaynaklı olayları…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste afetlere ilişkin belirlenen değişkenlerin ve ayrıştırılan olayların etkileşimli tahtada yer aldığı listeyi gösterir. Öğrencilerden doğa ve insan kaynaklı olaylardan birer örnek vermeleri istenir (KB2.6). Bu derste olayların gruplanarak tasnif edileceği, ardından adlandırılıp etiketleneceği ve ürünlere dönüştürüleceği açıklanır. Gruplara iş birliği kuralları hatırlatılır (SDB2.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler afet türlerini "doğa kaynaklı" ve "insan kaynaklı" olarak tasnif eder (AB.1.1.2.c, KB2.5). Gruplar "Ben kimim?" ya da "Nesi var?" oyunlarıyla seçtikleri afet türünü drama yoluyla canlandırır, diğer gruplar türü tahmin eder (E2.5, E3.3, SDB2.1, SDB2.2). Tahminlerin hangi kaynağa ait olduğu sınıfça tartışılır.

   AB.1.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden canlandırdıkları afet türlerini doğru biçimde adlandırarak tahtada ilgili sütuna etiketlemeleri istenir (AB.1.1.2.ç). Etiketler sınıfça kontrol edilir; yanlış yerleştirilenler gerekçeleriyle düzeltilir (SDB3.3).

   AB.1.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar doğa ve insan kaynaklı afet türlerini konu alan afiş, broşür ya da kolaj hazırlar; afet türleri ürünlerde doğru adlarla etiketlenir (AB.1.1.2.ç). Ürünler sınıfta sergilenir ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Böylece afet bilincinin gelişmesi desteklenir (D5.3).

   AB.1.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Sergilenen ürünler gezilir; öğrencilerden doğa ve insan kaynaklı afetlerin tasnifini ve etiketlerini kendi ürünleri üzerinden açıklamaları istenir (KB2.14). Ürünler dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme formu ile değerlendirilir. Öğretmen, afet türlerini doğru bilmenin hazırlıklı olmaya katkısını vurgular (D16).

   AB.1.1.2

Sınıf defteri: AB.1.1.2 Afetlere neden olabilecek doğa ve insan kaynaklı olayları…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada işlenen afet türlerini hatırlatan bir fotoğraf gösterir ve öğrencilere "Bu afette önceden hazırlıklı olmak neyi değiştirirdi?" sorusunu yöneltir (E1.1). Birkaç öğrencinin yanıtı alınır. Dersin amacının, afetlere karşı bilinçli olmanın afet ve acil durum yönetimindeki önemini yorumlamak olduğu duyurulur (AB.1.1.3).

   AB.1.1.3
2. Keşfetme25 dk

   Ülkemizde yaşanmış afetlere ilişkin örnek olaylar ve görsel kaynaklar sunulur; öğrencilerden bunları, gerekirse dijital kaynaklardan yararlanarak incelemeleri istenir (OB1, OB2, OB4). Afetlerin toplum üzerindeki genel etkileri tartışılır (SDB2.1). Öğrencilerden afet bilincinin yıkıcı etkileri azaltmadaki önemini belirlemeleri istenir (SDB3.3). "Yeşil Vatan" ve "Mavi Vatan" kavramlarına değinilerek doğal varlıkları korumanın önemi vurgulanır (D19.3) (AB.1.1.3.a).

   AB.1.1.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Mavi Vatan ve Gök Vatan (Ulusal Hava Sahası) sınırları içindeki doğal zenginliklerin, tatlı su kaynaklarının ve bireysel risk azaltma önlemlerinin afet güvenliğindeki yeri üzerinde durulur; doğru ve güvenilir bilgi kaynaklarının önemi vurgulanır (D16.1, OB8). Öğrenciler Zıt Panel için iki gruba ayrılır (SDB2.2). Gruplardan afet ve acil durum yönetimiyle ilgili soru ve cevaplar hazırlamaları istenir; bu süreç bağlamdan kopmadan bir tartışmaya dönüştürülür (SDB2.1) (AB.1.1.3.b).

   AB.1.1.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden afet ve acil durum yönetiminde bilinçli olmanın önemini vurgulayan yazılı, görsel veya dijital bir ürün hazırlamaları istenir (OB1, OB2, OB4). Ürünler sınıfta sunulur; öğrencilerden içeriği nesnel, doğru ve anlamını değiştirmeden yeniden ifade etmeleri beklenir (AB.1.1.3.c).

   AB.1.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Hazırlanan ürünler Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden ürünlerinin afet bilincinin önemini nesnel ve doğru biçimde ifade edip etmediğini düşünmeleri istenir. Öğretmen, afetlere karşı bilinçli olmanın afet ve acil durum yönetimindeki önemini tek cümleyle yeniden ifade ederek konuyu toparlar (AB.1.1.3.c).

   AB.1.1.3

Sınıf defteri: AB.1.1.3 Afetlere karşı bilinçli olmanın afet ve acil durum yönetimindeki…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, 24 Ekim Birleşmiş Milletler Günü'nü anarak dünyada ortak çabayla karşılanan sorunlardan söz eder. Öğrencilerden bildikleri insan kaynaklı olayları bir cümleyle söylemeleri istenir. Bu derste insan kaynaklı afetler ve türleri hakkında bilgi toplanacak araçların belirleneceği ve bu araçlardan bilgilerin bulunacağı açıklanır (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere insan kaynaklı afetler ve türleriyle ilgili görseller, bilgi kartları, belgesel ve video bölümleri sunulur (OB1, OB2, OB4). Öğrencilerden her kaynakta hangi afet türünün ele alındığını gözlemleyip eşleştirme kartlarıyla sınıflandırmaları istenir (KB2.5). Hangi kaynağın hangi bilgiyi verdiği sınıfça tartışılır; ulaşım sistemi kazaları örnek olarak ele alınır. (AB.1.2.1.a)

   AB.1.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen rehberliğinde insan kaynaklı afetler ve türleri hakkında bilgiye ulaşılabilecek yazılı, görsel ve dijital kaynaklar belirlenir (OB1, OB4, OB2). Öğrencilerden ders kitabı, atlas, ansiklopedi ve güvenilir web sitelerini kaynak listesine yazmaları istenir. (AB.1.2.1.a)

   AB.1.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen, insan kaynaklı afetlerle ilgili örnekler üzerinden açıklamalar yapar. Gruplar hâlinde belirlenen kaynaklardan seçilen bir afet türüne ilişkin bilgiler bulunur (KB2.6, SDB2.2). Öğrencilerden bulduklarını kaynak adıyla birlikte gruba iletmeleri istenir (SDB2.1). (AB.1.2.1.b)

   AB.1.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar bulduğu bilgileri ve hangi kaynaktan ulaştıklarını sınıfa kısaca sunar. Öğretmen, kaynak listelerini ve bulunan bilgileri Kontrol Listesi ile değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nda kaynak bulma becerilerini işaretlemeleri istenir (D16). Bu bilgilerin doğrulanması ve kaydedilmesi sonraki derslere bırakılır. (AB.1.2.1.b)

   AB.1.2.1

Sınıf defteri: AB.1.2.1 İnsan kaynaklı afetler ve türleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Kızılay Haftası'na değinerek afet durumlarında doğru bilginin önemini vurgular. Öğrencilerden insan kaynaklı bir afet haberi duyduklarında bilginin doğruluğundan nasıl emin olacaklarını düşünmeleri istenir (E1.1). Dersin amacı; belirlenen araçlardan insan kaynaklı afetler ve türleri hakkında bilgi bulmak ve bu bilgileri doğrulamak olarak açıklanır. Gruplar oluşturulur, görevler paylaştırılır.

2. Keşfetme25 dk

   Gruplara belirlenen kaynaklar (ders kitabı, etkileşimli tahta içeriği, poster ve görseller) verilir. Öğrenciler bu kaynaklardan insan kaynaklı afetlerin genel özelliklerini ve türlerini (ulaşım sistemi kazaları, iş sağlığı ve güvenliği kaynaklı olaylar gibi) bulur, görsellerdeki bilgileri de okur (OB1, OB4). Bulunan bilgiler gruplarda sözlü olarak paylaşılır ve ortak noktalar belirlenir (AB.1.2.1.b).

   AB.1.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bulunan bilgileri farklı türden kaynaklarla karşılaştırarak doğrulamaları istenir. Her grup, bir bilgiyi en az iki kaynakta arar; örtüşen ve çelişen noktaları belirler, güvenilir kaynağı gerekçesiyle seçer (AB.1.2.1.c) (KB2.7).

   AB.1.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar doğruladıkları bilgileri ve dayandıkları kaynakları afet türlerine göre sınıflandırarak özgün bir doğrulama panosu taslağı oluşturur. Öğretmen gruplara rehberlik eder; gruplar taslaklarını diğer gruplarla paylaşarak çelişen bilgileri yeniden gözden geçirir (AB.1.2.1.c) (E3.3, SDB2.2).

   AB.1.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar doğruladıkları bilgilerden birini ve doğrulama yolunu sınıfa açıklar. Öğretmen Kontrol Listesi ile kaynak çeşitliliğini ve doğrulama sürecini, Dereceli Puanlama Anahtarı ile grup performansını değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurmaları istenir; yarınki çalışma için doğrulanan bilgilerin korunması hatırlatılır.

   AB.1.2.1

Sınıf defteri: AB.1.2.1 İnsan kaynaklı afetler ve türleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmadığı bir iş yerinde yaşanan kazanın görselini gösterir. Öğrencilere "Bu olay neden yaşanmış olabilir, kimleri etkilemiş olabilir?" sorusu yöneltilir ve birkaç öğrencinin tahminleri dinlenir. Dersin amacının insan kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçlarıyla ilgili merak edilen konuları belirlemek ve soru oluşturmak olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, ders kitabı ve görsel kaynaklardan seçtiği insan kaynaklı afetlere (iş yeri kazası, kimyasal sızıntı, ihmal kaynaklı yangın) ilişkin örnek olayları etkileşimli tahtada sunar. Öğrenciler olayları inceleyerek her olayın nedenini ve sonucunu defterlerine yazar. Öğrencilerden olaylar hakkında merak ettikleri konuları tanımlamaları istenir (AB.1.2.2.a).

   AB.1.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden örnek olaylar üzerinden insan kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçlarına ilişkin merak ettikleri konuları tanımlayarak listelemeleri istenir (E1.1). Öğrenciler listelerini eşiyle karşılaştırır, ortak konular sınıf panosunda tek listede toplanır (AB.1.2.2.a).

   AB.1.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde, panodaki konulardan biri seçilir ve "5N1K" tekniğiyle (ne, nerede, ne zaman, neden, nasıl, kim) afetlerin nedenleri ve sonuçlarıyla ilgili sorular yazılır (E3.8). Her grup sorularını kartlara yazıp sınıfa okur. Öğretmen soruların açık ve konuyla ilgili olmasını yönlendirir (AB.1.2.2.b).

   AB.1.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler yazdıkları soru kartlarını Kontrol Listesi ile gözden geçirir: 5N1K sorularının her biri yazılmış mı, sorular açık ve nedenleri ya da sonuçları sorgulayıcı mı? Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunda merak ettikleri konuları ne kadar belirleyebildiklerini ve soru sormadaki başarılarını işaretlemeleri istenir. Öğretmen, nitelikli soru örneklerini sınıfla paylaşarak dersi toparlar (AB.1.2.2.b).

   AB.1.2.2

Sınıf defteri: AB.1.2.2 İnsan kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçlarını sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada insan kaynaklı bir afete ait görsel gösterir ve öğrencilerden görselde gördüklerini bir cümleyle anlatmalarını ister (E1.1, OB4). Önceki derste tanımlanan merak edilen konulardan birkaç örnek sınıfla paylaşılır. Bu derste nedenler ve sonuçlar hakkında soru sorulacağı, bilgi toplanacağı ve bilgilerin doğruluğunun değerlendirileceği belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden önceki derste tanımladıkları konulardan birini seçerek nedenlerini ve sonuçlarını araştıran en az iki soru yazmaları istenir (AB.1.2.2.b, KB2.8, E3.8). Sorular paylaşılırken öğrencilerin görev bilincine sahip olmalarının ve hakkaniyetli davranmalarının gerektiği vurgulanır (D1.2, D16.3). Ardından ders kitabı ve görsel kaynaklardan sorulara yanıt olabilecek bilgiler toplanır, her bilginin kaynağı not edilir (AB.1.2.2.c, KB2.6, OB1).

   AB.1.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden topladıkları bilgileri kaynaklarıyla birlikte sınıfa sunmaları istenir. Büyük grup tartışması tekniğiyle bilgilerin doğruluğu; kaynağın güvenilirliği, farklı kaynaklarla tutarlılığı ve görsellerin gerçekliği açısından değerlendirilir (AB.1.2.2.ç, E3.10, SDB2.1). Doğrulanamayan bilgiler ayrılır ve gerekirse yeniden araştırılır (OB1).

   AB.1.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenci grupları, doğruladıkları verileri analiz ederek seçtikleri insan kaynaklı afetin nedenlerini ve sonuçlarını balık kılçığı diyagramı üzerinde görselleştirir (AB.1.2.2.ç, E3.6). Diyagramın başına afet yazılır, üst kılçıklara nedenler, alt kılçıklara sonuçlar yerleştirilir. Gruplar her bilginin kaynağını ve doğrulanma durumunu diyagramda işaretler (SDB2.2).

   AB.1.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Grupların balık kılçığı diyagramları sınıf panosuna asılır. Öğrencilerden bilgilerin doğrulanma durumunu Kontrol Listesi ile gözden geçirmeleri ve Öz Değerlendirme Formunu doldurmaları istenir (AB.1.2.2.ç). Öğretmen, güvenilir kaynak kullanmanın neden önemli olduğunu sorarak dersi toparlar.

   AB.1.2.2

Sınıf defteri: AB.1.2.2 İnsan kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçlarını sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü'ne değinerek insan kaynaklı afetlerin engelli bireyler dâhil toplumun her kesimini nasıl etkileyebileceğini sorar (D5). Önceki haftalarda merak edilen konular, sorulan sorular ve toplanan bilgiler kısaca hatırlanır. Dersin amacı belirtilir: toplanan bilgilerin doğruluğu değerlendirilecek ve bu bilgiler üzerinde çıkarım yapılacaktır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada insan kaynaklı afetlerin nedenlerini ve sonuçlarını gösteren diyagramı açar. Gruplar, önceki haftalarda topladıkları bilgileri diyagramla ve ders kitabıyla karşılaştırarak 'doğru', 'yanlış' ya da 'doğrulanması gerekiyor' biçiminde işaretler (KB2.8). Kaynağın güvenilirliği ve bilginin güncelliği eleştirel bakışla sorgulanır, yanlış bulunan bilgiler düzeltilir (E3.10) (AB.1.2.2.ç).

   AB.1.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen diyagramın ilgili bölümlerini göstererek doğrulanmış bilgilerden hangi sonuçlara ulaşılabileceğini sorar. Öğrenciler diyagram üzerinden insan kaynaklı afetlerin nedenleri ile sonuçları arasındaki ilişkiyi inceleyerek çıkarım yapar ve çıkarımlarını gerekçeleriyle defterlerine yazar (SDB3.3) (AB.1.2.2.d).

   AB.1.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar, çıkarımlarını bir afet örneği üzerinde nedenden sonuca doğru ilişkilendiren kısa bir özet hazırlar ve sınıfa sunar (SDB2.2). Sunumlardaki çıkarımlar birbiriyle karşılaştırılır (KB2.7). Grup çalışmaları akran değerlendirme formu ile değerlendirilir (AB.1.2.2.d).

   AB.1.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grup, topladığı bilgilerin doğruluğunu nasıl değerlendirdiğini ve nedenler ile sonuçlar hakkında vardığı çıkarımı birer cümleyle sunar (AB.1.2.2.d). Öğretmen ortak çıkarımları tahtada toparlar. Çıkarımların gerekçeli olup olmadığı kontrol listesiyle gözden geçirilir; öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak kendi çalışmalarını değerlendirir.

   AB.1.2.2

Sınıf defteri: AB.1.2.2 İnsan kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçlarını sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, haberlerden ya da görsellerden bir yangın ve bir ulaşım kazası örneği gösterir. Öğrencilere bu tür olaylarda zararı azaltmak için neler yapılabileceği sorulur (E1.1). Dersin amacının insan kaynaklı afetlere karşı alınabilecek önlemleri incelemek olduğu belirtilir ve gruplar oluşturulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere yerinden edilme, yangın, ulaşım kazaları, endüstriyel kazalar ve KBRN tehditlerine ilişkin yazılı, görsel ve dijital kaynaklar sunulur (OB1, OB2, OB4). Gruplar bir afet türüne ait kaynağı inceler, kaynakta yer alan önlemleri belirler ve not eder (KB2.6). Gruplar bulduklarını sınıfa kısaca aktarır (SDB2.1, AB.1.2.3.a).

   AB.1.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar sunulan kaynaklardaki önlemleri yangın, ulaşım kazaları ve yerinden edilme açısından ayrıntılı inceler. Önlemler, kimin ve hangi aşamada uygulayacağına göre sınıflandırılır (KB2.5). Gruplar sınıflandırmalarını etkileşimli tahtada gösterir (AB.1.2.3.a).

   AB.1.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Endüstriyel ve teknolojik kazalar ile KBRN tehditlerine karşı geliştirilen kurumsal ve yapısal risk azaltma durumları kaynaklar üzerinden incelenir (KB2.8). İnsan kaynaklı afetlerin ülkemizin coğrafi bütünlüğüne ve millî servetine verdiği zararlar tartışılır; vatanın maddi ve manevi varlıklarını koruma bilinci vurgulanır (D19.3). Gruplar önlemlere ilişkin bulgularını yazar (AB.1.2.3.a).

   AB.1.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grup incelediği önlemlerden en önemli bulduğunu gerekçesiyle sunar. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu ile Akran Değerlendirme Formunu doldurmaları istenir. Öğretmen, Kontrol Listesi ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile grupların önlemleri incelemesini değerlendirir; Performans Görevi bu kanıtlarla desteklenir (AB.1.2.3.a).

   AB.1.2.3

Sınıf defteri: AB.1.2.3 İnsan kaynaklı afetlere karşı alınabilecek önlemleri yorumlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada bir endüstriyel kaza görseli gösterir ve öğrencilerden bu olayın hangi önlemlerle engellenebileceğini tahmin etmelerini ister (OB4). Verilen yanıtlar tahtada toplanır. Bu derste insan kaynaklı afetlere karşı alınabilecek önlemlerin bağlamından kopmadan dönüştürüleceği duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki ilgili metin okunur; öğrencilerden endüstriyel kazalarda iş sağlığı ve güvenliğinin önemini gösteren önlemleri belirlemeleri istenir (KB2.8). Öğretmen rehberliğinde her önlemin hangi afet bağlamında anlam kazandığı tartışılır. Öğrencilerden seçtikleri bir önlemi bağlamından koparmadan kısa bir uyarı cümlesine dönüştürmeleri istenir. İnsan kaynaklı afetlerin önlenmesinde bireysel ve toplumsal sorumluluk almanın önemi vurgulanır (D16.2). (AB.1.2.3.b)

   AB.1.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen "ikiz dönüşüm" kavramı üzerinde durur; öğrencilerden kavramın alınacak önlemlerle ilişkisini ders kitabından inceleyip bir önlemi bu kavram bağlamında dönüştürmeleri istenir. Hazırlıklı olmanın önemi, endüstriyel kirliliğin önlenmesi, atık yönetimi ve ekolojik dengenin korunmasının hayati rolü belirtilir (D5.3, D18.3). (AB.1.2.3.b)

   AB.1.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen rehberliğinde gruplar oluşturulur. Gruplardan her bir insan kaynaklı afete karşı alınacak önlemleri, anlamı ve bağlamı korunarak dönüştürülmüş biçimde tablo hâlinde hazırlamaları istenir (KB2.5, SDB2.2). Hazırlanan tablolar etkileşimli tahtada sunulur ve sınıfça incelenir. (AB.1.2.3.b)

   AB.1.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplardan tablolarını Kontrol Listesi ile gözden geçirmeleri istenir; öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurur. Öğretmen, önlemlerin bağlamından kopmadan dönüştürülüp dönüştürülmediğini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrencilerden bu ders için kendi payına düşen sorumluluğu bir cümleyle söylemeleri istenir (AB.1.2.3.b).

   AB.1.2.3

Sınıf defteri: AB.1.2.3 İnsan kaynaklı afetlere karşı alınabilecek önlemleri yorumlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste incelenen ve dönüştürülen insan kaynaklı afetlere karşı önlemleri kısaca hatırlatır. Bu derste önlemlerin nesnel, doğru ve anlamı değiştirmeyecek şekilde yeniden ifade edileceği açıklanır. Öğrencilerden merakla, sorumluluk bilinciyle ve iş birliği içinde çalışmaları beklenir (E1.1, D16, SDB2.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden tablodaki bilgilerden yararlanarak insan kaynaklı afetlere karşı alınabilecek önlemleri hikâye, şiir, kompozisyon veya resim olarak yeniden ifade etmeleri istenir (AB.1.2.3.c, E3.3). Yeniden ifade edilirken önlemlerin nesnel, doğru olmasına ve anlamının değişmemesine dikkat edilir. Çalışmalar tamamlanınca birkaç öğrenci ürününü sunar.

   AB.1.2.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır. Gruplardan olası bir insan kaynaklı afet karşısında alınabilecek önlemlere yönelik bir proje geliştirmeleri istenir (AB.1.2.3.c, SDB2.2). Grup üyeleri görev paylaşımı yapar ve projenin önlemlerini belirler.

   AB.1.2.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar proje çıktılarından yararlanarak önlemlere ilişkin geliştirdikleri yeni fikirleri nesnel ve anlamı değiştirmeden yeniden ifade eder (AB.1.2.3.c, D3.3, KB2.13). Gruplar çalışmalarını sınıfa sunar. Süreç Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir.

   AB.1.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar proje ürünlerini ve yeniden ifade ettikleri fikirleri kısaca özetler. Öğretmen, Dereceli Puanlama Anahtarı ve Kontrol Listesi ile Performans Görevi'ni değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu ve Akran Değerlendirme Formu ile çalışmalarını değerlendirmeleri istenir.

   AB.1.2.3

Sınıf defteri: AB.1.2.3 İnsan kaynaklı afetlere karşı alınabilecek önlemleri yorumlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen son yıllarda yaşanan bir sel ya da deprem görselini etkileşimli tahtada gösterir ve öğrencilerden gördüklerini bir cümleyle anlatmalarını ister (E1.1). Geçen haftaki insan kaynaklı afetlere karşı alınabilecek önlemler kısaca hatırlatılır. Bu derste doğa kaynaklı afetler ve türleri hakkında bilgi toplamak için kullanılabilecek araçların belirleneceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere deprem, sel, heyelan, çığ ve volkanik patlama gibi doğa kaynaklı afet türlerine ait görseller, bilgi kartları ve kısa belgesel bölümleri sunulur (OB1, OB2, OB4). Öğrenciler gruplar hâlinde kartları inceleyerek afet türlerini eşleştirir ve gözlemlerini sınıfa aktarır (KB2.5, SDB2.2). Bu çalışmada kaynakların farklı bilgi türleri sunduğu fark edilir (BTY yok: AB.1.3.1.a).

   AB.1.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Afetlerin yalnızca doğa olayı olmadığı; yerleşim yerlerinin konumu nedeniyle oluşan maruziyetin can ve mal kaybı riskini artırdığı örneklerle vurgulanır. Öğrencilerden haritada afet riski yüksek bölgeleri yorumlamaları ve kendi yaşadıkları yerin hangi afetlere maruz kalabileceğini tartışmaları istenir (KB2.14, SBAB10.3).

   AB.1.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden doğa kaynaklı afetler ve türleri hakkında bilgi toplamak için kullanabilecekleri araçları (ders kitabı, güvenilir internet siteleri, belgesel, harita, uzman kişiler vb.) gruplarında belirlemeleri istenir (AB.1.3.1.a, KB2.6). Gruplar belirledikleri araçları ve seçim nedenlerini sınıfa sunar; sunumlar dinlenirken sorular sorulur (SDB2.1).

   AB.1.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplardan belirledikleri bilgi toplama araçlarını sınıfla paylaşmaları ve ortak araç listesini tahtada oluşturmaları istenir (AB.1.3.1.a). Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile kendi katkılarını değerlendirir; öğretmen Kontrol Listesi ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile araç belirleme çalışmasını gözler. Bilgilerin bulunması sonraki haftaya bırakılır.

   AB.1.3.1

Sınıf defteri: AB.1.3.1 Doğa kaynaklı afetler ve türleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Etkileşimli tahtada deprem, sel, heyelan, çığ ve volkanik patlama görselleri gösterilir; öğrencilerden görselleri adlandırmaları ve en çok merak ettikleri afeti belirtmeleri istenir (OB4, E1.1). Önceki derste belirlenen bilgi toplama araçları kısaca anımsatılır. Bu derste söz konusu araçlardan doğa kaynaklı afetler ve türleri hakkında bilgi bulunacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılır; her gruba deprem, sel, heyelan, çığ ya da volkanik patlama türlerinden biri verilir. Gruplardan önceki derste belirledikleri araçlardan (ders kitabı, etkileşimli tahta) verilen afet türünün tanımını, oluşum nedenlerini ve etkilerini bulmaları istenir (KB2.6, OB1, OB2). Öğretmen gruplar arasında dolaşarak araçların etkili kullanılmasına rehberlik eder (AB.1.3.1.b).

   AB.1.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Grup çalışması sürdürülür; gruplardan belirledikleri araçlarda yeni bölümler ya da kaynaklar tarayarak afet türünün hangi durumlarda ortaya çıktığına ilişkin bilgi bulmaları istenir (KB2.8). Öğrencilerin sorumluluk bilinciyle hareket etmeleri ve çalışmalarını özveriyle yürütmeleri beklenir (D16.3). Grup içinde görev dağılımı yapılarak her öğrencinin bilgi bulma sürecine katılması sağlanır (SDB2.2; AB.1.3.1.b).

   AB.1.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Küçük Grup Tartışma tekniği kullanılır; gruplar bulduklarını diğer gruplara sırayla aktarır ve bilgiyi hangi araçtan buldukları söylenir (SDB2.1, SDB2.2). Dinleyen öğrenciler merak ettikleri noktaları sorar. Gruplar, bulduğu bilgilerden hangilerini öncelikli seçtiklerini gerekçeleriyle sınıf ortamında açıklar (SDB3.3; AB.1.3.1.b).

   AB.1.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grup bulduğu bilgiyi tek cümleyle sınıfa özetler; etkileşimli tahtada afet türleri ve ulaşılan bilgiler listelenir. Öğrencilerden Kontrol Listesi ile araçları kullanma ve bilgiye ulaşma basamaklarını işaretlemeleri, ardından Öz Değerlendirme Formu'nu doldurmaları istenir. Öğretmen, gözlemlerini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirip gruplara geri bildirim verir (AB.1.3.1.b).

   AB.1.3.1

Sınıf defteri: AB.1.3.1 Doğa kaynaklı afetler ve türleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bir doğa kaynaklı afet hakkında birbiriyle çelişen iki bilgi cümlesi gösterir. Öğrencilerden hangisinin doğru olabileceğini düşünmeleri ve nedenini söylemeleri istenir (E3.10). Bilgilerin kullanılmadan önce doğrulanması gerektiği vurgulanır. Bugün önceki derslerde bulunan afet bilgilerinin farklı kaynaklarla karşılaştırılarak doğrulanacağı açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Gruplar daha önce belirledikleri araçlardan (ders kitabı, etkileşimli tahta içeriği) bulduğu deprem, sel, heyelan, çığ ve volkanik patlama bilgilerini en az iki farklı kaynakla karşılaştırır (KB2.8, E3.10). Tutarlı bilgiler "doğrulandı", çelişen bilgiler "kontrol edilecek" olarak işaretlenir; çelişkilerin olası nedenleri tartışılır (KB2.14) (AB.1.3.1.c).

   AB.1.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplara afet türlerini ve bu türlere ait bilgileri içeren eşleştirme kartları dağıtılır. Kartlardaki bilgiler ders kitabı ve etkileşimli tahtadaki içerikle karşılaştırılarak doğru ya da yanlış olarak ayrılır (KB2.5). Yanlış bulunan bilgiler düzeltilir ve gruplar kararlarını kaynaklarıyla gerekçelendirir (SDB3.3) (AB.1.3.1.c).

   AB.1.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar doğruladıkları bilgileri ve doğrulama yollarını sınıfa sunar. Dinleyen öğrencilerden sunulan bilgiyi kaynağıyla karşılaştırmaları ve düşüncelerini saygılı biçimde ifade etmeleri istenir (SDB2.1). Sunumlar Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirilir (AB.1.3.1.c).

   AB.1.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, farklı kaynakların karşılaştırılmasının bilgiyi doğrulamadaki rolünü özetler. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunda bilgileri doğrularken hangi kaynakları karşılaştırdıklarını ve nelerde zorlandıklarını yazmaları istenir. Öğretmen, Kontrol Listesi ile grupların kaynak karşılaştırma ve çelişkileri işaretleme çalışmalarını değerlendirir (AB.1.3.1.c).

   AB.1.3.1

Sınıf defteri: AB.1.3.1 Doğa kaynaklı afetler ve türleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada deprem, sel, heyelan, çığ ve volkanik patlama görsellerini göstererek dersi başlatır (OB4). Öğrencilerden daha önce bulup doğruladıkları bilgilerden birini söylemeleri istenir. Öğretmen, bu derste ulaşılan bilgilerin düzenli biçimde kaydedileceğini duyurur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden doğa kaynaklı afet türlerinden ulaştıkları ve doğruladıkları bilgileri afet türü, oluşumu, görüldüğü yerler ve bilginin kaynağı başlıklı bir kayıt tablosuna yazmaları istenir (KB2.6). Tablolar eşleştirilen arkadaşlarla karşılaştırılır; eksik ya da kaynağı yazılmamış bilgiler tamamlanır. Hazırlanan çalışmalar dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. (AB.1.3.1.ç)

   AB.1.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Her öğrenci bir afet türünü seçer ve kaydettiği bilgileri kaynaklarıyla birlikte tek sayfalık bir bilgi kartında düzenler (OB1). Öğretmen sınıfı dolaşarak kayıtların anlaşılır ve eksiksiz olup olmadığını gözlemler, bireysel dönüt verir. (AB.1.3.1.ç)

   AB.1.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplara ayrılır; bireysel bilgi kartları bir araya getirilerek grubun doğa kaynaklı afet türlerini içeren ortak bir kayıt panosu hazırlanır (SDB2.2). Gruplar, kartlardaki bilgilerin çelişip çelişmediğini inceler ve gerekli düzeltmeleri yapar. Öğretmen süreci gözlemler ve gruplara dönüt verir. (AB.1.3.1.ç)

   AB.1.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grup hazırladığı kayıt panosunu bir cümleyle sınıfa tanıtır. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurmaları ve bir başka grubun panosunu akran değerlendirme formu ile değerlendirmeleri istenir. Öğretmen kontrol listesiyle kayıtların kaynak içerip içermediğini ve eksiksiz olup olmadığını denetler.

   AB.1.3.1

Sınıf defteri: AB.1.3.1 Doğa kaynaklı afetler ve türleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bir deprem ya da sel görüntüsü gösterir ve 'Bu olay neden yaşanmış, neler yaşatmış olabilir?' diye sorar. Gelen cevaplar tahtaya yazılır. Derste doğa kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçlarıyla ilgili merak edilen konuların belirleneceği açıklanır (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, ders kitabından ve etkileşimli tahtadan deprem, sel ve heyelan gibi doğa kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçlarını içeren örnek olayları sunar (OB4). Öğrenciler gruplar hâlinde olayları okuyup inceler. Her olayda anlaşılmayan, daha fazla bilinmek istenen noktalar işaretlenir ve gruplarda konuşulur (E1.1) (AB.1.3.2.a).

   AB.1.3.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden doğa kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçlarına ilişkin merak ettikleri konuları tanımlayarak defterlerine listelemeleri istenir (E1.1). Her konu kısa bir ifadeyle yazılır ve 5N1K sözcükleriyle hangi yönünün merak edildiği netleştirilir (AB.1.3.2.a).

   AB.1.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplarda listelerini karşılaştırır ve ortak konuları belirler. Konular neden ya da sonuç olarak ayrılır ve her grup belirlediği konuları sınıfa anlatır (SDB2.1). Öğretmen, tanımlanan konuları tahtada toplar (AB.1.3.2.a).

   AB.1.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler tahtada toplanan konular arasından en çok merak ettiklerini işaretler. Öğretmen, Kontrol Listesi ile her öğrencinin merak ettiği konuları tanımlayıp tanımlamadığını denetler. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nda listelerinin nedenleri ve sonuçları kapsayıp kapsamadığını değerlendirir.

   AB.1.3.2

Sınıf defteri: AB.1.3.2 Doğa kaynaklı afetlerin neden ve sonuçlarını sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada deprem, sel ve heyelan gibi doğa kaynaklı afetlere ait fotoğraflar gösterir ve öğrencilerden görsellerde dikkat çeken ayrıntıları söylemelerini ister (OB4, E1.1). Öğrencilerden bu afetlerin neden oluştuğunu ve ne gibi sonuçlar doğurduğunu merak edip etmediklerini belirtmeleri istenir. Dersin amacının, doğa kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçlarıyla ilgili nitelikli sorular sormak olduğu açıklanır.

   AB.1.3.2
2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılır; her gruba afetlerle ilgili haber, resmî kurum raporu, AFAD verisi ve görsel kaynaklardan oluşan bir set verilir (OB1, OB4, SDB2.2). Gruplar kaynakları inceleyerek doğa kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçları hakkında akıllarına takılan soruları yazar. Her grup, sorularından en az üçünü 'neden', 'nasıl' ve 'ne sonuç doğurur' kalıplarıyla yeniden düzenler (KB2.8) (AB.1.3.2.b).

   AB.1.3.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplara doğa kaynaklı afetlerin dağılımını gösteren harita ve atlaslar verilir. Gruplar haritalardan yararlanarak afetlerin nedenlerini ve sonuçlarını mekânsal yönden inceler (SBAB10.3, SBAB7.5). Afetlerin belirli bölgelerde yoğunlaşmasının nedeni ve sonuçların bölgelere göre değişmesi gibi mekâna ilişkin sorular yazılır (AB.1.3.2.b).

   AB.1.3.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar yazdıkları tüm soruları nedenlere ve sonuçlara yönelik olarak sınıflandırır (KB2.5). Sorular arasından en çok merak uyandıran ve en açık olanlar seçilerek tahtada toplanır. Öğretmen, soruların açık ve araştırılabilir olmasına ilişkin dönüt verir (E3.6, SDB2.1) (AB.1.3.2.b).

   AB.1.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grup seçtiği en nitelikli soruyu sınıfa okur; öğretmen soruları tahtada 'nedenler' ve 'sonuçlar' başlıkları altında toplar. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu ile soru sorma becerilerini, Kontrol Listesi ile grup çalışmasındaki katkılarını değerlendirmeleri istenir. Öğretmen formları öğrenme kanıtı olarak dosyalar.

   AB.1.3.2

Sınıf defteri: AB.1.3.2 Doğa kaynaklı afetlerin neden ve sonuçlarını sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen deprem, sel, heyelan, çığ ve volkanik patlama görsellerini etkileşimli tahtada gösterir (OB4). Öğrencilerden görsellerde gördükleri afetlerin nedenleri ve sonuçlarıyla ilgili önceki derslerde sordukları sorulardan birini hatırlamaları istenir. Bu derste sorulara yanıt bulmak için farklı kaynaklardan bilgi toplanacağı belirtilir (AB.1.3.2.c).

   AB.1.3.2
2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, afetler karşısında görev bilincine sahip olmanın sorumluluk değeri (D16.3) ve dayanışma ile fedakârlık göstermenin yardımseverlik değeri (D20.2) açısından gerekliliğini vurgular. Öğrenciler, önceki derslerde sordukları sorulardan hareketle hangi bilgilere ihtiyaç duyduklarını belirler. Ders kitabı, etkileşimli tahta ve dijital kaynaklar gibi bilgi kaynakları sınıfça listelenir ve her kaynaktan hangi bilginin alınabileceği konuşulur (KB2.6, OB1, AB.1.3.2.c).

   AB.1.3.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır ve her gruba bir afet türü (deprem, sel, heyelan, çığ, volkanik patlama) verilir. Gruplar, ders kitabı ve dijital kaynaklardan afetin nedenleri ve sonuçlarıyla ilgili bilgileri toplar (KB2.6, OB2). Toplanan her bilginin hangi kaynaktan alındığı not edilir (AB.1.3.2.c).

   AB.1.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar topladıkları bilgileri neden ve sonuç başlıklarına ayırarak bir tabloda sınıflandırır (KB2.5). Bilgilerde eksik kalan yerler için gerekirse ek kaynaklara başvurulur. Bilgi toplama sürecinde görev paylaşımı yapılarak iş birliği içinde çalışılır (SDB2.2, SDB2.1). Gruplar tablolarını sınıfa kısaca tanıtır (AB.1.3.2.c).

   AB.1.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden bu derste hangi kaynaklardan hangi bilgileri topladıklarını söylemeleri istenir. Öğretmen, gruplardaki bilgi toplama çalışmasını Kontrol Listesi ile değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunda, bilgi toplarken en çok yararlandıkları kaynağı ve zorlandıkları noktayı işaretlemeleri istenir.

   AB.1.3.2

Sınıf defteri: AB.1.3.2 Doğa kaynaklı afetlerin neden ve sonuçlarını sorgulayabilme; değerlendirme