T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 4. SINIF BİREYSEL SES EĞİTİMİ DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencilerle konuşurken ve şarkı söylerken sesin nereden çıktığını sorar. Öğrencilerin düşünceleri dinlenir ve bu derste ses tellerinin görüntüsünün tanınacağı belirtilir (E1.1).

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen “Ses telleri ne işe yarar? Şekli neye benzer?” sorularını yöneltir; öğrenciler duygu ve düşüncelerini ifade ederken arkadaşlarını etkin biçimde dinler (E1.1, SDB2.1). Etkileşimli tahtada ses tellerine ait fotoğraf ve resimler incelenir; öğrencilerden gördüklerini yorumlamaları istenir (KB2.14, BSE.4.1.1).

   BSE.4.1.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden görsel materyallerde ses tellerinin şeklini algılayarak görsel üzerinde ses tellerini bulmaları istenir (OB4). Öğretmen “Ses telleri vücudumuzda nerede bulunur?” diye sorar; öğrenciler ses tellerinin bulunduğu yeri kendi bedenlerinde işaret eder (OB4, SDB2.1). Ardından ses telleriyle ilgili açıklayıcı görsel materyal hazırlama performans görevi verilir (D3, BSE.4.1.1).

   BSE.4.1.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları açıklayıcı görsel materyali kısaca sunmaları istenir. Performans görevi gözlem formu ve kontrol listesiyle değerlendirilir. Ses tellerinin görüntüsü ve bedendeki yeri, sınıfça oluşturulan kavram haritasında özetlenir (BSE.4.1.1).

   BSE.4.1.1

Sınıf defteri: BSE.4.1.1 Ses tellerinin görüntüsünü tanıyabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, İlköğretim Haftası'na değinerek öğrencileri karşılar. Öğrencilerden sesli bir harfi uzatarak söylerken boğazlarına hafifçe dokunup ne hissettiklerini söylemeleri istenir (E1.1). Gelen yanıtlardan ses tellerine geçilir ve dersin amacı tahtada gösterilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada ses tellerinin açılıp kapanmasını gösteren fotoğraf ve resimleri sunar. Öğrenciler görsellerdeki hareketleri inceler (OB4, KB2.14) (BSE.4.1.2.a). Öğretmeni etkin biçimde dinleyerek bu hareketlerin oluşumunda havanın etkisini fark etmeleri sağlanır (SDB2.1) (BSE.4.1.2.b).

   BSE.4.1.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden sesin oluşumu sırasında ses tellerinde meydana gelen hareketleri görsele bağlı kalarak kendi cümleleriyle açıklamaları istenir (SDB2.1, KB2.3). Açıklamada havanın ses tellerine etkisi de belirtilir (BSE.4.1.2.a, BSE.4.1.2.b). Öğrenciler çalışmalarda aktif rol alır (D3.4); öğretmen gözlem yapıp dönüt verir.

   BSE.4.1.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden ses tellerinin hareketlerini ve havanın etkisini gösteren kısa bir kavram haritası oluşturmaları istenir (BSE.4.1.2.a, BSE.4.1.2.b). Kavram haritaları ve performans görevi toplanır. Öğretmen gözlem formu ve kontrol listesiyle değerlendirme yapar, genel dönütle haftanın çalışmasını toparlar.

   BSE.4.1.2

Sınıf defteri: BSE.4.1.2 Sesin oluşumu sırasında ses tellerinde meydana gelen hareketleri…; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, bir kâğıt şeridi dudaklarına yaklaştırıp üfleyerek şeridin titreşimini gösterir. Öğrencilerden elini boğazına koyup uzun bir "mmm" sesi çıkarması ve neler hissettiğini söylemesi istenir (E1.1). Öğretmen, sesin oluşumunda havanın ses tellerinin hareketine etkisinin bu derste yorumlanacağını duyurur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen, nefes verilirken ve nefes tutulurken ses çıkıp çıkmadığını sorar; öğrencilerden havanın ses tellerinin hareketini nasıl etkilediğini yorumlamaları istenir (BSE.4.1.2.b). Ardından öğrencilerden havanın etkisiyle oluşan seslere ıslık, rüzgârın uğultusu, üflenen kâğıt şeridi gibi somut örnekler vermeleri istenir; örnekler etkileşimli tahtaya yazılır (BSE.4.1.2.c).

   BSE.4.1.2
3. Uygulama20 dk

   Verilen örneklerden yola çıkılarak sözlü etkileşim sağlanır (SDB2.1). Öğrencilerden kavram haritası şablonunda hava, ses telleri ve ses kavramlarını okla bağlayarak havanın ses tellerinin hareketini nasıl etkilediğini yorumlamaları istenir (KB2.14). Her öğrenci, haritasındaki bir örneği benzer bir sese dayandırarak ses tellerinin hareketini kendi cümleleriyle yeniden ifade eder (BSE.4.1.2.c).

   BSE.4.1.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Gönüllü öğrenciler kavram haritalarını etkileşimli tahtada sunar; havanın ses tellerinin hareketine etkisi birkaç cümleyle özetlenir (KB2.3). Öğretmen, kontrol listesini kullanarak öğrenme süreciyle ilgili her öğrenciye kısa geri bildirim verir. Kavram haritaları ve gözlemler öğrenme kanıtı olarak değerlendirilir (D3).

   BSE.4.1.2

Sınıf defteri: BSE.4.1.2 Sesin oluşumu sırasında ses tellerinde meydana gelen hareketleri…; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen önceki haftada çalışılan sesi oluşturan organları kısaca hatırlatır ve öğrenciden nefes alırken hangi organların çalıştığını söylemesini ister. Ardından ses için gereken nefes desteğinin diyaframla ilgili olduğu belirtilir. Bu derste diyaframın tanınacağı açıklanır (E1.1).

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada diyaframı gösteren fotoğraf ve resimleri öğrenciyle birlikte inceler; öğrenciden görsellerde gördüklerini söylemesi istenir (OB4). Diyafram kasının nasıl çalıştığı anlatılır. Öğrenci öğretmeni etkin biçimde dinleyerek diyaframın solunum kontrolündeki etkisini fark eder (SDB2.1).

   BSE.4.2.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciye diyaframın solunum kontrolündeki öneminin ne olduğu sorulur; görseli bağlamdan koparmadan kendi sözleriyle anlatarak duygu ve düşüncelerini ifade etmesi istenir (SDB2.1). Öğretmen diyaframın solunum kontrolü ve desteğini sağlayan bir kas olduğunu açıklar, öğrenci bunu bir iki cümleyle özetler (KB2.3). Diyaframın vücutta nerede olduğu sorularak merak uyandırılır ve öğrenci elini yerini düşündüğü bölgeye koyar (E1.1).

   BSE.4.2.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrenciden diyaframın vücuttaki yerini ve solunumdaki görevini kendi cümleleriyle özetlemesi istenir (KB2.3). Öğretmen yanıtları Kontrol Listesi ile değerlendirir. Öğrenci Öz Değerlendirme Formu'nda diyaframı tanıyıp tanımadığını işaretler (SDB1.1).

   BSE.4.2.1

Sınıf defteri: BSE.4.2.1 Diyaframı tanıyabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada diyaframın bedendeki yerini gösteren bir görsel açar. Öğrencilerden derin nefes alırken karınlarında ne hissettiklerini düşünmeleri istenir (E1.1). Dersin amacı diyaframı tanımak olarak belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen nefes alıp verirken bedende hangi bölgenin hareket ettiğini ve diyaframın ne işe yaradığını sorar. Öğrenciler soruları yanıtlarken duygu ve düşüncelerini ifade eder (SDB2.1). Yanıtlar tahtada kısaca özetlenir (KB2.3).

   BSE.4.2.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler fotoğraf ve resim gibi görsel kaynaklarda diyaframın bedendeki yerini inceleyerek bulur (OB4). İkili çalışmada biri açıklar, diğeri etkin dinler ve ellerini karnına koyarak nefes alıp verirken diyaframın yerini birlikte yoklar (SDB2.2). Öğretmen süreci gözlem formu ve kontrol listesiyle izler ve dönüt verir.

   BSE.4.2.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden diyaframın bedendeki yerini görselde göstermeleri istenir. Öğretmen kontrol listesiyle her öğrencinin diyaframı tanıma durumunu işaretler. Öğrenciler öz değerlendirme formunda öğrendiklerini işaretler (SDB1.1).

   BSE.4.2.1

Sınıf defteri: BSE.4.2.1 Diyaframı tanıyabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, Birleşmiş Milletler Günü'ne değinerek farklı ülkelerin ezgilerinin ortak bir dilde buluştuğunu belirtir. Öğrencilerden bir eseri seslendirmeden önce bedenin nasıl hazırlanması gerektiğini düşünmeleri istenir. Dersin amacı etkileşimli tahtada paylaşılır ve ders kitabında ilgili sayfa açtırılır (E1.1, OB4).

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ayakta rahat bir duruş alarak omuz, boyun ve çene gevşetme hareketlerini yapmaları istenir. Ardından hafif mırıldanma ve kısa ses egzersizleriyle ses ve nefes çalışması yürütülür. Öğrencilerden bedenlerindeki rahatlamayı ve iç dinamiği fark etmeleri istenir (E3.2, BSE.4.2.2.a).

   BSE.4.2.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden diyafram desteğiyle derin nefes alıp vermeleri ve karın ile bel çevresindeki hareketlere dikkat etmeleri istenir. Köpek nefesi ve tıslama çalışmalarıyla diyafram kasının fark edilmesi sağlanır. Öğrencilerden diyaframın solunum kontrolündeki işlevine ilişkin önceki bilgilerini bu deneyimle ilişkilendirmeleri (SDB1.1) ve karın, bel çevresindeki genişleme ile daralmayı incelemeleri istenir (KB2.14, BSE.4.2.2.a).

   BSE.4.2.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden bu derste yaptıkları ses ve nefes çalışmalarının bedenlerini söylemeye nasıl hazırladığını birer cümleyle ifade etmeleri istenir. Öğretmen, Gözlem Formu ve Kontrol Listesi ile öğrencilerin gevşeme ve diyaframlı nefes alma becerilerini değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak hazırlık düzeylerini işaretlemeleri istenir (SDB1.1).

   BSE.4.2.2

Sınıf defteri: BSE.4.2.2 Düzeyine uygun eserleri seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencilerden dik duruşla ayağa kalkıp omuz ve boyun gevşetme hareketi yapmalarını ister. Ses çalışmalarına geçmeden önce bedenin ve nefesin hazırlanacağı, diyafram kasının nefesteki rolü kısaca belirtilir.

   BSE.4.2.2
2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden solunum kontrolüne odaklanarak zihinsel ve bedensel enerjilerini en iyi düzeyde kullanmaları istenir (E3.2). Diyafram destekli nefes alıp verirken ellerini karın ve bel çevresine koyarak genişleme ve daralmayı fark etmeleri sağlanır. Böylece diyafram kası nefes egzersizlerinde kullanılır (BSE.4.2.2.a).

   BSE.4.2.2
3. Uygulama20 dk

   Piyano eşliğinde 2'li, 3'lü ve 4'lü aralıklarla ses çalışmaları yapılır. Öğretmen, ses ve seslendirme çalışmalarında doğru soluk almak için diyafram kasının neden kullanılması gerektiğini sorarak merak oluşturur (E1.1). Öğrenciler duygu ve düşüncelerini ifade ederken sözlü etkileşim kurar (SDB2.1). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (BSE.4.2.2.a).

   BSE.4.2.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden diyafram destekli nefesin ses çalışmalarına katkısını bir cümleyle ifade etmeleri istenir. Öğretmen gözlem formu ve kontrol listesiyle öğrencilerin bedenlerini söylemeye hazırlama durumunu değerlendirir; öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur (SDB1.1). Bedenin söylemeye hazırlanması toparlanır (BSE.4.2.2.a).

   BSE.4.2.2

Sınıf defteri: BSE.4.2.2 Düzeyine uygun eserleri seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada bu haftanın eserini gösterir. Öğrencilerden eserin zorlanmadan ve rahat söylenebilmesi için nelere dikkat edilmesi gerektiğini düşünmeleri istenir (E1.1).

   BSE.4.2.2
2. Keşfetme10 dk

   Konuşurken ve şarkı söylerken sesin doğru kullanılabilmesi için nefes ve ses egzersizleri, vücudun rahatlaması ve esnemesi, iç dinamiğin sağlanması, sesin uygun ton ve gürlükte kullanılması konuşulur. Öğrencilerden bu bilgileri önceki öğrenmeleriyle ilişkilendirmeleri (SDB1.1) ve duygu ile düşüncelerini sözlü olarak paylaşmaları istenir (SDB2.1) (BSE.4.2.2.b).

   BSE.4.2.2
3. Uygulama20 dk

   Eserin ses kaydı dinletilir ya da görüntü kaydı izletilir; öğrencilerden eserde anlatılan konu ve hissettirilmek istenen duygu üzerine fikirlerini sunmaları, varsa eserin hikâyesini araştırmaları istenir. Ardından öğrencilerden eseri diyaframdan destekli nefes ve doğru artikülasyonla sırayla seslendirmeleri istenir; ses zorlanmadan uygun ton ve gürlükte kullanılır. Öğretmen izler ve dönüt verir (BSE.4.2.2.b).

   BSE.4.2.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nda eseri söylerken nefes ve artikülasyon tekniklerini kullanma durumlarını işaretlemeleri istenir. Öğretmen izlediği çalışmaları Kontrol Listesi ile değerlendirir ve her öğrenciye kısa dönüt verir (BSE.4.2.2.b).

   BSE.4.2.2

Sınıf defteri: BSE.4.2.2 Düzeyine uygun eserleri seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencilerden daha önce çalışılan nefes ve beden hazırlığını kısaca tekrar etmelerini ister. Bu derste eserin müziksel bileşenlerinin seslendirmeye yansıtılacağı belirtilir (E3.2).

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden seslendirecekleri esere ilişkin duygu ve düşüncelerini ifade etmeleri istenir. Öğretmen eserin hangi duyguyu çağrıştırdığını ve hangi bölümünün nasıl söylenmesi gerektiğini sorar (SDB2.1) (BSE.4.2.2.c).

   BSE.4.2.2
3. Uygulama20 dk

   Seslendirme öncesinde eserin nefes, gürlük, hız, ezgisel yapı ve ritmik yapı gibi müziksel bileşenleri öğretmenle birlikte incelenir. Öğrenciler eseri bu bileşenlere ve uygun söyleme tekniklerine dikkat ederek seslendirir. Seslendirme sırasında öğretmenin uyarı ve yönlendirmeleri sözlü ya da sözsüz etkileşimle etkin biçimde dinlenir (SDB2.1) (BSE.4.2.2.c).

   BSE.4.2.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrenciler eseri müziksel bileşenlere uygun biçimde bir kez daha seslendirerek performans görevini tamamlar. Öğretmen dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formuyla değerlendirir; öğrenciler öz değerlendirme formuyla hangi bileşeni uygulayabildiklerini belirler.

   BSE.4.2.2

Sınıf defteri: BSE.4.2.2 Düzeyine uygun eserleri seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen Dünya Engelliler Günü'ne (3 Aralık) kısaca değinir; her bireyin sesinin ve katkısının değerli olduğu vurgulanır (SDB1.1). Etkileşimli tahtada bu hafta seslendirilecek eserin notası ve sözleri gösterilir. Öğrencilerden eserdeki hız, güç ve ifade işaretlerini ders kitabından bulmaları istenir (OB4). Dersin amacı, müziksel bileşenleri uygulayarak eseri seslendirmek olarak duyurulur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen eserin bir bölümünü müziksel bileşenlere dikkat ederek söyler; öğrenciler öğretmeni taklit ederek bölümü ortak biçimde seslendirir (SDB2.2). Ardından öğretmen rehberliğinde eserde hangi müziksel bileşenlerin duyulduğu tartışılır ve eserin tamamı bir kez daha birlikte söylenir (BSE.4.2.2.c).

   BSE.4.2.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilere düzeylerine uygun eseri seslendirecekleri bir performans görevi verilir; öğrenciler sırayla ya da küçük gruplar hâlinde müziksel bileşenleri uygulayarak eseri seslendirir (BSE.4.2.2.c). Öğretmen süreci bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile izler; dinleyen öğrencilerden değerlendirme sorularını yanıtlamaları istenir (KB2.14). Her seslendirmenin ardından kısa dönüt verilir.

   BSE.4.2.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilere öz değerlendirme formu verilir; müziksel bileşenleri uygulamadaki güçlü yönlerini ve geliştirmek istedikleri bir noktayı işaretlemeleri istenir (SDB1.1). Öğretmen performans görevine ilişkin dereceli puanlama anahtarı kayıtlarını öğrenme kanıtı olarak dosyalar. Öğrencilerden eserin seslendirilmesinde müziksel bileşenlerin etkisini tek cümleyle ifade etmeleri istenir (BSE.4.2.2.c).

   BSE.4.2.2

Sınıf defteri: BSE.4.2.2 Düzeyine uygun eserleri seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencilerden ayakta dik durmalarını ve burundan derin nefes alıp yavaşça vermelerini ister. Diyaframın nefesle birlikte nasıl hareket ettiği elle karın bölgesinde hissettirilir. Öğretmen 'Sözlerin açık anlaşılması için ağzımız ve dilimiz nasıl çalışır?' sorusunu sorar ve hafta hedefini açıklar (E1.1).

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen dil, dudak ve çene kaslarını çalıştıran kısa artikülasyon alıştırmalarını etkileşimli tahtadaki görselle gösterir. Öğrencilerden alıştırmaları önce yavaş, sonra biraz daha hızlı tekrar etmeleri ve ağız hareketlerini gözlemlemeleri istenir (E3.2). Doğru artikülasyonda hangi kasların çalıştığı öğrencilerle birlikte tartışılır.

   BSE.4.2.3
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilere ders kitabındaki ya da öğretmenin seçtiği Türkçenin ses özelliklerine uygun artikülasyon metinleri okutulur. Metinler önce yavaş, sonra giderek hızlanarak ve nefes alma yerlerine dikkat edilerek okunur. Öğrenciler ikili çalışarak birbirlerinin sözlerinin açıklığı için geri bildirim verir (E2.2) (SDB2.2).

   BSE.4.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğretmen bir artikülasyon metnini sınıfla birlikte son kez okutur. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak sözlerini ne kadar açık söyleyebildiklerini işaretlemeleri istenir. Öğretmen kontrol listesiyle gözlemlerini not eder. Öğrenciler 'En çok hangi sesi söylemekte zorlandım?' sorusunu yanıtlar.

   BSE.4.2.3

Sınıf defteri: BSE.4.2.3 Dilin özelliklerine uygun artikülasyon metinleri okuyabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencilerden derin bir nefes alıp yavaşça vermelerini ister (E1.1). Bu hafta dilin özelliklerine uygun artikülasyon metinlerinin okunacağı belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden elleri diyaframın üzerinde nefes alıp verirken dil, dudak ve çene hareketlerine dikkat ederek ünlü ve ünsüzleri doğru artikülasyonla söylemeleri istenir. Öğretmen etkileşimli tahtadaki örneği modelleyip dönüt verir (E3.2).

   BSE.4.2.3
3. Uygulama20 dk

   Öğretmen ders kitabından dilin özelliklerine uygun artikülasyon metinlerini okutur (E2.2). Öğrenciler metni önce yavaş, sonra olağan hızda, nefes kontrolüne ve seslerin netliğine dikkat ederek okur. Öğretmen süreci gözlem formu ve dereceli puanlama anahtarıyla izleyip dönüt verir.

   BSE.4.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurmaları istenir. Öğretmen artikülasyon metnini okuma performansını kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir; haftanın çalışması özetlenir.

   BSE.4.2.3

Sınıf defteri: BSE.4.2.3 Dilin özelliklerine uygun artikülasyon metinleri okuyabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrenciden birkaç derin nefes alıp vererek diyaframın hareketini hissetmesini ister (SDB1.1). Geçen hafta yapılan artikülasyon çalışmalarından bir sözcük birlikte söylenir. Bu derste dilin özelliklerine uygun artikülasyon metinlerinin okunacağı belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrenciden diyaframını kullanarak nefes alıp verirken dudak, dil ve çene hareketlerini aynada ya da etkileşimli tahtadaki örnekle izleyerek hecelere ve kısa sözcüklere uygulaması istenir. Öğretmen doğru artikülasyonun nasıl gerçekleştiğini gösterir; öğrenci sesin netleşmesindeki farkı fark ettiği noktaları söyler (E3.2). Ardından aynı çalışma yavaştan hızlıya doğru tekrarlanır.

   BSE.4.2.3
3. Uygulama20 dk

   Ders kitabındaki ya da öğretmenin hazırladığı, dilin özelliklerine uygun artikülasyon metinleri öğrenciye okutulur (E2.2). Öğrenci metni önce yavaş, sonra hızlı okur; öğretmen dönüt verir ve gerekli bölümler tekrarlatılır. Süreç dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesiyle gözlenir.

   BSE.4.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrenciden okuduğu artikülasyon metninden bir bölümü kendi seçtiği hızla yeniden okuması istenir. Öz değerlendirme formu doldurulur; dereceli puanlama anahtarı, gözlem formu ve kontrol listesiyle öğrenme kanıtı toplanır. Bir sonraki ders için tekrar edilecek bölümler belirlenir.

   BSE.4.2.3

Sınıf defteri: BSE.4.2.3 Dilin özelliklerine uygun artikülasyon metinleri okuyabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencileri selamlar ve Yılbaşı'na değinerek yeni yılda açık konuşmanın insanlarla iletişimi nasıl kolaylaştırdığını sorar. Birkaç öğrencinin yanıtı dinlenir. Bugün anlaşılır konuşmanın önemi üzerinde durulacağı söylenir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen, dilin özelliklerine uygun ve anlaşılır şekilde konuşmanın önemine dikkat çeker. Etkileşimli tahtada ya da ders kitabında konuşmanın anlaşılır olmadığı bir örnek ile anlaşılır olduğu bir örnek karşılaştırılır. Öğrencilerden iki örnek arasındaki farkı gözlemleyip söylemeleri istenir.

   BSE.4.2.4
3. Uygulama20 dk

   Öğretmen, dilin özelliklerine uygun ve anlaşılır şekilde konuşma etkenlerinin neler olduğunu sorar. Öğrencilerden nefes, diyafram, artikülasyon ve ses gibi anahtar kavramlardan yararlanarak yanıt vermeleri istenir. Öğrenciler, öğretmenin yönelttiği soruları duygu ve düşüncelerini ifade edecek biçimde yanıtlar. Açık ve anlaşılır konuşmanın günlük yaşamdaki önemi örneklerle açıklanır.

   BSE.4.2.4
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden açık ve anlaşılır konuşmanın günlük yaşamdaki önemini bir cümleyle açıklamaları istenir. Öğretmen yanıtları Kontrol Listesi ile değerlendirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak kendi konuşmalarını gözden geçirir.

   BSE.4.2.4

Sınıf defteri: BSE.4.2.4 Açık ve anlaşılır konuşmanın günlük yaşamdaki önemini açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, bir cümleyi önce fısıltıyla, sonra özensiz ve hızlı, en sonunda açık ve anlaşılır biçimde okuyarak öğrencilere dinletir. Öğrencilerden hangi okunuşun daha kolay anlaşıldığını söylemeleri istenir (E3.2). Dersin amacının, açık ve anlaşılır konuşmanın günlük yaşamdaki önemini açıklamak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrenciler ikili eşleşir; biri kısa bir cümleyi okur, diğeri etkin dinleyerek anlayıp anlamadığını söyler (SDB2.1). Etkileşimli tahtadaki görsel incelenerek anlaşılır konuşmayı etkileyen etkenler (nefes, diyafram, kas, artikülasyon, ses) belirlenir ve tahtaya yazılır (OB4). Öğrencilerden yaşadıkları dinleme deneyimini bu etkenlerden biriyle ilişkilendirmeleri istenir.

   BSE.4.2.4
3. Uygulama20 dk

   Gruplar hâlinde belirlenen etkenler arasındaki ilişkiler (ör. nefes–diyafram–ses, kas–artikülasyon) ders kitabındaki ilgili bölümden yararlanılarak bir şemayla gösterilir (SDB2.2). Her grup, açık ve anlaşılır konuşmanın günlük yaşamdaki önemini okuldan, aileden ya da arkadaş ortamından seçtiği bir örnek durumla açıklar. Öğretmen gruplara rehberlik eder; diğer gruplardan kısa geri bildirim verilmesi istenir.

   BSE.4.2.4
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden açık ve anlaşılır konuşmanın günlük yaşamdaki önemini tek cümleyle açıklamaları istenir. Öğretmen, açıklamaları Gözlem Formu ve Kontrol Listesi ile değerlendirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurarak konuşmalarında hangi etkeni geliştirmeleri gerektiğini belirler (SDB1.1).

   BSE.4.2.4

Sınıf defteri: BSE.4.2.4 Açık ve anlaşılır konuşmanın günlük yaşamdaki önemini açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bir kişinin açık ve anlaşılır, bir diğerinin ise özensiz konuştuğu iki kısa örnek gösterir. Öğrencilerden hangi konuşmayı daha kolay anladıklarını söylemeleri istenir (E1.1). Dersin amacı, açık ve anlaşılır konuşmanın günlük yaşamdaki önemini açıklamak olarak duyurulur.

   BSE.4.2.4
2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden bir cümleyi önce özensiz, sonra nefes, diyafram ve artikülasyona dikkat ederek söylemeleri istenir. Seslerin netliği ve nefesin kullanımındaki fark üzerine dikkatle düşünülür (E3.2). Öğretmen süreci gözlem formuyla izler.

   BSE.4.2.4
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler diyafram nefesi alarak seçilen cümleleri önce bireysel, sonra gruplar hâlinde artikülasyona dikkat ederek seslendirir (SDB2.1, SDB2.2). Gruplar açık ve anlaşılır konuşmanın günlük yaşamdaki önemine ilişkin örnekler bulup sınıfla paylaşır. Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (BSE.4.2.4).

   BSE.4.2.4
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden açık ve anlaşılır konuşmanın günlük yaşamdaki önemini bir cümleyle açıklamaları istenir. Kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile konuşmaları değerlendirilir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak kendi konuşma becerilerini fark eder (SDB1.1). Öğretmen genel dönüt verir.

   BSE.4.2.4

Sınıf defteri: BSE.4.2.4 Açık ve anlaşılır konuşmanın günlük yaşamdaki önemini açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencileri karşılar ve dersin hedefini açıklar: dilin özelliklerine uygun şekilde şarkı söylemenin önemi ele alınacaktır. Etkileşimli tahtada ders kitabından seçilen bir şarkı sözü gösterilir ve öğrencilerden kelimelerin söylenişini görsel olarak incelemeleri istenir (OB4). Artikülasyon, diyafram, kas, nefes ve ses kavramları tahtada belirtilir; öğrencilerden derse odaklanmaları beklenir (E3.2).

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen, doğru artikülasyonun dilin özelliklerine uygun şekilde şarkı söyleyebilmek için neden önemli olduğunu sorarak merak uyandırır (E1.1). Öğrencilerden seçilen bir dizeyi önce özensiz, sonra net sesletimle söylemeleri istenir. İki söyleyiş arasındaki fark, sözlerin anlaşılırlığı bakımından tartışılır.

   BSE.4.2.5
3. Uygulama20 dk

   Öğretmenin yönelttiği sorular (artikülasyon, nefes ve diyafram sözlerin anlaşılmasını nasıl etkiler? vb.) cevaplanır; öğrenciler duygu ve düşüncelerini ifade ederek sözlü etkileşim kurar (SDB2.1). Ders kitabındaki diyafram ve ses organları görseli incelenir. Öğrenciler seçilen dizeyi nefes kontrolüyle ve net sesletimle söyler, kendi söyleyişlerini değerlendirir (SDB1.1).

   BSE.4.2.5
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden dilin özelliklerine uygun şekilde şarkı söylemenin önemini bir iki cümleyle açıklamaları istenir (Performans Görevi). Öğretmen, açıklamada artikülasyon, nefes ve ses kavramlarının kullanılıp kullanılmadığını Kontrol Listesi ile işaretler. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurarak çalışmadaki sorumluluklarını değerlendirir (E2.2).

   BSE.4.2.5

Sınıf defteri: BSE.4.2.5 Dilin özelliklerine uygun şekilde şarkı söylemenin önemini…; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada kısa bir şarkı sözü gösterir ve sınıfça okunmasını ister. Öğrencilerden sözcüklerin açık ve anlaşılır söylenmesinin şarkıyı dinleyen kişiye ne kazandırdığını düşünmeleri istenir (E1.1). Bugün Türkçenin özelliklerine uygun şarkı söylemenin önemi üzerinde çalışılacağı belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen aynı şarkı dizesini önce özensiz, sonra net artikülasyonla söyler; öğrencilerden iki söyleyişi karşılaştırmaları istenir (E3.2). Hangi söyleyişte sözlerin anlamının ve duygunun daha iyi anlaşıldığı sorulur. Doğru artikülasyonun ses tekniğine ve eserin anlam ve duygusunu yansıtmaya katkısı sözlü olarak ifade edilir (OB4).

   BSE.4.2.5
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden seçilen şarkıdan bir dizeyi dilin özelliklerine uygun biçimde, sözcükleri net ve doğru vurgulayarak söylemeleri istenir (E2.2, D3). Her söyleyişin ardından öğretmen ve sınıf geri bildirim verir; öğrenci kendi söyleyişini değerlendirir (SDB1.1). Son olarak öğrencilerden dilin özelliklerine uygun şarkı söylemenin neden önemli olduğunu kendi cümleleriyle açıklamaları istenir (SDB2.1).

   BSE.4.2.5
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden dilin özelliklerine uygun şarkı söylemenin önemini bir ya da iki cümleyle açıklamaları istenir. Öğretmen açıklamaları Kontrol Listesi ile kaydeder; öğrenciler Öz Değerlendirme Formunda söyleyişlerini değerlendirir. Bir sonraki derste çalışılacak dize için Performans Görevi verilir.

   BSE.4.2.5

Sınıf defteri: BSE.4.2.5 Dilin özelliklerine uygun şekilde şarkı söylemenin önemini…; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğrencilerden şarkı söylerken sözlerin dinleyene ne kadar anlaşılır ulaştığı üzerine düşünmeleri istenir (E1.1). Önceki derste çalışılan güzel şarkı söyleme çalışmaları kısaca hatırlatılır. Bu derste dilin özelliklerine uygun şarkı söylemenin önemi üzerinde durulacağı açıklanır.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada gösterilen kısa bir şarkı dizesini önce özensiz, sonra nefes, diyafram ve artikülasyona dikkat ederek söyler (OB4). Öğrencilerden iki söyleyiş arasındaki farkı sözcüklerin anlaşılırlığı açısından belirtmeleri istenir. Süreç gözlem formu ile izlenir (E3.2).

   BSE.4.2.5
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler seçilen şarkı dizesini önce bireysel, sonra gruplar hâlinde sözcükleri açık ve doğru telaffuz ederek, nefesi diyaframla kontrol ederek söyler (D3). Gruplar birbirinin söyleyişini dinleyip dilin özelliklerine uygunluk açısından görüşlerini iletir (SDB2.2, SDB2.1). Öğretmen süreci gözlemler ve dönüt verir; öğrenciler dilin özelliklerine uygun söylemenin önemini kendi cümleleriyle açıklar (BSE.4.2.5).

   BSE.4.2.5
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden dilin özelliklerine uygun şarkı söylemenin neden önemli olduğunu bir cümleyle açıklamaları istenir (BSE.4.2.5). Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak kendi söyleyişlerini değerlendirir (SDB1.1). Öğretmen kontrol listesi ve gözlem formu ile performansı kaydeder.

   BSE.4.2.5

Sınıf defteri: BSE.4.2.5 Dilin özelliklerine uygun şekilde şarkı söylemenin önemini…; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada vatan ve bayrak sevgisini anlatan bir marşın sözlerini gösterir. Öğrencilerden eserin neyi anlattığını söylemeleri istenir. Güzel şarkı söylemeye ilişkin önceki derste öğrenilenler kısaca hatırlanır. Bu derste millî ve manevi değerleri anlatan eserleri söylemeden önce bedenin nasıl hazırlanacağının çalışılacağı açıklanır.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen bir marştan, bir okul şarkısından ve bir türküden kısa bölümler dinletir ve söyletir. Eserlerin sözlerindeki vatan, bayrak ve devlet sevgisi (D19.2, D19.1) ile manevi değerler (D14.1, D6.2) üzerine konuşulur. Öğrencilerden bu eserleri seslendirmeden önce bedenlerinde nelerin hazırlanması gerektiğini söylemeleri istenir (BSE.4.3.1.a).

   BSE.4.3.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerle ses ve nefes egzersizleri, diyafram kullanımına yönelik çalışmalar ile vücut rahatlaması ve içsel dengeyi destekleyen uygulamalar yapılır (BSE.4.3.1.a). Öğrencilerden sesi uygun ton ve gürlükte kullanmaya ilişkin önceden öğrendiklerini bu çalışmalarla ilişkilendirmeleri istenir (SDB1.1). Seslendirilecek eserin sözleri önce okutulur ve doğru artikülasyon için tekrarlanır (BSE.4.3.1.a).

   BSE.4.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden öğrendikleri nefes ve ses hazırlığını kısa bir performansla göstermeleri istenir (Performans Görevi). Öğretmen duruş, nefes ve diyafram kullanımını Kontrol Listesi ile işaretler. Öğrencilerden bedenlerini söylemeye nasıl hazırladıklarını bir cümleyle ifade etmeleri istenir (BSE.4.3.1.a).

   BSE.4.3.1

Sınıf defteri: BSE.4.3.1 Millî ve manevi değerlerle ilgili eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada ders kitabındaki millî ve manevi değerlerle ilgili eseri açar. Öğrencilere eserin sözlerinin neyi anlattığı sorulur ve görüşleri alınır. Bu derste bedenin söylemeye hazırlanacağı ve eserin uygun söyleme teknikleriyle seslendirileceği belirtilir.

   BSE.4.3.1
2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ayakta dik duruş alarak omuz, boyun ve çene gevşetme hareketlerini ve nefes alıp verme çalışmasını öğretmenin yönlendirmesiyle yapmaları istenir (BSE.4.3.1.a). Ardından eserin ilk bölümü doğru tonda, önce kısık sonra güçlü gürlükte seslendirilir; sözlere hangi gürlüğün uyduğu belirlenir (BSE.4.3.1.a). Öğrencilerden bedenlerindeki gevşemeyi fark etmeleri istenir (SDB1.1).

   BSE.4.3.1
3. Uygulama20 dk

   Öğretmen yönlendirmeleri dikkatle dinlenerek eser bölüm bölüm seslendirilir; nefes kullanımı ve sözlerin açık söylenmesi gibi uygun söyleme teknikleri uygulanır (BSE.4.3.1.b). Duraksama ve ses tonu gibi müziksel ifadelerle sözlerin gücü ve sözsüz etkileşimin önemi fark edilir (SDB2.1). Öğrencilerden eseri millî ve manevi değerlere duyarlı biçimde seslendirmeleri ve bu değerlerin gelecek nesillere aktarılmasında sorumluluk almaları istenir (D14.3, D19.3).

   BSE.4.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrenciler eseri bir kez de bütün olarak seslendirir; öğretmen uygun söyleme tekniklerinin kullanımını Kontrol Listesi ile izler (BSE.4.3.1.b). Öğrencilerden bugün kullandıkları bir söyleme tekniğini ve eserin sözlerinin kendilerinde bıraktığı etkiyi söylemeleri istenir. Seslendirme kaydı ve kontrol listesi portfolyoya eklenir.

   BSE.4.3.1

Sınıf defteri: BSE.4.3.1 Millî ve manevi değerlerle ilgili eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, önceki hafta yapılan beden hazırlığını hatırlatarak dersi başlatır. Öğrencilerden kısa bir nefes çalışmasıyla bedenlerini düzenlemeleri istenir (SDB1.2). Seçilen eserin millî ve manevi değerle ilişkisi üzerinde kısaca konuşulur (D19). Bu derste diyafram kullanımına ve eserin müziksel bileşenlerine odaklanılacağı belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ellerini karın veya bel çevresine koyarak nefes alıp vermeleri ve genişleme ile daralmayı hissetmeleri istenir. Aynı konumda eserin ilk dizesi seslendirilir; ellerin hareketiyle diyafram kullanımı kontrol edilir (E3.2). Öğretmen, gerekli öğrencilere sözlü dönüt verir (BSE.4.3.1.b).

   BSE.4.3.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler ellerini karın ve bel çevresinde tutarak eserin bir bölümünü seslendirir; genişleme ve daralmaya odaklanarak diyafram kasındaki verimi artırmaya çalışır (E3.2, E3.1, BSE.4.3.1.b). Ardından eserin nefes, gürlük, hız, ezgisel yapı ve ritmik yapı bileşenleri öğretmenle birlikte incelenir; bu bileşenler seslendirmeye uygulanır (BSE.4.3.1.c).

   BSE.4.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eserin bir bölümünü diyaframı kullanarak ve müziksel bileşenlere dikkat ederek seslendirmeleri performans görevi olarak istenir. Öğretmen, seslendirmeyi dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesiyle değerlendirir. Seslendirme kaydı, portfolyoya eklenmek üzere saklanır (BSE.4.3.1.c).

   BSE.4.3.1

Sınıf defteri: BSE.4.3.1 Millî ve manevi değerlerle ilgili eserler seslendirebilme; değerlendirme